23 Μαΐ 2013

Κυρ-Αντώνης ο Τυμβωρύχος


Του Νέστορα Πουλάκου 

Ο Αντώνης Στεργιάκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1938. Μεγάλωσε στην Κυψέλη, στη Φωκίωνος Νέγρη, και από μικρό παιδί έβλεπε σινεμά στον κινηματογράφο Αελλώ. Από το 1956 και για πολλά χρόνια εργαζόταν στη Στοά του Χόλιγουντ, στην πλατεία Κάνιγγος, αρχικά στη Χαλιώτης Φιλμς. Πρωτοδούλεψε ως διευθυντής στον κινηματογράφο Ράδιο Σίτυ της Πατησιών, στη συνέχεια στον Άμλετ της Γ’ Σεπτεμβρίου όπου γινόντουσαν όλες οι πρεμιέρες των ελληνικών ταινιών της εποχής και στο θερινό Αρτ μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1960. Τότε ήταν που γνώρισε και παντρεύτηκε την κυρία Ελένη, τη γυναίκα της ζωής του και στήριγμα του σε αυτά τα 50 χρόνια παρουσίας του στους κινηματογράφους της Αθήνας. Πριν ξεκινήσει την επιχειρηματική δραστηριότητα του, ο κυρ-Αντώνης εργάστηκε ως διευθυντής στους κινηματογράφους Άτταλος στη Νέα Σμύρνη και παλιό Μετροπόλ. 

Το 1972 άνοιξε την Αθηναία στην Καλλιθέα, έναν κινηματογράφο που φτιάχτηκε εξ’ αρχής από τον ίδιο στη θέση μιας ταβέρνας που σύχναζε! Εκείνη περίοδο και για μια σεζόν κράτησε το θερινό Αελλώ. Το 1974 άνοιξε το θερινό Έλενα στην Κυψέλη, ενώ το 1976 έφτιαξε από την αρχή το θερινό Νέο Μετροπόλ στην οδό Θήρας, στην Κυψέλη, που κράτησε 22 ολόκληρα χρόνια! Εκεί, άρχιζε να διοργανώνει τα αφιερώματα σε μεγάλους σκηνοθέτες του κινηματογράφου. Το 1980 και για έξι χρόνια κράτησε το Ελυζέ στα Ιλίσια, όπου εγκαινίασε τις μεταμεσονύχτιες προβολές με τον Βαγγέλη Κοτρώνη, και το 1981 άνοιξε το θερινό Αυλάκι στο Πόρτο Ράφτη (που κράτησε μέχρι το 1994). 

Το 1986 άνοιξε τον πλέον σινεφίλ κινηματογράφο της πόλης, το σινεμά που γαλούχησε γενιές και γενιές θεατών στην Αθήνα: το Αλφαβίλ της οδού Μαυρομιχάλη, που προηγουμένως ονομαζόταν Φλώρα και πιο παλιά Playboy. Η ιστορική αυτή αίθουσα κράτησε μέχρι το 2008. Το 1990 ξεκίνησε ένας ακόμη ιστορικός θεσμός για τους αθηναίους σινεφίλ, το Ταινιόραμα, που έπαιζε πέντε ταινίες ημερησίως αρχικά στο Αλφαβίλ και στη συνέχεια σε όλες τις αίθουσες που διέθετε εφεξής η οικογένεια Στεργιάκη. 

Το 1994 ο κυρ-Αντώνης και τα παιδιά του, ο Δημήτρης και ο Γιώργος, ανέλαβαν μια ακόμη ιστορική αίθουσα, το θρυλικό Στούντιο του Σωκράτη Καψάσκη (μέχρι το 2001). Ενώ το 1999 άνοιξαν τις γνωστές art house αίθουσες Αρτ Εκράν 1, 2 στο Κουκάκι, που παλιότερα βρισκόντουσαν τα στούντιο της Στέφι (μέχρι το 2004). Το 2002 και για τρία χρόνια λειτούργησαν τους κινηματογράφους Άττικα 1, 2 στην πλατεία Αμερικής, ενώ από το 2004 μέχρι και σήμερα η οικογένεια Στεργιάκη διαχειρίζεται ένα ακόμη γνωστό σινεφίλ στέκι της πόλης, το Άστυ στην πλατεία Κοραή. 

Το 1991 ο Αντώνης Στεργιάκης μαζί με τους δυο γιους του άνοιξαν το γραφείο διανομής ταινιών ΑΜΑ Films γιατί «δεν δίνανε οι εταιρείες διανομής τις ταινίες τους σε πρώτη προβολή στις αίθουσες μας». Πρώτη ταινία της ΑΜΑ Films ήταν Τα Φτερά της Διασημότητας, που αγόρασε ο Γιώργος Στεργιάκης στο Φεστιβάλ του Αβοριάζ. Έκτοτε, η ΑΜΑ Films έχει αγοράσει για προβολές στην Ελλάδα μεγάλες κινηματογραφικές επιτυχίες που έχουν κερδίσει τα σημαντικότερα βραβεία στα Φεστιβάλ Καννών, Βενετίας, Βερολίνου και στα Όσκαρ. 

Τέλος, κάτι που δεν είναι ευρέως γνωστό: τη δεκαετία του 1980 ο κυρ-Αντώνης είχε ένα μικρό γραφείο διανομής στη Στοά του Χόλιγουντ, που αποτέλεσε ουσιαστικά τον πρόδρομο της ΑΜΑ Films, και λεγόταν Αρτ Μετροπόλ Φιλμ, η οποία έφερνε σπάνιες ταινίες σε επανέκδοση από την Ιταλία και την Αγγλία, όπως Διαζύγιο αλά Ιταλικά, Κάτω απ’ τον Αστερισμό του Σκορπιού, Τα Τρία Πρόσωπα του Σατανά κ.ά. Τότε ήταν που του κόλλησαν το παρατσούκλι «ο τυμβωρύχος». «Έφυγε» από κοντά μας το Σάββατο 24 Νοεμβρίου του 2012, σε ηλικία 75 ετών. 

Ευχαριστώ τους Γιώργο και Δημήτρη Στεργιάκη για την πολύτιμη και αναγκαία αυτή αναδρομή. 

* Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο επίσημο πρόγραμμα του Ταινιοράματος 2013, στο ετήσιο αλμανάκ της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου (Π.Ε.Κ.Κ.), Κινηματογράφος 2012, στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (15-5-12) και στην εβδομαδιαία εφημερίδα Δρόμος (18-5-12).