27 Σεπ 2012

Η Σκύλα...


Του Νέστορα Πουλάκου 

Βρισκόμαστε στα τέλη Σεπτεμβρίου και ο χορός των επανεκδόσεων κλασικών ταινιών εξακολουθεί. Αυτή τη φορά θυμόμαστε μια όντως ξεχασμένη ταινία, τη “Σκύλα” (Scarlet Street) του Φριτζ Λανγκ, που γυρίστηκε με το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στις Η.Π.Α. και αποτύπωνε εκείνη την κοινωνική κατάσταση της παρακμής, της ψυχολογικής βίας, και των εν γένει ανισοτήτων που οδηγούσαν σε παράλογες συμπεριφορές και αποτρόπαιες πράξεις. 

Δραματική ταινία μυστηρίου η "Σκύλα", σε σκηνοθεσία Φριτζ Λανγκ, με τους Έντουαρντ Τζ. Ρόμπινσον και Τζόαν Μπένετ, μιλάει για τον Κρίστοφερ Κρος, έναν ευσυνείδητο ταμία που εργάζεται επί 25 χρόνια στην ίδια τράπεζα. Είναι όμως ένας μοναχικός άνθρωπος: με τη γυναίκα του Αντέλ δεν υπάρχει καμία ψυχική επαφή, μοιάζουν σαν δύο ξένοι. Μοναδική του παρηγοριά είναι η ζωγραφική. Μια βροχερή νύχτα, βλέπει κάποιον να επιτίθεται σε μια γυναίκα στην οδό Σκάρλετ. Αφού την σώσει, γνωρίζονται καλύτερα και αναπτύσσεται μια συμπάθεια ανάμεσά τους. Ο Κρις ερωτεύεται την Κίτι και της προσφέρει στέγη στο διαμέρισμα που διατηρεί για τους πίνακές του. Η Κίτι, που αρχικά τον νομίζει για μεγάλο ζωγράφο, του παριστάνει την ερωτευμένη με σκοπό να τον εκμεταλλευθεί, κάτι που καταφέρνει εύκολα. Στη συνέχεια η εκμετάλλευση γίνεται εντονότερη, αφού ο Κρις μεταβάλλεται σε απόλυτο θύμα της Κίτι και του εραστή της. Αργότερα, όταν θα έρθει η ώρα της πικρής αλήθειας, τα πράγματα θα έχουν πολύ τραγική κατάληξη για όλους… 

Καταπιεσμένα εγώ, ξεχασμένα όνειρα, ανομολόγητες στιγμές μικρών προσωπικοτήτων που δεν τα καταφέρνουν καλά και αντιδρούν. Η εσωστρέφεια γίνεται βία, η εκμετάλλευση εκνευρίζει. Ένα συνεχές γιατί πλανάται στην ατμόσφαιρα, και μια έκρηξη της στιγμής σε σημαδεύει για όλη σου τη ζωή. Ο Φριτζ Λανγκ κάνει μια ταινία μεταξύ φιλμ νουάρ και ψυχολογικού θρίλερ. Χτίζει θαυμάσια, χάρη και στη σεναριακή πένα του Ντούντλει Νίκολς που βασίστηκε σε μυθιστόρημα και θεατρικό έργο, τον χαρακτήρα του Κρις που ερμηνεύει εξαιρετικά ο Ρόμπινσον, και ο οποίος αποτυπώνει με απόλυτη ακρίβεια όλη την καταπίεση της συντηρητικής Αμερικής του Πολέμου και το πώς αυτή εκρήγνυται, εξεγείρεται και εντέλει προκαλεί πολλαπλά τραύματα. 

Η ταινία του Λανγκ διαθέτει όλα εκείνα τα στοιχεία του φιλμ νουάρ που αποτυπώθηκαν στη συνέχεια ως αρχετυπικά, αν και η γνώμη μου είναι ότι δεν πρόκειται τόσο για φιλμ νουάρ (με την έννοια του κλασικού, δεν συγκαταλέγεται ανάμεσα σε αυτά) όσο ένα ψυχολογικό δράμα που κινείται στα όρια και παίζει με τις αισθήσεις, τις παραισθήσεις, τα καλά κρυμμένα και άγνωστα ένστικτα καθώς και τα όποια ψυχολογικά τραύματα. 

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία πολιτική εφημερίδα Δρόμος (φύλλο 132, 22-9-12).

