21 Σεπ 2013

Ντελίριο (1983)


Του Νέστορα Πουλάκου 

Η συγκεκριμένη ταινία παίχτηκε στην τελευταία ημέρα του φετινού Ταινιοράματος, σε ένα ειδικό αφιέρωμα στο σκηνοθέτη Νίκο Ζερβό: ο «Δράκουλας των Εξαρχείων», οι «Τηλε-Κανίβαλοι» και φυσικά το «Ντελίριο» ολοκλήρωσαν στις 3 Ιουλίου 2013 το φετινό μαραθώνιο των 147 ταινιών που διεξήχθη στον κινηματογράφο Άστυ για 24η χρονιά. Ταυτόχρονα έκλεισε το μάτι στους σινεφίλ και για έναν άλλο λόγο: Το φετινό Ταινιόραμα ήταν αφιερωμένο στον Αντώνη Στεργιάκη, ένα θρυλικό αιθουσάρχη στην Αθήνα του β’ μισού του 20ου αιώνα, ακόμη διανομέα arthouse ταινιών και εμπνευστή αυτού του σινέ-μαραθωνίου από τα χρόνια του Αλφαβίλ, στην οδό Μαυρομιχάλη αρχές της δεκαετίας του 1990. Και γιατί να κλείσει το «Ντελίριο» του Νίκου Ζερβού το Ταινιόραμα 2013 που ήταν αφιερωμένο στη μνήμη του; Καθότι ο κυρ-Αντώνης, επί δεκαετίες πίσω από τα γκισέ των σινεμά, πραγματοποιεί το μοναδικό κινηματογραφικό του πέρασμα στο «Ντελίριο». Με το δημοφιλές «να πούμε» και το μάγκικο λόγο του υποδύεται τον ιδιοκτήτη ενός φλιπεράδικου των ‘80s που πασχίζει να διώξει από το μαγαζί του τον ήρωα (Άλκης Παναγιωτίδης), ο οποίος πάσχει από αϋπνίες. Αλλά και γιατί βασικός καταλύτης αυτής της ταινίας ήταν ο Βαγγέλης Κοτρώνης (σεναριογράφος, ηθοποιός), ο άντεργκραουντ κινηματογραφικός (κι όχι μόνο) μύθος στη δεκαετία του 1980 που «έφυγε» μόλις στα 28 του έχοντας προλάβει να κάνει ένα σωρό πράγματα στην «κοχλάζουσα» Αθήνα της εποχής, μεταξύ άλλων τις θρυλικές μεταμεσονύχτιες προβολές στο Ελυζέ (στα Ιλίσια) με τον κυρ-Αντώνη. Ας έρθουμε όμως στην ταινία, που κυκλοφόρησε την ίδια χρονιά με το «Δράκουλα των Εξαρχείων» κόβοντας περί τα 13 χιλιάδες εισιτήρια στις αίθουσες. Ο Ζερβός κάνει μια ταινία για την κινηματογραφική πιάτσα, μην «ξεχνώντας» να τα βάλει με τους καθεστωτικούς σκηνοθέτες, τους κριτικούς κινηματογράφου (πολλάκις μες στο έργο), τις αίθουσες και τη διανομή αλλά και το πώς λειτουργούσε το κινηματογραφικό κύκλωμα της εποχής. Ήρωα του τοποθετεί έναν ταλαντούχο σκηνοθέτη, με τις ιδιαιτερότητες, τις παραξενιές του αλλά και τα κόντρα ψυχολογικά του. Η ταινία μάλιστα κυκλοφόρησε με τον υπότιτλο «Μια άλλη άποψη της βίας» (!), χωρίς να τη χαρακτηρίζει καθόλου πέρα από μια και μόνο σκηνή του Άλκη Παναγιωτίδη με την Ισαβέλλα Μαυράκη (ερωτική σύντροφος του στην ταινία) και τον άγριο καβγά τους. Ο έτερος ήρωας είναι ένας κινηματογραφικός παραγωγός, που υποδύεται με ιδιαίτερη απλότητα ο Κωνσταντίνος Τζούμας, βασικό μέλημα του οποίου είναι να κάνει ταινίες με αυτόν το σκηνοθέτη που εκτιμά και εμπιστεύεται παρά την κυκλοθυμία του. Από κει και πέρα, ξεκινάει όντως ένα κινηματογραφικό ντελίριο καθότι - προφανώς - ελλείψει σεναρίου αλλά έχοντας μόνο το βασικό κορμό, η γνωστή παλιοπαρέα του Ζερβού (Τζούμας, Παναγιωτίδης, Μαυράκη, Μπουλάς, Βαλαβανίδης, Βαβούρας, Κοτρώνης κ.ά.) αυτοσχεδιάζει ποικιλοτρόπως και χωρίς ιδιαίτερη συνοχή μεταξύ των σκηνών. Βέβαια, το «αναρχικό» και ελευθεριάζον κλίμα της εποχής αλλά και των γυρισμάτων αποτυπώνεται περίφημα επί της οθόνης. Κάπου μεταξύ «βεβιασμένης» βιντεοκασέτας και κινηματογραφικής ταινίας, το «Ντελίριο» συγκαταλέγεται στις καλτ επιτυχίες της περιόδου, ειδικώς σε μια σειρά ταινιών που έκανε ο Ζερβός και έχουν αφήσει εποχή στα άντεργκραουντ στέκια των σινεφίλ και των Εξαρχείων.