29 Ιουν 2012

In Memoriam 2011 - Α' Μέρος


Του Νέστορα Πουλάκου


Πρόσωπα του παγκόσμιου και του ελληνικού σινεμά, που φύγανε από κοντά μας κι έπαψαν να γεμίζουν τις οθόνες μας με τη λάμψη και το ταλέντο τους. Θα τους θυμόμαστε για πάντα.

Ιανουάριος

Anne Francis

Γεννημένη στις 16 Σεπτεμβρίου 1930 στη Νέα Υόρκη, εμφανίστηκε στον κινηματογράφο το 1947 και έκτοτε έπαιξε σε περισσότερες από 160 ταινίες και σειρές της αμερικανικής τηλεόρασης έως το 2004, όταν και αποσύρθηκε. Κέρδισε Χρυσή Σφαίρα το 1966 για την ερμηνεία της στην τηλεοπτική σειρά “Honey West”. Σημαντικότερες συμμετοχές της στο σινεμά ήταν στις ταινίες “Απαγορευμένος Πλανήτης” του Φρεντ Γουίλκοξ, “Ένα Αστείο Κορίτσι” του Γουίλιαμ Γουάιλερ και “Άσχημη Μέρα στον Άσπρο Βράχο” του Τζων Στάρτζες. Έφυγε σε ηλικία 80 ετών.

Pete Postlethwaite

Χαρακτηριστική φιγούρα του εγγλέζικου σινεμά, τραχύς στο πρόσωπο, κοκκαλιάρης, με νευρώδεις ρόλους και απαράμιλλο στυλ, γεννήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 1946 στο Λάνκασιρ. Εμφανίστηκε στο σινεμά το 1975. Είχε προταθεί για Όσκαρ β’ ανδρικού ρόλου για την ερμηνεία του στην ταινία του Τζιμ Σέρινταν, “Εις το όνομα του πατρός”. Τελευταίες του εμφανίσεις, πριν φύγει στα 64 χρόνια του, ήταν στο “Inception” του Κρίστοφερ Νόλαν, το “Τhe Town” του Μπεν Άφλεκ, το μπλοκμπάστερ “Τιτανομαχία”, η περιπέτεια φαντασίας “Solomon Kane”, και το “Σκοτώνοντας τον Μπόνο”. Σκηνοθέτες όπως ο Φερνάντο Μειρέγιες, ο Βάλτερ Σάλες, ο Τζων Μακένζι, ο Στήβεν Σπιλμπεργκ, ο Μπράιαν Σίνγκερ, ο Τζιμ Σέρινταν, ο Ντέιβιντ Φίντσερ, ο Φράνκο Τζεφιρέλλι κ.ά τον εμπιστεύτηκαν στις ταινίες τους.

Jill Haworth

Πανέμορφη Βρετανίδα ηθοποιός, η οποία γεννήθηκε στις 15 Αυγούστου 1945 στο Σάσεξ, και έκανε σποραδικές εμφανίσεις στο σινεμά από το 1960 έως το 2001. Από τις αγαπημένες ηθοποιούς του Ότο Πρέμινγκερ, διακρίθηκε ακόμη και σε κλασικές –πλέον- ταινίες τρόμου των ‘60s και ‘70s, όπως “Ο Πύργος του Κακού” και “Γκόλεμ, το Φάντασμα του Λονδίνου”. Έφυγε σε ηλικία 65 ετών.

Georges Staquet

Γάλλος ηθοποιός της τηλεόρασης, που πραγματοποίησε ουκ ολίγες εμφανίσεις στο σινεμά από τη δεκαετία του 1960. Γεννήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 1932 στη Νορντ. Είχε παίξει με τον Λουί Ντε Φινές στο “Ζιζάνιο”, στην ταινία του Ζαν Λυκ Γκοντάρ “Bande A Part”, στην “Κάννη του Πιστολιού” του Ρόμπιν Ντέιβις κ.ά. Έφυγε σε ηλικία 78 ετών.

Peter Yates

Εκ των κορυφαίων Εγγλέζων σκηνοθετών, γεννήθηκε στις 24 Ιουλίου 1929 στο Χάμπσαιρ. Έχει προταθεί δυο φορές για Όσκαρ σκηνοθεσίας και ακόμη δυο για Όσκαρ καλύτερης ταινίας, για τις παραγωγές του “The Dresser” και “Άγρια Συντροφιά” (πήρε Όσκαρ σεναρίου). Επίσης, οι Χρυσές Σφαίρες, η Βρετανική Ακαδημία Κινηματογράφου, το Φεστιβάλ Βερολίνου, τον έχουν καλέσει. Ο Γέιτς προκάλεσε και το ελληνικό ενδιαφέρον, όταν το 1986 γύρισε την “Ελένη” για τον ελληνικό εμφύλιο. Οι ταινίες του “Bullit” με τον Στηβ ΜακΚουίν και “Krull” παραμένουν αξέχαστες. Έφυγε σε ηλικία 81 ετών.