(Yπόλοιπες) Ταινίες της Εβδομάδας 22-9-12 


Brave (4/10) 

Στα σίγουρα δεν είναι το κινούμενο σχέδιο που περιμένεις. Από την εταιρεία θαυμάτων Pixar που σε έχει συνηθίσει σε ταινίες επιπέδου, πηγαίνοντας παρακάτω το animation από την ανυποληψία που ήταν δεκαπέντε χρόνια πίσω, το “Brave” είναι εκατό τοις εκατό το πιο αδύναμο της, το πλέον απλοϊκό και γραμμικό της. Εντέλει, το πιο παιδικό της. Αν και ξεχειλίζει συναίσθημα και ευαισθησία χάρη στη σχέση μάνας-κόρης, με τους ρόλους ανεστραμμένους βέβαια, εντούτοις ο κεντρικός χαρακτήρας της Μερίντα, το απελπιστικά απλοϊκό σενάριο της ταινίας, και φυσικά όλα τα, ξεπερασμένα και παρωχημένα, σκηνοθετικά τρυκ που χρησιμοποιούνται, σε αποκαρδιώνουν. Όπως κάθε φορά σε ταινία της Pixar, οι περιφερειακοί χαρακτήρες είναι απολαυστικοί. Και ο μπαμπάς Βίκινγκ, και τα τρία μικρά αδελφάκια, και η γριά μάγισσα, και οι μνηστήρες με τους πατεράδες τους, σε κάνουν να ξεκαρδιστείς και να λυθείς στα γέλια. Η ταινία προβάλλεται μόνο μεταγλωττισμένη στα ελληνικά, μια πολιτική που αν μη τι άλλο προσελκύει μικρούς φίλους, χάνει όμως την όποια μαγεία της πρωτότυπης βερσιόν. 

Resident Evil: Η Τιμωρία (2/10) 

Διαβάζω την κριτική μου για την προηγούμενη ταινία, δυο χρόνια πίσω εδώ στο SevenArt, και ειλικρινά γελάω. Γιατί, και πάλι ο Πρωιμάκης μου θύμιζε πόσες ταινίες έχει βγάλει η σειρά αυτή στη δημοσιογραφική προβολή της, ο δε Δηράκης δεν με έθεσε ποτέ off από τέτοιες ταινίες και πολύ με έχει στενοχωρήσει αυτό. Εντέλει είδα και πάλι, δυστυχώς τι άλλο να πω, ένα ακόμη “Resident Evil”, στο οποίο -αλήθεια λέω- δεν καταλαβαίνω τι γίνεται, που το πάει η ιστορία, τι θέλει να πει ο ποιητής Άντερσον και γιατί να βιώνουμε όλη αυτή την χλαπαταγή μιας εντελώς ψεύτικης Μίλα Γιόβοβιτς. Απαράδεκτα πράγματα βασικά. Δηλαδή για να εξηγηθώ, ας μείνει η ιστορία αυτή στο επίπεδο του βίντεο γκέιμ, δεν χρειάζεται να γίνεται μια ταινία έτσι για να μεταφερθεί όπως όπως σαν σε βίντεο γκέιμ. Ο Άντερσον νομίζω ότι έχει χάσει το όλο νόημα της κατάστασης που επικρατεί στο “Resident Evil”, χρησιμοποιεί αδικαιολόγητα πολλά εφέ και τελικά το εγχείρημα μοιάζει εντελώς ψεύτικο και ανούσιο. 

Νικώντας το Σκοτάδι (5/10) 

Ήταν μια από τις περυσινές, άγνωστες εκπλήξεις στην τελική πεντάδα του Όσκαρ ξένης ταινίας. Αν και γνωστή για το έργο της η Ανιέσκα Χόλαντ, αυτή η πολωνική καταβύθιση στο εβραϊκό ολοκαύτωμα κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, παρέμενε στα χαμηλά και μόλις τώρα βγαίνει στη χώρα μας. Μπορεί να ιδωθεί και ως μια άλλη “Λίστα του Σίντλερ”, πιο χαμηλών κυβικών βέβαια, μια και η βοήθεια του κυρίου Σόχα στους Εβραίους φυγάδες που προσπαθούν να σωθούν βρίσκοντας καταφύγιο στους υπονόμους της πόλης, είναι ένα άκρως συγκινητικό έπος διάρκειας 150 λεπτών περίπου. Αυτό πάντως που επικρατεί είναι ένα σκοτάδι, μια καταχνιά, αφού ο αγώνας της επιβίωσης είναι σκληρός και αδυσώπητος. Κατά τα λοιπά, οι δικές μου ενστάσεις είναι πάντοτε στο θέμα. Γιατί, το ομολογώ, δεν μπορώ πια να βλέπω ταινίες για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και το Ολοκαύτωμα, το κυνηγητό ή τον διωγμό των Εβραίων. Και αυτό καθότι το θέμα έχει εκατό τοις εκατό εξαντληθεί και οι όποιες μικρές ή μεγάλες ιστορίες, σαν κι αυτή εδώ, που ανακαλύπτονται και κινηματογραφούνται σε διάφορες πόλεις ή χώρες, δεν προσθέτουν κάτι καινούριο αλλά απλώς αναμοχλεύουν τα γνωστά. 

