6 Ιουλ 2013

Πώς ο Γούντι Άλεν μπορεί να αλλάξει τη ζωή σας (Mεταίχμιο, 2013)


Του Νέστορα Πουλάκου

Μια έξυπνη και παιχνιδιάρικη γαλλική έκδοση κυκλοφόρησε πρόσφατα στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Μεταίχμιο. Πρόκειται για το αφήγημα - μελέτη του Γάλλου ψυχολόγου και ψυχαναλυτή Ερίκ Βάρτζμπεντ «Πώς ο Γούντι Άλεν μπορεί να αλλάξει τη ζωή σας», μια σινεφιλική αλλά και άκρως ψυχαναλυτική προσέγγιση θεμάτων που έχουν απασχολήσει εδώ και πέντε δεκαετίες τον Νεοϋορκέζο δημιουργό. Μόλις 120 σελίδων, αυτό το απολαυστικό αφήγημα αναδεικνύει πρώτα απ’ όλα τη σινεφιλία του συγγραφέα του, και φυσικά την αγάπη του για τον κινηματογράφο του γνωστού νευρωτικού σκηνοθέτη που όλοι λατρεύουμε και αδημονούμε κάθε χρόνο για τη νέα ταινία του. Καθότι μπορεί ο Άλεν να μην επέλεξε τη χώρα μας για τη νέα ταινία του, μια και η περιήγηση του στην Ευρώπη εξακολουθεί παρά τα κατά καιρούς αμερικανικά «διαλείμματα» του, όμως ήρθε να προστεθεί αυτή η ελληνική έκδοση που ακολουθεί την ισπανική και την ιταλική. Έτσι λοιπόν ταυτόχρονα με την ευχάριστη διάθεση που δείχνει ο συγγραφέας - ψυχαναλυτής για τη μελέτη και την περαιτέρω ανάλυση των θεμάτων που απασχολούν τον Άλεν, ταυτόχρονα κρίνει, μιλάει και - ίσως - συνδιαλέγεται με τον αγαπημένο δημιουργό για τις ταινίες του. Με αυτό τον τρόπο (ξανά)θυμόμαστε τις «Σφαίρες πάνω από το Μπρόντγουεϊ» και το «Ζέλιγκ», το «Σεπτέμβριο» και τον «Ωραίο και σέξι», το «Μανχάταν» και το «Βίκι Κριστίνα Μπαρτσελόνα», τις «Συμφωνίες και ασυμφωνίες» και το «Όλοι λένε σ’ αγαπώ» κ.ά. Από την άλλη μεριά εντρυφεί στη θεματολογία των αλενικών ταινιών: πως ο δημιουργός έχοντας επηρεαστεί από τις εσωτερικές ανάγκες και τα ερωτηματικά του αλλά και τις - από χρόνια - εμπειρίες του στο ντιβάνι του ψυχολόγου - ψυχαναλυτή γίνεται και ο ίδιος ένας «κινηματογραφικός» ψυχολόγος των θεατών του. Αλλά και πως οι ήρωες του έχουν δομηθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορούν να «προσεγγίζουν» τους σινεφίλ, την ίδια στιγμή που τα προβλήματα - θέματα - σκοτούρες τους εντυπώνονται πέρα από την οθόνη ως στοιχεία μιας εσώτερης διαλεκτικής του καθενός από εμάς. Η ερωτική ζωή, η θρησκεία και η πολιτική, η πνευματικότητα, το τυχαίο και οι «χάρες» του, η πραγματικότητα και το φανταστικό, η ευημερία και η κατανόηση, οι σκοτεινές ανθρώπινες πράξεις, η ευτυχία και φυσικά η ηθική μπαίνουν στο μικροσκόπιο του Βάρτζμπεντ αφού πρώτα έχουν περάσει, αναλυθεί και ερμηνευθεί από τον σπουδαίο ηθοποιό και σκηνοθέτη Γούντι Άλεν. Με αυτό τον πολύ έξυπνο τρόπο, ο Γάλλος ψυχαναλυτής μιλάει για το ανθρώπινο ψυχικό κόσμο μέσα από τον αλενικό κινηματογράφο -ένας εύπεπτος μεν ουσιώδης δε συγγραφικός τρόπος ψυχανάλυσης των αναγνωστών του. Η ελληνική έκδοση «Πώς ο Γούντι Άλεν μπορεί να αλλάξει τη ζωή σας» του Ερίκ Βάρτζμπεντ, σε μετάφραση της Ρίτας Κολαΐτη, κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Μεταίχμιο στην τιμή των 8,80 ευρώ. 

*Η βιβλιοπαρουσίαση δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (1-7-13).