16 Ιουν 2013

Oι ταινίες της εβδομάδας 13-6-13


Του Νέστορα Πουλάκου 

Πριν τα Μεσάνυχτα (7/10) 

Για να μιλήσω ειλικρινά δεν είχα παρακολουθήσει στενά ούτε τις ετοιμασίες της ταινίας εδώ στη χώρα μας, και συγκεκριμένα στην Καλαμάτα. Αλλά και ούτε τις φεστιβαλικές ανταποκρίσεις από το Βερολίνο. Αντ’ αυτού και ως λάτρης των πρώτων δυο ταινιών (Πριν το ξημέρωμα, Πριν το ηλιοβασίλεμα), τις οποίες θεωρώ κορυφαίες στιγμές διαλογικού σινεμά και ρομαντζάδας αλά Ρομέρ, αλλά και ως καχύποπτος κριτικός που έχω δει και αν δεν έχω δει τριλογίες να φυλλοροούν μες στο χρόνο, περίμενα το χειρότερο «σενάριο» και τη μπαλαφάρα… …Φυσικά και διαψεύστηκα οικτρά. Καθότι το -όσο ποτέ- ώριμο δημιουργικό τρίο Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ – Ζιλί Ντελπί – Ίθαν Χοκ έστησε ένα ακόμη μεστό, περιεκτικό και ουσιώδες σενάριο, το οποίο σε συνδυασμό με την ευαίσθητη και τρυφερή σκηνοθεσία του πρώτου και τις στιβαρές ερμηνείες των δυο άλλων, μας δίνει αφενός ένα εκρηκτικό κινηματογραφικό αποτέλεσμα που μόνο να θαυμάσουμε μπορούμε. Με άλλα λόγια, η Καλαμάτα και οι παραλίες της ως φόντο και ως προορισμός όχι μόνο δεν υστερούν σε τίποτα από τη Βιέννη και το Παρίσι, αλλά και επιτείνουν παραπάνω τις κορυφώσεις αυτού του ώριμου ζευγαριού που εξακολουθεί να διερευνά και να φροντίζει τη σχέση του ακόμη και μετά τα 40 του. Πόσο αλλιώς θα ήταν ο κόσμος μας αν συνέβαινε καθολικά αυτό, άραγε; Πολλά συγχαρητήρια πρέπει να δοθούν στο ελληνικό καστ, πρωτίστως της παραγωγής που έκανε εξαιρετική δουλειά (θέλοντας έτσι να θυμόμαστε την Τσαγγάρη περισσότερο ως παραγωγό παρά ως… ζουζουνιάρα ηθοποιό!) αλλά και της υποκριτικής. Γιατί όπως σας περιγράφω είναι τα πράγματα: ένα μείγμα εξαιρετικής έμπνευσης και προσεγμένης δουλειάς είναι το «Πριν τα Μεσάνυχτα», το οποίο όχι μόνο δε σε αφήνει με την αίσθηση του τέλους αλλά τουναντίον, βγαίνοντας από την αίθουσα σκέφτεσαι πόσα ακόμη μπορεί να πει αυτό το δημιουργικό τρίο για τις ανθρώπινες σχέσεις, πατώντας στέρεα στο έδαφος κι όχι στον αέρα και τη φαντασία (όπως κάνουν οι αμερικανικές ταινίες στην πλειοψηφία τους) παρόλο που ο χρόνος το… αδικεί! Τελείωσε! Χωρίς υπερβολές, μια από τις καλύτερες κινηματογραφικές τριλογίες μόλις ολοκληρώθηκε! 

