2 Ιουλ 2012

Wasted Youth & Κάποτε στην Ανατολία, οι καλύτερες ταινίες του 2011


Του Νέστορα Πουλάκου

Πριν λίγες ημέρες κυκλοφόρησε το ετήσιο Αλμανάκ της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου, ένα βιβλίο-πολύτιμο αρχειακό υλικό για κάθε ιστορικό και μελετητή των κινηματογραφικών πεπραγμένων στη χώρα μας. Αρχική ιδέα και “πνευματικό παιδί” του Δημήτρη Κολιοδήμου, ο “Κινηματογράφος 2011” της ΠΕΚΚ συντονίστηκε από τον Δημοσθένη Ξιφιλίνο (Φιλμ Νουάρ) και περιλαμβάνει κείμενα των Ανδρέα Τύρου, Νίνου Φένεκ Μικελίδη, Δημήτρη Κολιοδήμου, Δημήτρη Μπάμπα, Δημήτρη Χαρίτου, Βασίλη Κεχαγιά, Τάσου Ρέτζιου, Αλέξη Δερμεντζόγλου, Δημήτρη Καλαντίδη και Νέστορα Πουλάκου. 

Από τα σημαντικότερα σημεία της ετήσιας αυτής έκδοσης είναι η ανάδειξη των καλύτερων ταινιών που παίχτηκαν στις κινηματογραφικές αίθουσες της χώρας, στη διάρκεια του 2011: Η τουρκική ταινία “Κάποτε στην Ανατολία” του Νουρί Μπιλγκέ Τσεϊλάν (σε διανομή AMA Films), η οποία είχε λάβει το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στο Φεστιβάλ Καννών, προτιμήθηκε από τους Έλληνες κριτικούς αναφορικά με την ξένη παραγωγή, κερδίζοντας στο νήμα τον ιρανικό “Ένα Χωρισμό”, βραβευμένος με τη Χρυσή Αρκούδα στο Φεστιβάλ Βερολίνου, του Ασγκάρ Φαραντί (σε διανομή Strada Films), μια και οι δυο ταινίες ισοψήφησαν με 19 σταυρούς. 

Όσον αφορά την ελληνική παραγωγή, πρώτη ταινία αναδείχθηκε το “Wasted Youth” των Αργύρη Παπαδημητρόπουλου και Γιαν Φόγκελ (σε διανομή Nutopia) με 11 σταυρούς. Στη δεύτερη θέση ήρθαν οι βραβευμένες (στη Βενετία) “Άλπεις” του Γιώργου Λάνθιμου (σε διανομή Feelgood Entertainment), με 8 σταυρούς, ενώ στην τρίτη θέση ισοψήφησαν “Το Γάλα” του Γιώργου Σιούγα (σε διανομή Odeon) και “Απ’ τα κόκκαλα βγαλμένα” του Σωτήρη Γκορίτσα (σε διανομή Spentzos Films), με 7 σταυρούς. 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το ελληνικό box office του 2011, όπως το συγκέντρωσε και το σχολίασε ο Δημήτρης Κολιοδήμος. Εμπορικότερη ταινία της χρονιάς, από την ξένη παραγωγή, αναδείχθηκαν “Οι Πειρατές της Καραϊβικής: Σε Άγνωστα Νερά (3D)” με 395.955 εισιτήρια. Από την ελληνική παραγωγή, το “Ζητείται Ψεύτης” του Ιεροκλή Μιχαηλίδη συγκέντρωσε 204.682 εισιτήρια (προβλήθηκε από τις 23/12/10), “Το Τανγκό των Χριστουγέννων” του Νίκου Κουτελιδάκη 211.104 εισιτήρια (από 1/12/11 μέχρι 15/3/12) και “Η Νήσος 2: Το Κυνήγι του Χαμένου Θησαυρού” στα 299.296 εισιτήρια (από 22/12/11 μέχρι 15/3/12). 

