9 Φεβ 2013

Συνέντευξη των Γιώργου Γκικαπέππα, Άννας Καλαϊτζίδου, Κίκας Γεωργίου


Στον Νέστορα Πουλάκο

Ένα χρόνο μετά τη μεγάλη επιτυχία της στο 52ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, "Η Πόλη των Παιδιών" του Γιώργου Γκικαπέππα βγαίνει -επιτέλους!- στις κινηματογραφικές αίθουσες από αύριο Πέμπτη 1 Νοεμβρίου.
 
Μια ταινία που την πίστεψε πρωτίστως ο δημιουργός-παραγωγός της και εν συνεχεία οι Έλληνες και ξένοι κριτικοί κινηματογράφου (μια και στο ΦΚΘ τιμήθηκε με τα βραβεία της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου και της FIPRESCI), και κόντρα στο ρεύμα που είναι της μόδας αυτή τη στιγμή στη χώρα μας εξακολουθεί να ενθουσιάζει το κοινό είτε παίζεται στη Μόσχα και στο Μόντρεαλ, είτε στη Βομβάη και τη Μελβούρνη, το Σίδνεϊ αλλά και τη Νέα Υόρκη, το Κάϊρο, το Ταλίν, την Πολωνία κ.ά.
 
Μια σπονδυλωτή ταινία, λοιπόν, για τον ερχομό των παιδιών μέσα από τέσσερις περιπτώσεις ζευγαριών, τη στιγμή που η εγκυμοσύνη συγκρούεται με τη ζωή τους. Αυτό το ψηφιδωτό των τεσσάρων ιστοριών παραμένει μέχρι και σήμερα, 12 μήνες από την παγκόσμια πρεμιέρα του στη Θεσσαλονίκη, η πιο ουσιαστική ταινία για την ελληνική κρίση.
 
Αναμφίβολα "Η Πόλη των Παιδιών" είναι η καλύτερη ελληνική ταινία της χρονιάς, που αφού "έβαλε τα γυαλιά" στη διοίκηση του ΦΚΘ μια και δεν τη συμπεριέλαβε στο διεθνές διαγωνιστικό τμήμα του, έλαβε ακόμη τρία βραβεία από την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου (σεναρίου, οπτικών εφέ και α' γυναικείου ρόλου για την Κίκα Γεωργίου) όπως και μια διάκριση από το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Αθήνας - Νύχτες Πρεμιέρας Cosmote (α' γυναικείου ρόλου για την Κίκα Γεωργίου).
 
O σκηνοθέτης και σεναριογράφος Γιώργος Γκικαπέππας και οι δυο εκ των τεσσάρων ηθοποιών που πρωταγωνιστούν στις ιστορίες, η Άννα Καλαϊτζίδου και η Κίκα Γεωργίου, μίλησαν στο SevenArt για την "Πόλη των Παιδιών", που πρωταγωνιστεί πλέον στο ελληνικό σινεμά.
 

Πόσο επίκαιρη είναι η "Πόλη των Παιδιών" σήμερα;

Πιο επίκαιρη, νομίζω, από πριν δυο χρόνια που τη γύρισα. Δεν άλλαξε τίποτε, ίσα ίσα που επιδεινώθηκε αυτή η βουβή αγωνία όλων. Άκουσα στην avant premiere μια γυναίκα πίσω μου να λέει “κοίτα σε τι κόσμο γεννάμε παιδιά”, εννοώντας το περιβάλλον που θα τους παραδώσουμε και πώς εμείς έχουμε χαθεί μέσα σ’ αυτό. Μια άλλη Ρωσίδα θεατής στη Μόσχα μου είπε, “η ταινία σας δεν μιλάει για τις εγκυμοσύνες, αυτό είναι το πρόσχημα που χρησιμοποιείτε για να μιλήσετε για το σύγχρονο αξιακό σύστημα που καταρρέει. Ανάμεσα στα ζευγάρια έχει χαθεί το νόημα”. Μου μετέφραζε η διερμηνέας μου και εγώ δεν μιλούσα καθόλου. Την αγκάλιασα και της είπα ευχαριστώ. Και ύστερα έμαθα ότι αυτή η Ρωσίδα που μου μίλησε έχει ένα παιδί-αγνοούμενο.  
 