Paul Picerni

Από τους πλέον αναγνωρίσιμους δεύτερους ρόλους στον κινηματογράφο των ‘50s, ‘60s, ‘70s, γεννήθηκε την 1η Δεκεμβρίου 1922 στη Νέα Υόρκη. Έχει αγγίξει τις 200 εμφανίσεις στο σινεμά και την τηλεόραση, και πρωτοεμφανίστηκε το 1946. Με ειδίκευση στις περιπέτειες, είχε παίξει στους “Άδιάφθορους” του Μπράιαν Ντε Πάλμα, στους “Guerillos” του Σίντνει Πόλακ, στο “Διεθνές Αεροδρόμιο” με τον Μπαρτ Λάνκαστερ, στις “Κέρινες Μάσκες” με τον Βίνσεντ Πράις, κ.ά. Έφυγε σε ηλικία 88 ετών.

Susannah York

H Βρετανίδα ηθοποιός, που γεννήθηκε στις 9 Ιανουαρίου 1939, είχε προταθεί για Όσκαρ και είχε πάρει βραβείο BAFTA για την ερμηνεία της στην ταινία του Σίντνεϊ Πόλακ, “Σκοτώνουν τα άλογα όταν γεράσουν;”. Λίγα χρόνια αργότερα είχε λάβει βραβείο ερμηνείας στις Κάννες για τον πρωταγωνιστικό της ρόλο στους “Εφιάλτες” του Ρόμπερτ Όλτμαν. Γνωστή έγινε ακόμη από τη σειρά ταινιών “Superman”. Έφυγε σε ηλικία 72 ετών.

John Barry

Τζαζ συνθέτης και εκ των σπουδαιότερων συντελεστών σάουντρακ στην ιστορία του κινηματογράφου. Γεννήθηκε στις 3 Νοεμβρίου 1933 στο Γιορκ της Αγγλίας. Πέντε Όσκαρ μουσικής φέρουν το όνομα του, για τις ταινίες “Πέρα από την Αφρική”, “Χορεύοντας με τους Λύκους”, “Το Λιοντάρι του Χειμώνα”, “Born Free” (και τραγουδιού), ενώ είχε προταθεί ακόμη δύο φορές για τις ταινίες “Chaplin” και “Μαίρη Στιούαρτ, Βασίλισσα της Σκωτίας”. Η Βρετανική Ακαδημία Κινηματογράφου και οι Χρυσές Σφαίρες τον έχουν εξίσου τιμήσει. Το πλέον γνωστό βέβαια θέμα του είναι η κλασική σύνθεση της σειράς ταινιών “James Bond”. Άλλες γνωστές εκτελέσεις του κοσμούν τις ταινίες “Ντετέκτιβ Χάμετ” του Βιμ Βέντερς, “Έξαψη” του Λώρενς Κάσνταν, “Ο Καουμπόι του Μεσονυχτίου” του Τζων Σλέσινγκερ, “Περιπλάνηση” του Νίκολας Ρεγκ, κ.ά. Συνολικά επιμελήθηκε 115 συνθέσεις σε κινηματογράφο (κυρίως) και τηλεόραση. Έφυγε σε ηλικία 77 ετών στη Νέα Υόρκη.

Καίτη Λαμπροπούλου

Ηθοποιός της εποχής του Φίνου, γεννήθηκε το 1926 στην Αθήνα. Μεταξύ άλλων είχε παίξει σε ταινίες όπως “Η Σωφερίνα”, “Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση;”, “Ο Ζηλιαρόγατος”, “Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα”, “Κάλλιο πέντε και στο χέρι”, “Η Αλίκη δικτάτωρ”, “Χτυποκάρδια στο θρανίο”, “Κατάσκοπος Νέλλη”, κ.ά. Πολύ σημαντική και η προσφορά της στο ελληνικό θέατρο, μάλιστα είχε τιμηθεί με το βραβείο Κυβέλη το 2004 για το σύνολο του έργου της. Ήταν παντρεμένη με τον δημοσιογράφο και σεναριογράφο Γιώργο Ρούσσο. Έφυγε σε ηλικία 84 ετών.

Γιώργος Παπακώστας

Είχε χαρακτηριστεί ως ο πιο σεμνός σκηνοθέτης της εποχής του εμπορικού σινεμά στην Ελλάδα. Γεννήθηκε το 1935 στην Αθήνα, και εμφανίστηκε στη σκηνοθεσία το 1954 ως βοηθός. Πρώτη ταινία του ήταν το “Όσο υπάρχουν οι γυναίκες”, ενώ πρώτη του κωμωδία το “Ο Σταμάτης και ο Γρηγόρης” (1962) με τον Μίμη Φωτόπουλο και τον Νίκο Σταυρίδη. Γύρισε επίσης μελοδράματα, κοινωνικά δράματα και αρκετές ταινίες με τον Τάσο Γιαννόπουλο. Τουλάχιστον 40 ταινίες υπάρχουν στο βιογραφικό του, ενώ ασχολήθηκε και με τη βιντεοκασέτα τη δεκαετία του 1980. Το 1989 εγκατέλειψε τη σκηνοθεσία. Έφυγε σε ηλικία 75 ετών.

