23 Ιουλ 2012

Κουαρτέτο - 4 Ιστορίες του Σώμερσετ Μωμ


Μια σπάνια ταινία παρουσιάζεται σήμερα στην δευτεριάτικη στήλη SummerTime του SevenArt. Το “Κουαρτέτο”, βρετανικής παραγωγής του 1948, συγκέντρωσε πολλά από τα αστέρια της θεατρικής σκηνής και της κινηματογραφικής κοινότητας της μεταπολεμικής περιόδου στην Αγγλία. Σκοπός ήταν να παρουσιαστούν έργα, ειδικώς γραμμένα για το σινεμά, του σημαντικότατου Βρετανού συγγραφέα Σώμερσετ Μωμ. Έργο του Σώμερσετ Μωμ είναι και το “Βαμμένο πέπλο”, το οποίο γυρίστηκε σε ταινία το 2006, με πρωταγωνιστές τους Ναόμι Γουότς, Έντουαρντ Νόρτον και Σάλι Χώκινς. Το 1948 όμως, ο Σώμερσετ Μωμ είχε ο ίδιος ανάμειξη στην σπονδυλωτή ταινία “Κουαρτέτο”. Καταρχάς, γράφοντας τις τέσσερις ιστορίες, οι οποίες γυρίστηκαν σε τέσσερις μικρού μήκους ταινίες από τους Κεν Ανάκιν, Άρθουρ Κράμπτρι, Χάρολντ Φρεντς και Ραλφ Σμαρτ. Στην εισαγωγή της σπονδυλωτής αυτής ταινίας εμφανίζεται ο Μωμ να μιλάει για το έργο του, τις επιρροές του και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκε, επιχειρώντας έτσι μια κατατοπιστική εισαγωγή σε αυτό που ακολουθεί, καλύτερη από οποιουδήποτε κριτικού λογοτεχνίας. Αυτό το ντοκουμέντο είναι από μόνο του σημαντικό και αρχειακό. Επίσης, δείχνει ότι η ταινία αυτή αποτελεί και μια σπουδή στο έργο του Μωμ, έναν φόρο τιμής σε αυτόν, ή αλλιώς μια γνωριμία του κινηματογραφικού κοινού μαζί του, που δεν είχε διαβάσει ποτέ πριν βιβλίο του. Εν συνέχεια, προβάλλονται οι τέσσερις ιστορίες. Όλες τους καταδεικνύουν το ανθρώπινο παράλογο, όντας ταυτόχρονα και μαθήματα ζωής από πολλές πλευρές και με πολυπρισματικές κατευθύνσεις. Η ιστορία “The Colonel’s Lady” μιλάει για τη δημοφιλία και την αναγνωσιμότητα που έχει το πρώτο ποιητικό βιβλίο της κυρίας Πέρεγκριν, πιστής και πειθήνιας συζύγου του συνταγματάρχη Πέρεγκριν, του οποίου η γη χάνεται κάτω απ’ τα πόδια του όταν το διαβάζει αλλά και όταν έρχεται σε επαφή με τις αντιδράσεις του κόσμου. Η ιστορία “The Kite” μιλάει για το πάθος ενός άντρα με τους χαρταετούς, που δεν μπόρεσε ποτέ να καταλάβει η νέα σύζυγος του καθώς θεωρούσε αυτή την ενασχόληση του ντροπιαστική για την ίδια. Τελικά αυτό το πάθος που δεν αντιμετωπίστηκε σωστά κρίθηκε μοιραίο για όλους. Η ιστορία “The Alien Corn” μιλάει για το πείσμα και την επιμονή ενός νέου να γίνει πιανίστας πηγαίνοντας κόντρα στην πατρική επιθυμία και ταυτόχρονα γυρνώντας την πλάτη στη σίγουρη δουλειά που τον περιμένει. Τέλος, η ιστορία “The Facts of Life” μιλάει για ένα νεαρό τενίστα που βρίσκεται σε τουρνουά στο Μόντε Κάρλο. Με τη λήξη αυτού, στο πάρτι που ακολουθεί… φροντίζει να μην ακολουθήσει καμία από τις τρεις συμβουλές του υπερπροστατευτικού πατέρα του, και μάλιστα βγαίνοντας στο τέλος κερδισμένος! Μην μπλέξεις με γυναίκες, μην ασχοληθείς με τζόγο, μην δανείσεις χρήματα. Τις αγνόησε ο νεαρός και η τύχη τού χαμογέλασε. Όπως έγραψε ο Άρης Δικταίος, μεταφραστής του βιβλίου του Σώμερσετ Μωμ “Κουαρτέττο” (κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Σ.Ι. Ζαχαρόπουλος, 1982), “o ψυχολογικός ρεαλισμός του Μωμ παραμένει ακμαίος και στο “Κουαρτέττο”, που περιστρέφεται γύρω από τα τόσο προσφιλή στον συγγραφέα του προβλήματα του έρωτα και του γάμου, με φόντο πάντα την κοινωνική κριτική. Η άμεμπτη τεχνική, η βαθειά παρατηρητικότητα, η αίσθηση του κρίσιμου των καταστάσεων, πράγματα απαραίτητα για έναν διηγηματογράφο, δημιουργούν και εδώ, με απόλυτη λεκτική οικονομία, εκφραστικά αποτελέσματα, από τα πια σπάνια στον αιώνα μας.” Όποτε πετύχεις αυτή την ταινία, δώστης την προσοχή σου. Πρόκειται για ένα λογοτεχνικό διαμαντάκι στο κινηματογραφικό πανί. 

*Tα κείμενα εντάσσονται στη θερινή στήλη SummerTime του Νέστορα Πουλάκου. Δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (25 Ιουνίου - 10 Ιουλίου 2012).