Τέσσερις γυναίκες, ισάριθμες κρίσεις λόγω της εγκυμοσύνης που αντικατοπτρίζονται στο ζευγάρι, στην οικογένεια, στην κοινωνία που ζουν. Είναι μια σκληρή πραγματικότητα αυτή όντως;

Δεν λέω ότι όλα είναι μαύρα. Λέω ότι είναι καλό να σταματήσουμε μια στιγμή και να δούμε τι κάνουμε. Αυτά τα τέσσερα ζευγάρια στην ταινία δεν είναι τίποτε άλλο από μερικές εκδοχές σύγχρονων σχέσεων, που απέναντι στον ερχομό ενός παιδιού δοκιμάζονται. Και συνήθως απέναντι στις κρίσιμες αποφάσεις προκύπτουν οι αλήθειες και οι χαρακτήρες μας. Εκεί φαίνονται όλα, το πώς δηλαδή η κρίση νοήματος που μαστίζει τον σύγχρονο άνθρωπο έχει κλονίσει την ελπίδα του, τον τρόπο με τον οποίο ψάχνει απαντήσεις και κυρίως τον τρόπο που αγαπάει. Οι γυναίκες της ταινίας, εκδοχές της σημερινής γυναίκας, παρότι είναι μπερδεμένες με ρόλους και με τη φύση τους, με την αγωνία του χρόνου που περνά και χτυπάει την πόρτα τους, θέλουν να νιώσουν ασφαλείς και ο φόβος τους από την αδυναμία των αντρών να τις κατανοήσουν, τις μεταμορφώνει πολλές φορές σε υστερικές φυσιογνωμίες. Κατά βάθος πιστεύω ότι μέσα στη νεύρωσή τους λένε στον άντρα “γίνε αυτό που πρέπει και θα σκάσω”.   

Γιατί επιλέγεις τις γυναίκες σε εγκυμοσύνη να είναι οι πρωταγωνίστριες των ιστοριών σου; Τι είναι αυτό που σου κέντρισε το ενδιαφέρον σε αυτό;

Μια γυναίκα σε εγκυμοσύνη είναι ευάλωτη και δυνατή ταυτόχρονα. Ευάλωτη γιατί έχει ανάγκη να προστατευτεί και την ίδια στιγμή κρύβει μέσα της τέτοια δύναμη που της χαρίζει ειδικές διαστάσεις. Η ζωική ενέργεια μιας εγκύου την κάνει να ξεφεύγει απ’ το χρόνο και δίνεται ολόκληρη σ’ αυτό που της συμβαίνει. Μια εγκυμοσύνη θυμίζει στη σύγχρονη γυναίκα την αρχαιότητά της. Υπάρχουν βέβαια πολλές εκδοχές συμπεριφορών, όπως η νεύρωση ή η αναισθησία, αλλά συνήθως οι γυναίκες σε εγκυμοσύνη μάς θυμίζουν ακόμη αυτό που έχει χαθεί σήμερα. Βέβαια, δεν είναι ανεπηρέαστες από την εποχή. Όσο οι άνθρωποι δεν κατανοούν τις διαφορές τους, όσο ευχόμαστε το “εγώ” να είναι πιο δυνατό απ’ το “εμείς”, τα πάντα θα είναι σε σύγχυση. Το ζευγάρι είναι το θαύμα της ζωής, όχι το παιδί που θα ‘ρθεί. Αυτό είναι το στοίχημα. Ο έρωτας. Όλοι θέλουν να ερωτεύονται αλλά υπό όρους, λες και ο έρωτας είναι σύμβαση έργου ή διαπραγμάτευση.
 
Νιώθεις μέρος αυτού που αποκαλείται σύγχρονος ελληνικός κινηματογράφος; Τον ενστερνίζεσαι αυτό τον χαρακτηρισμό;

Νομίζω ότι δεν πρέπει να βιαστεί κανείς να μιλήσει για ρεύματα, τουλάχιστον όχι εμείς οι ίδιοι. Σύγχρονο ελληνικό σινεμά κάνουμε όλοι αυτή τη στιγμή και είναι σινεμά που έχει κοινές ιδέες πολλές φορές, αλλά έχει διαφορετικές ματιές ή αφετηρίες. Πάντως νιώθω ότι διαμορφώνει μια κινηματογραφική πραγματικότητα. Το μόνο δεδομένο είναι η ζωηρή αντίσταση όλων μας στην κατάντια της εποχής. Είμαι περήφανος που κατάφερα και, εγώ όπως δεκάδες κινηματογραφιστές να κάνουμε σινεμά μέσα στα δύσκολα χρόνια. Και ανάμεσά μας υπάρχουν αναμφισβήτητα τεράστια “εγώ” και αντιπάθειες. Θα πρέπει, όμως, να ξεκολλήσουμε απ’ όλα αυτά. Νομίζω ότι είμαστε λίγο πιο κοντά ο ένας στον άλλον. Μακάρι να παραμείνουμε.
 