Φεβρουάριος

Maria Schneider

Από τις πρώτες μεγάλες απώλειες του κινηματογραφικού 2011, η πανέμορφη ηθοποιός-σύμβολο μιας ακραίας σεξουαλικά και ερωτικά εποχής (μετά τη σχετική απελευθέρωση της δεκαετίας του 1960), που “κάηκε” από τον ρόλο της στην ταινία του Μπερνάρντο Μπερτολούτσι (τον μισούσε, είχε δηλώσει), “Το Τελευταίο Τανγκό στο Παρίσι”, γεννήθηκε στις 27 Μαίου 1952 στο Παρίσι. Η άρρωστη και άκρως προκλητική ερωτική της σχέση (επί της οθόνης) με τον Μάρλον Μπράντο στην ταινία σοκ του 1972, την έκανε γνωστή παγκοσμίως. Εμφανίστηκε ακόμη δίπλα στον Τζακ Νίκολσον στο “Επάγγελμα Ρεπόρτερ” του Μικελάντζελο Αντονιόνι. Η συνέχεια της καριέρας της όμως ήταν μάλλον ατυχής, όπως και η κλονισμένη ψυχική της υγεία. Έφυγε σε ηλικία 58 ετών.

Tura Satana

Σταρ στα ‘70s, βασική πρωταγωνίστρια στις καλτ –πλέον- b movies “Οι αγριόγατες”, “The Astro-Zombies”, η χορεύτρια και στρήπερ έκανε καριέρα την εποχή της υποκουλτούρας και της underground διασκέδασης. Γεννήθηκε στις 10 Ιουλίου 1938 στην Ιαπωνία και η καριέρα της στο σινεμά ήταν σχετικά σύντομη και περιορίστηκε στις δεκαετίες 1960 και 1970. Έφυγε σε ηλικία 72 ετών.

T.P. McKenna

Έκανε το ντεμπούτο στο σινεμά το 1959, κι έκτοτε είχε εμφανιστεί σε περισσότερες από 100 ταινίες. Ηθοποιός ακόμη της τηλεόρασης και με μεγάλη προσφορά στο θέατρο, γεννήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 1929 στην Ιρλανδία. Τα “Αδέσποτα Σκυλιά” του Σαμ Πέκινπα, το “Βαλμόντ” του Μίλος Φόρμαν, ο “Οδυσσέας” του Τζόζεφ Στρικ, ήταν μερικές μόνο από τις πλέον γνωστές εμφανίσεις του. Έφυγε σε ηλικία 81 ετών.

Annie Girardot

Γεννημένη στις 25 Οκτωβρίου 1931 στο Παρίσι, και με μεγάλη εμπειρία στο θέατρο, πρωτοεμφανίστηκε στο σινεμά το 1955 και ξεπέρασε τις 100 συμμετοχές. Είχε τιμηθεί με βραβείο ερμηνείας στο Φεστιβάλ Βερολίνου για το ρόλο της στην ταινία “Πριν Πεθάνει η Αγάπη” του Ζαν-Πιερ Μπλαν. Βραβείο Ερμηνείας έλαβε και στο Φεστιβάλ Βενετίας για την ταινία “Τρία δωμάτια στο Μανχάταν” του Μαρσέλ Καρνέ, ενώ βραβεία Σεζάρ πήρε για τις ταινίες “Δασκάλα Πιάνου” του Μίκαελ Χάνεκε, “Οι Άθλιοι” του Κλωντ Λελούς και “Η Μεγάλη Στιγμή” του Ζαν Λουί Μπερτουτσέλι. Υπήρξε μια από τις σημαντικότερες ηθοποιούς, με εμφανίσεις από τον “Ρόκο και τα’ αδέρφια του” μέχρι τον “Κρυμμένο”. Έφυγε σε ηλικία 79 ετών.

Jane Russell

Γεννήθηκε στις 21 Ιουνίου 1921 στη Μινεσότα των Η.Π.Α. Από τις πλέον εντυπωσιακές ηθοποιούς του Χόλυγουντ, έκανε το ντεμπούτο της στον “Παράνομο” του Χάουαρντ Χιουζ το 1943, ενώ το 1991 τιμήθηκε με Χρυσή Αρκούδα προσφοράς στην έβδομη τέχνη στο Φεστιβάλ Βερολίνου. “Οι άντρες προτιμούν τις ξανθιές”, “Οι άντρες παντρεύονται μελαχρινές”, “Τα λιοντάρια του Ρίο Γκράντε”, “Απαρηγόρητη Χήρα”, ήταν μερικές από τις επιτυχίες της. Έφυγε σε ηλικία 89 ετών.