Το Καρφί (4/10) 

Υπάρχει και η ρήση «στους τυφλούς επικρατεί ο μονόφθαλμος». Δηλαδή, αν είναι να επιλέξω ανάμεσα σε έναν συνηθισμένο Ντουέιν Τζόνσον, ξέρετε που δεν μπορεί να μιλήσει, συνήθως βαράει και βογκάει και σπανίως μας δίνει μια κανονική πρόταση με υποκείμενο – ρήμα – αντικείμενο πόσω μάλλον μια «κανονική» ερμηνεία, και έναν Ντουέιν Τζόνσον – ήρωα σε μια λάιτ περιπέτεια με σαφείς κοινωνικές προεκτάσεις, τότε μάλλον δε θα διάλεγα τίποτε από τα δυο. Κι αυτό γιατί, ναι, «Το καρφί» είναι μια φροντισμένη ταινία που μπορεί να μην εντυπωσιάζει ή τελοσπάντων να ξεχωρίζει όμως ούτε λίγο ούτε πολύ βγάζει προφίλ ηθοποιού στον… πολλά βαρύ πρώην παλαιστή και γεμάτο μούσκουλα Ντουέιν, αλλά εντάξει όλα έχουν ένα όριο που δεν πρέπει να ξεπερνάμε. Χάρη σε αυτήν τη διάσταση της έχει βουίξει η ταινία και για τίποτε άλλο καθότι είναι μια από τα ίδια τα αμερικανικά, σαν να λέμε, που βλέπουμε με το κιλό στα multiplex. Δραματική ιστορία με λίγο ξύλο και στυλ αλά «αμάρτησα για το παιδί μου», θα δείτε μια στρογγυλεμένη περιπέτεια κατά την οποία φορτηγατζής πατέρας αποφασίζει να μπει στη συμμορία ενός επικίνδυνου ναρκέμπορα προκειμένου να «τον δώσει» στις αρχές ώστε να αποφυλακιστεί το βαποράκι παιδί του. Θυμίζει Ξανθόπουλο και παλιό ελληνικό σινεμά, αλλά δεν είναι τόσο μελόδραμα όσο μια προσεγμένη παραγωγή με ένα κάποιο κοινωνικό μήνυμα. 

D.O.A. - Κυνηγώντας τον Δολοφόνο μου (8/10) 