Στη Σκιά της Αμφιβολίας (8/10) 

Από τα πλέον κλασικά αστυνομικά θρίλερ του Χίτσκοκ, κατά τη γνώμη μου πρόκειται για μια από τις κορυφαίες ταινίες του που έχει μείνει στη… σκιά, η “Σκιά της Αμφιβολίας” ή “Το Χέρι που Σκοτώνει”, όπως είχε βγει παλιότερα στις ελληνικές αίθουσες, μιλάει για τα πιο μύχια μυστικά μιας ενδοοικογενειακής κατάστασης που παραμένει κρυφή και άγνωστη μέχρι να σκάσει σαν βόμβα. Και φυσικά ο Χίτσκοκ παίζει αριστοτεχνικά με ψυχολογικούς όρους και χτίζει τους χαρακτήρες του με τις μεταξύ τους σχέσεις, με σημαντικότερη εκείνη του θείου με την ανιψιά που ξέρει, τον υποψιάζεται και φυσικά τον φοβάται, γι’ αυτά που έχει κάνει, τα εγκλήματα, τις ληστείες, τις αποτρόπαιες πράξεις που τον έχουν στιγματίσει και πια απειλούν και την οικογένεια του αδελφού του πολύ κοντά, πολύ στενά. Στα σίγουρα είναι σημαντική αυτή η επανέκδοση. Πρόκειται για μια ταινία που γυρίστηκε μέσα στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και παρόλο που αδικήθηκε από τα δεδομένα της εποχής εκείνης, εντούτοις αποτυπώνει αυτό που έγραφα και για τη “Σκύλα”, ότι δηλαδή η καταπίεση της συντηρητικής Αμερικής του Πολέμου έβγαζε στην επιφάνεια τις ανισότητες και τα καταπιεσμένα εγώ που οδηγούσαν τα πράγματα σε ανομολόγητες πράξεις. 

Το Κορίτσι με τα Πορτοκάλια (4/10) 

Μια ακόμη ταινία που μιλάει για τον ανομολόγητο έρωτα ή προσπαθεί να ανακαλύψει τον ιδανικό, τέλειο έρωτα είναι αυτή η νορβηγική παραγωγή που βγαίνει στην Ελλάδα τρία χρόνια από την πρώτη προβολή της. Ένας νεαρός και ο πατέρας του, σε διαφορετικούς χρόνους, αναζητούν την ερωτική ουτοπία τους και προσπαθούν αν μη τι άλλο να την αγγίξουν, να την πιάσουν, να τη νιώσουν, να την αισθανθούν. Είναι το κορίτσι με το κόκκινο παλτό ή το κορίτσι με τα πορτοκάλια, ή τέλοσπαντων εκείνο το όμορφο, γλυκό κορίτσι που άπαντες θέλουν να βρουν και να αγκαλιάσουν. Αυτό προσπαθεί να κάνει κι αυτή η ταινία της Έβα Νταχρ, η οποία βασίστηκε στο ομώνυμο μπεστ σέλλερ που κυκλοφορεί και στα ελληνικά. Αυτή λοιπόν η γλυκιά, όμορφη ταινία μπορεί να σου ανοίξει τις πληγές σου, παρολαυτά κινείται σε βαρομετρικό χαμηλό και επ’ ουδενί δεν φτάνει να γίνει ένα ερωτικό έπος αναζητήσεων, συγκρούσεων και ταυτόσημων θέλω. Είναι μια σινεφίλ πρόταση, κυρίως φεστιβαλική, που έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει την όποια συμπάθεια σου έτσι και μπεις σε αυτό το κλίμα οδοιπορικού προς τον Παράδεισο που συνθέτει. 

*Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (22-9-12).