Μάρτιος

Χρήστος Τσάγκας

Από τους πλέον χαρακτηριστικούς ηθοποιούς της τηλεόρασης, του θεάτρου και του κινηματογράφου. Είχε συνεργαστεί με τους σπουδαιότερους Έλληνες ηθοποιούς όπως οι Χορν, Παπαμιχαήλ, Μυράτ, Ζουμπουλάκη, Παξινού, Μερκούρη, Συνοδινού κ.ά. Πρωταγωνίστησε σε περισσότερα από 40 θεατρικά έργα, σκηνοθέτησε άλλα τόσα, ενώ ήταν συνιδρυτής του θεάτρου Κνωσός. Στο σινεμά είχε συμμετάσχει σε ταινίες των Αλέξη Δαμιανού (“Μέχρι το Πλοίο”), Βαγγέλη Σερντάρη (“Ληστεία στην Αθήνα”), Πάνου Γλυκοφρύδη (“Η Δίκη των Δικαστών”), Όμηρου Ευστρατιάδη (“Οι ερωτομανείς”), Μιχάλη Κακογιάννη (“Ιφιγένεια”), Ανδρέα Θωμόπουλου (“Ένα Γελαστό Απόγευμα”), Παντελή Βούλγαρη (“Ελευθέριος Βενιζέλος”), Παύλου Τάσσιου (“Παραγγελιά”), Τάκη Παπαγιαννίδη (“Στη Ζούγκλα της Αθήνας”), Νίκου Παπατάκη (“Η Φωτογραφία”), Διονύση Γρηγοράτου (“Φάκελος Πολκ στον Αέρα”), Σταύρου Τσιώλη (“Φτάσαμεεε…”), κ.ά. Έφυγε σε ηλικία 71 ετών.

Elizabeth Taylor

Ήταν από τις σημαντικότερες ηθοποιούς του Χόλυγουντ τον 20ο αιώνα. Γεννήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 1932 στο Λονδίνο (από Αμερικανούς γονείς). Έκανε το ντεμπούτο της στο σινεμά σε ηλικία 10 ετών, άλλωστε ήδη ξεχώριζε για τη γλύκα, την ομορφιά και το ταλέντο της. Ήταν μια πραγματική, λαμπερή σταρ, από αυτές που όρισαν το λάιφ στάιλ στο σινεμά. Δίπλα στις κινηματογραφικές της επιτυχίες (“Ιβανόης”, “Quo Vadis?”, “Η Τελευταία Φορά που Είδα το Παρίσι”, “Κλεοπάτρα”, “Ξαφνικά, Πέρυσι το Καλοκαίρι”, “Λυσσασμένη Γάτα”, “Ο Γίγαντας”, “Μπέκετ”, κ.ά), τα δύο Όσκαρ (“Ζήσαμε στην Αμαρτία”, “Ποιος Φοβάται της Βιρτζίνια Γουλφ;”), συνυπήρχαν οι αναρίθμητες ερωτικές της σχέσεις, οι οχτώ σύζυγοι, τα δυο παιδιά, η εξάρτηση από τα ναρκωτικά και το αλκοόλ, το φιλανθρωπικό της έργο… Έφυγε σε ηλικία 79 ετών.

Farley Granger

Ανακαλύφθηκε από τον Σάμιουελ Γκόλντγουιν και πραγματοποίησε το ντεμπούτο του στο σινεμά το 1943, σε ηλικία 18 ετών (γεννημένος την 1η Ιουλίου 1925 στην Καλιφόρνια). Οι επόμενες ταινίες του περιελάμβαναν από τη “Θηλιά” και τον “Άγνωστο του Εξπρές” του Άλφρεντ Χίτσκοκ μέχρι τον “Νόμο της Μοίρας” του Νίκολας Ρέυ, το “Πριν ξυπνήσει η πόλη” του Άντονυ Μαν και το “Senso” του Λουκίνο Βισκόντι. Απροσδόκητα, η δεκαετία του 1960 είχε θέατρο και τηλεόραση, και η δεκαετία του 1970 μια σύντομη καριέρα στην Ιταλία (σε όχι και τόσο καλές ταινίες είναι η αλήθεια). Εντέλει η μεγάλη καριέρα δεν ήρθε ποτέ. Έφυγε σε ηλικία 85 ετών.

Ιάκωβος Καμπανέλλης

Ο σπουδαίος μας θεατρικός συγγραφέας και σκηνοθέτης, ο οποίος γεννήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 1922 στη Νάξο, είχε φυσικά ασχοληθεί και με τον κινηματογράφο. Έργα του όπως η “Στέλλα” (από τον Μιχάλη Κακογιάννη), η “Έβδομη Μέρα της Δημιουργίας” (από τον Βασίλη Γεωργιάδη), “Γυμνοί στο Δρόμο” (από τον Γιάννη Δαλιανίδη), μεταφέρθηκαν στη μεγάλη οθόνη. Ο ίδιος έγραψε και σενάρια, όπως στον “Δράκο” και το “Ποτάμι” του Νίκου Κούνδουρου και στην “Αρπαγή της Περσεφόνης” του Γρηγόρη Γρηγορίου, ενώ σκηνοθέτησε και έγραψε το σενάριο σε δυο ταινίες (“Η Χιονάτη και τα Επτά Γεροντοπαλίκαρα” και “Το Κανόνι και τ’ Αηδόνι”). Έφυγε σε ηλικία 88 ετών.

