31 Ιουλ 2012

‘Baby Boom’ στο Gloucester: Η πραγματική ιστορία πίσω από την ταινία ’17 Κορίτσια’


Του Νέστορα Πουλάκου 

Τα “17 Κορίτσια” των Μυριέλ και Ντελφίν Κουλέν, που παίζονται από χθες στις αίθουσες της χώρας, επαναφέρουν στο προσκήνιο την απίστευτη ιστορία του Baby Boom ή, ακριβέστερα, Pregnancy Boom, που ξέσπασε το 2008 σε Λύκειο της πόλης Gloucester, στη Μασαχουσέτη των Η.Π.Α. Στο τέλος της σχολικής σεζόν 2007-8, και ενώ ξεκινούσαν οι καλοκαιρινές διακοπές, αποκαλύφθηκε ότι 18 κορίτσια, που δεν είχαν περάσει τα 16 τους χρόνια, ήταν έγκυες! Ο αριθμός φάνηκε εξ αρχής εξωφρενικός, μια και τα κρούσματα εγκυμοσύνης την περασμένη σχολική σεζόν ήταν μόλις τέσσερα, ένας αριθμός που εμφανιζόταν σταθερά όλα τα προηγούμενα χρόνια. 

Όπως καταλαβαίνεις, το σοκ για το Λύκειο του Gloucester των 1200 μαθητών, όπως και για την πόλη ολόκληρη, ήταν μεγάλο. Πολλοί γονείς και σχολικοί σύμβουλοι δαιμονοποίησαν τα πρότυπα που έχουν οι νέοι, όπως και τις επιρροές τους από ταινίες σαν το “Juno” και το “Knocked Up”. Εν γένει, στις Η.Π.Α. υπάρχει μια θεωρία ότι η εφηβική εγκυμοσύνη είναι στη μόδα και αποτελεί μέρος της νεανικής ποπ κουλτούρας. Οι έρευνες πάντως που έγιναν, έδειξαν άλλα πράγματα: Καταρχάς αποκαλύφθηκε ότι υπήρχε κάτι σαν “σύμφωνο εγκυμοσύνης” ανάμεσα στα κορίτσια, δηλαδή η ταυτόχρονη εγκυμοσύνη τους ήταν συμφωνημένη ώστε να μεγαλώσουν μαζί τα παιδιά τους. Επίσης, ανακαλύφθηκε ότι στη διάρκεια της σχολικής σεζόν έγιναν αμέτρητα τεστ εγκυμοσύνης, ενώ μαρτυρίες κατέδειξαν τη δυσαρέσκεια όσων δεν είχαν μείνει έγκυες. 

Άλλο στοιχείο αποκάλυψε ότι ένας από τους πατεράδες ήταν κάποιος 24χρονος άστεγος που ζούσε στους δρόμους του Gloucester. Γενικά, την περίοδο εκείνη η πόλη της Μασαχουσέτης είχε στοχοποιηθεί. Παρόλο που στις Η.Π.Α. παρατηρείται μια άνοδος στις εφηβικές εγκυμοσύνες της τάξης του 3%, έπειτα από 15 χρόνια που είχε μείνει στάσιμο το ποσοστό, εντούτοις το Gloucester θεωρήθηκε μια φτωχή πόλη (στηρίζεται στην αλιεία), με υψηλά ποσοστά ανεργίας και χαλαρούς οικογενειακούς δεσμούς, που δύναται να αποτελεί πρόσφορο έδαφος για περιστατικά σαν αυτό. Μάλιστα, γράφτηκε ακόμη κι ότι τα παιδιά μεγαλώνουν, σχεδόν, μόνα τους! 

Πάντως το “σύμφωνο εγκυμοσύνης” και η όλη διάσταση που πήρε το ζήτημα φαίνεται ότι ενόχλησαν και τα ίδια τα κορίτσια όπως και τους γονείς τους, που τα προστάτευσαν όσο μπορούσαν από τα μήντια της εποχής. Αρνήθηκαν κάθε “σύμφωνο”, ισχυρίστηκαν ανεπίσημα (όλες αρνήθηκαν να δώσουν συνεντεύξεις) ότι ήθελαν να κάνουν ένα παιδί, ενώ παλιά τους συμμαθήτρια, η οποία γέννησε με την αποφοίτηση της, αποκάλυψε στο περιοδικό Time ότι στη διάρκεια της εγκυμοσύνης της τα συγκεκριμένα κορίτσια την θαύμαζαν και της έλεγαν, πόσο θέλουν και οι ίδιες να φέρουν στον κόσμο ένα παιδί που θα τις αγαπήσει ολοκληρωτικά. 

Έκτοτε, έχουν γίνει πολλά στην πόλη του Gloucester πάντοτε με επίκεντρο αυτό το γεγονός όπως και με το ολοένα και αυξανόμενο ποσοστό νεαρών εγκύων κοριτσιών στην πόλη. Από τη μια μεριά, έχουν δημιουργηθεί κέντρα και οργανώσεις υποδοχής, φύλαξης και υποστήριξης των εγκύων κοριτσιών, όπως και εκείνων που έχουν ήδη παιδιά, μέσα στο σχολείο, ώστε να μην εγκαταλείπουν τα μαθήματα τους. Από την άλλη μεριά, υφίσταται μια ομάδα γιατρών και συμβούλων που προτρέπει τα κορίτσια να χορηγούνται με αντισυλληπτικά χάπια, ακόμη και χωρίς τη γονική συναίνεση, κάτι που εφαρμόζεται σε περισσότερα από 15 λύκεια στην πολιτεία της Μασαχουσέτης. 

Όπως εύκολα καταλαβαίνεις ένας εμφύλιος πόλεμος έχει ξεσπάσει στο Gloucester. Υπάρχει αυτή η πλευρά που υποστηρίζει ότι τα κέντρα και οι οργανώσεις που υποστηρίζουν τις έγκυες και τις νεαρές μητέρες, ουσιαστικά ενθαρρύνουν τις εφηβικές εγκυμοσύνες. Εκεί άλλωστε πιστεύουν ότι οφείλεται και το γεγονός των δεκάδων μεταγραφών μαθητριών άλλων πόλεων στο Λύκειο του Gloucester. Από την άλλη μεριά, υπάρχει και αυτή η ομάδα που πιστεύει στην αντισύλληψη για την αποφυγή της εφηβικής εγκυμοσύνης. 

Φυσικά, το θέμα αυτό συντάραξε την Αμερική το 2008. Απασχόλησε εθνικής και τοπικής εμβέλειας εφημερίδες, περιοδικά, τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς, ειδησεογραφικά πόρταλ και φόρουμ πάσης φύσεως. Μέχρι και τηλεταινία έγινε, με τίτλο “Pregnancy Pact”, με τους Thora Birch, Camryn Manheim, James McCaffrey, Nancy Travis, Madisen Beaty, που εξερευνούσε το κατά πόσο ήταν αλήθεια ή ψέμα το “σύμφωνο εγκυμοσύνης” των 17 ή 18 (κατά άλλους) κοριτσιών του Λυκείου του Gloucester. 

Πηγές: Time Magazine, Gloucester Daily Times, Boston.com 

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (20-7-12).

30 Ιουλ 2012

Συνέντευξη του Γιώργου Ζώη


Στον Νέστορα Πουλάκο 

Εντέλει τα πιο καθημερινά πράγματα έχουν αξία στην ζωή. Όπως, πιθανότατα, κι αυτό που κινηματογραφούσε από τον χειμώνα μέχρι και πριν λίγο καιρό ο Γιώργος Ζώης και που δεν θέλει να αποκαλύψει. “Είναι ένα αντικείμενο που το έβλεπα ολοένα και συχνότερα μπροστά μου στην διάρκεια του δίχρονου ταξιδιού του “Casus Belli” και συνεχώς το επεξεργαζόμουν μέσα μου. Όταν διαπίστωσα την αξία του και τη σημασία του για την ύπαρξη μας αποφάσισα ότι πρέπει να το κινηματογραφήσω”. 

Όσο μυστήρια ή παράξενα σου φαίνονται τα παραπάνω, τι θα έλεγες αν διάβαζες την επίσημη σύνοψη της δεύτερης μικρού μήκους ταινίας του Γιώργου Ζώη; “Άδεια κάδρα χωρίς μήνυμα. Μια πόλη εκτός κάδρου. Τίτλοι Τέλους.”. O νεαρός πολυβραβευμένος σκηνοθέτης δεν θέλει ν’ αποκαλύψει τίποτε περισσότερο από αυτήν τη γραμμή. Περίτεχνα απέφυγε και όλες τις ερωτήσεις που του έκανα, κατά την χθεσινή τηλεφωνική μας συνέντευξη, η οποία ήταν και δύσκολη μια και ο Ζώης βρίσκεται σε απομονωμένο μέρος στην Τζια, όπου ολοκληρώνουν την ταινία με τον Γιάννη Χαλκιαδάκη. “Και για να μη σε μπερδεύω”, μου λέει, “με ενδιαφέρει εκείνο το σημείο που η ερμηνεία μεταμορφώνεται σε εμπειρία, εκείνες οι εικόνες που δεν χρειάζονται καμία εξήγηση και υπογράμμιση, απλά βιώνονται. Και τότε σαν θεατής συνδημιουργείς αφού είσαι ελεύθερος να κάνεις τις δικές σου αναγωγές. Αυτές οι εικόνες είναι που πραγματικά με ιντριγκάρουν”. 

Πάντως, οι “Τίτλοι Τέλους”, διάρκειας 11 λεπτών, θα εκπροσωπήσουν “μόνοι” τους την Ελλάδα στο επικείμενο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας (29 Αυγούστου έως 8 Σεπτεμβρίου). Μάλιστα, η συμμετοχή τους στο φετινό διαγωνιστικό τμήμα μικρού μήκους αποκτά μεγάλη σημασία καθότι “βρίσκεται ανάμεσα στις μόλις 14 ταινίες του αναβαθμισμένου προγράμματος μικρού μήκους του τμήματος Orizzonti, επιλέχθηκε μέσα από χιλιάδες συμμετοχές, σε αντίθεση με το “Casus Belli” που προβαλλόταν στην Βενετία το 2010 μαζί με ακόμη 40 ταινίες”, μου λέει ο σκηνοθέτης. Ένα ακόμη “παράσημο” της, να συμπληρώσω, είναι ότι δεν επιλέχθηκε από την ίδια καλλιτεχνική διεύθυνση που είχε διαλέξει το “Casus Belli” (η καλλιτεχνική διεύθυνση και η ομάδα προγραμματισμού της Μόστρα άλλαξε φέτος). 

“Οι “Τίτλοι Τέλους” είναι μια fiction ταινία που πραγματεύεται ένα ρεαλιστικό, πραγματικό δεδομένο της ζωής μας. Γυρίσαμε με τους συνεργάτες μου όλη την Αττική και στήναμε κάδρα παρατηρώντας το αντικείμενο επί ώρες. Όταν βλέπαμε αυτό που θέλαμε τότε πατούσαμε το rec”, εξηγεί ο Γιώργος Ζώης. Κατά τον ίδιο, η ταινία είναι ακατάτακτη κινηματογραφικά. “Όταν στην αίτηση συμμετοχής για το Φεστιβάλ Βενετίας, έφτασα στην ερώτηση για την κατηγορία ταινιών που ανήκει, τσέκαρα το Other”, και συμπληρώνει, “για μένα τα όρια του fiction και του documentary είναι λεπτά. Θεωρώ ότι ο σκηνοθέτης που επιλέγει να αφήσει έξω από τα πλάνα του το οτιδήποτε, αυτόματα κάνει fiction ταινία. Οι κατηγορίες ταινιών είναι για τους κριτικούς κινηματογράφου και τα φεστιβάλ”. 

Για την απελευθερωτική διαδικασία του να παρατηρείς ένα αντικείμενο χωρίς να βιάζεσαι, όπως συνήθως κάνουμε όλοι μας καθημερινά είτε σε αντικείμενα είτε σε ανθρώπους. Για εμπιστοσύνη στην πραγματικότητα και για άρνηση στην κατασκευή, στην μυθοπλασία. Γι’ αυτά μου μίλησε ο Γιώργος Ζώης, ο οποίος ακουγόταν ιδιαίτερα ενθουσιασμένος μια και η ιδέα του υλοποιήθηκε, το όραμα του ολοκληρώνεται και, κυρίως, επιλέχθηκε από ένα τόσο σημαντικό φεστιβάλ όπως είναι της Βενετίας. “Την τελευταία στιγμή, αν δεν κάνω λάθος μόλις επτά ώρες πριν τη λήξη των αιτήσεων, προλάβαμε το Φεστιβάλ. Αυτές τις ημέρες μοντάρουμε ώρες ατελείωτες με τον Γιάννη Χαλκιαδάκη. Για να καταλάβεις, έχουμε πολύ υλικό μετά από τόσων μηνών γυρίσματα, και προσπαθούμε μέσω της σύνθεσης να αποτυπώσουμε το αντικείμενο αυτό σε όλες τις εκφάνσεις του, και κυρίως την επίδραση που είχε πάνω του η φθορά του χρόνου”, μου εξηγεί. “Πάντως, οι άνθρωποι που συμμετείχαν σε αυτά τα πλάνα -κανείς τους δεν είναι ηθοποιός να τονίσω, περπατούσαν ή στεκόντουσαν κανονικά μπροστά στην κάμερα ξέροντας ότι τραβάει και χωρίς να έχει συμφωνηθεί τίποτε προηγουμένως. Αυτό το θεωρώ πραγματικά εκπληκτικό!”. 

Από την άλλη μεριά, το στόμα του Ζώη στάζει μέλι για μερικούς ανθρώπους του κινηματογραφικού χώρου. Καταρχάς, θεωρεί ότι οι “Τίτλοι Τέλους” γίνανε χάρη στην ισότιμη δουλειά τριών ανθρώπων: την δική του, του Γιάννη Χαλκιαδάκη (μοντέρ) και του Γιάννη Κανάκη (διευθυντής φωτογραφίας). Επίσης, μου τόνισε ότι θέλει και οφείλει να ευχαριστήσει τέσσερις ανθρώπους, οι οποίοι στήριξαν αυτόν και τα σχέδια του μετά την επιτυχία του “Casus Belli”: τον Αχιλλέα Κυριακίδη, τον Μιχάλη Αλεξάκη, τον Αργύρη Παπαδημητρόπουλο και τον Μπάμπη Μακρίδη. “Η ταινία ήταν μια προσωπική υπόθεση. Δεν κυνηγήσαμε επιχορηγήσεις και δεν ζητήσαμε λεφτά από πουθενά, παρόλο που θα μπορούσαμε μετά την επιτυχία της πρώτης ταινίας. Θέλαμε την αυτονομία μας, την ελευθερία μας ώστε να γίνει πράξη αυτό που στοχεύαμε και τελικά πετύχαμε”, μου τονίζει ο Ζώης. 

