7 Ιαν 2013

Κλασικά λογοτεχνικά έργα στην οθόνη


 Του Νέστορα Πουλάκου 

Η πρώτη εβδομάδα του 2013 μυρίζει χαρτί και κλασική λογοτεχνία, μια και προβάλλονται στις αίθουσες σύγχρονες διασκευές βιβλίων της παγκόσμιας συγγραφικής σκηνής που έχουν λατρέψει οι αναγνώστες διαχρονικά. Ξεκινάμε με την πιο εντυπωσιακή ταινία αφού πολυσυζητήθηκε τόσο για το καστ της όσο και για την ακριβή παραγωγή της: η «Άννα Καρένινα» του Λέοντος Τολστόι διασκευάζεται από τον Τζο Ράιτ, τον Εγγλέζο σκηνοθέτη που έχει καταπιαστεί στο παρελθόν και με άλλα λογοτεχνικά έργα όπως «Περηφάνια και Προκατάληψη» και «Εξιλέωση». Με πρωταγωνιστές τους Κίρα Νάιτλι και Τζουντ Λο και με μια προσεγμένη και πολυδάπανη παραγωγή, ο πολυβραβευμένος σκηνοθέτης μετατρέπει το κλασικό ρωσικό έργο για την τσαρική περίοδο σε μουσικοχορευτικό μιούζικαλ στο πρώτο μισό του, για να σας προσγειώσει ανώμαλα στο δεύτερο μέρος με ένα ακόμη στομφώδες μελόδραμα εποχής. Η αλήθεια είναι ότι η αρχική προσέγγιση του Ράιτ έχει ένα κάποιο ενδιαφέρον, μα φαίνεται ότι ο σπουδαίος Τολστόι τον «κατάπιε» μπρος στο μεγαλείο του διαχρονικού βιβλίο του. Αν και καλών προθέσεων ακόμη χειρότερα είναι τα πράγματα στην ταινία «Ο Άνθρωπος που Γελά», γαλλική παραγωγή του Ζαν Πιερ Αμερί, ο οποίος με πρωταγωνιστή τον Ζεράρ Ντεπαρντιέ αξιώνει να μεταφέρει στην κινηματογραφική οθόνη Βίκτωρ Ουγκό. Αποτυγχάνει παρά τις φιλότιμες προσπάθειες να προσεγγίσει την ιστορία του όσο πιο συναισθηματικά μπορεί. Εντέλει, οι ξύλινες ερμηνείες και η άψυχη αφήγηση ενισχύουν και την παλιομοδίτικη ουσία του ίδιου του βιβλίου με αποτέλεσμα αυτή η σύγχρονη διασκευή της κατά τα άλλα ενδιαφέρουσας ιστορίας του Ουγκό να μην βρίσκει ούτε το στόχο της αλλά ούτε και την ανταπόκριση που θα επιθυμούσε. Βέβαια, η σημαντικότερη ταινία της εβδομάδας είναι ένα δράμα μοναχισμού και μοναστηρίου, όπως διατείνεται ο βραβευμένος Ρουμάνος σκηνοθέτης Κριστιάν Μουνγκίου. Δύο κορίτσια που μεγάλωσαν μαζί σε ορφανοτροφείο ξανασυναντιούνται χρόνια αργότερα σε ένα μοναστήρι. Η Αλίνα επισκέπτεται τη μοναχή φίλη της ουσιαστικά με σκοπό να μείνει για πάντα μαζί της. Η κοπέλα με έντονες ψυχολογικές διαταραχές αποπειράται να αυτοκτονήσει ακολουθώντας τον πατέρα της, που με αυτοχειρία έχασε τη ζωή του αρκετά χρόνια πριν. Δυόμιση ώρες ψυχολογικής βίας και ενδοσκοπικής εξερεύνησης, που τιμήθηκε με τα βραβεία σεναρίου και γυναικείας ερμηνείας στο περυσινό Φεστιβάλ Καννών. Παίζονται ακόμη: η δραματική ταινία «The Impossible” για το ασιατικό τσουνάμι που συγκλόνισε τον κόσμο, με πρωταγωνιστές τη Ναόμι Γουότς και τον Γιούαν ΜακΓκρέγκορ, καθώς και το εντυπωσιακό παραμύθι για ενήλικες «Ανάμεσα σε δυο κόσμους» με τον Τζιμ Στάρτζες και την Κίρστεν Ντανστ. 

