15 Φεβ 2013

Συνέντευξη του Νίκου Κούνδουρου


Στον Νέστορα Πουλάκο

"To Πλοίο" είναι η νέα ταινία του σημαντικού Έλληνα σκηνοθέτη Νίκου Κούνδουρου, ο οποίος αποφάσισε να γυρίσει στο σινεμά 14 χρόνια μετά τους "Φωτογράφους", μια ακόμη κινηματογραφική παραβολή του για τα κακώς κείμενα στην παγκόσμια κοινότητα (τότε, ήταν ο εμφύλιος πόλεμος στη Γιουγκοσλαβία).
 
Αυτή τη φορά, ο 86χρονος Κρητικός με την πλούσια φιλμογραφία (μεταξύ άλλων, τον "Δράκο", την καλύτερη ταινία του ελληνικού κινηματογράφου κατά την Πανελλήνια Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου) και το εκρηκτικό ταμπεραμέντο, ασχολείται με την αιώνια διαμάχη Ισραήλ-Παλαιστίνης, και την περυσινή της αναζωπύρωση με τον Στόλο της Ελευθερίας προς στη Γάζα.
 
Βασισμένος σε αληθινό περιστατικό, την προσάραξη ενός πλοίου που ερχόταν από τον Παναμά σ' ένα ακρωτήρι της Πελοποννήσου και το σκοτεινό μυστικό που αυτό κουβαλούσε, ο Νίκος Κούνδουρος κάνει μια ταινία πολιτική και επίκαιρη γι' αυτό το φορτηγό-πλοίο, που είχε εντέλει προορισμό το Ισραήλ, μια και κουβαλούσε στο αμπάρι του όπλα και πολεμικό υλικό (και όχι σιτάρι, όπως ισχυριζόταν), τα οποία επρόκειτο να χρησιμοποιηθούν σε επιθέσεις εναντίων Παλαιστινίων.
 
Ο Νίκος Κούνδουρος μίλησε στο SevenArt για "Το Πλοίο", το οποίο θα πραγματοποιήσει την παγκόσμια πρεμιέρα του στο 7ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Κύπρου, που ξεκινάει από αύριο και θα διαρκέσει μέχρι τις 22 Οκτωβρίου. Στις ελληνικές αίθουσες θα βγει μες στη σεζόν 2012-2013, σε διανομή Feelgood Entertaiment.
 
Πόσο πολιτική και επίκαιρη είναι η νέα ταινία σας "Το Πλοίο";

Είναι και πολιτική και επίκαιρη. Το ένα συμπληρώνει το άλλο. Το Ισραήλ κάνει ό,τι μπορεί για να δηλώνει τη δυναμική παρουσία του στους, έτσι κι αλλιώς, ταραγμένους καιρούς στην ταραγμένη περιοχή της εδώ Ανατολής. Καιροφυλαχτεί για να πάρει μέρος και στην πιο ελάχιστη αναταραχή των γειτόνων του. Πρώτο θύμα η Παλαιστίνη, ανυπεράσπιστη, άοπλη, εγκαταλειμμένη από Eυρωπαίους και Aμερικανούς, στερημένη όχι μόνο υλικής, αλλά και της πιο άμεσης οικονομικής και πρακτικής βοήθειας. Όσο για μένα, ανήμπορος να πάρω μέρος στους εθελοντές με τα ανυπεράσπιστα καΐκια, που πλήρωσαν με αίμα πέρυσι το θάρρος τους να πλησιάσουν από τη θάλασσα και να δώσουν κάποιο χέρι συμπαράστασης και βοήθειας στον Παλαιστινιακό λαό, κινητοποίησα και εκμεταλλεύτηκα τη δύναμη του κινηματογράφου. Απαντώ με τον τρόπο μου και εκπροσωπώ τον χωρίς φωνή λαό, που περιμένει από τις εφημερίδες και τα κανάλια να δηλώσει την αλληλεγγύη του σ’ έναν λαό αδύναμο να υπερασπιστεί την ελευθερία του.  
 