Μπάμπης Τσικληρόπουλος

Γεννήθηκε το 1939 στον Πύργο Ηλείας. Έγραψε το σενάριο για τις ταινίες “Τα Βαποράκια” του Παύλου Τάσσιου, “Ο Βαρόνος” των Σάκη Μανιάτη και Νίκου Ζερβού, ενώ συμμετείχε στο σενάριο της ταινίας του Νίκου Τζίμα, “Το Πέταγμα του Κύκνου”. Έπαιξε ως ηθοποιός στις ταινίες “Ιφιγένεια” του Μιχάλη Κακογιάννη και “Ηλεκτρικός Άγγελος” του Θανάση Ρεντζή. Έφυγε σε ηλικία 71 ετών.

Απρίλιος

Τάσος Ζωγράφος

Καλλιτέχνης, ζωγράφος και σκηνογράφος σε περισσότερες από 70 ταινίες του ελληνικού σινεμά, γεννήθηκε το 1926 στη Λειβαδιά. Συνεργάστηκε, μεταξύ άλλων, με τον Νίκο Κούνδουρο (στην πρώτη κινηματογραφική εμπειρία του, τον “Δράκο”), τον Ντίνο Κατσουρίδη και τον Θανάση Βέγγο, τον Νίκο Τζίμα, τον Σταύρο Καπλανίδη, τον Κώστα Φέρρη, τον Ανδρέα Θωμόπουλο, καθώς και με μια σειρά σκηνοθετών του εμπορικού σινεμά του ’50 και του ’60. Τιμήθηκε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 1989. Έφυγε σε ηλικία 84 ετών.

Νικηφόρος Νανέρης

Έλληνας ηθοποιός (γεν. 1940) που θήτευσε δίπλα στον Κάρολο Κουν, και στη συνέχεια έπαιξε με σπουδαίους ηθοποιούς στο αμερικανικό θέατρο. Μετεγκαταστάθηκε στην Ελλάδα και έπαιξε ρόλους στο θέατρο και την τηλεόραση. Στο σινεμά έχει συμμετάσχει στην “Ερόικα” του Μιχάλη Κακογιάννη, στους “Βοσκούς” του Νίκου Παπατάκη, κ.ά. Έφυγε σε ηλικία 71 ετών.

Μόνικα Βασιλείου

Κύπρια ηθοποιός, γεννήθηκε το 1936 στη Μυτιλήνη. Έκανε πολύ θέατρο, τηλεόραση, ενώ ήταν πάντοτε ενεργή στην πολιτική σκηνή της πατρίδας της. Είχε πραγματοποιήσει διάφορες εμφανίσεις στο σινεμά, όπως στην ταινία “Είναι ένας… τρελός, τρελός, τρελός Βέγγος” και τη “Ματωμένη Κυριακή” του Τζων Σλέσινγκερ. Έφυγε σε ηλικία 74 ετών στη Λευκωσία.

Sidney Lumet

Ένα εξαιρετικός Αμερικανός σκηνοθέτης που γύριζε ταινίες με το προσωπικό του απαράμιλλο στυλ. Γεννημένος στις 25 Ιουνίου 1924 στη Φιλαδέλφεια των Η.Π.Α. Ισάξιος ενός Μάρτιν Σκορσέζε κι ενός Στάνλεϋ Κιούμπρικ, προτάθηκε πέντε φορές για Όσκαρ χωρίς να του το δώσουν ποτέ. Παρολαυτά, τιμήθηκε με τη Χρυσή Αρκούδα στο Φεστιβάλ Βερολίνου για τους θρυλικούς “12 Ένορκους”, η ταινία του “Τον λέγανε Πρίγκιπα της Πόλης” πήρε το πρώτο βραβείο στο Φεστιβάλ Βενετίας, ενώ ήταν μόνιμος θαμώνας του Φεστιβάλ Καννών. Πολλές από τις ταινίες του παραμένουν αξέχαστες: “Το Δίκτυο” (Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ταινίας) με τη Φέι Ντάναγουει, “Ο Μάγος του Οζ” με την Νταϊάνα Ρος και τον Μάικλ Τζάκσον, “Πριν ο Διάβολος Καταλάβει ότι Πέθανες” με τον Φίλιπ Σέυμουρ Χόφμαν. Έφυγε σε ηλικία 86 ετών.

Michael Sarrazin

Γεννήθηκε στις 22 Μαΐου 1940 στο Κεμπέκ του Καναδά. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του ήταν τα υπέροχα, ερευνητικά του μάτια. Προτάθηκε για Χρυσή Σφαίρα Πρωτοεμφανιζόμενου Ηθοποιού, για την ερμηνεία του στην ταινία “The Sweet Ride” (1968). Άλλοι σημαντικοί ρόλοι του: “Σκοτώνουν τα άλογα όταν γεράσουν;” του Σίντνεϊ Πόλακ, “The Peacekeeper” του Φρεντερίκ Φορεστιέ. Έφυγε σε ηλικία 70 ετών.

