18 Νοε 2012

Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 2012: Πριν και Μετά


Του Νέστορα Πουλάκου 

 Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης: Μικρογραφία της νέας τάξης πραγμάτων 

Σε μια εποχή που όλα αλλάζουν, προς το χειρότερο καταπώς φαίνεται, και που πετιούνται στην άκρη ήθη και κεκτημένα, παραδόσεις και έθιμα δεκαετιών, δεν θα μπορούσε να αφήσει ανέγγιχτο και τον σημαντικότερο κινηματογραφικό θεσμό της χώρας, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Πόσω μάλλον που η προηγούμενη διοίκηση, της Δέσποινας Μουζάκη, συμπορευόμενη με την ψεύτικη ευημερία της μετα-ολυμπιακής πενταετίας, τα έκανε μαντάρα: άφησε πίσω της σμπαράλια και θρύψαλα, τουτέστιν ένα διογκωμένο φεστιβάλ πρωτοφανώς υπερχρεωμένο. Στην τρίτη διοργάνωση του στο τιμόνι του ΦΚΘ, ο Δημήτρης Εϊπίδης, έμπειρος κατά τα άλλα προγραμματιστής και διευθυντής φεστιβάλ ανά τον κόσμο, αφήνει το στίγμα του, απόρροια της δήθεν εκσυγχρονιστικής -σίγουρα μνημονιακής- και άλλοτε “γερουλανικής” πολιτικής για τον κινηματογράφο. Πλήρης απαξίωση της ελληνικής ταινίας, με το άλλοτε ελληνικό φεστιβάλ να μετατρέπεται σε ένα ακόμη από τα πολλά (και απολύτως ομοιογενή) φεστιβάλ παγκοσμίως που παίζουν καλές σινεφίλ ταινίες. Και με το δεδομένο ότι τα λεφτά των κρατικών βραβείων γίνανε “καπνός” όλο και λιγότεροι Έλληνες σκηνοθέτες επιλέγουν να μην παίζουν πια την ταινία τους στη Θεσσαλονίκη. Ο αφελληνισμός επετεύχθη. Ως άλλος Τόμσεν του ΔΝΤ ναι μεν κατάφερε (καλύτερα) να μειώσει το χρέος, μπόρεσε δε να απαξιώσει το θεσμό για την ελληνική κοινότητα, καλώντας φίλους και γνωστούς του από το Μεξικό μέχρι το… Μακάο. Πρέπει να μέτρησα τουλάχιστον επτά φορές τη φράση “my friend Dimitris Eipides” στη διάρκεια της απονομής των βραβείων. Και αφού λοιπόν του στρώθηκε ένα χαλί 50 ετών ώστε να κάνει την προσωπική του φιέστα, ακολούθησε το παπανδρεϊκό δόγμα του 2009: έξω τα σωματεία (από το φεστιβάλ). Πέρυσι είχε αποκλείσει από το φεστιβάλ τον πρόεδρο της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών Χάρη Παπαδόπουλο (ενώ φέτος είναι καλοδεχούμενος ως μέλος του νέου δ.σ. της ΕΡΤ). Και στην 53η διοργάνωση, φρόντισε να απαγορεύσει στον Πρόεδρο της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου Ανδρέα Τύρο να εκφωνήσει τον καθιερωμένο λόγο πριν την απονομή του -από το 1976- βραβείου που δίνει παραδοσιακά το πλέον σεβαστό σωματείο του ελληνικού σινεμά. Τέλος και η πολυφωνία. Στο κλειστό κλαμπ φίλων και συμπαθούντων που φτιάχνει σταδιακά και με επιτυχία είναι η αλήθεια ο κ. Εϊπίδης, δεν χωράει τίποτε από την ιστορία του φεστιβάλ. Γι’ αυτόν είναι παρωχημένη, παλιακή, ξεπερασμένη. Νέα ήθη και νέα τάξη πραγμάτων. Πόσο επικίνδυνο είναι όλο αυτό; Ένας καλλιτεχνικός διευθυντής που αυτό-αξιολογείται πετυχημένος (;) στο δημόσιο λόγο του, πριν ακόμη λήξει το 53ο φεστιβάλ, καταφέρνει με την ανοχή της κεντρικής πολιτικής σκηνής να φτιάξει το δικό του “μαγαζάκι”, στο οποίο θα γίνεται μόνο γιορτή χωρίς να υπάρχει γκρίνια και κριτική (είπαμε, ξεπερασμένα είναι όλα αυτά), και που θα παίζονται ταινίες απ’ όλο τον κόσμο “με επίκεντρο τον άνθρωπο”. Άλλωστε, έχει δηλώσει ευθαρσώς και πολλάκις στο παρελθόν ότι δεν βλέπει ελληνικό σινεμά. Δεν τον ενδιαφέρει. Ναι, είδα καλές ταινίες στο 53ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Σαν να ήμουν δηλαδή στα φεστιβάλ του Καρλόβι Βάρι ή του Λοκάρνο. Και όχι, δεν με ενδιαφέρει κάτι τέτοιο. Θα προτιμούσα να πήγαινα το ταξίδι μου σε αυτά τα φεστιβάλ. Τη Θεσσαλονίκη επισκέπτομαι κάθε χρόνο για να αφουγκράζομαι το πιο ζωντανό κομμάτι του ελληνικού σινεμά. Και το οποίο πλέον μου το στερείς κ. Εϊπίδη. 