Είσαι δικαιωμένος από την παρουσία της ταινίας σου στο περυσινό Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης αλλά και από τη μετέπειτα πορεία της μέχρι τώρα, που βγαίνει στις αίθουσες ένα χρόνο μετά;

Κοίτα, εγώ πήγα στη Θεσσαλονίκη συμμετέχοντας στο ελληνικό τμήμα εκτός διεθνούς διαγωνιστικού. Δεν είχα απαιτήσεις. Το μόνο που ήθελα εκείνη τη στιγμή ήταν να δουν την ταινία οι θεατές και οι άνθρωποι του σινεμά. Στη Θεσσαλονίκη κατάλαβα ότι η ταινία “μιλάει”. Κάποιοι δημοσιογράφοι έγραψαν για άδικο αποκλεισμό της ταινίας από το διαγωνιστικό. Όταν πήρα τα δυο βραβεία ένιωσα ότι η ταινία ξεκινάει ένα δρόμο. Άλλοι πάλι έκαναν σαν να μην πήρε βραβεία η ταινία. Δεν με ήξερε κανείς και τους φάνηκα λίγο ουρανοκατέβατος, ξαφνικά. Η ταινία ταξίδεψε τελικά σε ξένα φεστιβάλ, βραβεύτηκε από την Ελληνική Ακαδημία, πάλι κάποιοι είπαν αυτά που είπαν γιατί δεν τους άρεσε και τώρα η ταινία βγαίνει σε δυο αίθουσες. Καμιά φορά λέω πάλι καλά. Θα μπορούσε να μην είχε συμβεί τίποτε απ’ όλα αυτά. Στην Ελλάδα πολλοί υποστηρίζουν ότι αγωνίζονται για το διαφορετικό φτάνει να είναι αυτό που προτιμούν εκείνοι, γιατί αν δεν τους αρέσει το διαφορετικό το πολεμάνε κανονικότατα.
 
Υποδύεστε ρόλους γυναικών που έχει γίνει πια κόσμος τους η εγκυμοσύνη. Πόσο σημαντικό ρόλο έχει στη γυναίκα η συγκεκριμένη κατάσταση; Και πόσο πιστεύετε ότι την επηρεάζει στο ευρύτερο πλαίσιο που κινείται και λειτουργεί;

Κίκα Γεωργίου: Το να φέρνεις στον κόσμο ένα παιδί είναι το μεγαλύτερο θαύμα για το οποίο έχουμε και αποδείξεις και ταυτόχρονα η πιο μοναχική στιγμή στη ζωή μιας γυναίκας, που την κάνει από πρωταγωνίστρια της ζωής της λίγο support, γιατί ανακαλύπτει πως κάποιος άλλος είναι καλύτερος και σημαντικότερος απ’ αυτήν. Η αλήθεια είναι ότι μια εγκυμοσύνη αλλάζει τα πάντα. Μια γυναίκα όμως δεν παύει να είναι γυναίκα, απλά ως μητέρα έχει να αντιμετωπίσει μια άλλη πραγματικότητα τόσο στη δουλειά της όσο και στην καθημερινότητά της. Ta πάντα είναι αλλιώς είναι αλλιώς.
 
Άννα Καλαϊτζίδου: Νομίζω ότι για μια γυναίκα τουλάχιστον σε μια φάση της ζωής της (αν όχι σε παραπάνω) κεντρική θέση παίρνει η μητρότητα. Οι μορφές τωρα αυτού του πράγματος είναι άπειρες. Άλλη θέλει και δεν μπορεί, σε άλλη συμβαίνει χωρίς να το θέλει, σε κάποια άλλη “τελειώνει ο χρόνος” και δεν έχει καν σύντροφο, και πολλές άλλες περιπτώσεις. Ακόμα και στις πιο φυσιολογικές συνθήκες όμως, π.χ. μιας επιθυμητής και φυσιολογικής εγκυμοσύνης και γέννας, η ζωή της γυναίκας αλλάζει δραματικά. Δεν μπορεί ξανά μια γυναίκα να είναι η ίδια όπως πριν αποκτήσει παιδί ή όπως πριν αποτύχει να αποκτήσει. Το κέντρο βάρους της ζωής της φεύγει από τον εαυτό της και μεταφέρεται στο παιδί. Οπότε είναι απόλυτα επηρεασμένη στον τρόπο που κινείται και ζει.
 
Η Πόλη των Παιδιών” μιλάει για μια ευρύτερη κρίση στο σύγχρονο ελληνικό αστικό τοπίο. Θέλετε να μου πείτε τη γνώμη σας γι' αυτό που ζούμε σήμερα αλλά και για το πόσο μας επηρεάζει, αρνητικά ή θετικά, μέσα μας;

Κ.Γ.: Αυτό που ζούμε σήμερα είναι το αποτέλεσμα της απληστίας που είχαμε στην προηγούμενη περίοδο. Ήταν ένας κύκλος που τώρα βρίσκεται στο υπόλοιπο μισό του και πρέπει να κάνουμε υπομονή για να περάσει. Αφού τελειώσει, όμως, η μεγάλη φουρτούνα θέλω να πιστεύω ότι θα ξαναθυμηθούμε από πού ερχόμαστε και ότι θα ξαναβρούμε τις αληθινές μας διαστάσεις.
 