Γιάννης Λάμπρου

Γεννήθηκε το 1954 στην Κόνιστρα της Εύβοιας. Μετά την ολοκλήρωση της βασικής του εκπαίδευσης, αποφοίτησε από την κινηματογραφική σχολή Ευγενία Χατζίκου και συνέχισε τις σπουδές του στην Ecole des Haute Etudes στο Παρίσι. Έκανε ντοκιμαντέρ από το 1988. Υπήρξε Γενικός Γραμματέας του Δ.Σ. και στην συνέχεια Αντιπρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών έως το 2005. Έφυγε σε ηλικία 56 ετών.

Μάιος

Θανάσης Βέγγος

Ήταν μια μεγάλη απώλεια για τον ελληνικό κινηματογράφο. Υπήρξε ένας από τους καλύτερους ηθοποιούς του, και από τους πλέον χαρακτηριστικούς κωμικούς του. Ο Θανάσης Βέγγος γεννήθηκε στις 29 Μαΐου 1927 και ξεκίνησε να κάνει σινεμά στις αρχές της δεκαετίας του 1950, με τον Νίκο Κούνδουρο (“Μαγική Πόλη”, “Δράκος”) και τον Μιχάλη Κακογιάννη (“Το Κορίτσι με τα Μαύρα”). Στη συνέχεια, έπαιξε μαζικά σε ταινίες του εμπορικού κινηματογράφου, μελοδράματα, κοινωνικές ηθογραφίες, κωμωδίες και χιουμοριστικές ιστορίες, ώσπου από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 ξεκίνησε ως ηθοποιός, σκηνοθέτης και παραγωγός, τη σειρά ταινιών με το όνομα του. Η επιτυχία ήταν μεγάλη και συνεχίστηκε και τη δεκαετία του 1970 όπως και του 1980 στη βιντεοκασέτα. Στη δύση της καριέρας του, ο Βέγγος επέστεψε στο σινεμά του Παντελή Βούλγαρη (“Ήσυχες Μέρες του Αυγούστου”, “Όλα είναι Δρόμος”, “Ψυχή Βαθιά”) και του Θόδωρου Αγγελόπουλου (“Το βλέμμα του Οδυσσέα”). Γύρισε περισσότερες από 120 ταινίες. Έφυγε σε ηλικία 83 ετών.

Jackie Cooper

Αμερικανός ηθοποιός, ο οποίος γεννήθηκε το 1922 στο Λος Άντζελες, και είχε προταθεί για Όσκαρ ερμηνείας για την ταινία “Skippy” του 1931 (σε ηλικία 9 ετών!). Συμμετείχε σε περισσότερες από 130 ταινίες και τηλεοπτικές σειρές, ενώ έγινε γνωστός από τη σειρά ταινιών “Superman” τις δεκαετίες 1970 και 1980. Έφυγε σε ηλικία 88 ετών.

Arthur Laurents

Αμερικανός σεναριογράφος, ο οποίος γεννήθηκε το 1918 στο Μπρούκλυν, και είχε προταθεί για Όσκαρ σεναρίου, για την ταινία “Η Κρίσιμη Καμπή” του Χέρμπερτ Ρος. Ακόμη ήταν στα σενάρια των ταινιών “Θηλιά” του Άλφρεντ Χίτσκοκ, “Summertime” του Ντέιβιντ Λιν (δικό του θεατρικό), “West Side Story” του Ρόμπερτ Γουάιζ (δικό του βιβλίο), “Τα Καλύτερα μας Χρόνια” του Σίντνει Πόλακ, κ.ά. Έφυγε σε ηλικία 92 ετών.

Bill Hunter

Από τους πλέον δημοφιλείς Αυστραλούς ηθοποιούς, είχε δουλέψει με όποιον σκηνοθέτη και ηθοποιό έχει περάσει από την αυστραλιανή σκηνή (κινηματογραφική και θεατρική) τα τελευταία τριάντα χρόνια. Ταινίες όπως “Τα Βήματα που Γοητεύουν” του Μπαζ Λούρμαν, “Ο Θρύλος των Ιπτάμενων Φρουρών” του Ζακ Σνάιντερ και “Ψάχνοντας τον Νέμο” του Άντριου Στάντον, είναι από τις επιτυχίες του. Έφυγε σε ηλικία 71 ετών.

Ιούνιος

James Arness

Ηθοποιός της Άγριας Δύσης, μια και έπαιξε σε γουέστερν και περιπέτειες των δεκαετιών 1940 και 1950. Γεννήθηκε στις 26 Μαΐου 1923 στη Μινεσότα κι έκανε το ντεμπούτο του στο σινεμά το 1947. Οι ταινίες “Το Πράγμα από τον Άλλο Κόσμο”, “F.B.I. σε Συναγερμό”, “Hondo” με τον Τζων Γουέιν, και η μεγάλη του επιτυχία “Gunsmoke”, ξεχωρίζουν. Έφυγε σε ηλικία 88 ετών.

John Mackenzie

Από τους καλύτερους Βρετανούς σκηνοθέτες, γεννήθηκε στις 16 Αυγούστου 1932 στο Εδιμβούργο. Γύρισε περισσότερες από 20 ταινίες, μεταξύ των οποίων το “4ο Πρωτόκολλο” με τον Μάικλ Κέιν, το “Βρώμικο Σαββατοκύριακο” με τους Μπομπ Χόσκινς και Έλεν Μίρεν και το “When the Sky Falls” με την Τζόαν Άλεν. Έφυγε σε ηλικία 78 ετών.

