17 Απρ 2013

Pass2Day | Ιπτάμενη παράγκα | #48

Pass2Day. O Διονύσης Κούτρας επιμελείται τη μουσική στήλη του vakxikon.blogspot.gr. Kάθε Τετάρτη στο blog γράφει για μουσική. Και κάθε Κυριακή στο Vakxikon Radio, 8-10 το βράδυ, παίζει μουσική και μιλάει γι' αυτήν. 


Eπιμέλεια: Διονύσης Κούτρας 

Προάγγελος του κινήματος των χίπις υπήρξαν οι Έλληνες υπαρξιστές με αρχηγό τους τον αγράμματο τσαγκάρη Σίμο Τσαπνίδη. Στην οδό Σαρρή 29 στου Ψυρρή, το καλοκαίρι του 1953, μια μικρή παρέα υπαρξιστών σε μια παράγκα απογειώνει το κίνημα και η παράγκα του Σίμου γίνεται γνωστή σε όλη την Ελλάδα. Οι υπαρξιστές ζητούν την ελευθερία που τους είχαν στερήσει τόσα χρόνια. Η παράγκα του Σίμου ήταν γεμάτη με ζωγραφιές, γλυπτά, ποιήματα και τραγούδια που εξυμνούσαν την ελευθερία. Τα παιδιά που σύχναζαν στην παράγκα δεν είχαν κάποιο συγκεκριμένο ντύσιμο. Πολλοί από αυτούς ήταν καλοχτενισμένοι, άλλοι αχτένιστοι με μούσια, ενώ οι κοπέλες φορούσαν φουστάνια της εποχής αναδεικνύοντας τις γάμπες τους. Ο Σίμος ξεχωρίζει στην εμφάνιση φορώντας ένα κουστούμι φτιαγμένο με μπαλώματα από διάφορα κομμάτια υφάσματος. 


Στις εκδηλώσεις που γίνονταν στην παράγκα κυριαρχούσε το τραγούδι και ο ατελείωτος χορός. Σήμα κατατεθέν της παράγκας ήταν η «ρέγκα», η οποία ήταν και το αγαπημένο φαγητό της παράγκας, θέλοντας έτσι να δηλώσουν με αυτό τον τρόπο τη λαϊκή καταγωγή τους και το λαϊκό προσανατολισμό τους. Το «ιπτάμενο γαϊδούρι», έτσι είχαν ονομάσει το τζιπ του Σίμου, ήταν το μεταφορικό μέσο των δέκα ατόμων, των υπαρξιστών δηλαδή, για εκδρομές που γίνονταν σε όλη την Ελλάδα, με απαραίτητη προϋπόθεση να συνοδεύονται από μία ντάμα. Η μουσική, ο χορός, το κέφι και η δίψα για ζωή ήταν αυτά που ένωναν τους υπαρξιστές. Το κίνημα είχε πάρει μεγάλες διαστάσεις με αποτέλεσμα να επηρρεάζει μεγάλη μερίδα, κυρίως της νεολαίας. Πολλές φορές πλήθος κόσμου μαζευόταν έξω από την παράγκα και πετροβολούσε το κτίριο της Σαρρή, λέγοντας ότι τα πάρτι και οι συναθροίσεις που γίνονταν ήταν απρεπή για τη συντηρητική κοινωνία της εποχής. 


Το νεανικό όνειρο που είχε κατακλύσει την Ελλάδα για ακόμη μία φορά φαίνεται πως φτάνει στο τέλος του. Την πρωτοχρονιά του 1954, αστυνομικοί υποδυόμενοι ότι ειναι υπαρξιστές μπαίνουν στην παράγκα με σκοπό να βρουν ενοχοποιητικά στοιχεία για να την κλείσουν. Ζωγραφιές και γλυπτά με γυμνά, ποιήματα που εξυμνούν τον έρωτα με κορίτσια και αγόρια που κάθονται στο πάτωμα και καπνίζουν, ήταν τα ηλίθια ενοχοποιητικά στοιχεία που οδήγησαν στο κλείσιμο της «ιπτάμενης παράγκας». Η νεανική ελευθερία για ακόμη μία φορά καταδικάζεται και ο Σίμος το 1956 φεύγει για το εξωτερικό περιπλανόμενος για 20 και πλέον χρόνια, μαζεύοντας έτσι υλικό και φωτογραφίες που απολαμβάνουμε εμείς σήμερα. 


Ποίημα του Χάλκη που βρέθηκε στην παράγκα: 

Λεύτερος είν' ο έρωτας και σκλάβα η αγάπη 
Ο έρωτάς μου λεύτερα, σκεπάζ' όλη την πλάση 
Κι η πλάση, ξεσκεπάζεται στ' αυτοξεπέρασμά μου 
Και λεύτερη, η άναρχη, σμίγει τον έρωτά μου 

Στο βιβλίο Ελληνικό Ροκ του Μανώλη Νταλούκα (Εκδόσεις Άγκυρα, 2012), υπάρχουν εκτενείς αναφορές για την «ιπτάμενη παράγκα».