Α.Κ.: Ζω στο Μεταξουργείο από το 2005, τα τελευταία τρία με τέσσερα χρόνια η κατάσταση στο κέντρο έγινε ασφυκτική. Θεωρώ ότι έγινε μια βίαιη, ανώμαλη αλλαγή που έβγαλε την αγανάκτηση όλων των πολιτών και των μεταναστών. Άρχισε, λοιπόν, μια φάση όπου όλοι κοιτάνε όλους καχύποπτα και με φόβο. Εγώ θέλοντας να διατηρήσω την αισιοδοξία μου, έλεγα συνέχεια ότι δεν πειράζει, θα βελτιωθούν τα πράγματα κτλ., αλλά όλη αυτή η ασχήμια και η ανθρώπινη κατάντια εγγράφεται, πόσω μάλλον όταν συνειδητοποιείς ότι έχεις εκπαιδευτεί, προκειμένου να μη γίνεσαι χάλια συνέχεια, να αγνοείς την ανθρώπινη ανάγκη και τον ανθρώπινο πόνο.
 
Για ποιο λόγο θα συστήνατε σε κάποιον να πάει να δει την “Πόλη των Παιδιών”;

Κ.Γ.: Δεν ξέρω αν μπορώ να είμαι αμερόληπτη αλλά θα θα του πω ότι είναι μια ταινία που αφουγκράζεται την αγωνία και τη σύγχυση αληθινών ανθρώπων μέσα στην πόλη που ζούμε, χωρίς να καλλωπίζει τη ματιά της με σκηνοθετικά κόλα, γιατί κοιτάζει έντιμα τις αδυναμίες και τα μυστικά των ζευγαριών μέσα απ’ τα παράθυρα και ακούει ταυτόχρονα την ηχώ τους μέσα από τους φωταγωγούς. 
 
Α.Κ.: Θα πρότεινα σε κάποιον να δει την “Πόλη των Παιδιών” για την πραγματική ευαισθησία που έχει αυτή η ταινία, χωρίς ωραιοποιήσεις ούτε καταστάσεων ούτε τοπίων. Επίσης, γιατί είναι ένα χαρακτηριστικό δείγμα ότι παρά τις αντίξοες συνθήκες, όταν υπάρχουν άνθρωποι που ονειρεύονται και τολμούν (ακόμη και αν καταστρέφονται οικονομικά) γίνονται ταινίες με ελάχιστα χρήματα μεν αλλά με αλληλεγγύη.
 
Ποια είναι η γνώμη σας για τον σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο; Παρατηρείτε κάποια άνθηση ταινιών με συγκεκριμένη ταυτότητα;

Κ.Γ.: Ο σύγχρονος ελληνικός κινηματογράφος κάνει άλματα πάνω απ’ το κενό και τα καταφέρνει να πείθει και εδώ και έξω για το πείσμα του, την αλήθεια του και την ευαισθησία του. Κοιτάζει πια στα μάτια τον άνθρωπο της διπλανής πόρτας και προσπαθεί να τον καταλάβει με νοιάξιμο και κατανόηση. Η οικονομική κρίση και η κρίση στην οικογένεια και στις σχέσεις, ο αναβρασμός της κοινωνίας αλλά και η τύχη του σύγχρονου Έλληνα μέσα σ’ αυτήν, νομίζω ότι απασχολούν τους σύγχρονες Έλληνες δημιουργούς.
 
Α.Κ.: Πιστεύω ότι τα τελευταία χρόνια κάτι έχει αλλάξει προς το θετικό στον ελληνικό κινηματογράφο. Δεν νομίζω ότι αυτό έχει να κάνει με το ύφος των ταινιών αλλά με την καλύτερη δόμηση των σεναρίων. Έχω μια πίστη ότι οι νέοι που έρχονται θα καταφέρουν κάτι πολύ καλό παρά τις δυσκολίες που θα βρίσκουν συνεχώς μπροστά τους!
 
Έχετε επόμενα κινηματογραφικά σχέδια;

Κ.Γ.: Όχι ακόμα αλλά ελπίζω να είναι με τον ίδιο σκηνοθέτη.
 
Α.Κ.: Νομίζω ότι πια και να είχα κινηματογραφικά σχέδια δεν θα ήμουν και τόσο σίγουρη… Παρολ’ αυτά, όχι, δεν έχω κινηματογραφικά σχέδια.

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (31-10-12).