To «D.O.A.», δηλαδή dead on arrival (νεκρός κατά την άφιξη), είναι ένα από τα καλύτερα φιλμ νουάρ του παγκόσμιου κινηματογράφου που προβλήθηκε το 1950 και έκτοτε έχει επηρεάσει γενιές και γενιές κινηματογραφιστών. (Σ.σ. Χωρίς να μακρηγορήσω περισσότερο, η ταινία του Ματέ προβάλλεται σε επανέκδοση το φετινό καλοκαίρι, παρόλο που η εταιρεία διανομής της είχε «φροντίσει» να τη διανείμει ως dvd σε γνωστή κυριακάτικη εφημερίδα προς τριετίας.) Μόλις 83 λεπτών, αυτή η ταινία μυστηρίου με την εξαίσια σκηνοθεσία του Ματέ και τη δυναμική ερμηνεία του πρωταγωνιστή της Έντμοντ Ο’ Μπράιαν, ξεκινάει με ένα απίστευτης σύλληψης σκηνοθετικό / σεναριακό εύρημα: ο ήρωας της ιστορίας εμφανίζεται στο αστυνομικό τμήμα καταγγέλλοντας τη δολοφονία του στο Σαν Φρανσίσκο, και διηγούμενος στους ντετέκτιβ του τμήματος ανθρωποκτονιών τι ακριβώς συνέβη. Σιγά – σιγά ξετυλίγεται το κουβάρι ενός απίστευτου μπλεξίματος, που έχει να κάνει με ξεκαθάρισμα λογαριασμών, παράνομες δοσοληψίες, περίεργες αγοραπωλησίες του χημικού στοιχείου του ιριδίου αλλά και τη «δολοφονική» δόση ενός δηλητηρίου, το οποίο καταστρέφει σταδιακά τον οργανισμό προκαλώντας, σε μια – δυο μέρες ή το πολύ μια εβδομάδα το θάνατο. Ήρωας μας είναι ο Φρανκ Μπίγκελοου, ο οποίος αποφασίζει να ξεκουραστεί για μια εβδομάδα στο Σαν Φρανσίσκο, μακριά από τη, γεμάτο στρες, εργασία του και τη, γοητευτική αλλά πιεστική, σύντροφο – συνεργάτιδα του. Μάλιστα, από την πρώτη στιγμή που πατάει το πόδι του στο ξενοδοχείο όπου έχει επιλέξει για να διαμείνει και διαπιστώνοντας ότι, εξαιτίας μιας εμπορικής έκθεσης, κυκλοφορούν πολλές και ωραίες γυναίκες εκεί, «σαλεύει» το μάτι του και γεμίζει με όρεξη για ξεφάντωμα και φλερτ. Το νυχτερινό Σαν Φρανσίσκο αποδεικνύεται το ιδανικότερο μέρος για το «στρεσαρισμένο» πρωταγωνιστή μας. Εξακολουθώ να πιστεύω, τόσα χρόνια αφότου είδα την ταινία για πρώτη φορά, ότι η σκηνή στο τζαζ μπαρ The Fisherman κατά την οποία κινηματογραφείται σε φρενήρεις ρυθμούς μια υπέροχη χορευτική εκτέλεση από τους μαύρους μουσικούς της ορχήστρας, με τους θαμώνες να κραυγάζουν από την τρέλα της μουσικής, να βρίσκονται σε μια μέθεξη, σε μια έκσταση, παραμένει μια από τις καλύτερες και αρτιότερες στο παγκόσμιο σινεμά διαχρονικά. Εκεί λοιπόν, σε αυτό το μπαρ, ο ήρωας μας «λαμβάνει» χωρίς να το καταλάβει φυσικά, το δηλητήριο μέσα στο ουίσκι του από ένα μυστήριο πρόσωπο, ενόσω φλέρταρε μια αινιγματική και ατίθαση γυναίκα στη μπάρα. Από το επόμενο πρωί, όταν ο Μπίγκελοου ξυπνάει στο δωμάτιο του με μια έντονη δυσφορία και διαπιστώνει, αργότερα στο νοσοκομείο, ότι έχει δηλητηριαστεί ξεκινάει ένα απίστευτο κυνηγητό –ο αγώνας δρόμου για να βρει το δολοφόνο του και να λάβει το αντίδοτο γιατί του απομένουν μόνο λίγες ώρες ζωής! Εξ όσων καταλαβαίνετε, πρόκειται για μια αριστουργηματική ταινία όπου τα κινηματογραφικά στοιχεία του σασπένς και της αγωνίας, σε συνδυασμό με το θρίλερ και την εν γένει περιπέτεια, λειτουργούν καταλυτικά ώστε ο θεατής να γίνει κοινωνός του αγώνα και του άγχους του πρωταγωνιστή για ζωή. Και να μην ξεχνάμε ότι βρισκόμαστε στο 1950, δηλαδή στην εποχή των μεγάλων στούντιο και των παραγωγών σε εσωτερικούς χώρους, με την ταινία του Ματέ να έχει γυριστεί σε μεγάλο βαθμό σε εξωτερικούς χώρους και στο ημερήσιο / νυχτερινό Σαν Φρανσίσκο. Πρόκειται για μια θαυμάσια ταινία που αξίζει να δείτε με οποιοδήποτε τρόπο. Εύχομαι η προβολή αυτής της επανέκδοσης να είναι τουλάχιστον ικανοποιητική, μακάρι να ήταν κόπια –έστω και φθαρμένη από το χρόνο, κι όχι ένα απλό dvd (διαφορετικά θα το αναζητήσουμε στο αρχείο εκείνης της εφημερίδας…). 

*Οι κριτικές δημοσιεύθηκαν στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (13-6-13).