24 Ιουν 2013

Είμαι... (1984)


Του Νέστορα Πουλάκου

Γυρισμένο το 1984, το σκηνοθετικό ντεμπούτο «Eίμαι...» του Βασίλη Μπουντούρη («Μπίζνες στα Βαλκάνια») εντάσσεται στο δημοφιλή -τότε- κοινωνικό κινηματογράφο της δεκαετίας, που βασιζόταν σε αληθινές ιστορίες για να γίνει καταγγελτικός και δηκτικός σε ένα ευρύ φάσμα του κοινού της εποχής. Ένας άλλος «Άγγελος» είναι το «Είμαι…», που χωρίς να μας το λέει συμπεραίνουμε ότι εκκινήθηκε από κάποια αφήγηση πραγματικού περιστατικού. Η συνέχεια του τίτλου, όπως θα καταλάβετε παρακολουθώντας την ταινία, περιλαμβάνει τη λέξη πόρνη. Από γενιά σε γενιά, οι γυναίκες ενός σπιτιού μικρασιατικής προέλευσης καταλήγουν στην πορνεία, με δυσάρεστα κοινωνικά αποτελέσματα και αντίκτυπο. Η μητέρα που ήρθε στην Ελλάδα μετά την καταστροφή «έστρωσε» καταπώς φαίνεται το δρόμο στην κόρη της, τη Ρίτα, η οποία όμως με τη σειρά της θέλει να σώσει το δικό της παιδί από την… αναπόφευκτη αυτή «κατάρα» - μοίρα. Σε αυτό το σημείο της ιστορίας μπαίνουν και οι αντρικοί χαρακτήρες – εντελώς καταλυτικοί για την εξέλιξη της. Καταρχάς είναι ο πρώην νταβατζής της Ρίτας, ο οποίος βγαίνει από τη φυλακή με σκοπό να την «κατακτήσει» ξανά, και πάλι. Σε μια θαυμάσια ερμηνεία ο Νίκος Καλογερόπουλος, υποδύεται έναν άνθρωπο της νύχτας, ένα λαϊκό και αδίστακτο «νονό», ο οποίος θα κάνει τα πάντα για να φέρει πίσω την «πραμάτεια» του: θα τη βιάσει με φίλους του, θα την τρομοκρατήσει και θα την κακοποιήσει, θα την εκβιάσει αλλά και θα προσπαθήσει να διαβάλλει την κόρη της. Από την άλλη μεριά, υπάρχει και ο μεροκαματιάρης και οικογενειάρχης λαϊκατζής, που είναι ερωτευμένος από μικρός με τη Ρίτα και θέλει τώρα, δεκαετίες μετά να την κάνει δική του και να τη βάλει στον ίσιο δρόμο. Όχι μόνο δεν τα καταφέρνει αλλά τρώει και το κεφάλι του, μια και ο νταβατζής και η αστυνομία παραμονεύουν στη γωνία. Η ιστορία που δομεί ο Μπουντούρης στο γκρίζο, μικροαστικό τοπίο της οπισθοδρομικής Αθήνας φέρει μεν πολλά από τα κλισέ των σκοτεινών ιστοριών της εποχής εκείνης, με περιθωριακούς ήρωες και άντεργκραουντ καταστάσεις και στέκια της νυχτερινής ζωής της πόλης. Διαθέτει όμως και ένα σκληρό και ωμό ρεαλισμό που σοκάρει. Οι σκηνές βίας, η παράνοια της γιαγιάς πόρνης και η αγωνία της Ρίτας για τη μικρή -δική της- κόρη, η οποία είναι γεμάτη με απορίες, εξάρσεις και αντιθέσεις, σε συνδυασμό με τις σεξουαλικές τριβές των χαρακτήρων προκαλούν ενστάσεις και προβληματισμούς. Η ατίθαση ερμηνεία της Λυδίας Λένωση, ο ρόλος – τσαμπουκάς του Νίκου Καλογεροπούλου και ο εξαιρετικός αντικατοπτρισμός του μπουχτισμένου επαρχιώτη στο πρόσωπο του Γιώργου Σαμπάνη, είναι τα δομικά στοιχεία που συντέλεσαν στην εισπρακτική επιτυχία της ταινίας στις αίθουσες. Παρολαυτά δεν τιμήθηκε με κανένα βραβείο στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, ενώ πολλά χρόνια αργότερα τιμήθηκε από το 7ο Φεστιβάλ Καλτ Ελληνικού Κινηματογράφου του 2009.