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία πολιτική εφημερίδα Δρόμος (τχ. 140, 17-11-12). 

Οι ελληνικές ταινίες στο 53ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 

Το φετινό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, το οποίο άνοιξε επισήμως χθες το βράδυ στην αίθουσα του Ολύμπιον και θα ολοκληρωθεί την ερχόμενη Κυριακή 11 Νοεμβρίου, περιλαμβάνει 14 ελληνικές ταινίες στο επίσημο πρόγραμμα του, και ακόμη 19 στην Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αγοράς, ή αλλιώς στο videoroom που έχουν πρόσβαση μόνο οι επαγγελματίες του χώρου. Και πριν προχωρήσω να γράψω μια αλήθεια: το ΦΚΘ δεν είναι πια ο χώρος που αντικατοπτρίζεται πλήρως η ελληνική παραγωγή της χρονιάς. Αυτό είναι πια παρελθόν, μια επιλογή-πολιτική του καλλιτεχνικού διευθυντή Δημήτρη Εϊπίδη και του Υπουργείου Πολιτισμού, φυσικά. Οι 14 ελληνικές ταινίες έχουν κατακερματιστεί στα εξής τμήματα: Στο Διεθνές Διαγωνιστικό συμμετέχουν η Χαρά του Ηλία Γιαννακάκη (δεύτερη ταινία του μετά την –προ δεκαετίας- Αλεμάγια) και Το Αγόρι τρώει το Φαγητό του Πουλιού του πρωτοεμφανιζόμενου Έκτορα Λυγίζου. Η ταινία έχει παίξει ήδη στα Φεστιβάλ Καρλόβι Βάρι, Τορόντο και Λονδίνου. Σε ειδική προβολή θα παρουσιαστούν: η τελευταία ταινία του Νίκου Κούνδουρου Το Πλοίο για την Παλαιστίνη (προβλήθηκε προ ημερών στο Φεστιβάλ Κύπρου), το The Capsule της Αθηνάς Ραχήλ Τσαγγάρη (έχει παίξει στα Φεστιβάλ Λοκάρνο, Τορόντο και Λονδίνου) και η Χιγκίτα του Αλέξανδρου Βούλγαρη (έχει προβληθεί σε φεστιβάλ στον πολυχώρο s.i.x. d.o.g.s. στην Αθήνα). Πρεμιέρα, πάντως, θα κάνει η αδελφή του Κωνσταντίνα Βούλγαρη με την ταινία Συγχαρητήρια στους Αισιόδοξους, ο Νίκος Κορνήλιος με την ταινία 11 συναντήσεις με τον πατέρα μου, ο Κάρολος Ζωναράς με το Μπιγκ Χιτ (ριμέικ της κλασικής ταινίας του Φριτζ Λανγκ), ο Σάββας Κατιρτζίδης με την Κίτρινη Πόλη και ο Μανόλης Δαμιανάκης με το Kame Koummando. Τέλος, θα προβληθούν τέσσερις ελληνικές συμπαραγωγές, με τη Μεγάλη Βρετανία (οι τρεις) και τη Σερβία. 

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία πολιτική εφημερίδα Δρόμος (τχ. 138, 3-11-12).