Οι “Τίτλοι Τέλους” θα κάνουν, κυριολεκτικά, την παγκόσμια πρεμιέρα τους στο Φεστιβάλ Βενετίας. Και λέω κυριολεκτικά καθότι ο Ζώης δεν είναι διατεθειμένος να δείξει ούτε καρέ από την ταινία μέχρι την πρώτη προβολή της. “Θα αποκαλυφθεί όλο το θέμα”, εξηγεί, “και δεν θέλω κάτι τέτοιο”. Η συνέχεια, φυσικά, είναι να γυρίσει τα φεστιβάλ, να παιχτεί στις αίθουσες και την τηλεόραση. “Μακάρι να έχει την τύχη του “Casus Belli”, συμπληρώνει ο σκηνοθέτης. Προς το παρόν, δεν έχει κλειστεί κάποιο ελληνικό φεστιβάλ, αν και πιθανότερες φαντάζουν οι Νύχτες Πρεμιέρας μια και το Φεστιβάλ Δράμας έχει ολοκληρώσει το line-up του. Τέλος, να σημειώσω ότι η προετοιμασία της πρώτης μεγάλου μήκους ταινίας του, “Stage Fright”, συνεχίζεται κανονικά. 

Μέχρι, λοιπόν, την πρώτη προβολή των “Τίτλων Τέλους", το μυστήριο καλά θα κρατεί. 

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (27-7-12).

29 Ιουλ 2012

SIMENON/ΜΠΙΝΓΚΑΜ/ΛΟΝΤΟΝ/ΜΠΩΒΟΥΑΡ


Δεν υπάρχει αλήθεια, έτσι δεν είναι;

Ο Άνθρωπος που έβλεπε τα τρένα να περνούν, Μυθιστόρημα, Simenon, μτρφρ. Λίλα Κονομάρα, Εκδόσεις Πλέθρον, 1994

*

Δάκρυα είναι αυτά, κι εγώ κλαίω. Είμαι η Φιόνα Γκρίφιθς. Κάτοικος του Πλανήτη των Νορμάλ με τα όλα της.

Οι Νεκροί μιλάνε ακόμα, Μυθιστόρημα, Χάρι Μπίνγκαμ, μτφρ. Γ.Ι. Μπαμπασάκης, Εκδόσεις Ψυχογιός, 2012

*

Η αποστροφή μου για το αλκοόλ ήταν καθαρώς φυσιολογική. Δε μου άρεσε αυτό το καταραμένο πράγμα.

Ο αλκοολικός, Μυθιστόρημα, Τζακ Λόντον, μτφρ. Γιώργος Γιαννάρης, Εκδόσεις Σ.Ι. Ζαχαρόπουλος, 1987

*

Ας έχουμε μέσα μας τη χαρά! Πολεμάμε για την ελευθερία -εκείνη θα νικήσει με την ελεύθερη θυσία μας. Ζωντανοί ή πεθαμένοι, εμείς θα είμαστε οι νικητές.

Τα άχρηστα στόματα, Θεατρικό, Σιμόν Ντε Μπωβουάρ, μτφρ. Αθηνά Γιοκάρη, Εκδόσεις Ερμείας, 1970 

28 Ιουλ 2012

O εραστής της κομμώτριας - Η σημαντικότερη επανέκδοση του φετινού καλοκαιριού


Του Νέστορα Πουλάκου 

Ερωτική κομεντί, παραγωγής 1990, σε σκηνοθεσία Πατρίς Λεκόντ, με τους Ζαν Ροσφόρ και Άννα Γκαλίενα. Ο μικρός Αντουάν πηγαίνει για κούρεμα όσο πιο συχνά μπορεί, και ο λόγος είναι πολύ απλός: έχει ερωτευτεί την κυρία Σαφέρ, την κομμώτρια της γειτονιάς. Ερωτεύεται τα πάντα πάνω της, τις πληθωρικές της καμπύλες, το άγγιγμα των χεριών της, τις μυρωδιές της, ακόμα και τις αυτοκτονικές της τάσεις. Τα χρόνια περνάνε, αλλά ο Αντουάν δεν έχει αλλάξει. Παντρεύεται επιτέλους την ιδεώδη γυναίκα, την αισθησιακή, γήινη, χυμώδη κομμώτρια Ματίλντ. Οι δυο τους βιώνουν το απόλυτο όνειρο του έρωτα, μέσα από παιχνίδια και σαγηνευτικούς ανατολίτικους χορούς -με αποτέλεσμα η Ματίλντ να αυτοκτονήσει από υπερβολική ευτυχία. 

Πρόκειται σαφώς για τη σημαντικότερη επανέκδοση του φετινού καλοκαιριού. Ακόμη και αν η παραγωγή της πηγαίνει πίσω μόνο μέχρι το 1990, σε αντίθεση με τις περισσότερες αμερικανικές επανεκδόσεις των δεκαετιών 1940-1960, η ανάλαφρη, άκρως ερωτική και σίγουρα παιχνιδιάρικη κομεντί του Πατρίς Λεκόντ, ενός σκηνοθέτη που σημάδεψε το σύγχρονο γαλλικό σινεμά, προσφέρει το αυτονόητο για μια τέτοιου είδους ταινία: τον απόλυτο αισθησιασμό χωρίς να γίνεται πρόστυχη, αυτό το παιχνίδισμα των εικόνων, των λέξεων, τον κινήσεων που σε ερεθίζει και σου κινεί την περιέργεια, σου εξάπτει τη φαντασία. 

Προσέξτε: ο “Εραστής της Κομμώτριας” δεν είναι μια κλασική ερωτική ταινία τύπου “Τελευταίο Τανγκό στο Παρίσι” και “Η Δύναμη της Σάρκας”. Αλλά ένα απαύγασμα ευρωπαϊκού σινεφίλ σινεμά, που με το μπρίο, τη χάρη, το σκέρτσο και το έξυπνο αστείο, σου μιλάει για την ενοχική απόλαυση του φετιχισμού και την ψηλάφηση του γυναικείου κορμιού μέσα από την θεϊκή εξύψωση του στήθους, της γάμπας, των δαχτύλων, της μέσης, των γλουτών. Άλλωστε, η ταινία του Λεκόντ ευτύχησε να αποτελέσει πρότυπο και να δημιουργήσει μια ολόκληρη σχολή κινηματογράφου. Ο έρωτας δεν είναι απαγορευμένος και, τουτέστιν, βρώμικος, ανήθικος, ζωώδης, χυδαίος. 

Αλλά το γέλιο και η όσφρηση της σάρκας, το πείραγμα και το ζουμερό φιλί, το αθώο φλερτ και η έντονη ερωτική πράξη, όλα συνδυάζονται και εύκολα δομούνται και αποδομούνται. Τη μια κάνεις έρωτα και την άλλη αυτοκτονείς από τη δύναμη της αγάπης. Ο “Εραστής της Κομμώτριας” δεν είναι ρομαντικός, γλυκανάλατος, ελαφρώς passé, ή ότι άλλο συνοδεύει τις περισσότερες γαλλικές ταινίες της κατηγορίας. Όμως το ευφυές (αν και στατικό φορές-φορές) σενάριο του, με την νοσταλγική φωτογραφία του Εντουάρντο Σερά και την όμορφη μουσική του Μάικλ Νάιμαν, σε γεμίζουν εικόνες και αισθήματα, ήχους και μυρωδιές, θύμησες και σκέψεις, προκειμένου να (ξανα)ζήσεις κι εσύ τον απόλυτο έρωτα αυτού του καλοκαιριού. 

Δείτε ακόμα: 

- To Φεστιβάλ Κουβανικού Κινηματογράφου στο Τριανόν 
- Την κωμωδία "Διαζύγιο με προθεσμία" με τον Κάρι Γκραντ 
- Την καναδική κομεντί "Ο Μπαμπάς του... Παιδιού μου" 
- Την ιστορία του δονητή στη "Μηχανή της Χαράς" 

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία πολιτική εφημερίδα Δρόμος (φύλλο 126 - 28 Ιουλίου 2012)

(Υπόλοιπες) Ταινίες 26-7-12


Του Νέστορα Πουλάκου 

Αυτή την εβδομάδα κάνουν πρεμιέρα στις αίθουσες δυο ταινίες πρώτης προβολής, χωρίς να μπορεί να υπερκεράσει η μία την άλλη. Πάντως αμφότερες παρουσιάζουν το δικό τους μοναδικό ενδιαφέρον, όπως θα διαπιστώσεις και παρακάτω. Ακόμη, δυο επανεκδόσεις κλασικών ταινιών προβάλλονται από σήμερα στα θερινά σινεμά της χώρας. Σκρούμπολ κωμωδία με τον Κάρι Γκραντ και γαλλικός αισθησιασμός δια χειρός Πατρίς Λεκόντ είναι οι προτάσεις από τα παλιά. Ταυτόχρονα σημείωσε ότι από σήμερα και για μια εβδομάδα διεξάγεται Φεστιβάλ Κουβανικού Κινηματογράφου στο Τριανόν, ενώ εξακολουθούν οι προβολές και τα δρώμενα του 2ου Athens Open Air Film Festival στις γειτονιές της πρωτεύουσας. Ταινία της εβδομάδας (μπορεί και να) είναι η “Μηχανή της Χαράς” ή αλλιώς η ιστορία και η γέννηση του δονητή πίσω στα 1880. Παρόλο που η ταινία δεν θα σε ενθουσιάσει, μιλάει για ένα ιστορικό φαινόμενο γυναικείας χειραφέτησης προς εξερεύνηση. Η έτερη πρώτη προβολή έρχεται από τον Καναδά με ένα ακόμη ευφάνταστο θέμα. “Ο Μπαμπάς του… Παιδιού μου” μιλάει για έναν κύριο που έχει δώσει το σπέρμα του ώστε να γεννηθούν 533 παιδιά! Μετά άντε να βρει άκρη… Την κριτική γράφει η Σοφία Καλάγκα. Πρώτη επανέκδοση της εβδομάδας είναι η κλασική μεσοπολεμική ταινία “Διαζύγιο με Προθεσμία”, με τον Κάρι Γκραντ να υποδύεται τον… απατημένο σύζυγο που μετατρέπεται σε ταύρο έτοιμο να επιτεθεί! Την κριτική γράφει ο Ιάκωβος Γωγάκης. Κατά τη γνώμη μου είναι η καλύτερη επανέκδοση του φετινού καλοκαιριού. “Ο Εραστής της Κομμώτριας” είναι η άκρως αισθησιακή και παιχνιδιάρικη ερωτική κομεντί του Πατρίς Λεκόντ που άφησε εποχή, αν και παραγωγής μόλις του 1990. 

Η Μηχανή της Χαράς (5/10) 

Μια ενδιαφέρουσα ιστορία και τίποτε παραπάνω είναι εντέλει αυτή η ταινία εποχής της Τάνια Γουέξλερ, η οποία ωστόσο καταφέρνει να ξεπεράσει τις όποιες αγκυλώσεις μιας ρετρό κατάστασης του 1880 μ’ αποτέλεσμα ν’ αφηγείται ένα θέμα ιστορικό και διαχρονικό. Είτε αυτό λέγεται γυναικεία χειραφέτηση είτε σεξουαλική επανάσταση είτε απλώς η εφεύρεση του δονητή όπως τον ξέρουμε σήμερα, η Γουέξλερ -αν και γραμμικά- μιλάει για μια διόλου συνηθισμένη υπόθεση. Ο υστερικός παροξυσμός ή οργασμός των γυναικών του 19ου αιώνα “ανάγκασε” τους γιατρούς απ’ το να παθαίνουν κράμπες στα δάχτυλα ν’ ανακαλύψουν το εργαλείο γι’ αυτήν τη δουλειά! Η ταινία αν και κωμική σε στιγμές της, εντούτοις πάσχει από ερμηνείες που θα μπορούσαν να προσφέρουν περισσότερο γέλιο. Κι αυτό γιατί, είναι η αλήθεια, εγκλωβίζεται στο κεντρικό θέμα της, το οποίο και προκαλεί κυρίως το ενδιαφέρον, μ’ αποτέλεσμα να χάνεται η ουσία στα επιμέρους κομμάτια του κινηματογραφικού αυτού παζλ. Για να μη μακρηγορώ, στα σίγουρα πρόκειται για μια ιστορία προς εξερεύνηση, η οποία σε “παίζει” με το αποκαλυπτικό θέμα της, χωρίς όμως να εκμεταλλεύεται τόσο ούτε τους σημαντικούς ηθοποιούς που έχει στο καστ της ούτε και την ιστορική και αγωνιστική διάθεση που φαίνεται να διαθέτει το σενάριο αυτό καθ’ αυτό. 

*Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (26-7-12).

