1 Σεπ 2013

Μόνος εναντίον όλων


Του Νέστορα Πουλάκου

Αυτή την εβδομάδα κάνουν πρεμιέρα στις αίθουσες έξι ταινίες, με την καλοκαιρινή «μούχλα» της αποθήκης να εξακολουθεί να αναδεύει από τον προγραμματισμό των πρώτων προβολών. Ξεχωρίζει από το σωρό η φουτουριστική περιπέτεια «Elysium», με έναν Ματ Ντέιμον ικανό να κάνει τα πάντα για να σώσει τη Γη και το τομάρι του. Σε επανέκδοση προβάλλονται συνολικά τρεις ταινίες: οι «Ευνοούμενοι του φεγγαριού» του κυνηγημένου Γεωργιανού Οτάρ Ιοσελιάνι, «αγκαλιάζουν» την αυγουστιάτικη πανσέληνο χαρίζοντας μας μαγικές στιγμές από το «ξεχασμένο» arthouse σινεμά των ‘80s. Επίσης, από τη δεκαετία του 1950 έρχονται οι αξεπέραστοι «Δώδεκα ένορκοι» του Σίντνεϊ Λιούμετ και το γλυκανάλατο ρομάντζο «Τα μυστικά της κρεβατοκάμαρας» με την Ντόρις Ντέι. Και οι δυο ταινίες δεν προβλήθηκαν στους δημοσιογράφους, όπως επίσης η παιδική ταινία «Αεροπλάνα» και η περιπέτεια με τον Τζον Κιούζακ «Κωδικός ασφαλείας».

Ταινία της εβδομάδας είναι το «Elysium» (5/10) με τον Ματ Ντέιμον να προσπαθεί να επιβιώσει στην κοινωνία του Μεγάλου Αδελφού, των άγριων ενστίκτων, του ιδανικού πλανήτη των λίγων προνομιούχων και της ανθρωποφαγικής Γης της φτώχειας και της δυσωδίας, της αλητείας και του τραμπουκισμού. Στο γαλλικό «Κρυφό πάθος της Τερέζ Ντ.» (4/10), την τελευταία ταινία του τεχνίτη Κλοντ Μιλέρ, επικεντρωθείτε σε ένα ουσιαστικά δεύτερο μέρος - αποκάλυψη, αληθινό κρεσέντο συναισθημάτων και υπερβατικών καταστάσεων, ενώ η πρωταγωνίστρια Οντρέι Τοτού δεν πείθει. Χωρίς ψυχή παρουσιάζεται το γαλλικό αστυνομικό θρίλερ «Ο κύκλος του Mobius» (3/10), μια ταινία - σκέτη αδιαφορία παρά το λαμπερό καστ της και την προσεγμένη παραγωγή της. Μια ταινία για να τραβάμε τα μαλλιά μας είναι η «Οικογένεια Μίλερ» (2/10), με την κάκιστη ερμηνεία της Τζένιφερ Άνιστον και την εκτός πραγματικότητας ιστορία που πραγματεύεται (μια «ψεύτικη» οικογένεια ως… βαποράκι ναρκωτικών). Δεκαετίες μετά και υπό το φως της αυγουστιάτικης πανσελήνου προβάλλεται το γαλλικό λυρικό έπος του διωχθένται, από το κομμουνιστικό καθεστώς, Γεωργιανού Οτάρ Ιοσελιάνι «Οι ευνοούμενοι του φεγγαριού» (7/10).

*H στήλη Στοπ Καρέ δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα Το Χωνί (25-8-13).

 Κριτικές ταινιών στο SevenArt.gr (22-8-13) 

Elysium 

Ο Νιλ Μπλόμκαμπ περπατώντας σε γνώριμα μονοπάτια και με την ερμηνευτική βαρύτητα του σταθερά καλού τα τελευταία χρόνια Ματ Ντέιμον, προσπαθεί να επαναλάβει την ανέλπιστη επιτυχία της φουτουριστικής και υπερβίαιης περιπέτειας «District 9» που τον καθιέρωσε. Όμως απλώς προσπαθεί, δεδομένου ότι η επιτυχία συνήθως έρχεται μόνο μια φορά ειδικώς αν έχουμε να κάνουμε με πανομοιότυπο έργο. Από την άλλη μεριά, το «Elysium» του Μεγάλου Αδελφού, των άγριων ενστίκτων, του ιδανικού πλανήτη των λίγων προνομιούχων και της ανθρωποφαγικής Γης της φτώχειας και της δυσωδίας, της αλητείας και του τραμπουκισμού, διαθέτει μια ατμοσφαιρική δεινότητα αλλά και ένα αυθόρμητα δυναμικό, περιπετειώδες φουτουριστικό σύμπαν που συναρπάζει. Εκεί όμως που χωλαίνει πραγματικά η ταινία του Μπλόμκαμπ είναι στη σύνθεση και την ανάπτυξη των χαρακτήρων. Καθότι ένας Ματ Ντέιμον όσο καλός και να είναι δε φτάνει ειδικώς σε τέτοιου είδους ταινίες, όπου το κλισέ, το χιλιοειπωμένο και το επουσιώδες δίνουν και παίρνουν. Επιδερμικοί ήρωες και φλατ καταστάσεις εξισορροπούνται από την προσεγμένη παραγωγή και τη δυναμική της αφήγησης. 

Το Κρυφό Πάθος της Τερέζ Ντ. 