Peter Falk

Αμερικανός ηθοποιός, ο οποίος γεννήθηκε το 1927 στη Νέα Υόρκη, κι είχε προταθεί για Όσκαρ β’ ανδρικού ρόλου, για τις ταινίες “Murder Inc.” και “Η κόμισσα και ο γκάνγκστερ” του Φρανκ Κάπρα. Έχει κερδίσει βραβεία Emmy και Χρυσές Σφαίρες για τις αναρίθμητες τηλεοπτικές του εμφανίσεις. Μεταξύ άλλων έχει παίξει και στα “Φτερά του Έρωτα” του Βιμ Βέντερς και στο “Μια γυναίκα εξομολογείται” του Τζων Κασσαβέτης. Έφυγε σε ηλικία 83 ετών.

Ιούλιος

Tom Aldredge

Ηθοποιός του θεάτρου και του Μπρόντγουεϊ –είχε κάνει και μπόλικη τηλεόραση, γεννήθηκε το 1928 στο Οχάιο. Τελευταία είχε εμφανιστεί στις ταινίες “Επιστροφή στο Κολντ Μάουντεν” του Άντονι Μινγκέλα, “Η Δολοφονία του Τζέσε Τζέιμς από τον δειλό Ρόμπερτ Φορντ”, “Ήρωες Πολέμου” και οι “Πάιχτες”. Έφυγε σε ηλικία 83 ετών.

Μιχάλης Κακογιάννης

Ο σπουδαίος Κύπριος σκηνοθέτης του κινηματογράφου, του θεάτρου, της όπερας, αλλά και της τηλεόρασης, έδρασε για μισό αιώνα φέρνοντας λάμψη, δημοφιλία και βραβεία στον ελληνικό κινηματογράφο. Γεννημένος στις 11 Ιουνίου 1922 στη Λεμεσό, σπούδασε και δούλεψε στην Αγγλία, για να έρθει στην Ελλάδα στις αρχές της δεκαετίας του 1950 και να κάνει ταινίες. Πρώτα η “Στέλλα”, το “Κορίτσι με τα Μαύρα” και το “Κυριακάτικο Ξύπνημα”. Στη συνέχεια ο “Αλέξης Ζορμπάς” και η τριλογία για την Αρχαία Ελλάδα (“Ιφιγένεια”, “Ηλέκτρα”, “Τρωάδες”). Ο Κακογιάννης προτάθηκε για τρία Όσκαρ και μια Χρυσή Σφαίρα για τον “Αλέξη Ζορμπά”, ήταν μόνιμος θαμώνας του Φεστιβάλ Καννών, ήταν υποψήφιος για βραβείο BAFTA, και είχαν προβληθεί ταινίες του στο Φεστιβάλ Βερολίνου. Τα τελευταία χρόνια κατάφερε να αναγείρει το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, στην οδό Πειραιώς, που αποτελεί κοιτίδα πολιτισμού για την Αθήνα. Έφυγε σε ηλικία 89 ετών.

Αύγουστος

Bubba Smith

Δημοφιλής Αμερικανός καρατερίστας της δεκαετίας του 1980, γεννήθηκε το 1945 στο Τέξας. Έγινε διάσημος από την σειρά κωμικών ταινιών “Η Μεγάλη των Μπάτσων Σχολή”. Είχε παίξει σε τουλάχιστον 50 ταινίες και σειρές της αμερικανικής τηλεόρασης. Έφυγε σε ηλικία 66 ετών.

Francesco Quinn

Περισσότερο γνωστός ως ο γιος του Άντονι Κουίν, γεννήθηκε το 1963 στη Ρώμη και δεν κατάφερε ποτέ να αποτινάξει την “κατάρα” του ονόματος του πατέρα του. Παρολαυτά είχε παίξει σε ταινίες όπως το “Πλατούν” του Όλιβερ Στόουν και το “Transformers 3”. Έφυγε σε ηλικία 48 ετών.

John Wood

Εγγλέζος ηθοποιός, ο οποίος γεννήθηκε το 1930 στο Ντέρμπισαιρ, κι είχε παίξει σε δεκάδες ταινίες στον κινηματογράφο, μεταξύ των οποίων τη “Sabrina” του Σίντνει Πόλακ, το “Ladyhawke” του Ρίτσαρντ Ντόνερ, το “War Games” του Τζων Μπάνταμ, και το “Chocolat” του Λάσε Χάλστρομ. Έφυγε σε ηλικία 81 ετών.