23 Ιουλ 2012

Χαμένο Σαββατοκύριακο του Mπίλι Γουάιλντερ


Η στήλη SummerTime βγαίνει εκτάκτως σήμερα λόγω της επιστροφής του Ιάκωβου Γωγάκη (περαστικά Ιάκωβε!) με την -Χωρίς Διανομή- ταινία του, που δημοσιεύθηκε χθες έπειτα από δυο μήνες απουσίας. Προφανώς και το σημερινό άρθρο ασχολείται με την εισήγηση μου για το “Χαμένο Σαββατοκύριακο” του Μπίλι Γουάιλντερ, στο μικρό αφιέρωμα που ετοίμασε η Εργατική Λέσχη Νέας Σμύρνης και με είχε προσκαλέσει σχετικά, την περασμένη Πέμπτη. Αναπόφευκτα στην κουβέντα για το “Χαμένο Σαββατοκύριακο”, την πρώτη μεταπολεμική ταινία (παραγωγής 1945) που αποτέλεσε εμπορική επιτυχία και σάρωσε Όσκαρ (Ταινίας, Σκηνοθεσίας, Σεναρίου, Α’ Ανδρικού Ρόλου) και Χρυσές Σφαίρες (Ταινίας, Σκηνοθεσίας, Ανδρικού Ρόλου), μπαίνει η σχέση του με το ομώνυμο βιβλίο απ’ όπου και προήλθε φυσικά. Το “Χαμένο Σαββατοκύριακο”, που αποτελεί την Βίβλο του Αλκοολικού, εκδόθηκε το 1944 και γράφτηκε από τον πρωτοεμφανιζόμενο Τσαρλς Τζάκσον, σημειώνοντας μεγάλη επιτυχία. Η Paramount αγόρασε τα δικαιώματα του βιβλίου και ένα χρόνο αργότερα με τον Μπίλι Γουάιλντερ στη σκηνοθεσία, ο οποίος τότε ξεκινούσε τη σπουδαία καριέρα του, και τους Ρέι Μίλαντ και Τζέιν Γουάιμαν στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, πραγματοποιεί την ταινία. Η πολύ καλή ταινία του Γουάιλντερ, που σίγουρα δεν ξεπερνά τη δυναμική του βιβλίου, είναι αλλαγμένη σε σημεία της, κυρίως όμως η “λογοκρισία” των studios της εποχής έκανε γης μαδιάμ το τέλος της ιστορίας, προσφέροντας ηθική και ανθρωπιστικό μήνυμα περί αλκοολισμού, σε αντίθεση με την πένα του Τζάκσον που κατέδειξε τη ματαιότητα και την αρρώστια του εθισμένου αλκοολικού. Να σημειώσω εδώ ό,τι το βιβλίο έχει μεταφραστεί στα ελληνικά από τον Γιώργο-Ίκαρο Μπαμπασάκη και κυκλοφορούσε από τις Εκδόσεις Ερατώ (1992), με επίμετρο της Σώτης Τριανταφύλλου, ώσπου αποσύρθηκε λόγω έλλειψης δικαιωμάτων. Ακόμη, στην κουβέντα για το “Χαμένο Σαββατοκύριακο” δεν μπορεί να μην υπάρχει και η σχέση του με την έτερη Βίβλο των Αλκοολικών, το “Κάτω απ’ το Ηφαίστειο” του Μάλκομ Λόουρι, που μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο το 1984 από τον Τζων Χιούστον, με τους Άλμπερτ Φίνει και Ζακλίν Μπισέ στους πρωταγωνιστικούς ρόλους. Οι Τζάκσον και Λόουρι έμειναν στην ιστορία ως οι “συγγραφείς του ενός βιβλίου”, μια και οι πρώτες επιτυχίες τους δεν είχαν συνέχεια. Οι δε Γουάιλντερ και Χιούστον αναγράφηκαν στην Ιστορία του Κινηματογράφου ως οι δυο σπουδαίοι σκηνοθέτες που τόλμησαν να μεταφέρουν στην οθόνη δυο ιδιαιτέρως δύσκολες, δαιδαλώδεις και αρκούντως ψυχοσυνθετικές ιστορίες άκρατου αλκοολισμού. Και οι δυο πάντως εν μέρει απέτυχαν. Όσον αφορά την ιστορία του “Χαμένου Σαββατοκύριακού”: ο Ντον Μπέρναμ είναι ένας 30άρης που σίγουρα τον λες αποτυχημένο. Δεν έχει δουλέψει στη ζωή του, δεν έχει γράψει ούτε μια σελίδα από το μυθιστόρημα που άπαντες περιμένουν μια και αυτοαποκαλείται συγγραφέας, ενώ τον συντηρεί ο αδελφός του με πενταροδεκάρες. Η ψυχολογία του είναι χάλια και το αποκούμπι του είναι το ποτό. Σύντομα εθίζεται στο αλκοόλ. Μάλιστα, ούτε η πανέμορφη και υπερδραστήρια μνηστή του Έλεν δεν μπορεί να τον σώσει. Κι εκείνη και ο αδελφός του, με τον οποίον συγκατοικούν, κάνουν τα αδύνατα δυνατά για να τον βοηθήσουν ν’ ανανήψει. Εκείνος όμως αρνείται πεισματικά. Κι όταν “χάνει” την οικογενειακή εκδρομή στην εξοχή, τότε θα του αποκαλυφθεί -μέσα σ’ ένα σαββατοκύριακο- το χάος και η παράνοια που του επιφέρει το αλκοόλ. Να προσθέσω ότι η ταινία βασίζεται εξ ολοκλήρου στην εξαιρετική ερμηνεία του Ρέι Μίλαντ, για την οποία μάλιστα βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ Καννών του 1946 (η ταινία έλαβε και το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής).

Ο Κύριος Κλάιν του Τζόσεφ Λόουζι


Αυτή την εβδομάδα, που φέρνει και τον Ιούλιο, η στήλη SummerTime ασχολείται με τον “Κύριο Κλάιν”, την ταινία που κόντραρε τον διάσημο “Ταξιτζή” του Μάρτιν Σκορσέζε (από αυτή την Πέμπτη επαναπροβάλλεται στη θερινή αίθουσα της Ταινιοθήκης της Ελλάδας) για την διεκδίκηση του Χρυσού Φοίνικα στο Φεστιβάλ Καννών του 1976. Εντέλει, η κριτική επιτροπή προτίμησε τον φέρελπι Σκορσέζε από τη Νέα Υόρκη κι όχι το γερόλυκο Τζόσεφ Λόουζι από το Γουισκόνσιν, αλλά μόνιμα εγκατεστημένο στην Αγγλία. Η δίωρη δημιουργία του σημαντικού θεατρικού και κινηματογραφικού σκηνοθέτη Τζόσεφ Λόουζι εξακολουθεί να μαγνητίζει το σινεφίλ κοινό εξαιτίας της ασύλληπτης, εντελώς καφκικής σεναριακής του σύνθεσης, για την οποία συνεργάστηκαν οι Φερνάντο Μοράντι, Φράνκο Σολίνας και ο Κώστας Γαβράς συμβουλευτικά. Μάλιστα, η οργανωτική ομάδα του περυσινού Φεστιβάλ Νύχτες Πρεμιέρας συμπεριέλαβε την ταινία στο κινηματογραφικό αφιέρωμα της στον Φραντς Κάφκα, λόγω αυτής της καταφανέστατης επιρροής των σεναριογράφων. Η ιστορία σε μεταφέρει στο κατοχικό Παρίσι του 1942 από τους Ναζί. Ήρωας είναι ο αριστοκράτης μεγαλοαστός κύριος Ρομπέρ Κλάιν, ο οποίος ζει σε ένα χλιδάτο διαμέρισμα με την ερωμένη του, προφανώς αδιαφορώντας για τη ναζιστική λαίλαπα που έχει κατακλύσει το Παρίσι, τους χιλιάδες νεκρούς και πεινασμένους. Από την άλλη μεριά, η μοναδική του επαφή με τους διωκόμενους Εβραίους είναι η αγορά σπάνιων και ακριβών έργων τέχνης που έχουν στην κατοχή τους αλλά πουλάνε κοψοχρονιά για να ζήσουν. Από αυτό το σημείο, την αγορά δηλαδή ενός σπάνιου έργου τέχνης από έναν Εβραίο με τον πλέον ξεδιάντροπο και υποτιμητικό τρόπο, αρχίζει και η οδύσσεια του κύριου Κλάιν: ένα πρωί διαπιστώνει ότι είναι συνδρομητής εβραϊκής εφημερίδας, η οποία εκδίδεται με τη βοήθεια της γαλλικής αστυνομίας. Στη συνέχεια γίνεται και αποδέκτης αλληλογραφίας ενός κυρίου Κλάιν, ο οποίος διαπιστώνει ότι υπήρξε τουλάχιστον στο παρελθόν. Εβραίος διανοούμενος, με φίλους, φλερτ και έρωτες είναι εξαφανισμένος. Και στη θέση του βρίσκεται πια μπλεγμένος ο αριστοκράτης κύριος Κλάιν, τον οποίο υποδύεται χαρακτηριστικά ο Αλέν Ντελόν. Η οδύσσεια του κυρίου Κλάιν δεν έχει τελειωμό και φυσικά καταλήγει στον όλεθρο. Ο αριστοκράτης κύριος Κλάιν βρίσκεται όσο περνάει ο καιρός όλο και πιο μπλεγμένος, καθότι δεν μπορεί ν’ αποδείξει ότι δεν είναι… ελέφαντας! Οι αρχές έχουν πειστεί πια ότι είναι ο Εβραίος κύριος Κλάιν που κρύβεται πίσω απ’ τη μάσκα του αριστοκράτη μποέμ εμπόρου έργων τέχνης. Η συνεργασία των Γάλλων αστυνομικών με τους Ναζί είναι δεδομένη και το πογκρόμ κατά των Γάλλων Εβραίων έχει ξεκινήσει. Τα στρατόπεδα συγκέντρωσης στη χιτλερική Γερμανία τους περιμένουν. Το δράμα του Αλέν Ντελόν, η ζωή που είχε και έχασε από τη μια στιγμή στην άλλη, τα πλούτη και οι γυναίκες που εξανεμίστηκαν, οι φίλοι του που είτε απομακρύνθηκαν είτε συνέδραμαν στην, πιθανολογούμενη, συνομωσία (;) εναντίον του. Και εδώ μπαίνει το καφκικό ερώτημα: πρόκειται για συνομωσία ή για ένα αναποδογύρισμα της (κακής) τύχης, από αυτά που συμβαίνουν μια στις χίλιες στους ανθρώπους χάνοντας τη γη κάτω απ’ τα πόδια τους; Ο Λόουζι πετυχαίνει να σε βάλει στο συνομωσιολογικό και τρομοκρατικό κλίμα της εποχής, ταυτόχρονα καταδεικνύει τη συνεργασία των γαλλικών αρχών με τους Ναζί στην περίοδο της χιτλερικής κατοχής του Παρισιού, ενώ σου συνθέτει αυτό το εξαίσιο μωσαϊκό ψυχολογικής υπαρξιακής τρέλας, στην οποία οδηγείται ο άνθρωπος από το πουθενά! Ο “Κύριος Κλάιν” ήταν η καλύτερη γαλλική ταινία του 1976, τιμήθηκε άλλωστε και με τα βραβεία Σεζάρ Καλύτερης Ταινίας & Σκηνοθεσίας. Θεωρήθηκε από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές ταινίες της χρονιάς και σίγουρα η τελευταία σπουδαία ταινία του πολυβραβευμένου Τζόσεφ Λόουζι, ο οποίος λίγα χρόνια μετά απεβίωσε.

Κουαρτέτο - 4 Ιστορίες του Σώμερσετ Μωμ


Μια σπάνια ταινία παρουσιάζεται σήμερα στην δευτεριάτικη στήλη SummerTime του SevenArt. Το “Κουαρτέτο”, βρετανικής παραγωγής του 1948, συγκέντρωσε πολλά από τα αστέρια της θεατρικής σκηνής και της κινηματογραφικής κοινότητας της μεταπολεμικής περιόδου στην Αγγλία. Σκοπός ήταν να παρουσιαστούν έργα, ειδικώς γραμμένα για το σινεμά, του σημαντικότατου Βρετανού συγγραφέα Σώμερσετ Μωμ. Έργο του Σώμερσετ Μωμ είναι και το “Βαμμένο πέπλο”, το οποίο γυρίστηκε σε ταινία το 2006, με πρωταγωνιστές τους Ναόμι Γουότς, Έντουαρντ Νόρτον και Σάλι Χώκινς. Το 1948 όμως, ο Σώμερσετ Μωμ είχε ο ίδιος ανάμειξη στην σπονδυλωτή ταινία “Κουαρτέτο”. Καταρχάς, γράφοντας τις τέσσερις ιστορίες, οι οποίες γυρίστηκαν σε τέσσερις μικρού μήκους ταινίες από τους Κεν Ανάκιν, Άρθουρ Κράμπτρι, Χάρολντ Φρεντς και Ραλφ Σμαρτ. Στην εισαγωγή της σπονδυλωτής αυτής ταινίας εμφανίζεται ο Μωμ να μιλάει για το έργο του, τις επιρροές του και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκε, επιχειρώντας έτσι μια κατατοπιστική εισαγωγή σε αυτό που ακολουθεί, καλύτερη από οποιουδήποτε κριτικού λογοτεχνίας. Αυτό το ντοκουμέντο είναι από μόνο του σημαντικό και αρχειακό. Επίσης, δείχνει ότι η ταινία αυτή αποτελεί και μια σπουδή στο έργο του Μωμ, έναν φόρο τιμής σε αυτόν, ή αλλιώς μια γνωριμία του κινηματογραφικού κοινού μαζί του, που δεν είχε διαβάσει ποτέ πριν βιβλίο του. Εν συνέχεια, προβάλλονται οι τέσσερις ιστορίες. Όλες τους καταδεικνύουν το ανθρώπινο παράλογο, όντας ταυτόχρονα και μαθήματα ζωής από πολλές πλευρές και με πολυπρισματικές κατευθύνσεις. Η ιστορία “The Colonel’s Lady” μιλάει για τη δημοφιλία και την αναγνωσιμότητα που έχει το πρώτο ποιητικό βιβλίο της κυρίας Πέρεγκριν, πιστής και πειθήνιας συζύγου του συνταγματάρχη Πέρεγκριν, του οποίου η γη χάνεται κάτω απ’ τα πόδια του όταν το διαβάζει αλλά και όταν έρχεται σε επαφή με τις αντιδράσεις του κόσμου. Η ιστορία “The Kite” μιλάει για το πάθος ενός άντρα με τους χαρταετούς, που δεν μπόρεσε ποτέ να καταλάβει η νέα σύζυγος του καθώς θεωρούσε αυτή την ενασχόληση του ντροπιαστική για την ίδια. Τελικά αυτό το πάθος που δεν αντιμετωπίστηκε σωστά κρίθηκε μοιραίο για όλους. Η ιστορία “The Alien Corn” μιλάει για το πείσμα και την επιμονή ενός νέου να γίνει πιανίστας πηγαίνοντας κόντρα στην πατρική επιθυμία και ταυτόχρονα γυρνώντας την πλάτη στη σίγουρη δουλειά που τον περιμένει. Τέλος, η ιστορία “The Facts of Life” μιλάει για ένα νεαρό τενίστα που βρίσκεται σε τουρνουά στο Μόντε Κάρλο. Με τη λήξη αυτού, στο πάρτι που ακολουθεί… φροντίζει να μην ακολουθήσει καμία από τις τρεις συμβουλές του υπερπροστατευτικού πατέρα του, και μάλιστα βγαίνοντας στο τέλος κερδισμένος! Μην μπλέξεις με γυναίκες, μην ασχοληθείς με τζόγο, μην δανείσεις χρήματα. Τις αγνόησε ο νεαρός και η τύχη τού χαμογέλασε. Όπως έγραψε ο Άρης Δικταίος, μεταφραστής του βιβλίου του Σώμερσετ Μωμ “Κουαρτέττο” (κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Σ.Ι. Ζαχαρόπουλος, 1982), “o ψυχολογικός ρεαλισμός του Μωμ παραμένει ακμαίος και στο “Κουαρτέττο”, που περιστρέφεται γύρω από τα τόσο προσφιλή στον συγγραφέα του προβλήματα του έρωτα και του γάμου, με φόντο πάντα την κοινωνική κριτική. Η άμεμπτη τεχνική, η βαθειά παρατηρητικότητα, η αίσθηση του κρίσιμου των καταστάσεων, πράγματα απαραίτητα για έναν διηγηματογράφο, δημιουργούν και εδώ, με απόλυτη λεκτική οικονομία, εκφραστικά αποτελέσματα, από τα πια σπάνια στον αιώνα μας.” Όποτε πετύχεις αυτή την ταινία, δώστης την προσοχή σου. Πρόκειται για ένα λογοτεχνικό διαμαντάκι στο κινηματογραφικό πανί. 

*Tα κείμενα εντάσσονται στη θερινή στήλη SummerTime του Νέστορα Πουλάκου. Δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (25 Ιουνίου - 10 Ιουλίου 2012).

22 Ιουλ 2012

ΤΡΙΑΝΤΗΣ/ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ/ΜΑΡΟΥΤΣΟΥx2/ΡΟΖΑΚΗ/BERG


H νεότης αλληλογραφεί με το απρόβλεπτο.