Υπάρχουν Βραβεία και βραβεία 

Ως είθισται, κάθε τέτοια εποχή ξεκινούν οι κατά συρροή βραβεύσεις των καλύτερων της χρονιάς που έφυγε. Τα μάτια όλων είναι στραμμένα στην άλλη όχθη του Ατλαντικού, στις Η.Π.Α., όπου οι ενώσεις των επαγγελματιών του κινηματογράφου (ηθοποιοί, τεχνικοί, σκηνοθέτες, σεναριογράφοι, κριτικοί κινηματογράφου κ.ά.) βραβεύουν τους… εαυτούς τους, με κορυφώσεις τις Χρυσές Σφαίρες και τα Όσκαρ. Η προβολή είναι μεγάλη, τα λεφτά πολλά και οι τιμές πάνε και έρχονται. Η γνώμη μου είναι ότι μεγαλύτερη πάντοτε αξία έχουν τα βραβεία κοινού. Και τέτοια υπάρχουν και στον κινηματογράφο. Το παράδειγμα αυτό έχει υιοθετήσει το κινηματογραφικό πόρταλ SevenArt.gr, το οποίο διοργανώνει για τρίτη χρονιά τα Κινηματογραφικά Βραβεία Κοινού 2013. Από 1η έως 31 Ιανουαρίου μπορείτε να μπείτε στη διεύθυνση www.sevenart.gr και να ψηφίσετε τους αγαπημένους σας Έλληνες ξένους συντελεστές και τις ταινίες που θεωρείτε καλύτερες για το 2012. Αυτόματα μπαίνετε στην κλήρωση για να κερδίσετε ένα από τα δεκάδες δώρα (dvd, βιβλία, προσκλήσεις, συλλεκτικά είδη, ποτά κ.ά.) που προσφέρουν οι χορηγοί των SevenArt Awards. Αυτή η σινεφίλ γιορτή ολοκληρώνεται στις αρχές Φεβρουαρίου με μια σεμνή τελετή απονομής των βραβείων κυρίως στους Έλληνες νικητές που θα είναι παρόντες, με την avant premiere πολυαναμενόμενης ταινίας (πέρυσι παίχτηκε η εισπρακτική επιτυχία «Τα Χιόνια του Κιλιμάντζαρο» του Ρομπέρ Γκεντιγκιάν) και φυσικά με ένα πάρτι-κλείσιμο του ματιού σε κάθε λάτρη του σινεμά. Ο χώρος έχει καθιερωθεί να είναι ο κινηματογράφος Μικρόκοσμος στη Λεωφόρο Συγγρού. 

*Η στήλη Στοπ Καρέ δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία πολιτική εφημερίδα Το Χωνί (αρ. φύλλου 41, 6-1-13). 

Οι κριτικές της εβδομάδας (3-1-13) στο SevenArt.gr 

Ανάμεσα σε δυο κόσμους (5/10) 

Φουτουριστική και εντυπωσιακή, πολύχρωμη και αγαπησιάρικη, μουντή και μελαγχολική, απ’ όλα έχει αυτή η δραμεντί από τον Καναδά, με τα εξαίσια οπτικά εφέ και μια ιστορία αγάπης που ταιριάζει γάντι στο προφίλ του Τζιμ Στάρτζες και την πάντοτε αιθέρια παρουσία της Κίρστεν Ντανστ. Παρολαυτά και ενώ μένεις άναυδος με αυτό το οπτικό έπος που σου παρουσιάζεται, δεν βλέπεις τίποτε επί της ουσίας μια και ένα ρομαντικό αναμάσημα 100 και λεπτών, με ολίγη τελολογία και μια κάποια δράση δεν συνιστούν απαραίτητα και μια δεμένη ταινία. Ταινία για την ταινία λέγεται αλλιώς αυτό. Καθότι ψωμί δεν υπάρχει και πολύ παρά μια αστερόσκονη οπτική ποίησης και ένα γλυκό κλίμα που πάλλεται ανάλογα με τη διάθεση των πρωταγωνιστών. Καλοφτιαγμένη μεν προχειρογραμμένη δε. Σε αυτή την πρόταση συνοψίζεται η αξία της. 

