28 Ιουν 2013

Εν Πλω (1985)


Του Νέστορα Πουλάκου

Επανέρχεται η στήλη HellasFilm μετά το Πάσχα για να ασχοληθεί με την «κουλτούρα» της δεκαετίας του 1980. Ή αλλιώς με την «κουλτούρα να φύγουμε», θυμίζοντας τη γνωστή ρήση αλλά και ενθυμούμενος την εκπομπή του Γ.Ι. Μπαμπασάκη στο ρ/σ Στο Κόκκινο 105,5 fm που συμμετείχα, πριν μερικά χρόνια. Εντελώς τυχαία έπεσα πάνω στην ταινία «Εν Πλω», τη μια και μοναδική, την πρώτη και τελευταία ταινία του Σταύρου Κωνστανταράκου, η οποία αναδείχθηκε ως η καλύτερη ελληνική ταινία του 1985! Θα φλυαρήσω λίγο ακόμη πριν μπω στην ουσία: θυμάμαι ότι ένας παλιότερος συνάδελφος, σε μια αποστροφή του λόγου του, είχε πει ότι στη Μεταπολίτευση αρκούσε σ’ ένα σενάριο να βάλεις μια ιστορία με αντάρτες και αριστερούς και αμέσως έπαιρνες επιχορήγηση από το ΕΚΚ και βραβεία από το Υπουργείο Πολιτισμού και το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης! Αυτά τα λόγια μου ήρθαν πολλές φορές στο μυαλό βλέποντας το «Εν Πλω», και κοιτάζοντας μετά τα αρχεία μου διαπίστωσα ότι έλαβε τα κρατικά βραβεία ποιότητας καλύτερης ταινίας και πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη, καθώς και του πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη από το ΦΚΘ. Άλλο ζητούμενο είναι ότι ο σκηνοθέτης παρέμεινε πρωτοεμφανιζόμενος… Η ταινία είναι ένα μείγμα νεανικής καλοκαιρινής περιπέτειας, ελληνικού καλοκαιριού, ιστορικών μνημών και πολλών αναφορών στο αντάρτικο και τους κυνηγημένους αριστερούς. Η ιστορία επικεντρώνεται σε τρεις φίλους που ετοιμάζονται για ένα ταξίδι με ιστιοπλοϊκό στο Αιγαίο. Πέρα από τις διακοπές και τη χαλάρωση, σκοπός τους είναι να ανακαλύψουν μια σπηλιά στην οποία έχει κρύψει κάτι πολύτιμο για τον ίδιο, ο αντάρτης – πατέρας ενός εκ των τριών φίλων (του Γιώργου Κιμούλη). Από ένα σημείο και μετά η ταινία «ξεφεύγει» από τη ροή της και μπλέκεται σε μονοπάτια ιστοριών, διηγήσεων, μνημών, όλες τους ποτισμένες με εικόνες από τον Εμφύλιο, την Αριστερά της εποχής, τους δωσίλογους και τους βασανιστές, το λαό και τα πάθη που πέρασε. Στο μεταξύ το Αιγαίο καταγράφεται γαλήνιο, το ελληνικό καλοκαίρι υπέροχο, η… Λίλα Καφαντάρη (χωρίς ουσιαστικό ρόλο στην ταινία) μια αναδυόμενη θεά (και αργότερα βουλευτής του ΚΚΕ) και οι Γιώργος Κιμούλης και Νίκος Καλογερόπουλος ως η hot πιτσιρακαρία της εποχής. Πάντα με συνοδεία τη γνωστή σύνθεση της Ελένης Καραΐνδρου και με το σκηνοθετικό ύφος πολλές φορές να φέρει στη βιντεοκασέτα της δεκαετίας. Ουσιαστικά καταγράφω μια τάση εποχής που δεν παρουσιάζει πια κανένα ενδιαφέρον, είναι αρκούντως παρωχημένη. Περιγράφοντας την εικόνα της ιστορίας παραπάνω, μη βγαίνοντας ουσιαστικά κανένα νόημα με τη σύνθεση όλων αυτών, προσπαθώ να καταλάβω γιατί το κρατικό βραβείο ποιότητας πήγε σε αυτή την ταινία κι όχι στα «Πέτρινα Χρόνια» του Παντελή Βούλγαρη, στο «Μπορντέλο» του Νίκου Κούνδουρου, στη «Μανία» του Γιώργου Πανουσόπουλου, στα «Παιδιά του Κρόνου» του Γιώργου Κόρρα, στον «Τόπο» της Αντουαννέτας Αγγελίδη ή έστω στη «Μια τόσο Μακρινή Απουσία» του Σταύρου Τσιώλη; 

*Τα παραπάνω κείμενα δημοσιεύτηκαν στη στήλη HellasFilm στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (15/5 - 12/6/2013).