Ούτε Τύμπανα Ούτε Τρομπέτες, Ιστορίες, Γιάννης Τριάντης, Εκδόσεις Ίκαρος, 2005

*

Καθώς έδυε ο ήλιος, οι χάλκινες στέγες έμοιαζαν χρυσαφένιες -τους κορμούς των δέντρων αγκάλιαζαν οι σκίουροι.

Κινέζικα Κουτιά, Μυθιστόρημα, Σώτη Τριανταφύλλου, Εκδόσεις Πατάκη, 2006

*

Πιάσε τώρα και με τις δυο σου παλάμες τις άκρες της κλωστής και φέρε μερικές βόλτες αυτή τη σφαίρα. Γυρίζει. Και χωρίς τις εξηγήσεις σας.

Του ύψους και του βάθους, Ιστορίες, Έλενα Μαρούτσου, Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 1998

*

"Μα η ιστορία αυτή δεν είναι αστεία. Και το τέλος ήταν θλίβερο", είπε η γυναίκα στον συγγραφέα. "Ο ζητιανός όμως χαμογέλασε".

Οι προδοσίες των ονομάτων, Διηγήματα, Έλενα Μαρούτσου, Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2004

*

Πριν αρχίσει, η Αλέξις είχε κολλήσει την τσίχλα πίσω απ' τ' αυτί της.

Οι Ξανθιές το γλεντάνε, Ιστορίες, Έλσα Ροζάκη, Μια βόλτα με το Περιοδικό 1983 / Ερατώ 1984, 1993 / Εκδόσεις του Ρόδου (σε κόμικ με τον Πέτρο Ζερβό) 1992

*

- Άκου, του λέω, θα κάτσω να με πηδήξεις, μόνο μη με φιλάς!

Βρωμόλογα απ' τις Τουαλέτες Γυναικών, Ιστορίες, Gretchen Berg, μτφρ. Σωτήρης Κακίσης, Περιοδικό 1983, Εκδόσεις Ερατώ 1993

21 Ιουλ 2012

Ο Ταξιτζής του Μάρτιν Σκορσέζε


Του Νέστορα Πουλάκου 

To SevenArt ως χορηγός επικοινωνίας της Ταινιοθήκης της Ελλάδας παρακολούθησε την περασμένη εβδομάδα τον “Ταξιτζή” του Μάρτιν Σκορσέζε, σε επανέκδοση με ψηφιακά αποκατεστημένη κόπια από την Sony Pictures. Ο Ταξιτζής του Μάρτιν Σκορσέζε Μπαίνοντας στη θερινή αίθουσα του κινηματογράφου Λαΐς, στην Ταινιοθήκη της Ελλάδας, αναρωτήθηκα πόσος καιρός έχει περάσει από τότε που είδα για πρώτη φορά συγκλονισμένος τον “Ταξιτζή” του Μάρτιν Σκορσέζε. Την ταινία που απογείωσε την καριέρα τόσο του Ντε Νίρο όσο και του Σκορσέζε. Αλλά και την ταινία που αγνοήθηκε εγκληματικά στα Όσκαρ και τις Χρυσές Σφαίρες του 1977. Μόνο οι Ευρωπαίοι την εκτίμησαν χαρίζοντας της τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Καννών 1976. 

Δυο είναι τα δεδομένα που σε ριγούν στις δυο, σχεδόν, ώρες της ιστορίας του Τράβις Μπικλ, του βετεράνου του Βιετνάμ με τα άπειρα ψυχολογικά προβλήματα, τις αϋπνίες και τα χάπια, την αντικοινωνική συμπεριφορά και την γενική στρέβλωση που έχει για τα δημόσια πράγματα: Αφενός η διεισδυτική, χαυνωτική μουσική σύνθεση του Μπέρναρντ Χέρμαν, ο οποίος επιμελήθηκε να “ντύσει” ένα σύγχρονο νουάρ, έχοντας μάθει τόσα χρόνια στις παραγωγές του Άλφρεντ Χίτσκοκ. 

Αφετέρου, η εξαιρετική ερμηνεία του Ρόμπερτ Ντε Νίρο. Ο Νεοϋορκέζος ηθοποιός, με μόλις δέκα χρόνια παρουσίας στο αμερικανικό σινεμά, είχε καταφέρει να γίνει γνωστός ήδη με τους “Κακόφημους Δρόμους” του Σκορσέζε και τον “Νονό 2” του Φράνσις Φορντ Κόπολα. Όμως, το άχαρο βλέμμα του Τράβις Μπικλ, το περίφημο “Are you talking to me?”, το μαλλί μοϊκάνα, η σκηνή με τα αίματα παντού και το χέρι σε σχήμα όπλου, ή αλλιώς ο ταξιτζής που έμεινε στην Ιστορία του Κινηματογράφου, συνθέτουν την ερμηνεία της καριέρας του που παραμένει έως τις ημέρες μας. 

Το σενάριο του κριτικού κινηματογράφου (και μετέπειτα πετυχημένου σεναριογράφου) Πωλ Σρέιντερ έγινε ψωμοτύρι στα χέρια του Μάρτιν Σκορσέζε, ο οποίος έψαχνε την επόμενη “βρώμικη” επιτυχία του μετά τους “Κακόφημους Δρόμους”, με διάλειμμα την οσκαρούχα “Η Αλίκη δεν μένει πια εδώ” όπου πρωταγωνιστεί η Έλεν Μπέρσταιν. Η ιστορία μιλά για τον προβληματικό και περιθωριακό Τράβις Μπικλ. Η δουλειά του νυχτερινού ταξιτζή στους περιέργους νεοϋορκέζικους δρόμους τον βγάζει από την σαπίλα της καθημερινότητας του και του δίνει ένα γερό εισόδημα. 

Ο ταξιτζής Μπικλ προσπαθεί να ανακάμψει στη ζωή μετά τον τραυματικό πόλεμο του Βιετνάμ. Παρολαυτά αποτυγχάνει. Η γυναίκα που φλερτάρει τον απορρίπτει, το κοινωνικό στάτους τον φτύνει. Μοναδική του διασκέδαση είναι τα τσοντοσινεμά που ανθούν στα μέσα της δεκαετίας του 1970 μετά την επανάσταση που έφερε η ταινία “Το Βαθύ Λαρύγγι”. Ο Μπικλ, όσο περνάει ο καιρός, ασχολείται με την κοινωνία της Νέας Υόρκης. Θέλει να την “καθαρίσει” από τους βρωμιάρηδες και τους εγκληματίες, τους νταβατζήδες και τις πόρνες, τους σάπιους πολιτικούς και την εν γένει διαφθορά. Ο Μπικλ θα τραβήξει έναν δρόμο που θα μπορούσε να μην έχει επιστροφή. Εντέλει βγαίνει νικητής και ήρωας. 

Η ιστορία έχει ένα happy end, αλλά όχι το κλασικό χολιγουντιανό. Είναι μυστηριώδες, μοναχικό, σκοτεινό. Μια χαραμάδα φωτός ξεπροβάλλει μόνο. Γιατί αυτό είναι το σινεμά της ματαιότητας, που έφερε το Νέο Αμερικανικό Ρεύμα στον κινηματογράφο μετά τον πόλεμο του Βιετνάμ. 

Ένα αδιαμφισβήτητο ελκυστικό στοιχείο στον “Ταξιτζή” είναι η φωτογραφία του Μάικλ Τσάπμαν, ο οποίος χαρτογραφεί υποδειγματικά την κοινωνία της Νέας Υόρκης στη μεταβατική δεκαετία του 1970. Η Νέα Υόρκη ήταν μια πραγματικά βρώμικη, άσχημη και σαφώς γιγαντωμένη μεγαλούπολη, η οποία ενέπνευσε συγγραφείς, κινηματογραφιστές και πάσης φύσεως καλλιτέχνες. Η σεξουαλική έκρηξη, οι μετανάστες δεύτερης και τρίτης γενιάς, τα γκέτο, η άνθηση της πρέζας και των παραισθησιογόνων, η αυξημένη εγκληματικότητα και η βρωμιά με το σκουπιδαριό, τα νερά των πυροσβεστικών κώνων, οι δυσοσμίες των υπόνομων και εν γένει μια ελευθεριότητα που έρεπε στην αναρχία και την παραβατικότητα, είναι στοιχεία που χαρακτήριζαν την πόλη και προκαλούσαν πονοκεφάλους και σκέψεις “εκκαθάρισης” στον Τράβις Μπικλ. 

Όπως και να ‘χει, ο “Ταξιτζής” παραμένει μια ταινία-ορόσημο του κινηματογράφου από πολλές απόψεις. Σίγουρα όμως αποτελεί τη χαρακτηριστική ιστορία μιας εποχής άρρωστης μεν δημιουργικής δε, που έχει περάσει ανεπιστρεπτί. 

 *Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (17-7-12).

20 Ιουλ 2012

Spider-Man: Ο άνθρωπος-αράχνη θα μας σώσει


Του Νέστορα Πουλάκου 

H νέα χιλιετία στον αμερικανικό κινηματογράφο έχει ξεθάψει από την λήθη όλους τους κόμικ ήρωες του 20ου αιώνα και τους προσφέρει στο κοινό με τέτοιο τρόπο ώστε να τους αγαπήσει και πάλι. Οι παλιοί θυμούνται, οι νέοι μαθαίνουν, το αποτέλεσμα όμως είναι ότι οι κόμικ ήρωες της DC και της Marvel ξαναζωντανεύουν και μοιράζουν εκατέρωθεν συγκινήσεις. Από σήμερα ξεκινά να παίζεται στην Ελλάδα η νέα σειρά ταινιών Spider-Man. 

Ήδη στις Η.Π.Α. και σε άλλες χώρες έχει ανοίξει η ταινία με μεγάλη επιτυχία, έχοντας ξεπεράσει μέχρι στιγμής τα 350 εκατομμύρια δολάρια σε εισπράξεις παγκοσμίως. Η Feelgood Entertainment ευελπιστεί κάτι ανάλογο και στη χώρα μας. Πάντως, ο κόμικ ήρωας & άνθρωπος-αράχνη των Σταν Λη και Στηβ Ντίτκο έχει γνωρίσει πολλές εκκινήσεις και επανεκκινήσεις. 

Άλλωστε, το "The Amazing Spider-Man" που ξεκινά σήμερα τις προβολές του είναι ένα ακόμη reboot, που πιάνει τον μύθο από την αρχή του και προαναγγέλει τριλογία μες στη δεκαετία αυτή. Την πρώτη εμφάνιση του Spider-Man συναντάμε στο γυαλί, και συγκεκριμένα την περίοδο 1967-1970 στην αμερικανική τηλεόραση. Από τότε έχει μπει πολύ νερό στο αυλάκι. Γι' αυτό, το SevenArt επιμελήθηκε ένα photostory με εικόνες του Spider-Man από τις τηλεοπτικές και κινηματογραφικές εμφανίσεις του. 

Καλή θέαση σε μια ακόμη συναρπαστική ιστορία του Spider-Man. 

Διάβασε το αφιέρωμα εδώ

 *Το αφιέρωμα δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (11-7-12).

19 Ιουλ 2012

Οι Ταινίες της 19ης Ιουλίου 2012


Του Νέστορα Πουλάκου 

Αυτή την εβδομάδα κάνουν πρεμιέρα στις αίθουσες τέσσερις ταινίες, χωρίς να ξεχωρίζει σαφώς καμία και να τραβάει την προσοχή σου. Εν γένει, έχουμε ένα μέτριο πρόγραμμα πρώτων προβολών. Σε επανέκδοση προβάλλεται η κλασική μαύρη κωμωδία του Φράνκ Κάπρα, με την αξεπέραστη ερμηνεία του Κάρι Γκραντ, “Αρσενικό και παλιά δαντέλα”. Στις παράλληλες εκδηλώσεις, να έχεις υπόψη σου και τις προβολές του 2ου Athens Open Air Film Festival. Ταινία της εβδομάδας (μπορεί και να) είναι τα “17 Κορίτσια” των Μυριέλ & Ντελφίν Κουλέν (διαβάζεις συνέντευξη της πρώτης εδώ), που απέσπασαν Ειδική Μνεία στο φετινό Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου. Την κριτική γράφει η Σοφία Καλάγκα από την φεστιβαλική της ανταπόκριση. Αυτήν τη φορά δεν ενθουσιάζει η νέα ταινία του κάφρου κωμικού Σάσα Μπάρον Κοέν. “Ο Δικτάτορας” αποτελεί μια χοντροκομμένη αναφορά στις διάφορες “δημοκρατίες” των τρίτων χωρών, όμως η έξυπνη περσόνα που δομεί ο Κοέν δεν αποδίδει τα αναμενόμενα… γέλια. Χαλαρή και χλιαρή κομεντί, όπου περνάς ευχάριστα την ώρα σου ορέγοντας εδέσματα πάσης φύσεως, είναι η γαλλική ταινία “Ο Σεφ και ο σεφ του”, με την βαριά αλλά μεστή ερμηνεία του Ζαν Ρενό. Μια διασκεδαστική ταινία, εν ολίγοις. Καλοκαίρι χωρίς Τζέισον Στέιθαμ δεν γίνεται. Ο Στήβεν Σηγκάλ της νέας εποχής σκοτώνει όποιον βρίσκει μπροστά του, προκειμένου να εκδικηθεί αλλά και να προστατεύσει 12χρονη, στον “Προστάτη” με το άπειρο πιστολίδι. Το απολαυστικό one man show του Κάρι Γκραντ έχει κάνει την ταινία “Αρσενικό και παλιά δαντέλα” του Φρανκ Κάπρα, μια all time classic μαύρη κωμωδία που εξακολουθεί να προσφέρει γέλιο και διασκέδαση παρά την προχωρημένη “ηλικία” της. 

Ο Δικτάτορας (4/10) 

 Νομίζω ότι ο Σάσα Μπάρον Κοέν εξάντλησε τα χοντροκομμένα κωμικά μαγικά του στο promotion της ταινίας, παρουσιάζοντας τελικά μια πολύ μέτρια κωμωδία που ναι μεν αποτελεί ένα σατιρικό σχόλιο στις κατά καιρούς και τόπους, παλιές και νέες, δικτατορίες των τρίτων χωρών, όμως το χιούμορ είναι ξεπερασμένο και έχει χάσει τη φρεσκάδα των πρώτων ταινιών του. Η αλήθεια είναι ότι άπαντες μείναμε έκπληκτοι μπρος στον κεραυνό “Μπόρατ”. Εν συνεχεία, ξινίσαμε λίγο αλλά μας καλάρεσε ο “Μπρούνο”. Η κάθετη πτώση όμως του διδύμου Κοέν-Τσαρλς συνεχίστηκε με τον “Δικτάτορα”. Η ταινία διαθέτει αμέτρητες σεναριακές “κοιλιές”, καθόλου ευφάνταστα σκηνοθετικά ευρήματα, και με μόνο στήριγμα της το μετέωρο χιούμορ του Κοέν προσπαθεί φυσικά να προκαλέσει δυτικούς και λοιπούς για την πολιτική, και την ανοχή της, των προύχοντων του κόσμου. Είτε είναι ο Χουσείν είτε ο Καντάφι είτε κάποιος Αφρικανός δικτάτορας το πρότυπο του, ο Σάσα Μπάρον Κοέν πέτυχε μια έξυπνη ιδέα, η οποία θα είχε πολύ “ψωμί” για κουβέντα, γέλιο και αστείρευτο κουτσομπολιό, αν δεν έπεφτε στις ευκολίες της καφρίλας, του χοντροκομμένου και του παγερού αστείου. Η ταινία σε προβληματίζει, σε μετεωρίζει και εντέλει σου αφήνει την πικρή αίσθηση μιας καλοφροντισμένης κωμωδίας που δεν πετυχαίνει όμως τον κύριο στόχο της: να την απολαύσεις ανενδοίαστα. 

