24 Φεβ 2013

Μαθήματα ενηλικίωσης και όχι... ιστορίας


Tου Νέστορα Πουλάκου 

Σε μια εβδομάδα ταινιών πρώτης προβολής που διακρίνονται αφενός για τις αληθινές ιστορίες όπου βασίζονται και αφετέρου για την οσκαρική στάμπα τους, ξεχωρίζουν τα «Μαθήματα Ενηλικίωσης» παρά το χολιγουντιανό πείσμα να μας μάθει με το στανιό ή να ξαναγράψει τη σύγχρονη ιστορία όπως τη θέλει η αμερικανική πλευρά. Γι’ αυτό και η τρυφερή ιστορία του Μαρκ Ό Μπράιαν, ενός τετραπληγικού ιδιαιτέρως χαρισματικού και έξυπνου ανθρώπου ο οποίος θέλει να βρει τη χαμένη σεξουαλικότητα του πριν τα 40 του, μας συγκινεί, μας συγκλονίζει και μας μελαγχολεί ταυτόχρονα. Αυτή η ιδιότυπη δραμεντί που βασίζεται στη ζωή του Μαρκ Ό Μπράιαν και στον «αγώνα» του να βιώσει την ηδονή και την ευχαρίστηση του έρωτα, μας ωθεί όλους εμάς να μη θεωρούμε στη ζωή μας τίποτε δεδομένο. Ο Μαρκ βρίσκει τη «γιατρίνα» του στα μάτια μιας θεραπεύτριας του σεξ για άτομα με ειδικές ανάγκες, η οποία δεν διεκπεραιώνει απλώς τη δουλειά της αλλά εντέλει γοητεύεται και ερωτεύεται τον Μαρκ. Μια ιστορία όχι και τόσο συνηθισμένη, που μας βάζει στον κόσμο των συνανθρώπων μας που ο θεός, η φύση ή η ατυχία της ίδιας της ζωής, πείτε το όπως νομίζετε εσείς, τους έμαθε να παλεύουν ακόμη και για τις πιο βασικές ανάγκες τους. Από την άλλη μεριά, το Χόλιγουντ έχει βρει πλέον τη δική του Λένι Ρίφενσταλ στο πρόσωπο της «μιλιτάρ» σκηνοθέτιδας Κάθριν Μπίγκελοου. Έτσι, μετά το εξοργιστικά φιλοπατριωτικό «The Hurt Locker», που της χάρισε πριν τρία χρόνια ένα σκασμό Όσκαρ, η Μπίγκελοου επιστρέφει με τις ευλογίες της CIA και του Πενταγώνου να μας διδάξει με την ταινία «Zero Dark Thirty» πως «κατέστρεψαν» (σ.σ. αυτό το λέω εγώ) τον κόσμο, από το αμερικανοθρεμμένο μόρφωμα του Μπιν Λάντεν και της Αλ Κάιντα στο τρομοκρατικά χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001, στη δράση τους όλη την επόμενη δεκαετία, μέχρι την… κινηματογραφική δολοφονία του πέρυσι. Η ταινία, αν και δεξιοτεχνικά σκηνοθετημένη, είναι ένα άκρως προπαγανδιστικό παραλήρημα, ένας φιλοαμερικανικός, εντελώς πατριωτικός, ύμνος, που ενώ μας εκστασιάζει με την ημίωρη επιχείρηση δολοφονίας στο Πακιστάν, μας προσγειώνει στη σκληρή πραγματικότητα με τα ανομολόγητα δάκρυα της Τζέσικα Τσαστέιν στο τέλος. Η κ. Μπίγκελοου όσο και να αξίζει ως σκηνοθέτης, δεν έχει πια την ανοχή μας, η προπαγάνδα της δεν περνάει καιρό τώρα! Παίζονται ακόμη: ο δανέζικος «Έρωτας της Βασίλισσας» του ελληνικής καταγωγής Νικολάι Αρσέλ, μια ιστορία έρωτα, δολοπλοκιών και πολιτικής στο βασίλειο της Δανίας του 18ου αιώνα, που διαγωνίζεται απόψε για το Όσκαρ Ξένης Ταινίας, ενώ έχει στις αποσκευές του μια αντίστοιχη υποψηφιότητα στις Χρυσές Σφαίρες και δυο σημαντικά βραβεία στην περυσινή Μπερλινάλε. Και ο καναδικός «Λόρενς για Πάντα» του παιδιού-θαύματος του σύγχρονου σινεμά Ξαβιέ Ντολάν, αυτό το queer, υπερφίαλο, αρκούντως αλμοδοβορικό έπος για το δικαίωμα στον ομοφυλοφιλικό έρωτα. 

