30 Ιουλ 2012

Συνέντευξη του Γιώργου Ζώη


Στον Νέστορα Πουλάκο 

Εντέλει τα πιο καθημερινά πράγματα έχουν αξία στην ζωή. Όπως, πιθανότατα, κι αυτό που κινηματογραφούσε από τον χειμώνα μέχρι και πριν λίγο καιρό ο Γιώργος Ζώης και που δεν θέλει να αποκαλύψει. “Είναι ένα αντικείμενο που το έβλεπα ολοένα και συχνότερα μπροστά μου στην διάρκεια του δίχρονου ταξιδιού του “Casus Belli” και συνεχώς το επεξεργαζόμουν μέσα μου. Όταν διαπίστωσα την αξία του και τη σημασία του για την ύπαρξη μας αποφάσισα ότι πρέπει να το κινηματογραφήσω”. 

Όσο μυστήρια ή παράξενα σου φαίνονται τα παραπάνω, τι θα έλεγες αν διάβαζες την επίσημη σύνοψη της δεύτερης μικρού μήκους ταινίας του Γιώργου Ζώη; “Άδεια κάδρα χωρίς μήνυμα. Μια πόλη εκτός κάδρου. Τίτλοι Τέλους.”. O νεαρός πολυβραβευμένος σκηνοθέτης δεν θέλει ν’ αποκαλύψει τίποτε περισσότερο από αυτήν τη γραμμή. Περίτεχνα απέφυγε και όλες τις ερωτήσεις που του έκανα, κατά την χθεσινή τηλεφωνική μας συνέντευξη, η οποία ήταν και δύσκολη μια και ο Ζώης βρίσκεται σε απομονωμένο μέρος στην Τζια, όπου ολοκληρώνουν την ταινία με τον Γιάννη Χαλκιαδάκη. “Και για να μη σε μπερδεύω”, μου λέει, “με ενδιαφέρει εκείνο το σημείο που η ερμηνεία μεταμορφώνεται σε εμπειρία, εκείνες οι εικόνες που δεν χρειάζονται καμία εξήγηση και υπογράμμιση, απλά βιώνονται. Και τότε σαν θεατής συνδημιουργείς αφού είσαι ελεύθερος να κάνεις τις δικές σου αναγωγές. Αυτές οι εικόνες είναι που πραγματικά με ιντριγκάρουν”. 

Πάντως, οι “Τίτλοι Τέλους”, διάρκειας 11 λεπτών, θα εκπροσωπήσουν “μόνοι” τους την Ελλάδα στο επικείμενο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας (29 Αυγούστου έως 8 Σεπτεμβρίου). Μάλιστα, η συμμετοχή τους στο φετινό διαγωνιστικό τμήμα μικρού μήκους αποκτά μεγάλη σημασία καθότι “βρίσκεται ανάμεσα στις μόλις 14 ταινίες του αναβαθμισμένου προγράμματος μικρού μήκους του τμήματος Orizzonti, επιλέχθηκε μέσα από χιλιάδες συμμετοχές, σε αντίθεση με το “Casus Belli” που προβαλλόταν στην Βενετία το 2010 μαζί με ακόμη 40 ταινίες”, μου λέει ο σκηνοθέτης. Ένα ακόμη “παράσημο” της, να συμπληρώσω, είναι ότι δεν επιλέχθηκε από την ίδια καλλιτεχνική διεύθυνση που είχε διαλέξει το “Casus Belli” (η καλλιτεχνική διεύθυνση και η ομάδα προγραμματισμού της Μόστρα άλλαξε φέτος). 

“Οι “Τίτλοι Τέλους” είναι μια fiction ταινία που πραγματεύεται ένα ρεαλιστικό, πραγματικό δεδομένο της ζωής μας. Γυρίσαμε με τους συνεργάτες μου όλη την Αττική και στήναμε κάδρα παρατηρώντας το αντικείμενο επί ώρες. Όταν βλέπαμε αυτό που θέλαμε τότε πατούσαμε το rec”, εξηγεί ο Γιώργος Ζώης. Κατά τον ίδιο, η ταινία είναι ακατάτακτη κινηματογραφικά. “Όταν στην αίτηση συμμετοχής για το Φεστιβάλ Βενετίας, έφτασα στην ερώτηση για την κατηγορία ταινιών που ανήκει, τσέκαρα το Other”, και συμπληρώνει, “για μένα τα όρια του fiction και του documentary είναι λεπτά. Θεωρώ ότι ο σκηνοθέτης που επιλέγει να αφήσει έξω από τα πλάνα του το οτιδήποτε, αυτόματα κάνει fiction ταινία. Οι κατηγορίες ταινιών είναι για τους κριτικούς κινηματογράφου και τα φεστιβάλ”. 