Ο Σεφ και ο Σεφ του (4/10) 

Σε αντίθεση με άλλες γαλλικές κωμωδίες, αυτή η ταινία του Κοέν δεν στηρίζεται στην τετριμμένη και εσωστρεφή γαλλικότητα της γι’ αυτό και βλέπεται ευχάριστα παρά την απουσία πρωτοτυπίας, την έντονη παρουσία κλισέ αλλά και την καθόλου έξυπνη σεναριακή ιδέα της. Εν ολίγοις, το θέμα της μπορεί και να μην σε ιντριγκάρει παρολαυτά είναι μια αισιόδοξη κομεντί που πετυχαίνει το στόχο της: να σε διασκεδάσει χαλαρά, όμορφα και κάπως αποστασιοποιημένα. Δεν διεκδικεί ούτε δάφνες ποιότητας ούτε εξαιρετικές ερμηνείες. Τόσο ο βαρύς Ρενό όσο και ο αστειούλης Γιουν απλώς δένουν αρμονικά ως οι δυο σεφ που απ’ το πουθενά συγκρούονται για το ποιος από τους δυο μαγειρεύει καλύτερα και πιο ευφάνταστα. Η κατάληξη της σχέσης και της κόντρας είναι κάτι παραπάνω από προβλεπόμενες πάντοτε υπό τη σκιά του Πύργου του Άιφελ. Για να καταλάβεις, είναι μια χαλαρή (και χλιαρή) κομεντί αμερικανικού τύπου. Το πρώτο μισό και οι ποικίλες ανατροπές του σε αποζημιώνουν (το πώς ο ελαιοχρωματιστής γίνεται σεφ), όμως το δεύτερο μισό και ειδικώς το happy end που ήξερες από την αρχή της ιστορίας δεν σε απογειώνουν, εντούτοις σε αφήνουν με μια γλυκιά γεύση να τρέξεις μετά την προβολή να φας κάποιο υπέροχο έδεσμα. 

Ο Προστάτης (3/10) 

Το 'χω ξαναγράψει στο παρελθόν, ο Στέιθαμ έχει εξελιχθεί σε έναν Στήβεν Σιγκάλ του σύγχρονου σινεμά: είναι απλώς ένας καλός ηθοποιός, που βγήκε από τη μεγάλη του Ρίτσι σχολή, και έχει μανιεριστεί πια σε έναν ερμηνευτή πιστολέρο, που περισσότερο θόρυβο κάνει το πιστόλι του παρά ο ίδιος. Έχει και τις καλές εξάρσεις του (π.χ. “Blitz”), όμως ταινίες σαν τον “Προστάτη” στα σίγουρα δεν εξελίσσουν την καριέρα του. Ο Στέιθαμ ερμηνεύει τον πρώην μποξέρ που έχει βρεθεί στον άσσο, μια και δεν κατάφερε να στήσει έναν αγώνα που του υποδείξανε, ενώ θέλει και εκδίκηση αφού η ρωσική μαφία του σκότωσε την γυναίκα. Με όλα αυτά, μπαίνει στο κόλπο και η 12χρονη Μέι, που κι αυτή καταδιώκεται από την ίδια μαφία αλλά και αποτελεί συμπάθεια του εκδικητή-προστάτη. Το μίσος του πια είναι διπλό και αποδεικνύεται φονικό… …αφού ο Στέιθαμ με ύφος Σηγκάλ παίρνει το όπλο και καθαρίζει κόσμο. Στο ενδιάμεσο, κλωτσιές, μπουνιές και τα συναφή τον βοηθούν ώστε να καθαρίσει περισσότερο κόσμο. Εν ολίγοις αυτή η ταινία καταστροφής αποδεικνύεται σκέτη καταστροφή: απ’ το σινεμά βγαίνεις με ένα μόνιμο βουητό στ’ αυτιά σου. Είναι ταινία για χαλαρό καλοκαιρινό βράδυ που θες να σκοτώσεις την ώρα σου, αλλά όπως γράφει και συνάδελφος, και στο dvd βλέπεται καλύτερα. 

Αρσενικό και παλιά δαντέλα (6/10) 

Από τις κλασικές αμερικανικές κωμωδίες της δεκαετίας του 1940, όπου τα γκαγκ και τα ερμηνευτικά τερτίπια, ειδικώς του αξέχαστου Κάρι Γκραντ, προσφέρουν γέλιο, γέλιο, γέλιο. Η ταινία του Φρανκ Κάπρα είναι μια ευφάνταστη μαύρη κωμωδία, που μπορεί να μην εκτιμήθηκε από την Ακαδημία των Όσκαρ, εντούτοις έχει μείνει στην ιστορία του κινηματογράφου για την ερμηνεία του Γκραντ. Αλλά και για την ευρηματικότητα του σεναρίου. Ο γόης Μόρτιμερ επισκέπτεται τις θείες του για να τους ανακοινώσει τον γάμο και τη νέα του ζωή. Βρίσκεται όμως προ εκπλήξεως. Οι αξιαγάπητες θείες του, με τη βοήθεια του θεότρελου “Στρατηγού” αδερφού τους, σκοτώνουν γέρους που δεν έχουν στη ζωή τίποτα, ούτε στήριγμα, ούτε σπίτι, ούτε κάποιον να τους αγαπά και να τους φροντίζει. Έτσι, εκείνες θεωρούν ότι επιτελούν έργο, θάβοντας τους στο υπόγειο του σπιτιού τους! Το σενάριο είναι έξυπνο, οι διάλογοι γρήγοροι και το όλο κόνσεπτ αποτέλεσε πρότυπο για μια ολόκληρη σχολή κινηματογραφικής κωμωδίας στο μέλλον. Στα σίγουρα είναι μια ταινία που βλέπεται ευχάριστα και διασκεδαστικά παρά το αχρείαστο κατά τα άλλο δίωρο της. Μια όντως εγγυημένη επανέκδοση του φετινού καλοκαιριού. 

*Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (19-7-12).

13 Ιουλ 2012

#TWEET_STORIES: Λογοτεχνία σε 140 χαρακτήρες | Συλλογή 371 μικροδιηγημάτων | OpenBook.gr, 2012

 
# Tweet_Stories | Λογοτεχνία σε 140 χαρακτήρες 

 [ Συλλογή 371 μικροδιηγημάτων ] 

Ανοικτή έκδοση της ψηφιακής βιβλιοθήκης OPENBOOK 


 ISBN: 978-960-99990-4-5 

Σχεδιασμός, εικονογράφηση εξωφύλλου: 
Στέλιος Καλογεράκης [ www.kalogerakis.org

Η διανομή του ψηφιακού βιβλίου γίνεται με άδεια Creative Commons

12 Ιουλ 2012

Οι Ταινίες της 12ης Ιουνίου 2012


Του Νέστορα Πουλάκου

Αυτή την εβδομάδα κάνουν πρεμιέρα στις αίθουσες τρεις ταινίες, με το δεύτερο πολυαναμενόμενο μπλοκμπάστερ του καλοκαιριού (μετά τον “Προμηθέα” και πριν τον “Σκοτεινό Ιππότη”) να ξεχωρίζει σαφώς. Το πρόγραμμα των προβολών συμπληρώνεται με δυο επανεκδόσεις του κλασικού αμερικανικού κινηματογράφου: Χίτσκοκ και Χωκς σκηνοθετούν Κάρι Γκραντ, Ίνγκριντ Μπέργκμαν, Μέριλιν Μονρόε και Τζέιν Ράσελ. Εναλλακτικά, μπορείς να παρακολουθείς τα δρώμενα του 2ου Athens Open Air Film Festival, που διοργανώνεται από την ομάδα του περιοδικού Σινεμά και του Φεστιβάλ Νύχτες Πρεμιέρας. Ταινία της εβδομάδας είναι το “The Amazing Spider-Man”, ένα όχι και τόσο αχρείαστο reboot του ανθρώπου-αράχνη παρόλο που θα αναλογιστείς ότι η πρώτη… τριλογία του τελείωσε το 2007. Οι “Κυνηγοί Κεφαλών” θα θέλανε να είναι το πλέον συναρπαστικό αστυνομικό θρίλερ του σκανδιναβικού σινεμά παρολαυτά δεν καταφέρνουν να ξεφύγουν από τα στεγανά της ιστορίας που διηγούνται. Θυμίζουν κάπως old fashioned αμερικανικό αστυνομικό σινεμά. Στα πεταχτά βγαίνει το ισραηλινό “Γράψε Λάθος”, η ταινία που έλαβε το Βραβείο Σεναρίου στο περυσινό Φεστιβάλ Καννών και έφτασε μέχρι την τελική 5άδα του Όσκαρ ξένης ταινίας. Για Εβραίους και μόνο… Πρώτη επανέκδοση της εβδομάδας είναι ο περιβόητος… “Notorious” του Άλφρεντ Χίτσκοκ, το κλασικό κατασκοπευτικό και προπαγανδιστικό δράμα του 1946 που έφτασε κοντά αλλά δεν κατάφερε να σαρώσει τα Όσκαρ της χρονιάς. Και οι “Άνδρες προτιμούν τις ξανθιές” δεν αγγίξανε Όσκαρ, παρολαυτά είναι ένα χιλιοκοπιαρισμένο all time classic μιούζικαλ που ανέδειξε ακόμη περισσότερο την τσαχπινιά και το νάζι της Μέριλιν Μονρόε. 

The Amazing Spider-Man (6/10) 

 Η σειρά ταινιών Spider-Man, σε αντίθεση με άλλα κόμικ, δεν βρέθηκε ποτέ στο ναδίρ. Παρολαυτά μια ανανέωση τη χρειαζόταν και γι’ αυτό το λόγο προσλήφθηκε ο φέρελπις Μαρκ Γουέμπ (“(500) Μέρες με τη Σάμερ”) ώστε να κάνει εκείνος τη φρέσκια επανεκκίνηση με σκοπό να εξελίξει τον μύθο του ανθρώπου-αράχνη. Επομένως, ευθύς εξαρχής δεν μιλάμε ούτε για ένα άχρηστο μα ούτε και για ένα αχρείαστο reboot. Ο Γουέμπ λοιπόν (ξανα)ξεκινά την ιστορία του πιτσιρικά Πήτερ Πάρκερ. Αναπαράγοντας τα συνήθη κλισέ, ο νεαρός είναι ιδιαίτερος, κλειστός, ντρέπεται να κάνει σχέση με κοπέλα και τον πλακώνουν στο ξύλο οι συμμαθητές του. Παιδί χωρίς γονείς γαρ. Ο πατέρας του ήταν ένας τρελό-επιστήμονας που έψαχνε τον “τέλειο” άνθρωπο. Αυτή η τρέλα “μεταλαμπαδεύτηκε” και στο νεαρό Πήτερ. Κάποια στιγμή και ενώ έψαχνε τα μυστικά εργαστήρια του πατέρα του και του συνεργάτη του, από λάθος φυσικά τον τσίμπησε μια μεταλλαγμένη αράχνη. Η συνέχεια σου είναι γνωστή. Ο άνθρωπος αράχνη ή αλλιώς Spider-Man βρίσκεται κάθε βράδυ στους δρόμους, αρχικά ώστε να πάρει εκδίκηση για την δολοφονία του αγαπημένου του θείου, στην πραγματικότητα όμως για να καθαρίσει την πόλη από τους ληστές και τους φονιάδες, έργο που δεν μπορεί να κάνει η αστυνομία. Αυτό το οποίο αδιαμφισβήτητα προέχει είναι το τεχνικό κομμάτι της ταινίας: Εντυπωσιακό και σε 3D ακόμα καλύτερο, όλα τα εφέ και οι σκηνές δράσης σε αποζημιώνουν. Ο Γουέμπ κάνει καλή δουλειά σκηνοθετικά, ενώ ευτυχεί να έχει και πολύ καλές ερμηνείες, κυρίως από τους Άντριου Γκάρφιλντ και Έμμα Στόουν, που βαστούν τους πρωταγωνιστικούς ρόλους. Εν γένει, το reboot του Spider-Man είναι η καλή αρχή μιας τριλογίας που διαφαίνεται στο μέλλον, και η οποία προσπαθεί να πιάσει τα στάνταρντς της τριλογίας του Μπάτμαν, δια χειρός Κρίστοφερ Νόλαν, που ολοκληρώνεται φέτος. Στα σίγουρα πρόκειται για μια εγγυημένη διασκέδαση. Δεν θα δεις φυσικά μπλοκμπάστερ επιπέδου Μπάτμαν, παρολαυτά είναι μια πολύ καλή ταινία ειδικώς για τα χαλαρά, καλοκαιρινά βράδια σου. 

Κυνηγοί Κεφαλών (5/10) 

 Αυτή η νορβηγική παραγωγή έρχεται να συμπεριληφθεί στη μεγάλη άνοδο του σκανδιναβικού σινεμά των τελευταίων χρόνων. Περιπέτεια και θρίλερ, με την απαραίτητη κοινωνική κριτική που πάντοτε κάνουν οι Σκανδιναβοί συγγραφείς στις ιστορίες τους, ένα ακόμη μπεστ σέλερ της περιοχής γίνεται ταινία, προσφέροντας δράση και πάθος, όχι όμως σε σημείο που δεν θα την ξεχάσεις. Το βιβλίο του Νέσμπο έχει μια συναρπαστική αφήγηση αν και η ιστορία μένει σε ένα πρώτο επίπεδο. Η ταινία του Τίλντουμ διαθέτει δυο δυνατά χαρτιά: την καλοφτιαγμένη και προσεγμένη παραγωγή, σημείο κατατεθέν του σκανδιναβικού σινεμά άλλωστε. Και την απίστευτη φάτσα και δυναμική ερμηνεία του Άξελ Χένι στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Σύμφωνα με την ιστορία, ο Ρόγκερ είναι “κυνηγός κεφαλών” με σημαντική προμήθεια σε περίπτωση πρόσληψης τους. Ταυτόχρονα είναι και κλέφτης πανάκριβων έργων τέχνης προκειμένου να συντηρήσει την ιλουστρασιόν ζωή του, το εντυπωσιακό σπίτι του και την πανέμορφη γυναίκα του. Δηλαδή είναι ένας κοντός, κατά τα λεγόμενα του, κομπλεξικός που βρίσκεται σε απόλυτη σύγχυση. Επιχειρώντας το τελευταίο του μεγάλο κόλπο βρίσκεται μπλεγμένος στις ορέξεις ενός μανιακού Ολλανδού πρώην καταδρομέα. Τα δεδομένα στη ζωή του προφανώς και αλλάζουν. Συνειδητοποιώντας φυσικά ότι πρέπει να αλλάξει και ζωή επιτέλους. Κοίταξε, την ιστορία ελκυστική δεν τη λες. Παρολαυτά, ο Τίλντουμ φαίνεται ότι έκανε τα αδύνατα δυνατά ώστε να φτιάξει ένα αστυνομικό θρίλερ που θα μείνει και θα εντυπωσιάσει. Η αλήθεια είναι ότι δεν τα κατάφερε και σε αυτό φταίει και ο ήρωας, με τον οποίο ο θεατής δεν ταυτίζεται επουδενί. Κατά τα λοιπά, πρόκειται για μια περιπέτεια αξιώσεων που βλέπεται ευχάριστα και σου προκαλεί και μια ικανοποιητική έκρηξη αδρεναλίνης. 

