3 Αυγ 2012

ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ


Το τελευταίο κείμενο της στήλης SummerTime ’12* ασχολείται με τους “Δρόμους της Φωτιάς”, την πλέον “ολυμπιακή” ταινία του παγκόσμιου κινηματογράφου, η οποία επανέρχεται στο προσκήνιο αυτές τις ημέρες εξαιτίας των Ολυμπιακών Αγώνων που διεξάγονται στο Λονδίνο. Κι αυτό, γιατί οι “Δρόμοι της Φωτιάς” μιλούν για τον θρίαμβο δυο Βρετανών Ολυμπιονικών στους Αγώνες του 1924 με τον πλέον επικό, θριαμβευτικό και αποθεωτικό τρόπο. Την ίδια στιγμή, η θρυλική μουσική επένδυση του Βαγγέλη Παπαθανασίου, που φυσικά και κέρδισε το Όσκαρ της χρονιάς, εξακολουθεί και είναι κλασικό άκουσμα σε κάθε εθνική νίκη από τότε (είτε της Ελλάδας είτε της Μεγάλης Βρετανίας). Κατά πολλούς, οι “Δρόμοι της Φωτιάς” είναι μια υπερεκτιμημένη ταινία που κέρδισε τέσσερα Όσκαρ, Χρυσή Σφαίρα και βραβεία BAFTA, καθώς και βραβεία στο Φεστιβάλ Καννών. Ειδικώς, εκείνο το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας, αλλά και η αλήστου μνήμης ατάκα “Έρχονται οι Βρετανοί” του σεναριογράφου Κόλιν Γουέλαντ, κατά την παραλαβή του Όσκαρ Σεναρίου, έχουν “κάτσει” στο λαιμό κινηματογραφιστών, δημοσιογράφων και φεστιβαλιστών. Φέτος τον Ιούλιο, 31 χρονιά μετά την έξοδο της ταινίας στις αίθουσες, οι “Δρόμοι της Φωτιάς” του Χιου Χάντσον (ο οποίος δεν ξανάκανε καλή ταινία από τότε) επανακυκλοφόρησαν σε 100 ψηφιακά αποκαταστημένες κόπιες σε όλη την Βρετανία, ενώ το μουσικό θέμα του Παπαθανασίου ακούστηκε και στην τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Λονδίνου. Η ταινία, αν και ακαδημαϊκή και τουλάχιστον γραμμική στην αφήγηση της (εξαιρώντας τον πρόλογο και τον επίλογο της), αφηγείται τις ιστορίες ενός εβραίου μεγαλοαστού από το Λονδίνο και ενός φτωχού χριστιανού ιεραπόστολου από την Σκωτία, οι οποίοι κυνήγησαν το όραμα τους στον στίβο, κόντρα στις προκαταλήψεις της εποχής, και έφτασαν να κατακτήσουν τα χρυσά μετάλλια στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού το 1924, στα 200 και τα 400 μέτρα αντίστοιχα. Οι Έρικ Λίντελ και Χάρολντ Έιμπραχαμς ήταν οι ήρωες της διπλανής πόρτας που κατάφεραν να κατακτήσουν την κορυφή, κόντρα στο ρεύμα και στην εν γένει αντιμετώπιση που είχαν. Ο ένας αγωνιζόταν για ν’ αντέξει τον ρατσισμό των αρτηριοσκληρωτικών του Κέιμπριτζ αναφορικά με την καταγωγή του. Και ο δεύτερος έδωσε αγώνα για να ξεφύγει από τα συντηρητικά στεγανά της θρησκείας, που τον ήθελε υποταγμένο και μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Η αλήθεια είναι ότι η ταινία βρίθει βρετανικού πατριωτισμού, ο οποίος όμως περνιέται μέσα από τα βαθιά ανθρώπινα χαρακτηριστικά των δυο ηρώων. Για τον Βασιλιά, για την Αγγλία… Εδώ, όμως, αφενός έχουμε τον Λίντελ ο οποίος θέλει να “αποδείξει” ότι μπορεί να τα καταφέρει αν και φτωχός χριστιανός Σκωτσέζος. Αφετέρου έχουμε τον Έιμπραχαμς ο οποίος αν και ανήκει στην μεγαλοαστική τάξη εντούτοις είναι στο περιθώριο λόγω καταγωγής. Οι δικοί του λόγοι για την επιτυχία είναι προσωπικοί κι όχι θρησκευτικοί. Παρολαυτά, ο πατριωτικός χαρακτήρας της νίκης υπεισέρχεται “ύπουλα” μέσα σε αυτές τις δυο προθέσεις, επιβεβαιώθηκε στο ακραία συντηρητικό τέλος της ιστορίας, ενώ αποθεώθηκε από την ατάκα του σεναριογράφου στην τελετή απονομής των βραβείων Όσκαρ. Μια άλλη αλήθεια είναι ότι ο Χιου Χάντσον δεν τα πήγε κι άσχημα με τη σκηνοθεσία του. Αν και πάντοτε ήταν ένας μέτριος δημιουργός, ο οποίος κατάφερε να κάνει “σαλάτα” μέχρι και τους “Επαναστάτες” με τον Αλ Πατσίνο, παρολαυτά στους “Δρόμους της Φωτιάς” μπόρεσε να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων και να κινηματογραφήσει άψογα, με ένταση και σασπένς, τις σκηνές των αγώνων στίβου. Η τελευταία και μεγάλη αλήθεια είναι η ανυπέρβλητη μουσική του Βαγγέλη Παπαθανασίου, η οποία φυσικά εντάσσεται στο top 10 των κινηματογραφικών soundtracks στην ιστορία της μεγάλης οθόνης. Οι μέρες, λοιπόν, αυτές ενδείκνυνται για να θυμηθείς αυτή την ταινία του Χιου Χάντσον, μια και οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Λονδίνου έχουν ντυθεί στα χρώματα και είναι επενδυμένοι με τους ήχους αυτής της κλασικής ιστορικής ταινίας -καμάρι του Μπάκιγχαμ και διαχρονική λατρεία των απανταχού φλεγματικών Εγγλέζων. 

*Αυτό είναι και το τελευταίο κείμενο της στήλης SummerTime ’12, που συνεχίστηκε για δεύτερο καλοκαίρι στο SevenArt. Μέσα από αυτήν, μελετήθηκαν οι ταινίες “Εξοντώσατε τον δήμιο του Άουσβιτς”, “Ένοχος Έρως”, “Θέλω να γυρίσω σπίτι”, “Kουαρτέτο”, “Ο κύριος Κλάιν”, “Χαμένο Σαββατοκύριακο”, “13 Εγκλήματα ζητούν Ένοχο” και “Οι Δρόμοι της Φωτιάς”. Καλό καλοκαίρι!