23 Νοε 2012

Συνέντευξη του Νέστορα Πουλάκου


Στην Έλσα Σπυριδοπούλου

Υπήρξε κάποια αιτία για όλο αυτό που έγινε; Είχατε δηλαδή ενδείξεις για ενόχληση του Φεστιβάλ από το γεγονός ότι η Π.Ε.Κ.Κ. σχολιάζει τα κακώς κείμενα σε όποιο χώρο και αν γίνονται και δη στον κινηματογραφικό; Τι μπορεί να φοβόταν ο κ. Εϊπίδης τη συγκεκριμένη στιγμή;

Αιτία υπάρχει και έγκειται στη διαχρονική στάση της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου, μια διαρκής πηγή ενόχλησης σε πρόσωπα και θεσμούς για κάποιους, ένας ανεξάρτητος φορέας που ασκεί γόνιμη κριτική σε ότι συμβαίνει στον κινηματογραφικό χώρο ουσιαστικά. Η Π.Ε.Κ.Κ. κρατά ένα ιστορικό ρόλο καθότι έχει αναδείξει πρώτη απ’ όλους πρόσωπα, τάσεις και ταινίες, π.χ. από τον Θόδωρο Αγγελόπουλο και τον Αλέξη Δαμιανό, στον Σταύρο Τορνέ και τον Νίκο Παπατάκη, αλλά και τον Δήμο Αβδελιώδη και τον Γιάννη Οικονομίδη. Ακόμη έχει βγάλει στην επιφάνεια και έχει στηλιτεύσει αδιαφανείς πτυχές και διαδικασίες θεσμών και φορέων.

Από κει και πέρα, ψυχολόγοι δεν είμαστε για να “διαβάζουμε” τους φόβους κανενός, πόσω μάλλον του κ. Εϊπίδη. Ενδείξεις μπορεί να είχαμε για ενόχληση του φεστιβάλ από την περσινή παρουσία μας στην τελετή απονομής βραβείων στο Ολύμπιον, όταν ο Πρόεδρος της Π.Ε.Κ.Κ. Ανδρέας Τύρος είπε μεταξύ άλλων “όσο η Ελλάδα έγινε η Δανία της Μεσογείου, άλλο τόσο η Θεσσαλονίκη είναι οι Κάννες των Βαλκανίων” ή γιατί δώσαμε το βραβείο μας σε μια ελληνική ταινία που είχε τεθεί κακώς εκτός του διαγωνιστικού τμήματος. Όμως τίποτε επίσημο δεν μας κοινοποιήθηκε ποτέ, για ένα ολόκληρο χρόνο.

Καταπώς φαίνεται ενοχλούμε και τον Δήμαρχο Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη, ο οποίος φέτος δεν έδωσε το παρών στην τελετή απονομής σε αντίθεση με πέρυσι. Και αναρωτιόμαστε, ως Πρόεδρος του δ.σ. του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, εποπτικό όργανο δηλαδή της καλλιτεχνικής διεύθυνσης του κ. Εϊπίδη, αποδοκιμάζει ή όχι αυτή την αψυχολόγητη απόφαση του;

Το Φεστιβάλ απάντησε στην επιστολή σας ότι δεν απαγόρευσε στην Π.Ε.Κ.Κ. την απονομή βραβείου αλλά ήθελε να μην γίνει η ανακοίνωση στην τελετή για να αποφευχθούν οι… μακροσκελείς λόγοι (!). Υπήρξε ωστόσο κάποια πιο επίσημη απάντηση του Φεστιβάλ προς την Π.Ε.Κ.Κ., μια συγγνώμη, κάποια εξήγηση αργότερα;

Καταρχάς να ξεκαθαρίσω ότι το φεστιβάλ ουδέποτε απάντησε επίσημα στη διαμαρτυρία μας. Αυτό που αναφέρετε όπως και μερικά ακόμη που έχουν γραφτεί, είναι ελεγχόμενες διαρροές σε συγκεκριμένους ιστότοπους, έναν εκ των οποίων κατέχει υπάλληλος του φεστιβάλ! Βέβαια και αυτό που λέτε, ότι δηλαδή το φεστιβάλ δεν θέλει πια μακροσκελείς λόγους, εκθέτει το ίδιο ανεπανόρθωτα: αφενός δείχνει μια ιδιαιτέρως αυταρχική αντίληψη των πραγμάτων. Και αφετέρου δεν πέτυχε μ’ αυτή την απόφαση του. Για όποιον ήταν παρών στο Ολύμπιον το Σάββατο 10 Νοέμβριου, μπορεί εύκολα να μιλήσει μόνο για μακροσκελείς λόγους σε μια τελετή που άγγιξε τις δύο ώρες και που έδωσε βραβείο μέχρι και το Κανάλι της Βουλής! Το βραβείο της Π.Ε.Κ.Κ. τους πείραξε δηλαδή;

Ποτέ όμως δεν στάλθηκε απάντηση, ούτε εξήγηση και φυσικά συγνώμη. Ότι πιστώνεται ως απάντηση του φεστιβάλ και κυκλοφορεί στα μέσα ενημέρωσης, ελέγχεται. Άλλωστε, για τον αποκλεισμό μας δεν ενημερωθήκαμε από τη διεύθυνση απευθείας ως όφειλε αλλά μέσω υπαλλήλου και κάπως άτσαλα είναι η αλήθεια.