Γράψε Λάθος (4/10) 

Πρόκειται για μια περίεργη και ιδιαίτερη ταινία που έχει λάβει σημαντικές διακρίσεις αλλά μπορώ εύκολα να καταλάβω γιατί βγαίνει έτσι στα πεταχτά στη χώρα μας. Ο λόγος είναι αυτός που οι περισσότερες γαλλικές ταινίες αποτυγχάνουν στις ελληνικές αίθουσες. Απευθύνονται στον λαό τους, στους Ισραηλινούς εν προκειμένω, και μόνο. Καθότι αν βγάλεις απ’ έξω την κόντρα πατέρα-γιου (οικογενειακό δράμα) και τις ακαδημαϊκές διαμάχες (κοινωνικό δράμα) σου μένει ένα μεγάλο ποσοστό ώστε να μπεις στο -εναλλαγής δράματος κωμωδίας- κλίμα του Ταλμούδ, της εβραϊκής Ιστορίας και των διαφόρων ερμηνειών στις οποίες υπεισέρχονται οι αντιμαχόμενες πλευρές. Εν ολίγοις, χάνεσαι στην εβραϊκή μετάφραση. Το εντυπωσιακό σημείο στην όλη ταινία είναι το μάτι του Σένταρ, που αυτό προφανώς του έδωσε και το Βραβείο Σεναρίου στις Κάννες το 2011 και την υποψηφιότητα για το Όσκαρ ξένης ταινίας φέτος. Αφενός το τσαχπίνικο σενάριο του που ξεφεύγει από τη σοβαροφάνεια του θέματος. Αφετέρου, η έξυπνη σκηνοθετική του αφήγηση με τους δυναμικούς χρόνους και τα ευφάνταστα κολάζ αλά Γκρίναγουει. Κοίταξε, αν μπορέσεις να μπεις στο εβραϊκό χιούμορ και κλίμα θα σ’ αρέσει η ιστορία. Διαφορετικά… 

Notorious (6/10) 

Μεταπολεμικό κατασκοπευτικό δράμα, εμπορική επιτυχία στην εποχή του, όταν και ο Άλφρεντ Χίτσκοκ αρχίζει να καθιερώνεται στο Χόλιγουντ. Παραγωγή Ντέιβιντ Σέλζνικ, με πρωταγωνιστές τους σταρ της περιόδου, Κάρι Γκραντ και Ίνγκριντ Μπέργκμαν. Κόρη Γερμανού προδότη κατά της Αμερικής, που το έχει ρίξει στο ποτό και τους άντρες, πείθεται από κυβερνητικό πράκτορα να κατασκοπεύσει τους φίλους του πατέρα της, σε επιχείρηση στο Ρίο ντε Τζανέιρο. Ένα τρυφερό ειδύλλιο, όμως, αναπτύσσεται μεταξύ των δυο. Η ταινία του Χίτσκοκ διεκδίκησε δυο Όσκαρ, ενώ προβλήθηκε και στο Φεστιβάλ των Καννών της χρονιάς εκείνης. 

Οι Άντρες Προτιμούν τις Ξανθιές (5/10) 

Δεν αμφισβητώ ούτε τη λάμψη και την τσαχπινιά της Μονρόε ούτε τον δυναμισμό και τον κυνισμό της Ράσελ. Η ταινία του Χωκς είναι κλασικό αμερικανικό μιούζικαλ, που αγαπήθηκε, έκανε αμέτρητα εισιτήρια και κοπιαρίστηκε από πολλές εθνικές κινηματογραφίες, μεταξύ των οποίων και τη δική μας. Ψωμοτύρι για τον Φίνο ήταν αυτές οι ταινίες. Τις κόπιαρε με το τσουβάλι. Παρολαυτά δεν βλέπω σε επανέκδοση ούτε την Βουγιουκλάκη ούτε την Καραγιάννη, αλλά αυτή την κομ ιλ φο λάιτ κομεντί, που η ξανθιά κοιτάει στην τσέπη και η μελαχρινή στην καρδιά του άνδρα. Μέχρι που και η δική τους η καρδιά σκιρτά και κοπανιέται. Καθώς με διαβάζεις εδώ στο SevenArt ξέρεις πολύ καλά πως δεν είναι του γούστου μου τα μιούζικαλ, και δη τα αμερικανικά, πόσω μάλλον το συγκεκριμένο. Αν και all time classic για την Ιστορία του Κινηματογράφου, εντούτοις δεν μπορώ να φανταστώ πιο ξεπερασμένη ταινία στις μέρες μας από δαύτη. 

 *Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (12-7-12).

10 Ιουλ 2012

Πένυ, του Νέστορα Πουλάκου

 
Πένυ, Πεζά, Νέστορας Πουλάκος, Απλές Εκδόσεις, 2012

Μικρό, δυσεύρετο, δωρεάν βιβλιαράκι του κριτικού κινηματογράφου και επικεφαλής του περιοδικού γραμμάτων και τεχνών 'Βακχικόν' Νέστορα Πουλάκου. Κειμενάκι ημερολογιακού τύπου, χωρίς όμως γραμμική χρονική συνέχεια. Μικρά στιγμιότυπα, σκέψεις και ποιητικές εξάρσεις. Και πάνω απ' όλα; Ένα ατελές αγόρι που βάζει αγγελία προς ανεύρεση ατελούς κοριτσιού.

Ιορδάνης Κουμασίδης
Πηγή: alterthess.gr

8 Ιουλ 2012

10 επανεκδόσεις που θέλουμε να δούμε στα θερινά σινεμά - Μέρος 2ο


Πρόκειται για ένα θεματικό αφιέρωμα που αγαπήθηκε. Στα περυσινά αποκαλυπτήρια του τράβηξε την προσοχή, προσέλκυσε το ενδιαφέρον και μάλιστα “ακούστηκε” από Έλληνα διανομέα: η New Star Films προβάλει το φετινό καλοκαίρι τα “Κοινωνικά Σκάνδαλα” του Τζωρτζ Κούκορ, που είχε προτείνει και παρουσιάσει ο Ιωσήφ Βικτωράτος. 

Και φέτος λοιπόν, στις αρχές Ιουλίου, η ανανεωμένη συντακτική ομάδα του SevenArt παρουσιάζει δέκα αγαπημένες ταινίες που θέλει διακαώς να δει ως επανεκδόσεις στα θερινά σινεμά της χώρας. Κατασκοπευτικά νουάρ, δροσιστικές κομεντί, καλτ διαμάντια, θρίλερ που τρόμαξαν… την Ιστορία του σινεμά, κοινωνικά δράματα και πολιτικά μανιφέστα, όλα περιλαμβάνονται στη φετινή λίστα μας. 

Ψάξτε τις ταινίες και απολαύστε τες! 

Νέστορας Πουλάκος 
poulakos@sevenart.gr 

Διαβάστε το αφιέρωμα εδώ

 *Το αφιέρωμα δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (6-7-12).

7 Ιουλ 2012

Κυνηγοί Κεφαλών: Όταν ο Ταραντίνο συναντά τους αδελφούς Κοέν


Του Νέστορα Πουλάκου 

Με αυτό τον χαρακτηρισμό, δηλαδή “όταν ο Ταραντίνο συναντά τους αδελφούς Κοέν”, υποδέχτηκε η δανέζικη Politiken του “Κυνηγούς Κεφαλών” του Τζο Νέσμπο, στην πρώτη κυκλοφορία του μυθιστορήματος το 2008. Ο Στιγκ Λάρσον της Νορβηγίας, ο 52χρονος πρώην δημοσιογράφος Τζο Νέσμπο κατάφερε με τη δημιουργία του ντετέκτιβ Χάρι Χόλε (το 1997) να γίνει δημοφιλής και να πολυβραβευθεί αλλά και να πολυμεταφραστεί σε περισσότερες από 40 χώρες. Οι “Κυνηγοί Κεφαλών” έκαναν αμέσως αίσθηση με την έκδοση τους το 2008. 

Η ιστορία μιλά για τον Ρόγκερ Μπράουν, έναν πετυχημένο κυνηγό επιχειρηματικών ταλέντων στη Νορβηγία, ο οποίος διάγει μια εξαίσια ζωή: ζει σε ένα χλιδάτο σπίτι, είναι παντρεμένος με πανέμορφη ιδιοκτήτρια γνωστής γκαλερί και σπαταλάει ασύστολα ένθεν κακείθεν. Φυσικά και τα πάντα ανατρέπονται όταν ο κύριος Μπράουν θα βρεθεί να χρωστάει σε όποιον μιλάει… νορβηγικά. Από κυνηγός κεφαλών γίνεται ληστής ακριβών έργων τέχνης ώστε και τα χρέη του να αποπληρώνει και την πανάκριβη ζωή του να συνεχίζει κανονικά. Όμως στην τελευταία του δουλειά δεν πηγαίνουν όλα όπως τα είχε σχεδιάσει. Και από κυνηγός πια γίνεται το θήραμα εκείνων που τον έχουν βάλει στο στόχαστρο τους. Ομολογουμένως, ο Νέσμπο δομεί μια εξαιρετικής υφής περιπέτεια, η οποία εκτυλίσσεται στη σύγχρονη μεγαλούπολη και παίζει με τα ανθρώπινα ένστικτα και κυρίως με τα αδηφάγα θέλω. Το χρήμα μπορεί να είναι ο κινητήριος μοχλός των πάντων, από την άλλη μεριά βέβαια φθείρει και καταστρέφει. 

Ο Ρόγκερ Μπράουν τα είχε όλα. Έστω και φαινομενικά. Απ’ ότι φάνηκε όμως όλη αυτή η ιλουστρασιόν ζωή του δεν ήταν παρά μια ψευδαίσθηση. Μια απάτη για την ακρίβεια, όπως και οι δουλειές του. Είτε εκείνη του κυνηγού κεφαλών, ή αλλιώς του ανιχνευτή ικανών στελεχών για την πλήρωση επαγγελματικών θέσεων, για την οποία προσπάθεια του λάμβανε μια διόλου ευκαταφρόνητη προμήθεια. Είτε εκείνη του ληστή έργων τέχνης, η οποία φυσικά και συντηρούσε όλη αυτή την επίσης διόλου ευκαταφρόνητη ζωή του. Ο Μπράουν ζούσε μες στο ίδιο του ψέμα, ίσως και εγκλωβισμένος παρά την πραγματική θέληση του ή παρασυρμένος από όλη αυτή τη “λάμψη”. Βέβαια μες στο ψέμα του ζούσαν και οι γύρω του που τον θαύμαζαν, όπως φυσικά και η γυναίκα του η οποία με τον ένα ή τον άλλο τρόπο επωφελείτο από αυτή τη ζωή, φανερή ή κρυφή, του άντρα της. 

Ο Νέσμπο αρχικά σου περιγράφει το σκηνικό μιας βαθιά ανθρώπινης ιστορίας με ιδιαίτερες και σημαντικές κοινωνικές και ψυχολογικές προεκτάσεις. Το χρήμα και η φθοροποιός δύναμη του έχουν σε αυτή κυριαρχικό ρόλο. Στη συνέχεια ξετυλίγει το κουβάρι της ζωής του Μπράουν με τρόπο εντυπωσιακό. Η περιπέτεια εντείνεται, το κατασκοπευτικό μυστήριο εναλλάσσεται με το προσωπικό δράμα. Και λύση (μπορεί να) είναι η εξιλέωση του ήρωα. 

Το μυθιστόρημα “Κυνηγοί Κεφαλών” κυκλοφορεί αυτές τις ημέρες από τις Εκδόσεις Μεταίχμιο, σε μετάφραση Γωγώς Αρβανίτη. Μάλιστα, από τις 12 Ιουλίου θα παίζεται στις αίθουσες η κινηματογραφική μεταφορά του, σε σκηνοθεσία Μόρτεν Τίλντουμ, από τις Odeon/ Rosebud. Η πανελλήνια πρεμιέρα της πραγματοποιήθηκε στο περυσινό Φεστιβάλ Νύχτες Πρεμιέρας. 

Πάντως κι άλλα βιβλία του Νέσμπο αναμένονται στο σινεμά. Η ιστορία του “Jackpot” έχει γυριστεί σε δύο μέρη από τον Μάγκνους Μάρτενς (η πρώτη ταινία βγήκε πέρυσι και η δεύτερη αναμένεται φέτος), ενώ τα δικαιώματα του “Χιονάνθρωπου” έχει αγοράσει ο Μάρτιν Σκορσέζε. 

*Η βιβλιοπαρουσίαση δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (29-6-12).

6 Ιουλ 2012

Crisis: Οικονομική | Πολιτική | Κοινωνική [Έρχεται από τις Εκδόσεις Vakxikon.gr]


10+1 διηγήματα για την οικονομική, την πολιτική και κοινωνική κρίση στην Ελλάδα θα κυκλοφορήσουν τον Δεκέμβριο του 2012 σε e-book από τις Εκδόσεις Vakxikon.gr.

Επιμέλεια: Νέστορας Πουλάκος, Ιορδάνης Κουμασίδης

Συμμετέχουν: Μαρία Ξυλούρη, Βάσια Τζανακάρη, Μαρία Φακίνου, Τζούλια Γκανάσου, Μαίρη Κλιγκάτση, Κασσάνδρα Αλογοσκούφι, Στέργια Κάββαλου, Βαγγέλης Μπέκας, Ιορδάνης Κουμασίδης, Νίκος Κουνενής + Johnny Handsome

Επιμέλεια εξωφύλλου (φώτο): Στράτος Π.

5 Ιουλ 2012

Αφιέρωμα στον Μπίλι Γουάιλντερ


Η κινηματογραφική ομάδα της Εργατικής Λέσχης Νέας Σμύρνης διοργανώνει μίνι-αφιέρωμα στον Μπίλι Γουάιλντερ, με δύο από τις καλύτερες ταινίες του: Απόψε, το δραματικό "Χαμένο Σαββατοκύριακο" (The Lost Weekend, 1945, 101') και την Κυριακή 8/7, "Η Γκαρσονιέρα" (The Apartment, 1960, 125'). Έναρξη στις 21:30 κι όπως πάντα, με φρεσκοψημένο ποπ-κορν για όλους, στην ταράτσα της Εργατικής Λέσχης, Ελευθερίου Βενιζέλου 12 & Αιγαίου. 

