8 Φεβ 2013

Συνέντευξη του Μενέλαου Καραμαγγιώλη


Στον Νέστορα Πουλάκο 

Aπό σήμερα παίζεται στις αίθουσες η δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του Μενέλαου Καραμαγγιώλη, "J.A.C.E.", η οποία ένα χρόνο πριν πραγματοποιούσε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο Φεστιβάλ Τόκυο και εν συνεχεία την πανελλήνια στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Η ιστορία της ταινίας είναι ένα σύγχρονο παραμύθι με τίτλο το όνομα του ήρωα της. Τον φωνάζουν J.A.C.E., είναι ορφανός, και η ζωή του είναι μια ανεστραμμένη Οδύσσεια. Κυνηγημένος από μικρός χωρίς ταυτότητα, θα βρει στο πρόσωπο της Μαρίας τον αληθινό έρωτα και το όνειρο μιας οικογένειας, καθώς βρίσκεται αναγκασμένος να την προστατέψει, κι αυτήν και το παιδί της, από τις ίδιες συμμορίες που τον κυνηγάνε από μικρό. Ο Μενέλαος Καραμαγγιώλης μίλησε στο SevenArt για την ταινία του, με τον ιδιαίτερο τίτλο "J(ust).A(nother).C(onfused).E(lephant)". 

Ποια ήταν η ιδέα για την ιστορία της ταινίας σου, αυτό το οδιπορικό του πιτσιρικά από την Αλβανία στα ιλουστρασιόν στέκια της Αθήνας; 

Τα τελευταία 50 χρόνια οι ραγδαίες αλλαγές στη Νοτιανατολική Ευρώπη δημιούργησαν ένα καινούργιο μοντέλο ζωής που περιείχε τα πάντα, που φλέρταρε επικίνδυνα με το life style στο οποίο έδωσε υπερβολικές διαστάσεις και το έχρισε ένα είδος μιας παράξενης νέας θρησκείας. Οι ανθρωποι ονειρεύονταν και επιδίωκαν ιλουστρασιόν λύσεις ακόμα και όταν δεν μπορούσαν να τις υποστηρίξουν. Το αποτέλεσμα ήταν ζωές που σκαρφάλωναν σε ιλλιγιώδη ύψη χωρίς τη δυνατότητα να μείνουν εκεί αλλά και χωρίς τρόπο να γυρίσουν πίσω. Αυτού του είδους οι ήρωες κατέκλυσαν τα πάντα και δημιούργησαν πρότυπα μπερδεμένων συμπεριφορών. Ο J.A.C.E. είναι ένας αληθινός και διαφορετικός ήρωας. Τον συνάντησα μικρό και τον παρακολουθούσα να μεγαλώνει. Όταν -μετά από καιρό- μου είπε την αρχή της ιστορίας του κατάλαβα πως το σενάριο της ταινίας ήταν η ζωή του και τα πάθη του. Είναι ένας σύγχρονος ήρωας που δεν παριστάνει τον τέλειο, ούτε κρύβει τις αδυναμίες του. Παρόλο που προτιμάει να ζήσει λάθρα και κρυμένος, βρίσκεται σύντομα μπλεγμένος στον λαμπερό κόσμο της Αθήνας και αντιμέτωπος με τα μπερδεμένα πρότυπα της δεκαετίας του 1990. Μοιάζει το τέλειο πρόσωπο για να φορτωθεί τα εγκλήματα όσων ψάχνουν θύματα για να τα ξεφορτωθούν. Η αγωνία του J.A.C.E. να ξεφύγει από το ρόλο του θύματος και του ενόχου κλιμακώνει την ιστορία της ταινίας και επιβάλει ως αναγκαίο περιβάλλον τα λαμπερά στέκια της πόλης μας που μπορούν να γίνουν ιδανικά καταφύγια για παράνομες δραστηριότητες. 

Πως προέκυψε ο τίτλος J.A.C.E.; Τι συμβολίζει και τι σημαίνει για εσένα; 

O τίτλος αφορά ένα υπαρκτό σύνδρομο (Αλλος Ένας Μπερδεμένος Ελέφαντας) που βασανίζει και απορυθμίζει τους ορφανούς ελέφαντες και μοιάζει να αφορά όλους τους μπερδεμένους ήρωες που πασχίζουν να βρουν την άκρη και να επαναπροσδιορίσουν τις έννοιες της πατρίδας και της οικογένειας. Δεν συμβολίζει τίποτα περισσότερο από την ζωή μας και από την ανάγκη να αντιμετωπίζουμε καίρια τα μπερδέματα που κατα καιρούς μας βασανίζουν. Όλοι κάποτε νιώθουμε μπερδεμένοι και παγιδευμένοι σαν τον J.Α.C.E. Η ανάγκη μας να βρούμε το φως στην άκρη του τούνελ είναι η διαδικασία που ακολουθούν και οι ορφανοί ελεφαντες που βασανίζονται από το σύνδρομο Just another confused elephant αλλά και όσοι νιώθουν απροστάτευτοι και αδύναμοι ν' αντιμετωπίσουν την πλημμύρα των προβλημάτων που συχνά καταδιώκουν τις ζωές μας. Αποτυπώνει μιαν απτή και αμείλικτη πραγματικότητα που απαιτεί λύσεις καθημερινά. 

