24 Ιουν 2013

Food for Love (2013)


Του Νέστορα Πουλάκου

Ως είθισται λίγο πριν τις γιορτές του Πάσχα, η στήλη HellasFilm καταπιάνεται με το ντοκιμαντέρ, αυτό το παρεξηγημένο κινηματογραφικό είδος που όμως κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος στις τάξεις των σινεφίλ. Για δεύτερη χρονιά παρουσιάζουμε μια δουλειά της έμπειρης σκηνοθέτριας Μαριάννας Οικονόμου, για την ακρίβεια το τελευταίο ντοκιμαντέρ της «Food for Love», που έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα του στο πρόσφατο 15ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, αποκομίζοντας θετικά σχόλια και κερδίζοντας την εκτίμηση και την εμπιστοσύνη των ξένων αγοραστών. Αυτήν τη φορά η Οικονόμου καταπιάνεται με την παραδοσιακή Ελληνίδα μητέρα! Κι όμως, ένα τόσο συνηθισμένο στοιχείο - γεγονός της καθημερινότητας στη χώρα μας, όπως και της παράδοσης μας, δεν έχει απασχολήσει τόσο τον κινηματογράφο, γίνεται αντικείμενο ενασχόλησης της δημιουργού για το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ. Και πιο σωστά, η Οικονόμου μιλά για την Ελληνίδα μητέρα, τη σχέση της με το φαγητό (μουσακάς, γεμιστά, φασολάκια, παπουτσάκια κ.ά.) και κατ’ επέκταση τα παιδιά της, τα οποία είτε ζουν μακριά της και τη νοσταλγούν είτε αγαπούν τόσο τη μαγειρική της που και πάλι δεν την «αποχωρίζονται». Μάλιστα, η αποστροφή της επίσημης υπόθεσης από την εταιρεία παραγωγής της ταινίας (η Inkas Films της Λιλέτ Μπόταση) συνοψίζει όλη αυτήν τη διαχρονική συνήθεια και αγαπημένη λατρεία: «Η απέραντη αγάπη της Ελληνίδας μάνας προς τα παιδιά της φτάνει μέχρι την άκρη της γης! Όσο μακριά κι αν είναι το παιδί της, το φαγητό της θα το ακολουθεί.» Το σπιτικό φαγητό είναι το πιο «ισχυρό όπλο» των μανάδων, ειδικώς των Ελληνίδων, οι οποίες μεγαλωμένες με τα ανατολίτικα πρότυπα της παράδοσης, της οικογένειας και του «ζεστού» σπιτιού, μεταλαμπαδεύουν την ίδια αγάπη και φροντίδα στα δικά τους παιδιά, παρά τις όποιες και δεδομένες αντιθέσεις τους. Η κάμερα της Οικονόμου διεισδύει στα σπίτια της Βίκυς, της Βάσως και της Μαρίας, στη σύγχρονη Αθήνα, οι οποίες μιλούν για τη σχέση με τα παιδιά τους, τα προβλήματα και τις ανησυχίες που αντιμετωπίζουν για διάφορα καθημερινά προβλήματα που προκύπτουν, και φυσικά αναδεικνύουν το τρίπτυχο μητέρα – σπιτικό φαγητό – παιδί, αυτήν τη στοργική σχέση εμπιστοσύνης και φροντίδας για την οποία «αγωνίζονται» ώστε να μην εκλείψει από τις σύγχρονες οικογένειες. Μάλιστα, η ίδια μητέρα που φτιάχνει με παραδοσιακό τρόπο μουσακά, μετά από λίγο μπορεί να μιλά μέσω skype (!) με το γιο της που ζει σε μια άλλη πόλη. Με άλλα λόγια, παράδοση και νέες τεχνολογίες συναντιούνται! Ένα ντοκιμαντέρ εθνικού αλλά και εθνογραφικού περιεχομένου, αν μη τι άλλο μια κινηματογραφική δουλειά που αποτυπώνει την ανθρωπογεωγραφία μας χώρας που θέλουμε όλοι -τουλάχιστον, πιστεύω- να διατηρηθεί και να συνεχίσει να μας περιβάλλει. Άλλωστε, η οικογένεια ως δομικό στοιχείο ενός λαού και μιας χώρας είναι αυτό που περισσότερο ενώνει παρά χωρίζει, αποδιώχνοντας βέβαια την όποια προοπτική της εσωστρέφειας και του αυτισμού. Κι αυτό αποτυπώνεται πλήρως στη σχέση της Ελληνίδας μητέρας με το φαγητό και το παιδί της. Η ταινία κέρδισε το πρώτο βραβείο στο σεμινάριο ντοκιμαντέρ του Storydoc το 2010 και συμμετείχε στο Pitching Forum Docs Barcelona του International Documentary Festival Barcelona 2011. Προβλήθηκε στο πρόγραμμα προβολών της Αγοράς Docs in Progress του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης 2012 και το Μάρτιο του 2013 προβλήθηκε στο τμήμα Μικρές Αφηγήσεις του επίσημου προγράμματος του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης 2013.