Τις ταινίες θα προλογίσουν οι κριτικοί κινηματογράφου Νέστορας Πουλάκος (SevenArt) και Γιάγκος Αντίοχος (Αθηνόραμα), την Πέμπτη και την Κυριακή αντίστοιχα. 

"Χαμένο Σαββατοκύριακο": Η οθόνη τολμά να ανοίξει τις παράξενες κι άγριες σελίδες ενός σοκαριστικού μπεστ-σέλερ! Ο Ντον είναι ένας συγγραφέας που αγωνίζεται να σταματήσει το ποτό. Μοιράζεται ένα διαμέρισμα με τον αδελφό του, ο οποίος πρόκειται να πάει σε διακοπές το Σαββατοκύριακο. Ο Νικ ανησυχεί που θα τον αφήσει μόνο, αλλά ο Ντον τον διαβεβαιώνει ότι θα είναι εντάξει και θα χρησιμοποιήσει το χρόνο του μόνο για να γράψει... 4 Όσκαρ (μεταξύ των οποίων καλύτερης ταινίας & σκηνοθεσίας), 3 Χρυσές Σφαίρες & Μεγάλο Βραβείο στο Φεστιβάλ Καννών του 1946. 

 "Η Γκαρσονιέρα": Ο Τζακ Λέμον υποδύεται τον Κ.Κ. Μπάξτερ, έναν μοναχικό χαμηλόμισθο υπάλληλο μιας ασφαλιστικής εταιρίας στη Νέα Υόρκη. Προκειμένου να εξασφαλίσει την άνοδό του στην εταιρία προσφέρει εναλλάξ κάποια απογεύματα τη γκαρσονιέρα όπου διαμένει σε τέσσερις διαφορετικούς διευθυντές τμημάτων της εταιρίας για να στεγάσουν τις εξωσυζυγικές τους σχέσεις. 5 Όσκαρ κι άλλες 5 υποψηφιότητες για Όσκαρ για την εξαιρετική κομεντί του Μπίλι Γουάιλντερ με τους Τζακ Λέμον και Σίρλεϊ Μακλέιν!

Ταινίες 5ης Ιουλίου 2012


Του Νέστορα Πουλάκου

Αυτή την εβδομάδα κάνουν πρεμιέρα στις αίθουσες τρεις ταινίες, από τις οποίες σαφώς και ξεχωρίζει το τρίτο σίκουελ της πετυχημένης σειράς κινουμένων σχεδίων “Η Εποχή των Παγετώνων”. Πρόκειται για μια άκρως καλοκαιρινή ταινία, που προσφέρει άφθονο γέλιο. Επίσης, προβάλλονται και δυο επανεκδόσεις κλασικών ταινιών: ο “Ταξιτζής” του Μάρτιν Σκορσέζε, σε ψηφιακά αποκατεστημένη κόπια, παίζεται στη θερινή αίθουσα της Ταινιοθήκης της Ελλάδας. Και η περίφημη “Τζίλντα” ανοίγει αποκλειστικά στο Σινέ Ψυρρή. Ταινία της εβδομάδας είναι “Η Εποχή των Παγετώνων 4: Ο Χορός των Ηπείρων 3D”, μια απολαυστική κωμωδία κινουμένων σχεδίων που πραγματικά σε δροσίζει αυτές τις καυτές καλοκαιρινές νύχτες. Η Οντρέι Τοτού κοπιάρει τον εαυτό της στην “Επιστροφή στον Έρωτα”, μια χαζορομαντική κομεντί, που αποτυπώνει εκατό τοις εκατό την μπανάλ γαλλική προέλευση της. Στην… απίθανη ταινία “Ψαρεύοντας Σολομούς στην Υεμένη” πρωταγωνιστούν πολλά αστέρια του βρετανικού σινεμά, προφανώς αμφιβάλλοντας και εκείνοι για το τι ακριβώς κάνουν σε αυτή την ιστορία και τι θέλει να πει ο ποιητής. Η πρώτη επανέκδοση της εβδομάδας είναι η αισθησιακή “Τζίλντα” με την υπέροχη Ρίτα Χέιγουορθ, και το παρ’ ολίγο στριπτίζ της. Ή αλλιώς, η απάντηση στην “Καζαμπλάνκα”. Με ψηφιακά αποκατεστημένη κόπια, προβάλλεται ο θρυλικός “Ταξιτζής”, με την απίθανη ερμηνεία του Ρόμπερτ Ντε Νίρο να εξακολουθεί να στοιχειώνει το σύγχρονο σινεμά. 

Η Εποχή των Παγετώνων 4: Ο Χορός των Ηπείρων 3D (6/10) 

Πιθανότατα η τετραλογία αυτή, που ξεκίνησε το 2002 με μεγάλη επιτυχία, να κλείνει (;) με τον καλύτερο τρόπο. Προφανώς και η σειρά ταινιών “Η Εποχή των Παγετώνων” γνώρισε τη συνήθη καμπή της, παρολαυτά το τέταρτο επεισόδιο θα αποζημιώσει τους λάτρεις της σειράς καθώς και σίγουρα τους μικρούς νέους φίλους που θα κάνει. Δεν ξέρω αν πρέπει να μιλήσω για ενήλικη διασκέδαση. Προσωπικά ξεκαρδίστηκα στα γέλια. Τόσο με τη μικρού μήκους ως intro της κύριας ταινίας, όπως και με τη βασική ιστορία των ζώων της Αρκτικής. Μπορεί το σινεμά να είναι παιδικό και όλα τους τα όπλα να μοιάζουν κλισέ όμως το κλίμα της ταινίας το λες φρέσκο, το γέλιο της αυθόρμητο και τους χαρακτήρες της ζωντανούς και σπιρτόζους. Εν γένει, πρόκειται για μια άκρως καλοκαιρινή ταινία που αξίζει τα λεφτά της και εγγυάται τη διασκέδαση σου (ίσως και μαζί με τα παιδιά σου) στα θερινά της πόλης. 

Επιστροφή στον Έρωτα (3/10) 

Τα ‘χω ξαναγράψει για τις μπαναλαρίες του γαλλικού σινεμά και τις κοπιώδεις απόπειρες αντιγραφής του “αδελφού” αμερικανικού. Μπορείς με μια ιστορία απώλειας που μετατρέπεται σε ένα ρομαντικό γαϊτανάκι -υποτίθεται- κωμικού έρωτα και με το σφυρηλατημένο αλά Αμελί μουτράκι της Οντρέι Τοτού να κάνεις επιτυχία; Σύμφωνα με τη γαλλική συνταγή γίνεται, και καταπώς φαίνεται στην πατρίδα του Ολάντ (κι όχι του Σαρκοζί πια) αυτή η μίξη πιάνει και κάνει εισιτήρια. Για τις υπόλοιπες χώρες και το κοινό τους αμφιβάλω. Και η εξήγηση είναι η εξής μια: έχοντας χωνέψει τόσο Χόλυγουντ γιατί να θες να δεις και το κακέκτυπο του; Δεν σου αρκεί το πρωτότυπο; Εν προκειμένω, έχουμε την ιστορία της Ναταλί που χάνει τον μεγάλο έρωτα της σε τροχαίο και τον… ξαναβρίσκει στο πρόσωπο του πιο άσχημου άντρα της εταιρείας που εργάζεται, παρόλο που την πολιορκούν το γοητευτικό αφεντικό της και όλοι οι υπόλοιποι. Αυτά. Κατά τα λοιπά παρακολουθείς το one woman show της Τοτού χωρίς να συγκινείσαι και ιδιαίτερα. 

Ψαρεύοντας Σολομoύς στην Υεμένη (3/10) 

Υπάρχουν και μερικές ταινίες που ειλικρινά σε κάνουν να απορείς. Για παράδειγμα αυτή η παραγωγή του εντελώς άνισου Σουηδού Λάσε Χάλστρομ (από το “Chocolat” στο… “Αγαπημένε μου Τζον”) που μαζεύει μερικά από τα καλά ονόματα του βρετανικού σινεμά για να κάνει εντέλει μια πατάτα. Βασισμένος στο ομώνυμο βιβλίο (για όποιον “καίγεται” κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Μίνωας), ο Χάλστρομ συνθέτει μια εντελώς sci-fi ιστορία, μπολιάζοντας την με βρετανικό φλεγματικό χιούμορ (δεν είναι κακό πάντως), φυσικά ρομαντζάδα στις ερήμους της Υεμένης και στο τέλος-τέλος βάζει και πολιτικά και κοινωνικά μηνύματα. Αυτός ο αχταρμάς που όταν τελειώνει δεν σου αφήνει ειλικρινά τίποτα, παρά μια απορία του τι είδες, τι θέλει να πει ο “ποιητής”, και εντέλει γιατί κάποιος να θέλει να γυρίσει μια τέτοια ιστορία (άντε να την γράψει με το ζόρι το καταλαβαίνω), δεν καταφέρνει να αγγίξει, ευτυχώς, τις καλές ερμηνείες των ηθοποιών και κυρίως της Κριστίν Σκοτ Τόμας. Οι ηθοποιοί κάνουν αυτό που ξέρουν, να παίξουν δηλαδή καλά, σε μια ιστορία όμως που, βάζω στοίχημα, ούτε εκείνοι κατάλαβαν γιατί έγινε ταινία. 

Τζίλντα (7/10) 

Από τα πιο κλασικά φιλμ νουάρ του μεταπολεμικού αμερικανικού κινηματογράφου, που δεν συγκαταλέγεται στα σκληροπυρηνικά αλλά, αν μου επιτρέπεις τον χαρακτηρισμό, στα πιο λάιτ που ακολούθησαν τη μόδα της αθάνατης “Καζαμπλάνκα”. Άλλωστε, έτσι και μελετήσεις προσεκτικά τις δυο ταινίες θα παρατηρήσεις εμφανείς επιρροές της ταινίας του Βίντορ από εκείνης του Κέρτιζ. Καζίνο στο Μπουένος Άιρες που μετατρέπεται σε κέντρο διασκέδασης, με τη μυρωδιά του πολέμου να υπάρχει, τον τυχοδιωκτισμό να εμφανίζεται παντού, τα όπλα, τους τσαμπουκάδες και τους τραμπουκισμούς πάντοτε να βρίσκονται σε πρώτο πλάνο. Σκληροτράχηλοι άνδρες, πρώην μικροαπατεώνες, μοναχικοί και φοβικοί επιχειρηματίες, μοιραίες, σέξι και εύθραυστες γυναίκες. Όλα τα κλισέ του νουάρ βρίσκονται εδώ. Ο έρωτας του Τζόνι και της ερωτικής Τζίλντα θα μείνει στην ιστορία του σινεμά, όχι στον ίδιο βαθμό βέβαια όπως εκείνου στην “Καζαμπλάνκα”. Όμως κι εδώ, η μουσική παίζει ρόλο και μένει στο αυτί σου γλυκά, όπως και ο σέξι χορός-εν μέρει στριπτίζ της Ρίτα Χέιγουορθ, της γυναίκας-φωτιά του Χόλυγουντ της εποχής. Η “Τζίλντα” είναι μια κλασική ταινία, φυσικά κι όχι η καλύτερη στο είδος της, που σου εγγυάται όμως τη διασκέδαση που αποζητάς. 

*Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (5-7-12).

4 Ιουλ 2012

This is the end... Στον James Douglas Morrison


Όταν αναφέρουμε το όνομα του James Douglas Morrison ( 1943-1971 ), ο νους μας πάει σε μια γλυκιά και ευγενική ομορφιά που θύμιζε άγγελο αναγεννησιακών πινάκων, σ΄ έναν δαιμονισμένο σαμάν (ινδιάνο μάγο), έναν Διόνυσο προσωποποιημένο ο όποιος ήταν γνωστός για τις εμφανίσεις του στη σκηνή, τους στίχους, τον ρυθμό του, ως ο βασιλιάς του acid rock και της ψυχεδέλειας. Κάπως έτσι γίνεται γνωστός σαν Lizard King για τις εξωτικές και υπνωτικές του παραστάσεις αλλά και για το ριζοσπαστικό του lifestyle. Και φυσικά έκλυτος και ανοιχτός σε κάθε κατάχρηση και μέθη.

Ίσως ο περισσότερος κόσμος όμως δεν γνώριζε καθόλου για την ποιητική πλευρά του. Έτσι λοιπόν ο Morrison κάτω από την επιρροή των William Blake και Arthur Rimbaud αφιερώνει το μεγαλύτερο μέρος των ημερών του στη συγγραφή ποιημάτων. Ποιήματα που αντικατοπτρίζουν τη ζωή του με τους Doors που μιλάνε για τη ζωή και το θάνατο, το ταξίδι και την τρέλα, την αγάπη και το σεξ αλλά και την καταρράκωση του αμερικάνικου ονείρου.

Η πορεία αυτού του φαινομένου δεν ήταν πάντα στρωμένη με ροδοπέταλα. O Jim αμφισβητήθηκε από πολλούς την εποχή που ξεκίνησε. Μια αμφισβήτηση που συνεχίστηκε ακόμα και μετά θάνατον όταν πολλοί από τους επικριτές του δικαιολογούσαν την τεράστια αναγνώριση, τόσο τη δική του όσο και του group, εξαιτίας του μυστηριώδη τρόπου που “έφυγε”. Ενός θανάτου που ακόμα και τώρα προκαλεί αντιδράσεις. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο το γεγονός ότι ο ιδιοκτήτης κάποιου night club στο Παρίσι ισχυρίζεται στο βιβλίο του ότι ο Jim Morrison πέθανε από υπερβολική δόση ηρωίνης στην τουαλέτα του club και όχι από ανακοπή καρδιάς στην μπανιέρα του ξενοδοχείου όπως γνωρίζουμε μέχρι τώρα. Ο συγγραφέας του βιβλίου Sam Burnet γράφει ότι βρήκε τον τραγουδιστή νεκρό στην τουαλέτα ενώ δύο βαποράκια ήταν αυτοί που τον κουβάλησαν πίσω στο ξενοδοχείο. Νεκροψία για τα ακριβή αίτια του θανάτου του Morrison παραδόξως δεν είχε πραγματοποιηθεί πότε.

Έτσι κάποιος ουδέτερος θα χαρακτήριζε τον Morrison ως αμφιλεγόμενο, μη καθολικής αποδοχής ποιητή. Και αυτό εξαιτίας των προκλητικών εμφανίσεων και του καυστικού του στίχου που πολλές φορές πέρναγε στα όρια του χυδαίου.
 
