21 Ιαν 2013

Έκτακτο Παράρτημα


Του Νίκου Μπίνου 

Λέω σήμερα να ασχοληθούμε με την Τέταρτη Εξουσία, για τους περισσότερους δημοσιογραφία, μιας και Τέταρτη Εξουσία χαρακτηρίζονται τα ΜΜΕ γενικότερα, κάτι που αρχικά αναφερόταν μόνο στον Τύπο όταν ακόμα δεν υπήρχε ανάπτυξη στα υπόλοιπα (βλ. ραδιοφωνο, τηλεόραση, ίντερνετ). Αντικειμενικός σκοπός θα μπορούσαμε να πούμε είναι η συγκέντρωση πληροφοριών και ειδήσεων και η διάδοσή τους στα μέσα μαζικής ενημέρωσης με προφανή στόχο την ενημέρωση των πολιτών. Από την άλλη μεριά όμως θα μπορούσε να πει κάποιος, και δικαιολογημένα κατ΄εμέ, πως υπάρχει και μια διαφορετική πλευρα της δημοσιογραφίας. Αυτής που αποκαλείται ως δημοσιογραφία των πολιτών ή συμμετοχικής δημοσιογραφίας. Εδώ έχουμε να κάνουμε με τη συνεισφορά οποιουδήποτε πολίτη στην ενημέρωση και πληροφόρηση (κυρίως μέσω διαδικτύου), που δεν είναι επαγγελματίας δημοσιογράφος. Αυτά ως μια μικρή εισαγωγή για το τι είναι και με τι ασχολείται η δημοσιογραφία. Αν πάμε τώρα στα δικά μας και απο τη στιγμή που έκανε την εμφάνισή της στη χώρα μας η κρίση, σχεδόν με καθολική αποδοχή, ο κλάδος της δημοσιογραφίας είναι απο αυτούς που έχει πληγεί δραματικά. Εφημερίδες έκλεισαν (ναι, ναι ξέρω κάποιες ξαναλειτούργησαν), τηλεοπτικοί σταθμοί εξαφανίστηκαν απο τους τηλεοπτικούς μας δέκτες, ραδιοσταθμοί δεν εκπέμπουν ξάνα στις ίδιες συχνότητες, εφημερίδες με παράδοση στο χώρο έχουν διατηρήσει μόνο το κυριακάτικο φύλλο τους. Κάποιοι βέβαια κακεντρεχείς θα πουν οτι ήταν δυσανάλογο το μέγεθος των μέσων για ενημέρωση σε σχέση με αυτούς στους οποίους απευθύνονταν και μεταξυ μας κάπου έχουν δίκιο. Όπως και να έχει πάντως η κατάσταση, ένα είναι το δεδομένο. Ότι έχει αλλάξει άρδην ο τρόπος ενημέρωσης των πολιτών. Και αυτό έχει να κάνει με τη ραγδαία εξέλιξη και ανάπτυξη του διαδικτύου. Και εξηγούμαι. Η μεγάλη πίεση που δέχονται ολοένα και περισσότερο τα τελευταία χρόνια οι έντυπες εφημερίδες οφείλεται στο γεγονός ότι συνεχώς οι περισσότεροι από εμάς καταφεύγουν στο διαδίκτυο για την ενημέρωσή τους. Πόλλες εφημερίδες διέθεταν το περιεχόμενό τους ονλάιν και δωρεάν. Από την άλλη μεριά υπάρχει και το πρώιμο στάδιο που βρίσκεται η διαφήμιση στο διαδίκτυο και αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μη είναι ξεκάθαρο με ποιόν τρόπο οι εφημερίδες θα μπορέσουν να εξασφαλίσουν τα διαφημιστικά έσοδα που εξασφάλιζαν οι έντυπες εκδόσεις. Μια πρώτη προσπάθεια να ακολουθήσουν τις εξελίξεις είναι οι επενδύσεις σε εφαρμογές για “έξυπνα” κινητά και iPad. Όπως και να έχει πάντως, κατά γενική ομολογία, οι έντυπες εφημερίδες θα συνεχίσουν να δέχονται πίεση. Ένα φαινόμενο που έχει εμφανιστεί και στην Ελλάδα αφορά την αναστολή των ημερήσιων φύλλων των εφημερίδων που συνεχίζουν να εκδίδουν τα κυριακάτικα φύλλα τους που είναι ακόμα κερδοφόρα. Σε παλαιότερες εποχές, τα μέσα ενημέρωσης ήταν αυτά που αποφάσιζαν ποιές πληροφορίες θα δημοσιοποιούσαν. Πλέον όμως τα κοινωνικά δίκτυα είναι αυτά που παίζουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο αφού μπορούν να διαδώσουν το περιεχόμενό τους σε περισσότερους χρήστες και αυτοί μετά με τη σειρά τους να το ανεβάσουν στο Facebook ή στο Twitter. Όπως και να έχει τα κοινωνικά δίκτυα αποτελούν πλέον ένα σημαντικό γρανάζι στη μηχανή της ενημέρωσης.