25 Ιαν 2013

Αναζητώντας τον Ντίνο Κατσουρίδη


Του Νέστορα Πουλάκου 

Στις 28 Νοεμβρίου του 2011, πριν περίπου ενάμιση χρόνο δηλαδή, έφυγε από κοντά μας ένας από τους σημαντικότερους Κινηματογραφανθρώπους του ελληνικού σινεμά, ο “φωτογράφος” Ντίνος Κατσουρίδης, στα 84 του. Ο περιβόητος κύριος “Κ”, ο Κωνσταντίνος Κατσουρίδης δηλαδή που αγάπησε τον Κινηματογράφο τόσο ώστε να λέει συνεχώς, στη διάρκεια της πλούσιας σε εμπειρίες και συναισθήματα ζωής του, ότι η “μισή μου ζωή είναι κινηματογράφος και η άλλη μισή έρωτας”, μπορεί να μην τιμήθηκε μετά θάνατον όσο θα του άξιζε (πόσο “μικρή” είναι τελικά η κοινότητα μας;), άφησε πίσω του όμως παρακαταθήκη. 

Μιλώ για την αυτοβιογραφία του που πρόφτασε να ολοκληρώσει λίγο καιρό πριν πεθάνει. Ο τίτλος της είναι “Αναζητώντας τον 'Κ'” και πρωτοπαρουσιάστηκε στην τιμητική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στη μνήμη του ένα μήνα πίσω, στην Ταινιοθήκη της Ελλάδας. Εκεί, που τον τίμησαν αγαπημένοι φίλοι και συνάδελφοι του και που προβλήθηκε το ντοκιμαντέρ της γυναίκας του Ισαβέλλας Μαυράκη “Ντίνος Κατσουρίδης, μια ζωή σαν σινεμά”. To βιβλίο του κυκλοφορεί εδώ και μερικές μέρες από τις Εκδόσεις Γαβριηλίδης. 

 Η αυτοβιογραφία, τύπου αφήγημα, του Ντίνου Κατσουρίδη είναι απολαυστική στις περίπου 400 σελίδες της. Με το γνωστό του απαράμιλλο στυλ, και χωρίς ίχνος επιτήδευσης ή λογοτεχνικής ποιητικότητας, ο Κατσουρίδης μιλάει για τον εαυτό του σε τρίτο πρόσωπο (και όχι με “εγώ” όπως ξεκαθαρίζει στον πρόλογο του) και αφηγείται τη ζωή του από τα παιδικά χρόνια του στην Κύπρο μέχρι το τελευταίο καλοκαίρι του στην αγαπημένη Σχοινούσα και την Αθήνα. Μάλιστα, η γραφή του είναι τόσο τραχιά και ανέγγιχτη φιλολογικά, καθόλου εξωραϊσμένη και τεχνηέντως επιμελημένη, ώστε προσελκύει το ενδιαφέρον και τραβάει την προσοχή του αναγνώστη. 

Στο βιβλίο μπορεί κανείς να μάθει τα πάντα για τον Κατσουρίδη. Ειδικώς οι ενότητες που αναφέρονται στο μετεμφυλιακό ελληνικό κινηματογράφο και στην εποχή του Φίνου και του Ζερβού, των λαϊκών και εμπορικών ταινιών, σας μεταφέρουν νοερά σε εκείνα τα χρόνια της υπό ανέγερσης Ελλάδας. Ο κύριος “Κ” αφηγείται την ιστορία της ζωής του σε δυο επίπεδα: όσον αφορά την κινηματογραφική ζωή του και όσον αφορά τους έρωτες, τις γυναίκες, τις φιλίες και τα παιδιά του. 

Με το βιβλίο τούτο ο Κατσουρίδης λέει και την δική του αλήθεια για πολλά και σημαντικά γεγονότα της κινηματογραφικής πιάτσας. Από το πώς έφυγε από τον Φίνο, πως γνώρισε τον Ντίνο Δημόπουλο και το πώς γύρισε το “Έγκλημα στα Παρασκήνια” μέχρι τη δημιουργία των ταινιών ειδικώς στα χρόνια του κρατικοδίαιτου κινηματογράφου (1980-1990), τη σχέση του και τα χρόνια του με τον Θανάση Βέγγο και τις αξεπέραστες ταινίες τους, αλλά και τις κόντρες του με τον Νίκο Καλογερόπουλο (για την ταινία “Όνειρο αριστερής νύχτας”), Νίκο Ζερβό (για τις “Γυναίκες Δηλητήριο”) κ.ά. 

Μεγάλη εντύπωση προκαλούν τα σχόλια του. Στην αυτοβιογραφία του ο Κατσουρίδης διαθέτει έντονη κριτική διάθεση για πρόσωπα και πράγματα. Από την “κοντόθωρη ματιά” του Φίνου (λέει και άλλα πολλά “διαμάντια” για τον διάσημο παραγωγό) στην “αλαζονεία” του Ντίνου Δημόπουλου, τους “γλυκύτατους” Γρηγορίου και Λάσκο, τα “επικοινωνιακά τερτίπια” της Αλίκης Βουγιουκλάκη, τα “αλλοπρόσαλλα και εξωπραγματικά σενάρια” του Φώσκολου, τα “πάθη” του Θανάση Βέγγου, αλλά και τον “αγαπημένο φίλο” Βαφέα, τον “σκηνοθέτη-μάστορα” Νικολαΐδη, τον “χαώδη” τρόπο αφήγησης του Καραμαγγιώλη και την “δύναμη” που κρύβει μέσα του ο Οικονομίδης, και άλλα πολλά. 

Ο Κατσουρίδης αν και ενεργότατος συνδικαλιστής για δεκαετίες, στις ενώσεις των σκηνοθετών, των παραγωγών και των τεχνικών του κινηματογράφου, δεν αναλώνεται εκτενώς στα γεγονότα της εποχής, τις συγκρούσεις, τις επιστολές και τις παραιτήσεις, τους τσακωμούς και τις προστριβές, και καλά κάνει καθότι δεν ενδιαφέρουν τόσο τους αναγνώστες του. Βέβαια, επεξηγηματικά κείμενα για διάφορα ζητήματα που απασχόλησαν την κινηματογραφική επικαιρότητα κατά καιρούς υπάρχουν. 

Ο σκηνοθέτης των ταινιών “Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση;”, “Έγκλημα στα Παρασκήνια”, “Θανάση πάρε τ’ όπλο σου”, “Της Κακομοίρας”, “Ο κύριος Πτέραρχος” κ.ά., εξακολουθεί να εμπνέει με το έργο του και τη δύναμη της ακούραστης κινηματογραφικής θέλησης του, αποτελώντας συνάμα ένα αυθεντικό παράδειγμα κινηματογραφιστή για τους νεότερους συναδέλφους του. 

*Η βιβλιοπαρουσίαση δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (22-1-13).