Η έκδοση ακόμη περιλαμβάνει: απολογισμό του 2011 ως “Η Χρονιά της Μελαγχολίας” του Νίνου Φένεκ Μικελίδη, σύντομες κριτικές για όλες τις ελληνικές και ξένες ταινίες που προβλήθηκαν στις αίθουσες το 2011, κείμενα-ανταποκρίσεις από τα ελληνικά (52ο ΦΚΘ, 13ο ΦΝΘ, 34ο Δράμας, 24ο Πανόραμα, 5ο Χαλκίδας) και ξένα φεστιβάλ (64ο Καννών, 61ο Βερολίνου, 68ο Βενετίας, Όσκαρ, BAFTA και Σεζάρ), επισκόπηση της κινηματογραφικής βιβλιοπαραγωγής από τον Δημήτρη Καλαντίδη (συνολικά εκδόθηκαν 62 βιβλία κινηματογραφικού ενδιαφέροντος στην Ελλάδα), και τέλος το 23σέλιδο In Memoriam του υπογράφοντος για τους μεγάλους “χαμένους” της χρονιάς στο ξένο και το ελληνικό σινεμά. 

Το καλύτερο σημείο του φετινού Αλμανάκ της ΠΕΚΚ όμως στο άφησα για το τέλος. Πρόκειται για το Editorial του Προέδρου της ένωσης Ανδρέα Τύρου (Ο Κόσμος του Επενδυτή). Με τίτλο “Στάση πληρωμών, παύση… ταινιών” ο Τύρος εξηγεί γιατί δικαιώθηκε η ΠΕΚΚ με τη στάση που κράτησε απέναντι στον ανεφάρμοστο και εμφυλιακό κινηματογραφικό νόμο του 2009, που έφτιαξε ο πρώην Υπουργός Πολιτισμού Παύλος Γερουλάνος: 

“Όχι, δεν υπάρχουν πλέον ούτε λεφτά, ούτε χρονικά περιθώρια, ούτε η πολυτέλεια για συνέχιση του ακήρυκτου εμφυλίου. Μ’ αφορμή, αντίθετα, την συμπλήρωση του πρώτου κιόλας χρόνου από την επίσημη εφαρμογή (κι άλλο τόσο από την μη εφαρμογή, ουσιαστικά) του νέου νόμου, ας σημειώσουμε το βάρος της διαπίστωσης. Νόμος ανεφάρμοστος είναι νόμος αποτυχημένος, στην κυριολεξία εκτός τόπου και χρόνου, σύμφωνα με την αρχική μας προσέγγιση που, αλίμονο, τώρα δικαιώνεται. Κίνητρα που δεν ίσχυσαν, μυστικά και ψέματα, ανενεργές διατάξεις και προεδρικά διατάγματα που (ακόμα) περιμένουν, με δυο λόγια έντεχνη προσημείωση (από νωρίς) του αδιεξόδου της ύφεσης που θ’ ακολουθούσαν. Στάση πληρωμών, παύση εμπορίου, λέει η αγορά. Οι χθεσινοί υποστηρικτές και χειροκροτητές του Πολ Τζερούλανος σπεύδουν να τον αποδοκιμάσουν, παρακάμπτοντας το στάδιο της απαραίτητης αυτοκριτικής. Επιστροφή στην εμπειρία της οικοτεχνίας, των συλλογικών προσπαθειών και της ανιδιοτελούς προσφοράς –για πόσον καιρό αλήθεια; Μόνον Ακαδημία και διχόνοια αφήνει πίσω του ο κηπουρός. Όμως, τον “Κυνόδοντα”, τον “Μαχαιροβγάλτη” και την “Πρώτη Ύλη”, για παράδειγμα, δεν βραβεύουμε κι εμείς τα μέλη της ΠΕΚΚ, μάλιστα με ανοιχτές, σύντομες και μηδενικού προϋπολογισμού διαδικασίες;” 

Αυτό το κείμενο αφιερώνεται κι από τον υπογράφοντα, για τον δικό του αγώνα μέσω του SevenArt και των διαφόρων εντύπων που έχει εργαστεί (μπορείς να ψάξεις στο "αρχείο" του διαδικτύου), στους εκπροσώπους της διολισθησάσης κωλοτούμπας που ανθεί στην Ελλάδα του Πολιτισμού (κι όχι μόνο) επί μακρόθεν. 

 Το ετήσιο αλμανάκ της ΠΕΚΚ “Κινηματογράφος 2011” μπορείς ν’ αναζητήσεις μέσω των Εκδόσεων Καστανιώτη. 

 *Η βιβλιοπαρουσίαση δημοσιεύθηκε στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (26-6-12).