Βασίλης Ανδρεόπουλος

Ως ηθοποιός συνεργάστηκε με πολλούς θιάσους, με τη Λυρική Σκηνή, το Εθνικό Θέατρο και πολλά ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ., παίζοντας και πρωταγωνιστώντας σε όλα τα είδη θεάτρου.  Το 1949 συνέβαλε στην ίδρυση του Ρεαλιστικού Θεάτρου-Βεάκης, το 1959 ενέπνευσε και ίδρυσε την Δωδέκατη Αυλαία απ' όπου εμφανίστηκαν νέα ταλέντα του καλλιτεχνικού χώρου και το 1964 συνέβαλλε στην ίδρυση ενός από τους πρώτους εταιρικούς θιάσους, του Άρματος Θεάτρου του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών όπου παρουσιάστηκε η Ειρήνη του Αριστοφάνη. Μετά την πρώτη ταινία του, “Πρωτευουσιάνικες περιπέτειες” (1956) ο Ανδρεόπουλος εμφανίστηκε σε δεκάδες ταινίες της δεκαετίας του 1960 και του 1970. Ενδεικτικά: «Μίνι φούστα και καράτες», «Θου -Βου φαλακρός πράκτωρ Επιχείρησις Γης Μαδιάμ», «Εκείνο το καλοκαίρι» και «Ζητείται τίμιος». Τελευταία ταινία του το «Αγάπη στα 16» (2004). Ως συγγραφέας έγραψε για το ραδιόφωνο, τον κινηματογράφο και την τηλεόραση. Έφυγε σε ηλικία 88 ετών.

Raoul Ruiz

Υπήρξε ένας από τους κορυφαίους auteur του παγκόσμιου κινηματογράφου. Γεννήθηκε το 1941, κι έζησε έως το τέλος της ζωής του στη Γαλλία. Γύρισε περισσότερες από 100 ταινίες και θεωρείται ο μάστορας του διανοουμενίστικου, σινεφίλ και καλλιτεχνικού πειραματικού σινεμά. Η τελευταία του ταινία, “Τα Μυστήρια της Λισσαβόνας”, διάρκειας 4,5 ωρών, απέσπασε το Μεγάλο Βραβείο του Πανοράματος Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου της Αθήνας 2011. Είχε βραβευτεί στα Φεστιβάλ Βερολίνου, Καννών, Μόντρεαλ, Μόσχας, Λοκάρνο, Ρότερνταμ, Σαν Σεμπαστιάν, Ρώμης, κι έχει λάβει μια Χρυσή Σφαίρα. Χαρακτηριστικές ταινίες του, ο “Κλιμτ”, και το “Αναζητώντας το Χαμένο Χρόνο”. Έφυγε σε ηλικία 70 ετών.

Eve Brent

Γεννήθηκε στο Χιούστον το 1929. Ξεκίνησε την καριέρα της ως Jean Ann Ewers, για να το αλλάξει σε Eve Brent μετά το ρόλο της στην ταινία “Forty Guns” το 1957. Είχε παίξει σε περισσότερες από 70 ταινίες, μεταξύ των οποίων “Το Πράσινο Μίλι”, “Fade to Black”, “Η Απίστευτη Ιστορία του Μπέντζαμιν Μπάτον, κ.ά. Έφυγε σε ηλικία 81 ετών.

Λυκούργος Καλλέργης

Γεννήθηκε το 1914 στο Χουμέρι Μυλοποτάμου Κρήτης.  Σπούδασε στη δραματική σχολή της Λαϊκής Σκηνής του Καρόλου Κουν  και έκανε την πρώτη του εμφάνιση το 1934 στον ρόλο του Πανάρετου στην Ερωφίλη του Χορτάτση.  Ιδρυτικό μέλος και πρωταγωνιστής του Θεάτρου Τέχνης, πήρε μέρος σε μεγάλη σειρά έργων, ερμηνεύοντας ρόλους σε θεατρικά έργα του ελληνικού και διεθνούς ρεπερτορίου. Υπήρξε πρωταγωνιστής του Εθνικού Θεάτρου, και διετέλεσε καθηγητής της Δραματικής Σχολής.  Μετέφρασε τα θεατρικά έργα του Τσέχωφ και έγραψε το βιβλίο “Στο διάβα του πολυτάραχου 20ου αιώνα”.  Για πολλά χρόνια ασχολήθηκε με τον συνδικαλισμό και το 1977 εκλέχτηκε βουλευτής του ΚΚΕ. Τιμήθηκε με το Βραβείο Πιραντέλλο και Βεάκη και έχει αναγορευτεί Επίτιμος Διδάκτωρ του τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.  Εξίσου σημαντική ήταν η πορεία του στον ελληνικό κινηματογράφο που ξεκίνησε το 1949 με τον “Κόκκινο βράχο” του Γρηγόρη Γρηγορίου και τελείωσε το 2001 με τον “Αλέξανδρο και Αϊσέ” του Δημήτρη Κολλάτου. Συμμετείχε επίσης στις τηλεοπτικές διασκευές του βιβλίου του Νίκου Καζαντζάκη “Ο Χριστός ξανασταυρώνεται” (1975) και στους “Πανθέους” του ακαδημαϊκού Τάσου Αθανασιάδη (1977), παραγωγές που έγραψαν ιστορία στα τηλεοπτικά χρονικά. Έφυγε σε ηλικία 97 ετών.
*Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο ετήσιο Αλμανάκ "Κινηματογράφος 2011" της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου. Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Καστανιώτη, Ιούνιος 2012.