Οι προβλέψεις μας για τα φετινά Όσκαρ 

Απόψε το βράδυ, ή πιο σωστά τα ξημερώματα της Δευτέρας, δίνονται τα σημαντικότερα βραβεία της χρονιάς, τα Όσκαρ της Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου στο Dolby Theater του Λος Άντζελες. Με την «Επιχείρηση: Argo» του Μπεν Άφλεκ εμφανώς αποδυναμωμένη, τα βραβεία αναμένεται να σαρώσει το ακαδημαϊκό «Λίνκολν» του Στίβεν Σπίλμπεργκ με τις 12 υποψηφιότητες. Στις επιμέρους βασικές κατηγορίες, προβλέπουμε ότι: το βραβείο σκηνοθεσίας θα πάει στον Σ. Σπίλμπεργκ, τα βραβεία σεναρίου στον Κουέντιν Ταραντίνο (πρωτότυπο) και Τόνι Κούσνερ (διασκευασμένο για το «Λίνκολν»). Στους άντρες ηθοποιούς, ο Ντάνιελ Ντέι-Λιούις ως «Λίνκολν» και ο Τόμι Λι Τζόουνς για την ίδια ταινία, και στις γυναίκες ηθοποιούς, η Τζέσικα Τσαστέιν («Zero Dark Thirty») και η Αν Χάθαγουει («Οι Άθλιοι») θα λάβουν τα βραβεία. Το Όσκαρ Ξένης Ταινίας αναμένεται να πάει στο μεγάλο φαβορί, την «Αγάπη» του Μίκαελ Χάνεκε, ενώ πολλά τεχνικά βραβεία θα λάβουν «Η Ζωή του Πι» του Ανγκ Λι, «Οι Άθλιοι» του Τομ Χούπερ και το «Zero Dark Thirty» της Κάθριν Μπίγκελοου. 

*Η στήλη Στοπ Καρέ δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα Το Χωνί (φύλλο 48, 24-2-13). 

Oι κριτικές ταινιών της 21ης Φεβρουαρίου στο SevenArt.gr 

Μαθήματα Ενηλικίωσης (6/10) 

 Πρόκειται για μια γλυκύτατη ταινία… ενηλικίωσης, που βασίζεται σε αληθινή ιστορία και προσφέρει τη δυνατότητα έτσι και είστε «στις καλές σας» να σας συνεπάρει και να σας ενθουσιάσει. Διαθέτει εξαιρετικές ερμηνείες και ένα θέμα που προέρχεται από την ιδιοτυπία της ίδιας της ζωής, πολλοί από εμάς δεν το ξέρουμε και μόνο μια ευχαρίστηση και μια ηδύτητα μπορεί να μας προκαλέσει. Άνδρας που πάσχει από πολιομυελίτιδα αλλά είναι οξύνους και ιδιαίτερα ξεχωριστός, θέλει να αποκτήσει σεξουαλικές εμπειρίες έστω και λίγο πριν τα 40 του. Τότε εμφανίζεται μια γοητευτική κυρία που δηλώνει θεραπεύτρια του σεξ για άτομα με ειδικές ανάγκες, που σιγά-σιγά θα τον προσεγγίσει, θα τον ξεκλειδώσει και θα του προσφέρει τη μεγαλύτερη απόλαυση της ζωής του. Για να μην «διαστρεβλώνω» τα γεγονότα, η ιστορία του Μαρκ και της «γιατρίνας» του είναι πέρα για πέρα ρομαντική και μόνο συγκινεί, ενώ ένα μειδίαμα και μια διαρκής σκέψη για τον άνθρωπο και τη θέση του στον κόσμο τριγυρνάει συνέχεια στο μυαλό μας. Οι συντελεστές της ταινίες πετυχαίνουν το σκοπό τους, να συγκινήσουν και να προβληματίσουν, όλα κυλούν όμορφα με μια σημαντική δόση μελαγχολίας, ενώ οι Τζον Χοκς και Έλεν Χαντ δίνουν ερμηνείες καριέρας. 