The Impossible (4/10) 

Προφανώς και περίμενα εντελώς διαφορετικά και περισσότερα πράγματα από τους δημιουργούς του “Ορφανοτροφείου” καθότι αυτή η ισπανική παραγωγή θα έδινα όρκο ότι είναι αμερικανικό μπλοκμπάστερ δράμα με επίκεντρο το ασιατικό τσουνάμι που σάρωσε περιοχές και ζωές πριν χρόνια. Εντέλει, περισσότερο γλαφυρός για εκείνο το τσουνάμι και τις επιπτώσεις του ήταν με μια μόνο σκηνή στην “Ζωή Μετά” ο Ίστγουντ παρά αυτή η δίωρη εκδοχή που αρχικά υπόσχεται θρίλερ και εντέλει γίνεται ένα πομπώδες δράμα χολιγουντιανών προδιαγραφών χωρίς ουσιαστικό μήνυμα. Κρίμα! Αν και πρόκειται για μια καλοφτιαγμένη ταινία με εντυπωσιακές σκηνές, δεδομένων και των ευρωπαϊκών προδιαγραφών της παραγωγής, εντούτοις δεν καταφέρνει να σε κάνει κοινωνό του θέματος και κυρίως να σου προσφέρει μια διαφορετική ματιά πάνω σε εκείνη την τραγωδία που συγκλόνισε τον κόσμο. 

Άννα Καρένινα (4/10) 

Σύγχρονη εκδοχή του κλασικού βιβλίου του Λέοντος Τολστόι από τον Τζο Ράιτ, ο οποίος μας έχει συνηθίσει σε ταινίες εποχής και σε μεταφορές σημαντικών έργων της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Εδώ, παρουσιάζει την "Άννα Καρένινα" με μια πιο ανάλαφρη και μουσικοχορευτική διάθεση στο πρώτο μισό της δίωρης εκδοχής του. Και με βαρύγδουπες ερμηνείες και πομπώδεις κινήσεις και εκφράσεις των ηθοποιών του αλλά και μια μια άκρως επιτηδευμένη αλληλουχία σκηνών και στιγμών στη σκηνοθεσία του, στο δεύτερο μισό της ταινίας. Καθότι, ναι μεν καταλαβαίνεις αρχικά ότι ο Ράιτ έχει σκοπό να σου δείξει μια πιο ποπ και διαφορετική εκδοχή του έργου του Τολστόι. Όμως εντέλει αυτό το αριστούργημα της παγκόσμιας λογοτεχνίας τον καταπίνει, τον αποπροσανατολίζει και τον νικάει. Ο Ράιτ μετατρέπει το έργο του σε ένα κλασικό μεγαλοαστικό δράμα και σε σφυροκοπάει χωρίς έλεος με ξεχειλωμένες σκηνές ενός σινεμά που έχει περάσει ανεπιστρεπτί και έχει γίνει και ξαναγίνει δεκάδες φορές στο παρελθόν. 

Ο Άνθρωπος που Γελά (3/10) 

Κλασικό βιβλίο του Ουγκώ μεταφέρεται στον κινηματογράφο σε μια πιο σύγχρονη διασκευή του, χωρίς να υπάρχει και λόγος σαν να λέμε. Έτσι και αλλιώς, η συγκεκριμένη ιστορία είναι άλλης εποχής και αν το κλασικό βιβλίο του Ουγκώ εξακολουθεί να συγκινεί κόσμο, σίγουρα δεν θα γίνει το ίδιο και με αυτή την ταινία του Αμερί. Θυμίζει παραγωγές του BBC και του Canal+ και καθόλου κινηματογραφική δεν τη λες, αν όχι μια ταινία που δεν είχε λόγο να γίνει. Και πάλι έτσι όμως να είναι, οι συντελεστές του, από τον σκηνοθέτη μέχρι τους ηθοποιούς, δεν βάλανε καθόλου ψυχή στη δουλειά τους με αποτέλεσμα είναι σαν να βλέπεις μικρό θίασο στα στενά του Παρισιού να κάνει μια διεκπεραίωση για τις γιορτές. Ειλικρινά δεν μπορώ να βρω κάτι που να με συγκινεί από τη συγκεκριμένη ταινία ή έστω ένα ψήγμα καλής πρόθεσης μια και το πρόχειρο αποτέλεσμα και το βαρύγδουπο περιεχόμενο αντικατοπτρίζουν ένα αίσθημα μιζέριας και βαρεμάρας.