Μιλάτε για μασόνους, για τον διωγμό και τον διεθνή πόλεμο κατά των Παλαιστινίων, για τα κορίτσια από την Ανατολική Ευρώπη που γίνονται πόρνες στην Ελλάδα. Εντέλει το σύστημα είναι στρεβλό ή ο άνθρωπος κακός και παρανοϊκός από τη φύση του;

Είμαι πολύ λίγος για ν' απαντήσω σε μια ερώτηση ύπουλη, στο σημείο που ξέρετε πολύ καλά πως η απάντηση για τη φύση του ανθρώπου μένει αναπάντητη τα τελευταία 10.000 χρόνια. Φυσικά, για το σύστημα –και αυτή η ερώτηση θα μείνει αναπάντητη– μπορείτε να απαντήσετε εσείς ο ίδιος και ίσως να είστε πιο έξυπνος από εμένα, γιατί και εσείς ξέρετε καλά πως ένα σύστημα δεν υπάρχει. Έχω δοκιμάσει στο πετσί μου τη δημοκρατία, τις λογιών-λογιών δημοκρατίες. Έχω δοκιμάσει στα νιάτα μου τη δικτατορία του Μεταξά και λίγο πιο μεγάλος δοκίμασα τη βία των Γερμανών, το δράμα ενός Εμφύλιου Πολέμου, τη δημοκρατία των νικητών, τον φασισμό της χούντας και πάλι τη δημοκρατία κάποιου κατά περίπτωση κοινοβουλευτισμού. Τι μένει; Τώρα περιμένω, αλλά και εσείς περιμένετε, και ο λαός, βέβαια, δέκα εκατομμυρίων Ελλήνων περιμένει. Αλλά και ένα εκατομμύριο Αλβανοί χωρίς πατρίδα περιμένουν και χιλιάδες χιλιάδων πρόσφυγες σπαρμένοι στην Ευρώπη με το όραμα μιας καλύτερης ζωής.

Κάνατε μια ταινία εποχής που μπορεί να μιλήσει τόσο για το παρελθόν όσο και για το παρόν; Κατά τη γνώμη σας, οι παθογένειες που περιγράφετε είναι διαχρονικές και οι ανηθικότητες παντοτινές;

Πιστεύω ότι η ταινία μπορεί να μιλήσει τόσο για το παρελθόν όσο και για το παρόν. Η ανάμιξη μασόνων, ναζί, Εβραίων, Παλαιστινίων και των κοριτσιών από τη Ρουμανία, την Πολωνία, τη Γεωργία, την Αρμενία, την Ουκρανία, ακόμα και από την Γκάνα, δηλώνει μια πανσπερμία λαών και ανθρώπων, που στο μερίδιο που ανήκει στον καθένα, αποτελούν το υλικό της ταινίας. Και για να απαντήσω στην επόμενη ερώτησή σας, καθένας από τους προαναφερθέντες εκπρόσωπους διαφορετικών λαών, διαφορετικής ιδεολογίας, αλλά κοινής αγωνίας, μπορεί να υπαχθεί στον τίτλο "παθογένεια" που μεταχειριστήκατε. Στην ταινία μου δεν υπάρχει ούτε ένα πρόσωπο που θα μπορούσε να ενταχθεί σε κάποια κατηγορία, σε κάποια κοινωνική τάξη, σε κάποια ιδεολογία. Είναι εκπρόσωποι ενός σχιζοφρενικού κόσμου, που μέρος του είστε εσείς κι εγώ.

Γιατί θέλατε να κάνετε μια ταινία τώρα; Τι είναι αυτό που σας ενέπνευσε, σας παρακίνησε να δημιουργήσετε;

Κοιτάω τον εαυτό μου στον καθρέφτη και θυμάμαι τη φράση του ποιητή: "Καθρέφτης μου είσαι κοινωνία και σου μοιάζω". Είμαι και εγώ ένας απ’ τους ήρωες της ταινίας: και Ρουμάνος και Πολωνός και Αλβανός και πρόσφυγας, σε μια απέραντη κοινωνία προσφύγων.
 
Εντέλει, υπάρχει σωτηρία με όλα αυτά που ζούμε, τόσο εγχώρια όσο και διεθνώς;

Σας αντιστρέφω την ερώτηση: Υπάρχει σωτηρία, Νέστορα Πουλάκο;

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (10-10-12).