Αυτή όμως είναι η μια όψη του νομίσματος, μιας και η άλλη μας λέει ότι η δράση του επαναστάτη έγινε λόγος, αφού οι ανησυχίες του δεν περιορίζονται στην αγάπη και τον πόλεμο. Αναζήτησε και επιδίωξε την εσωτερική ελευθερία για τον εαυτό του αλλά και για τον υπόλοιπο κόσμο. Μια ελευθερία την οποία θα κέρδιζε μέσω της επανάστασής του. Για τον λόγο αυτό ήταν δεκτικός σε οτιδήποτε απαγορευόταν, θεωρούνταν ανήθικο, οτιδήποτε μπορούσε να ταράξει τα νερά.
 
Το Παρίσι θα είναι ο τελευταίος σταθμός του Morrison. Εκεί θα αφήσει την τελευταία του πνοή σε ηλικία 27 ετών και πιο συγκεκριμένα στις 3 Ιουλίου 1971.
 
Άξιο αναφοράς είναι το γεγονός ότι στον τάφο του αναγράφεται στα ελληνικά η φράση “Κατά τον Δαίμονα Εαυτού”. “Δαίμων Εαυτού” ονομαζόταν στην αρχαία Ελλάδα η θεότητα-προστάτης που ζούσε μέσα σε κάθε άνθρωπο από την γέννηση έως το θάνατό του και φρόντιζε για την προσωπική εξέλιξη και ευημερία αποτελώντας κατά κάποιο τρόπο ένα “δίαυλο” μεταξύ του κόσμου των θνητών και του κόσμου των θέων. “Πράττω κατά τον δαίμονα εαυτού” ουσιαστικά σημαίνει “πράττω σύμφωνα με αυτό που η συνείδησή μου θεωρεί σωστό” αδιαφορώντας ίσως για το τι θα πουν οι άλλοι και είναι μια στάση ζωής που υιοθέτησαν και επιδοκίμασαν οι Στωικοί Φιλόσοφοι.
 
Αυτός ήταν λοιπόν ο Morrison. Ο επαναστάτης. Ο δύσκολος. Ο παρείσακτος. Ο δύσθυμος. Ο οραματιστής. Ο μέθυσος. Ο σάτυρος. Ο σαμάνος. Ο ναρκομανής. Ο ποιητής πίσω από το σύμβολο του σεξ και τις πολυμορφικές προσωπικότητές του.

Ο ίδιος θα πει: “θεωρώ ότι είμαι ένα έξυπνο κι ευαίσθητο ανθρώπινο ον με την ψυχή ενός παλιάτσου που σχεδόν με υποχρεώνει να καταστρέφω τα πάντα τις πιο σημαντικές στιγμές…”

O Morrison. Ένα πλάσμα, κάτι μεταξύ μύθου και πραγματικότητας, αιωρούμενο στην απόσταση ζωής-θανάτου-ζωής και στην αντανάκλαση των άπειρων υπάρξεων του.

Ο Morrison. Ο ποιητής…

Νίκος Μπίνος

*To κείμενο διαβάστηκε στην "έσχατη" εκπομπή του περιοδικού γραμμάτων και τεχνών Vakxikon.gr στο radiobubble.gr, την Παρασκευή 24 Απριλίου, 3 με 4 το μεσημέρι.

3 Ιουλ 2012

Θέλω να γυρίσω σπίτι, του Αλέν Ρενέ


Η σημερινή επιλογή SummerTime έρχεται από το γαλλικό σινεμά. Μιλάει για την πατρίδα, τη νοσταλγία και τις θύμησες, την οικογένεια και τους δεσμούς της, την προσέγγιση και τη γνωριμία μιας ξένης κουλτούρας, τη διστακτικότητα στην αρχή, την αγάπη και το θαυμασμό γι’ αυτήν στο τέλος. Τρόπον τινά, η ταινία του Αλέν Ρενέ είναι μια ωδή στην πολυπολιτισμικότητα ακόμη κι αν αυτή έχει να κάνει με την αμερικανική και την γαλλική κουλτούρα. Οι δυο μεγάλοι “αντίπαλοι” τα βρίσκουν εν ολίγοις, πέφτουν οι μάσκες, βγαίνουν οι παρωπίδες και ενώνονται ως λαοί και ως κουλτούρες. Η ταινία “Θέλω να γυρίσω σπίτι” βγήκε στις αίθουσες το 1989. Έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο Φεστιβάλ Βενετίας, απ’ όπου έφυγε με τρία βραβεία, μεταξύ των οποίων κι εκείνο του σεναρίου, το οποίο έγραψε ο Ζυλ Φαιφέρ. Στη σκηνοθεσία βρίσκουμε τον πάντοτε ιδιαίτερο δημιουργό Αλέν Ρενέ, ο οποίος στα 67 του τότε, γυρίζει μια ακόμη χαριτωμένη ιστορία που μιλάει για βαθιές κοινωνικές συνισταμένες. Γαλλικής παραγωγής, διαθέτει και ένα πολύ καλό καστ Αμερικανών και Γάλλων ηθοποιών. Η ιστορία κινείται σε δυο επίπεδα. Στο πρώτο ακολουθούμε την Έλσι (Λάουρα Μπένσον), κόρη του διάσημου Αμερικανού καρτουνίστα Τζόι Γουέλμαν, η οποία αποφασίζει να ζήσει στο Παρίσι. Λατρεύει την γαλλική κουλτούρα και τον τρόπο ζωής, παθιάζεται με τον Φλωμπέρ, τον Σαρτρ, την Μπωβουάρ, τον Μολιέρο. Επίσης είναι τρελή και παλαβή με τον Κριστιάν Γκωτιέ, διάσημο ακαδημαϊκό και συγγραφέα. Τον υποδύεται ο Ζεράρ Ντεπαρντιέ. Ένας άλλος λόγος που η Έλσι εγκαταλείπει το Κλίβελαντ για το Παρίσι είναι και η οικογένεια της. Με τη μητέρα της δεν τα βρίσκει, ενώ με τον δημοφιλή πατέρα της έχει σχέσεις μίσους. Δεν τον αντέχει πια, όπως και τη νέα φίλη του, μια και είναι χωρισμένοι οι γονείς της. Επίσης, δεν αντέχει πια και την κουλτούρα των κινουμένων σχεδίων όπως και το γεγονός ότι ο πατέρας της αποστρέφεται την γαλλική κουλτούρα! Αντίδραση στην αντίδραση λοιπόν η νεαρή; Πάντως, κι όπως μας λέει η ταινία στην αρχή της, δυο χρόνια κάνει να μιλήσει στους γονείς της άμα την άφιξη της στο Παρίσι. Στο δεύτερο επίπεδο παρακολουθούμε τον διάσημο καρτουνίστα Τζόι Γουέλμαν (Άντολφ Γκρην), ο οποίος είναι καλεσμένος ως τιμώμενο πρόσωπο σε έκθεση κινουμένων σχεδίων στο Παρίσι. Παρά την πλήρη αποστροφή του για τον γαλλικό πολιτισμό και κουλτούρα, αποδέχεται την πρόταση μόνο και μόνο για να συναντήσει επιτέλους την κόρη του. Η άφιξη του στο Παρίσι και οι πρώτες μέρες του εκεί συνοδεύονται από διάφορα τραγελαφικά περιστατικά, όπως και η πρώτη συνάντηση του με την Έλσι. Τον Τζόι στο ταξίδι τον συνοδεύει η νέα φίλη του, η Έλεν (Λίντα Λάβιν). Στα εγκαίνια της έκθεσης όμως γνωρίζει τον Κριστιάν Γκωτιέ, ο οποίος δηλώνει θαυμαστής του έργου του. Μάλιστα, τον καλεί αμέσως για να περάσουν μαζί το σαββατοκύριακο που έρχεται στο εξοχικό του, έξω απ’ το Παρίσι. Η πρόσκληση μεταφέρεται και στην Έλσι, η οποία φυσικά πετάει τη σκούφια της παρά το “μίσος” για τον πατέρα της. Όλοι μαζί λοιπόν περνούν το σαββατοκύριακο τους στο σπίτι του Γκωτιέ. Μετά απ’ αυτό τίποτε δεν θα είναι ξανά ίδιο στις ζωές τους. Ο Ρενέ γύρισε την ιστορία αυτή με διάθεση αλά νουβέλ βαγκ. Δηλαδή, δεν πρόκειται για ψυχολογικό, οικογενειακό δράμα όπως αρχικά διαβάζεται, αλλά για μια ανάλαφρη, χαριτωμένη κομεντί, η οποία μέσω της παιχνιδιάρικης, σπινταριστής και σχεδόν εφηβικής (λόγω της αέναης φρεσκάδας της) σκηνοθεσίας του Ρενέ, περνάει τα πιο βαθιά, τα πλέον ουσιαστικά νοήματα σε καυτά ζητήματα των κοινωνίων μας. Ο ιδιότυπος ρατσισμός που πρέπει να εγκαταλειφθεί, η προσέγγιση των λαών και της κουλτούρας τους, το τέλος της κάθε προκατάληψης, της οποιαδήποτε παρωπίδας, του τείχους εν ολίγοις. Το πώς η αντίδραση στην οικογένεια και στο γονικό πρότυπο φέρνουν αντίδραση και πάλι και μια άλλου τύπου επανάσταση. Τέλος, πως ο… ξένος ενώνει την οικογένεια, τους λαούς, τον τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς τους, την κουλτούρα και τον πολιτισμό τους. Μια παρεξηγημένη μεν πολύ ενδιαφέρουσα δε ταινία του σημαντικότατου Γάλλου σκηνοθέτη Αλέν Ρενέ, ο οποίος σημειωτέον έκανε και πάλι αίσθηση με τη νέα του ταινία στο φετινό Φεστιβάλ Καννών, στα 90 του χρόνια.

Ένοχος Έρως, του Μικελάντζελο Αντονιόνι


Μια και το χθεσινό Cinéma Vérité ασχολήθηκε με ιταλική ταινία, το σημερινό SummerTime αποφάσισε να συνεχίσει τη θερινή καταβύθιση στις σημαντικές μεταπολεμικές ταινίες του Ιταλικού κινηματογράφου. Φίλος και συνοδοιπόρος του Τζιαν Βιτόριο Μπάλντι, ο Μικελάντζελο Αντονιόνι πραγματοποίησε το σκηνοθετικό του ντεμπούτο στη μεγάλου μήκους φόρμα με τον “Ένοχο Έρωτα”, μια ταινία που έλαβε και τους ελληνικούς τίτλους Το Χρονικό του Έρωτα και Το Χρονικό μας Αγάπης. Αυτή η πρώτη ταινία του Αντονιόνι αποτέλεσε τον ουσιαστικό και πολυεπίπεδο προπομπό του μετέπειτα σπουδαίου κινηματογραφικού του έργου. Καταρχάς, ο “Ένοχος Έρως” μπορεί να ιδωθεί και ως προάγγελος της “Κραυγής” (1957), η οποία και τοποθέτησε τον Ιταλό σκηνοθέτη ανάμεσα στα σημαντικότερα ευρωπαϊκά ταλέντα της εποχής. Στα 38 του χρόνια, ο σκηνοθέτης από την Φεράρα, ο οποίος μέχρι τότε γύριζε κυρίως μικρού και μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ, δεν θα μπορούσε παρά να μεταφέρει μέρος της δράσης της πρώτης ταινίας μυθοπλασίας του στην γενέτειρα του. Η έντονα ταξική ιστορία του, σαφώς επηρεασμένη και από τις ιδεολογικές ζυμώσεις της εποχής ιδίως στην μεταπολεμική Ιταλία, μιλάει για ένα παθιασμένο αλλά γεμάτο ενοχής νεαρό ζευγάρι, το οποίο δεν μπορεί να βρει την ευτυχία ή την δική του ουτοπία. Η Πάολα και ο Γκουίντο επανενώνονται και αναβιώνουν τον έρωτα τους. Όμως ένα περιστατικό του παρελθόντος τους κατατρέχει, τους κυνηγάει ακόμη. Ο δεσμός τους ήταν πάντα παράνομος. Και τώρα, που η Πάολα είναι παντρεμένη με τον δισεκατομμυριούχο Φερδινάντο. Και τότε, που ο Γκουίντο ήταν αρραβωνιασμένος με την κολλητή φίλη της Πάολα, στην πόλη της Φεράρα, στη διάρκεια του Μεγάλου Πολέμου, όντας εκείνος ακόμη φοιτητής. Όπως και τότε, που ο παράνομος δεσμός τους έληξε άδοξα με την αυτοκτονία της νεαρής κοπέλας, έτσι και τώρα ένα ακόμη άδοξο τέλος περιμένει στη γωνία. Και η ιστορία εξελίσσεται σε δυο επίπεδα: στο πρώτο παρακολουθούμε την εξέλιξη της (νέας) σχέσης Πάολα-Γκουίντο. Εκείνη είναι απελπιστικά πλούσια και δυστυχισμένη, ποθεί ακόμη τον έρωτα της ζωής της, τον Γκουίντο. Εκείνος φτωχός και απένταρος, τυχοδιώκτης της μεταπολεμικής εποχής, παλαντζάρει ανάμεσα στον πόθο τους, τις τύψεις του και τις ανάγκες της επιβίωσης του. Στο δεύτερο επίπεδο παρακολουθούμε έναν ιδιωτικό ντετέκτιβ να προσπαθεί να συλλέξει πληροφορίες για τη ζωή της Πάολα. Ο άντρας της τελευταίας, που είναι ερωτευμένος μαζί της, ούτε ξέρει πολλά για την προηγούμενη ζωή της, ούτε και την εμπιστεύεται τώρα είναι η αλήθεια. Τη ζηλεύει τόσο ώστε ν’ υποψιάζεται ότι τον απατά. Η αλήθεια είναι ότι δεν πέφτει έξω. Ο Αντονιόνι έφτιαξε ένα νεορομαντικό νουάρ, για την ακρίβεια μια ταινία που κινείται ανάμεσα στο μελόδραμα και το αστυνομικό σασπένς, εμπεριέχοντας και στοιχεία αισθηματικής και ερωτικής ιστορίας. Στα σίγουρα δεν πρόκειται για μια ταινία εντελώς διαφορετική από τη μετέπειτα φιλμογραφία του, ενώ τόσο τα πλάνα του, με το απαραίτητο βάθος πεδίου που διαθέτουν, όσο και η κινησιολογία των ηθοποιών διαφαίνονται ήδη από το 1950 και αυτή την πρώτη ταινία του μια και χαρακτηρίζουν το μεταγενέστερο αντονιονικό έργο. Τέλος, η διάθεση του για σχολιασμό της ταξικής πάλης μετά τον πόλεμο και η θέση της γυναίκας, όχι απλώς ως ένα όμορφο αντικείμενο αλλά ως μια ισότιμη κεντρική ηρωίδα στις ιστορίες του, είναι στοιχεία υπαρκτά και στον “Ένοχο Έρωτα”. Το ντεμπούτο του Μικελάντζελο Αντονιόνι έλαβε δύο βραβεία από την Ένωση των Ιταλών Κριτικών Κινηματογράφου, εκείνο της σκηνοθεσίας κι εκείνο του σάουντρακ για τον Τζιοβάνι Φούσκο.