Ο Έρωτας της Βασίλισσας (5/10) 

Μια ταινία εποχής που βασίζεται σε αληθινή ιστορία και μεταφέρει όσο πιο πιστά μπορεί το κλίμα και την περιρρέουσα ατμόσφαιρα της Δανίας του 18ου αιώνα. Ότι πρέπει για την Ακαδημία των Όσκαρ δηλαδή, και ένας λόγος παραπάνω για να ενισχυθούν τα φιλοδανέζικα αισθήματα που έχουν εμφανιστεί τα τελευταία χρόνια στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Το ζήτημα με την ταινία του Αρσέλ είναι ότι ενώ εντυπωσιάζει με τα σκηνικά, τα κουστούμια και τη φωτογραφία και διαθέτει μερικές πολύ καλές ερμηνείες όπως του Μίκελσεν και του Φόλσγκαρντ, εντούτοις μας προσγειώνει απότομα η σκηνοθεσία του, που φτάνει στο σημείο της αδιαφορίας. Σαν δηλαδή ο σκηνοθέτης να ήταν απών σε όλη τη διάρκεια των γυρισμάτων. Θεωρώ ότι το κυρίαρχο ρόλο σε μια αληθινή ιστορία κρατάει ο σκηνοθέτης καθότι αυτός είναι που θα μας πείσει να μείνουμε και να τη δούμε από τη στιγμή που ξέρουμε τι θα συμβεί στο τέλος. Και στην περίπτωση του «Έρωτα της Βασίλισσας», μπορεί το περιτύλιγμα να είναι εντυπωσιακό όμως στην ουσία του είδαμε ένα ακόμη δράμα εποχής με μια εξίσου αδικαιολόγητη διάρκεια. 

Zero Dark Thirty (4/10) 

Ακόμα και αν η συγκεκριμένη ταινία διαθέτει ένα σασπένς μέχρι το τέλος που έτσι κι αλλιώς ξέρουμε, αυτό χάνεται μες στον ορυμαγδό των πληροφοριών και στην ακατανόητα μεγάλη διάρκεια της, που ντε και καλά πρέπει να μας εξηγήσει πώς φτάσαμε από τον «φίλο» μας Μπιν Λάντεν στο τρομοκρατικό μόρφωμα της 11ης Σεπτεμβρίου, τον πανικό που εξακολουθούσε να σπέρνει για μια ακόμη δεκαετία μέχρι τη δολοφονία του. Η Μπίγκελοου είναι μια δεξιοτέχνης σκηνοθέτις που έχει καθιερωθεί στο Χόλιγουντ χάρη και στα σφόδρα φιλοπατριωτικά συναισθήματα της. Μια σύγχρονη εκδοχή της Λένι Ρίφενσταλ είναι πια, και για αυτό ό,τι κινηματογραφικά θαύματα και να κάνει ποτέ δεν θα συγκινήσει κάποιον άλλο πλην τον Αμερικανό πολίτη. Τελεία και παύλα. Άλλωστε, ακόμη και αν έχετε εκστασιαστεί (ή «ξυπνήσει») από την ημίωρη αμερικανική εισβολή στο κρησφύγετο του Μπιν Λάντεν, τα δάκρυα της Τζέσικα Τσαστέιν στο τέλος θα σας επαναφέρουν στην προπαγανδιστική πραγματικότητα. Ναι, το «Zero Dark Thirty» είναι μια ταινία που παρά τη δημοσιογραφική ταυτότητα της κρατάει το θεατή στη θέση του μέχρι τη σκηνή που θα σας κοπεί η ανάσα, αυτή της εισβολής. Όμως αυτό το «δημοσιογραφικό κομμάτι» κρίνεται υπερβολικά μεγάλο και αναλυτικό και αρκούντως μονόπλευρο και βίαιο, η δε φιλοαμερικανική προσέγγιση δεν θέλει πια ανοχή από κανένα μας, πρέπει να αντιμετωπίζεται με την πλήρη αδιαφορία μας.