Ποιο είναι εκείνο το μήνυμα που θέλεις να περάσεις μέσα από το "J.A.C.E."; 

Φοβάμαι πολύ τις ταινίες με τα μηνύματα και κυρίως εκείνες με τα προφανή μηνύματα. Η ιστορία του J.A.C.E. είναι επίκαιρο παράδειγμα ζωής που μοιάζει εξαρχής καταδικασμένη και κόντρα σε χίλιες αντιξοότητες μάχεται να βρει την έξοδο στο λαβύρινθο. Η ζωή είναι μια διαρκής επίλυση προβλημάτων καθημερινά και η ιστορία του J.A.C.E. είναι ένα ζωντανό παράδειγμα αυτής της πάλης με μια παραπάνω δυσκολία: ο J.A.C.E. ξεκινάει αυτή τη μαχη χωρίς εφόδια και όπλα. Πρέπει ο ίδιος να εφεύρει εξαρχής και να επινοήσει όσα θα του επιτρέψουν να αντιμετωπίσει, όσους τον κυνηγάνε, να βρει τον τρόπο να επιβιώσει, να επιδιώξει τον έρωτα και να γίνει αυτό που επιδιώκει: να βρει μια οικογένεια και μια πατρίδα. Εντέλει, ο άνθρωπος έχει ανεξάντλητη υπομονή και πείσμα ώστε να καταφέρει αυτό που θέλει; Ακόμα και μετά από πολλά χρόνια; Αυτό είναι το μεγαλύτερο προσόν του ανθρώπου. Και των ελεφάντων. Η επιμονή. Μαζί με τη μνήμη, τον διαφοροποιούν και γίνονται τα βασικά εργαλεία και όπλα για να αντιμετωπίσει τη ματαιότητα μιας ζωής που κανείς ποτέ δεν κατάλαβε γιατί τελειώνει και τι έπεται. Ακόμα και αν κάποιος μπορεί να γίνει ενοχλητικός λόγω της επιμονής του, το ουσιαστικό είναι ότι επιμένοντας μπορεί κάποτε να πετύχει αυτό που θέλει και σημασία δεν έχει πόσος χρόνος χρειάζεται όσο η διαδικασία και η απίστευτη έκρηξη ευφορίας, όταν καταφέρνει κανείς να ολοκληρώσει το δύσκολο. Ακόμα και όταν κυνηγάει ανεμόμυλους δονκιχωτικά, πάλι η δύναμη της επιμονής είναι σπουδαία και λυτρωτική. 

Είσαι ευχαριστημένος από τη φεστιβαλική υποδοχή και πορεία της ταινίας σου; 

Η ταινία ξεκίνησε από το Τόκυο κι έκτοτε ταξιδεύει στον κόσμο. Η υποδοχή του κοινού ήταν ως τώρα αιφνιδιαστικά ζεστή και ενθουσιώδης. Η ιστορία του J.A.C.E., πριν γυριστεί η ταινία, βρήκε συμπαραστατες σε όλο τον κόσμο και όταν ολοκληρώθηκε και άρχισε τις προβολές της στο εξωτερικό και τώρα στην Ελλάδα προκαλεί μια μεγάλη γκάμα αντιδράσεων, με κοινό χαρακτηριστκό την έκπληξη και τον αιφνιδιασμό και μια συναισθηματική φόρτιση που περιέχει από δακρυα έως ανακούφιση. Αυτό που είναι για μένα πολύτιμη παρατήρηση είναι σχόλια του τύπου "...δεν κατάλαβα πως πέρασε η ώρα..." και ¨...δεν ακούμπησα την πλ;aτη της καρέκλας από αγωνία για να δω τι θα γίνει παρακάτω...", "...είδα μια διαφορετική, συναρπαστική και μοντέρνα Ελλάδα που δεν ήξερα...", "...νιώθω πως μου έδωσε οδηγίες αντιμετώπισης μιας ζωής που δυσκολεύει συνέχεια...". Ενα μεγάλο δώρο απο την αποδοχή του κοινού είναι η κοινή παραδοχή ότι οι ηθοποιοί της ταινίας μοιάζει να είναι οι αληθινοί χαρακτηρες της ιστορίας και όχι κάποιοι που τους υποδύονται. 

Έχεις επόμενα κινηματογραφικά σχέδια; Έστω κάποια ιδέα να τριγυρίζει στο μυαλό σου; 

Ένας Ροβινσώνας στην Αθήνα. Πως μπορεί κανείς να ανακαλύψει τις ουσιαστικές αξίες στα σκουπίδια της πόλης μας. Πως μπορεί να επαναπροσδιορίσει όσα απαξιώνονται τις τελεταίες δεκαετίες, ποιά είναι η απάντηση στις απειλες που μας καταδιώκουν κάθε μερα. Μια ιστορία που δεν φοβάται τα σκουπίδια και ένας ήρωας που "ακυρώνει" τους υπερφυσικούς ήρωες των κόμικ. 

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (8-11-12).