Για την απελευθερωτική διαδικασία του να παρατηρείς ένα αντικείμενο χωρίς να βιάζεσαι, όπως συνήθως κάνουμε όλοι μας καθημερινά είτε σε αντικείμενα είτε σε ανθρώπους. Για εμπιστοσύνη στην πραγματικότητα και για άρνηση στην κατασκευή, στην μυθοπλασία. Γι’ αυτά μου μίλησε ο Γιώργος Ζώης, ο οποίος ακουγόταν ιδιαίτερα ενθουσιασμένος μια και η ιδέα του υλοποιήθηκε, το όραμα του ολοκληρώνεται και, κυρίως, επιλέχθηκε από ένα τόσο σημαντικό φεστιβάλ όπως είναι της Βενετίας. “Την τελευταία στιγμή, αν δεν κάνω λάθος μόλις επτά ώρες πριν τη λήξη των αιτήσεων, προλάβαμε το Φεστιβάλ. Αυτές τις ημέρες μοντάρουμε ώρες ατελείωτες με τον Γιάννη Χαλκιαδάκη. Για να καταλάβεις, έχουμε πολύ υλικό μετά από τόσων μηνών γυρίσματα, και προσπαθούμε μέσω της σύνθεσης να αποτυπώσουμε το αντικείμενο αυτό σε όλες τις εκφάνσεις του, και κυρίως την επίδραση που είχε πάνω του η φθορά του χρόνου”, μου εξηγεί. “Πάντως, οι άνθρωποι που συμμετείχαν σε αυτά τα πλάνα -κανείς τους δεν είναι ηθοποιός να τονίσω, περπατούσαν ή στεκόντουσαν κανονικά μπροστά στην κάμερα ξέροντας ότι τραβάει και χωρίς να έχει συμφωνηθεί τίποτε προηγουμένως. Αυτό το θεωρώ πραγματικά εκπληκτικό!”. 

Από την άλλη μεριά, το στόμα του Ζώη στάζει μέλι για μερικούς ανθρώπους του κινηματογραφικού χώρου. Καταρχάς, θεωρεί ότι οι “Τίτλοι Τέλους” γίνανε χάρη στην ισότιμη δουλειά τριών ανθρώπων: την δική του, του Γιάννη Χαλκιαδάκη (μοντέρ) και του Γιάννη Κανάκη (διευθυντής φωτογραφίας). Επίσης, μου τόνισε ότι θέλει και οφείλει να ευχαριστήσει τέσσερις ανθρώπους, οι οποίοι στήριξαν αυτόν και τα σχέδια του μετά την επιτυχία του “Casus Belli”: τον Αχιλλέα Κυριακίδη, τον Μιχάλη Αλεξάκη, τον Αργύρη Παπαδημητρόπουλο και τον Μπάμπη Μακρίδη. “Η ταινία ήταν μια προσωπική υπόθεση. Δεν κυνηγήσαμε επιχορηγήσεις και δεν ζητήσαμε λεφτά από πουθενά, παρόλο που θα μπορούσαμε μετά την επιτυχία της πρώτης ταινίας. Θέλαμε την αυτονομία μας, την ελευθερία μας ώστε να γίνει πράξη αυτό που στοχεύαμε και τελικά πετύχαμε”, μου τονίζει ο Ζώης. 

Οι “Τίτλοι Τέλους” θα κάνουν, κυριολεκτικά, την παγκόσμια πρεμιέρα τους στο Φεστιβάλ Βενετίας. Και λέω κυριολεκτικά καθότι ο Ζώης δεν είναι διατεθειμένος να δείξει ούτε καρέ από την ταινία μέχρι την πρώτη προβολή της. “Θα αποκαλυφθεί όλο το θέμα”, εξηγεί, “και δεν θέλω κάτι τέτοιο”. Η συνέχεια, φυσικά, είναι να γυρίσει τα φεστιβάλ, να παιχτεί στις αίθουσες και την τηλεόραση. “Μακάρι να έχει την τύχη του “Casus Belli”, συμπληρώνει ο σκηνοθέτης. Προς το παρόν, δεν έχει κλειστεί κάποιο ελληνικό φεστιβάλ, αν και πιθανότερες φαντάζουν οι Νύχτες Πρεμιέρας μια και το Φεστιβάλ Δράμας έχει ολοκληρώσει το line-up του. Τέλος, να σημειώσω ότι η προετοιμασία της πρώτης μεγάλου μήκους ταινίας του, “Stage Fright”, συνεχίζεται κανονικά. 

Μέχρι, λοιπόν, την πρώτη προβολή των “Τίτλων Τέλους", το μυστήριο καλά θα κρατεί. 

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (27-7-12).