3 Ιουλ 2012

Θέλω να γυρίσω σπίτι, του Αλέν Ρενέ


Η σημερινή επιλογή SummerTime έρχεται από το γαλλικό σινεμά. Μιλάει για την πατρίδα, τη νοσταλγία και τις θύμησες, την οικογένεια και τους δεσμούς της, την προσέγγιση και τη γνωριμία μιας ξένης κουλτούρας, τη διστακτικότητα στην αρχή, την αγάπη και το θαυμασμό γι’ αυτήν στο τέλος. Τρόπον τινά, η ταινία του Αλέν Ρενέ είναι μια ωδή στην πολυπολιτισμικότητα ακόμη κι αν αυτή έχει να κάνει με την αμερικανική και την γαλλική κουλτούρα. Οι δυο μεγάλοι “αντίπαλοι” τα βρίσκουν εν ολίγοις, πέφτουν οι μάσκες, βγαίνουν οι παρωπίδες και ενώνονται ως λαοί και ως κουλτούρες. Η ταινία “Θέλω να γυρίσω σπίτι” βγήκε στις αίθουσες το 1989. Έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο Φεστιβάλ Βενετίας, απ’ όπου έφυγε με τρία βραβεία, μεταξύ των οποίων κι εκείνο του σεναρίου, το οποίο έγραψε ο Ζυλ Φαιφέρ. Στη σκηνοθεσία βρίσκουμε τον πάντοτε ιδιαίτερο δημιουργό Αλέν Ρενέ, ο οποίος στα 67 του τότε, γυρίζει μια ακόμη χαριτωμένη ιστορία που μιλάει για βαθιές κοινωνικές συνισταμένες. Γαλλικής παραγωγής, διαθέτει και ένα πολύ καλό καστ Αμερικανών και Γάλλων ηθοποιών. Η ιστορία κινείται σε δυο επίπεδα. Στο πρώτο ακολουθούμε την Έλσι (Λάουρα Μπένσον), κόρη του διάσημου Αμερικανού καρτουνίστα Τζόι Γουέλμαν, η οποία αποφασίζει να ζήσει στο Παρίσι. Λατρεύει την γαλλική κουλτούρα και τον τρόπο ζωής, παθιάζεται με τον Φλωμπέρ, τον Σαρτρ, την Μπωβουάρ, τον Μολιέρο. Επίσης είναι τρελή και παλαβή με τον Κριστιάν Γκωτιέ, διάσημο ακαδημαϊκό και συγγραφέα. Τον υποδύεται ο Ζεράρ Ντεπαρντιέ. Ένας άλλος λόγος που η Έλσι εγκαταλείπει το Κλίβελαντ για το Παρίσι είναι και η οικογένεια της. Με τη μητέρα της δεν τα βρίσκει, ενώ με τον δημοφιλή πατέρα της έχει σχέσεις μίσους. Δεν τον αντέχει πια, όπως και τη νέα φίλη του, μια και είναι χωρισμένοι οι γονείς της. Επίσης, δεν αντέχει πια και την κουλτούρα των κινουμένων σχεδίων όπως και το γεγονός ότι ο πατέρας της αποστρέφεται την γαλλική κουλτούρα! Αντίδραση στην αντίδραση λοιπόν η νεαρή; Πάντως, κι όπως μας λέει η ταινία στην αρχή της, δυο χρόνια κάνει να μιλήσει στους γονείς της άμα την άφιξη της στο Παρίσι. Στο δεύτερο επίπεδο παρακολουθούμε τον διάσημο καρτουνίστα Τζόι Γουέλμαν (Άντολφ Γκρην), ο οποίος είναι καλεσμένος ως τιμώμενο πρόσωπο σε έκθεση κινουμένων σχεδίων στο Παρίσι. Παρά την πλήρη αποστροφή του για τον γαλλικό πολιτισμό και κουλτούρα, αποδέχεται την πρόταση μόνο και μόνο για να συναντήσει επιτέλους την κόρη του. Η άφιξη του στο Παρίσι και οι πρώτες μέρες του εκεί συνοδεύονται από διάφορα τραγελαφικά περιστατικά, όπως και η πρώτη συνάντηση του με την Έλσι. Τον Τζόι στο ταξίδι τον συνοδεύει η νέα φίλη του, η Έλεν (Λίντα Λάβιν). Στα εγκαίνια της έκθεσης όμως γνωρίζει τον Κριστιάν Γκωτιέ, ο οποίος δηλώνει θαυμαστής του έργου του. Μάλιστα, τον καλεί αμέσως για να περάσουν μαζί το σαββατοκύριακο που έρχεται στο εξοχικό του, έξω απ’ το Παρίσι. Η πρόσκληση μεταφέρεται και στην Έλσι, η οποία φυσικά πετάει τη σκούφια της παρά το “μίσος” για τον πατέρα της. Όλοι μαζί λοιπόν περνούν το σαββατοκύριακο τους στο σπίτι του Γκωτιέ. Μετά απ’ αυτό τίποτε δεν θα είναι ξανά ίδιο στις ζωές τους. Ο Ρενέ γύρισε την ιστορία αυτή με διάθεση αλά νουβέλ βαγκ. Δηλαδή, δεν πρόκειται για ψυχολογικό, οικογενειακό δράμα όπως αρχικά διαβάζεται, αλλά για μια ανάλαφρη, χαριτωμένη κομεντί, η οποία μέσω της παιχνιδιάρικης, σπινταριστής και σχεδόν εφηβικής (λόγω της αέναης φρεσκάδας της) σκηνοθεσίας του Ρενέ, περνάει τα πιο βαθιά, τα πλέον ουσιαστικά νοήματα σε καυτά ζητήματα των κοινωνίων μας. Ο ιδιότυπος ρατσισμός που πρέπει να εγκαταλειφθεί, η προσέγγιση των λαών και της κουλτούρας τους, το τέλος της κάθε προκατάληψης, της οποιαδήποτε παρωπίδας, του τείχους εν ολίγοις. Το πώς η αντίδραση στην οικογένεια και στο γονικό πρότυπο φέρνουν αντίδραση και πάλι και μια άλλου τύπου επανάσταση. Τέλος, πως ο… ξένος ενώνει την οικογένεια, τους λαούς, τον τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς τους, την κουλτούρα και τον πολιτισμό τους. Μια παρεξηγημένη μεν πολύ ενδιαφέρουσα δε ταινία του σημαντικότατου Γάλλου σκηνοθέτη Αλέν Ρενέ, ο οποίος σημειωτέον έκανε και πάλι αίσθηση με τη νέα του ταινία στο φετινό Φεστιβάλ Καννών, στα 90 του χρόνια.