Τι αντιδράσεις υπήρξαν αλήθεια στο χώρο του Ολύμπιον;

Καταρχάς στο Ολύμπιον ακούστηκε η διαμαρτυρία μας από το μέλος μας Νίκο Αλέτρα, ο οποίος συμμετείχε κατόπιν πρότασης μας στην επιτροπή της Διεθνούς Ομοσπονδίας Κριτικών Κινηματογράφου (FIPRESCI), που επίσης δίνει τα βραβεία της στη Θεσσαλονίκη! Καταλαβαίνετε τον παραλογισμό, νομίζω… Οι αντιδράσεις ήταν ανάμεικτες: οι περισσότεροι χειροκρότησαν, ένα άλλο μέρος της αίθουσας όμως παρέμεινε βουβό μη αντιλαμβανόμενο τι ακριβώς συμβαίνει.

Πώς θα μπορούσε να αποκατασταθεί η τάξη των πραγμάτων μετά από αυτό το γεγονός;

Μ’ ένα και μοναδικό τρόπο: να τοποθετηθούν οι αρμόδιοι φορείς επί του ζητήματος και φυσικά να αφήσουμε το περιθώριο στη διεύθυνση του φεστιβάλ να καταλάβει το λάθος της ώστε να αποκαταστήσει αυτή την εξέλιξη των πραγμάτων. Εμείς, έτσι κι αλλιώς, δίνουμε ραντεβού για τη διοργάνωση του 2013.

Σκοπεύετε να συνεχίσετε τη διαμαρτυρία και με κάποιες άλλες κινήσεις;

Καταρχάς θα ενημερώσουμε σχετικά τη Διεθνή Ομοσπονδία Κριτικών Κινηματογράφου (FIPRESCI), έναν παγκόσμιο και έγκριτο θεσμό του οποίου η Π.Ε.Κ.Κ. είναι μέλος, και που ύστερα από πρόταση μας βρίσκεται κάθε χρόνο στη Θεσσαλονίκη. Θα ενημερώνουμε ακόμη ανά τακτά χρονικά διαστήματα δημοσιογραφικούς, καλλιτεχνικούς και πνευματικούς φορείς που έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με το φεστιβάλ. Πέραν τούτου, όμως, πρέπει και το ίδιο το φεστιβάλ να καταλάβει επιτέλους ότι αποκλείοντας την Π.Ε.Κ.Κ., που το στηρίζει από το 1976 παρακαλώ, μια αυθαίρετη ενέργεια ενάντια στην πολυφωνία, ξεχνά το παρελθόν και την ιστορία του, γίνεται αγνώμον και πιάνεται ανιστόρητο. Δυο δεκαετίες πίσω, όταν ο κ. Εϊπίδης έκανε βόλτες στα φεστιβάλ του Καναδά, η Π.Ε.Κ.Κ. έδινε μάχη κόντρα στην κομματοκρατία, τη συντεχνία και τις προκαταλήψεις της εποχής ώστε να επιβάλλει εντέλει την αναβάθμιση του φεστιβάλ μέσω της διεθνοποίησης του. Μια κατάσταση, που ο κ. Εϊπίδης είτε συνεργαζόμενος με τον Μισέλ Δημόπουλο είτε με τη Δέσποινα Μουζάκη είτε και ως καλλιτεχνικός διευθυντής πια, βρήκε έτοιμη. Το χαλί στρωμένο σαν να λέμε.

Από την πλευρά τους άλλοι φορείς όπως το Ε.Κ.Κ., Ε.Ε.Σ., πήραν κάποια θέση;

Η καταδίκη του αποκλεισμού μας από την τελετή απονομής των βραβείων ήταν άμεση από φορείς, σινεφίλ κοινό αλλά και από κατοίκους της Θεσσαλονίκης που αγαπούν το φεστιβάλ και το οποίο δεν είναι και δεν πρέπει να γίνει “μαγαζάκι” κανενός διευθυντή. Όλες αυτές οι παρεμβάσεις ανθρώπων του κινηματογράφου είναι για εμάς μια δικαίωση.

Πάντως είναι φανερό γιατί ενοχλούμε τόσο. Καθότι το “σύστημα φεστιβάλ” κλείνει πια τον κύκλο του έπειτα από είκοσι χρόνια, οδηγούμενο από την ακμή στην παρακμή του, από την εξωστρέφεια στην αδιαφάνεια, από τον γιγαντισμό και τη σπατάλη στη χρεωκοπία και τη βαναυσότητα. Όσο το “σύστημα” αυτό συνεχίζει, κάνει κακό στην πόλη, στον εαυτό του και στον ελληνικό κινηματογράφο εν γένει.

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε (με τον πρόλογο της δημοσιογράφου, βέβαια, και επιμελημένη) στην εβδομαδιαία εφημερίδα Το Χωνί (Κυριακή 18 Νοεμβρίου 2012).