Η τελευταία ταινία του τεχνίτη αλλά άνισου Γάλλου σκηνοθέτη Κλοντ Μιλέρ δε μπορεί παρά να διαθέτει την καλλιτεχνική ιδιοσυγκρασία του δημιουργού της, που δεν κατάφεραν να υπερκεράσουν ούτε η σημαντικότητα του βιβλίου του Φρανσουά Μοριάκ ούτε η μεγάλη επιτυχία της πρώτης κινηματογραφικής βερσιόν του 1962 με την Εμανουέλ Ριβά στο ρόλο της Τερέζ. Αντιθέτως η επιλογή της Οντρέι Τοτού αποδείχθηκε εντελώς λανθασμένη, δεδομένου ότι η αλλοτινή λάμψη της Γαλλίδας pop icon των αρχών του 21ου αιώνα μοιάζει να ξεθωριάζει με τον καιρό και η ίδια να μη μπορεί να πείσει για το βάθος και την αισθαντικότητα αυτών που νιώθει και παίζει επί της οθόνης. Έστω και καλά κρυμμένων. Όπως συμβαίνει στην ηρωίδα που υποδύεται. Στην περίπτωση που δεν αγανακτήσετε από το απελπιστικά βαρετό πρώτο μισό της ταινίας, επέρχεται ένα ουσιαστικά δεύτερο μέρος – αποκάλυψη, αληθινό κρεσέντο συναισθημάτων και υπερβατικών καταστάσεων. Σε αυτό πρωτίστως να ποντάρετε ώστε να αισθανθείτε τον πνιγμό και την καταπίεση των ερωτικών δονήσεων μιας γυναίκας που μεγάλωσε και έζησε στην παλαιοσυντηρητική επαρχιακή Γαλλία των αρχών του 20ου αιώνα. 

Ο Κύκλος του Mobius 

Στην περίπτωση της ταινίας του Ερίκ Ροσάν παρατηρούμε πόσο δύσκολο είδος είναι η αστυνομική περιπέτεια, τόσο στον κινηματογράφο όσο και στη λογοτεχνία. Πολλοί είναι αυτοί που το χαρακτηρίζουν από εύκολο έως παρά-καλλιτεχνικό είδος. Στην ουσία του, είναι τέτοιο το σασπένς αλλά και η συγκίνηση που μας προκαλεί, ώστε οι απαιτήσεις είναι υψηλές και η τεχνική που χρειάζεται για να πετύχει αριστοτεχνική. Λοιπόν, τίποτε απ' όλα τα παραπάνω δεν διαθέτει αυτή η γαλλική ταινία – σκέτη αδιαφορία. Άπαντα τα συστατικά της είναι τόσο αρμονικά και τέλεια δεμένα μεταξύ τους ώστε η πλήξη προκαλείται από την απουσία λάθους. Κι αυτό γιατί ναι μεν προσέχτηκε στην εντέλεια η παραγωγή και επιλέχθηκαν τόσο καλοί ηθοποιοί στους πρώτους ρόλους, τίποτα και κανένας όμως δεν έχει ψυχή. Ρώσοι και Αμερικανοί πράκτορες, πετυχημένος επιχειρηματίας – μούτρο, τζόγος και εκατομμύρια δολάρια, αλλά και ένα βαθύ ρομάντζο ενός γοητευτικού άντρα (Ζαν Ντιζαρντέν) και μιας όμορφης γυναίκας (Σεσίλ Ντε Φρανς) κάτω από τον Πύργο του Άιφελ… Εντέλει «όλα τα λεφτά» είναι ο παντελώς Ρώσος «αλά στυλ Αμπράμοβιτς» Τιμ Ροθ και, δυστυχώς, τίποτε άλλο. 

Οικογένεια Μίλερ 

Υπάρχει ένας κανόνας στη σινεφιλία μου: όταν βρεθείς μπροστά σε μια ταινία με την Τζένιφερ Άνιστον στον πρωταγωνιστικό ρόλο, ξαναβάλε τα λεφτά στην τσέπη σου και τρέχα όσο πιο μακριά μπορείς. Γιατί όσο και γοητευτική να είναι η πετυχημένη (μόνο τηλεοπτικά) Άνιστον, στον κινηματογράφο… δεν παλεύεται! Αυτόν τον κανόνα επιβεβαιώνει η «Οικογένεια Μίλερ», που με ανάγκασε να βαριανασάνω πολλές φορές… Τόσο για το θέμα που πραγματεύεται (μια «κατασκευασμένη» οικογένεια γίνεται για λίγες μέρες... βαποράκι!) όσο και για τις εν γένει απαράδεκτες ερμηνείες που βλέπουμε και βέβαια απορούμε. Ταινία προς αποφυγή με άλλα λόγια. 

Οι Ευνοούμενοι του Φεγγαριού 

Ένα δαιδαλώδες μωσαϊκό σχέσεων, καταστάσεων και χαρακτήρων στο μετά-ελευθεριακό, και αρκούντως μποέμ, Παρίσι της δεκαετίας του 1980 χτίζει ο Γεωργιανός -με άριστη σοβιετική κινηματογραφική παιδεία- τεχνίτης Οτάρ Ιοσελιάνι θυμίζοντας από Τατί και Μπρεσόν μέχρι τον… κύβο του Ρούμπικ. Εκείνο όμως που πρωτίστως αναδεύει αυτή η μυσταγωγική και σίγουρα βαθιά μελαγχολική αλληλουχία γεγονότων και προσώπων, που μεταξύ τους μπλέκονται και μπερδεύονται με τον πιο αφελή, τον πιο απλό και γλυκό τρόπο, είναι η αίσθηση του δικαίου για τον καθένα από τους ήρωες της ταινίας, οι οποίοι αυτό που επιδιώκουν είναι η ιδεολογική επιβίωση τους. Ληστές και τρομοκράτες, πόρνες και κομπιναδόροι, οικογενειάρχες και εραστές, εργάτες και καλλιτέχνες, μπουρζουάδες και προλετάριοι, γοητευτικές γυναίκες και «περπατημένοι» άνδρες δένουν και λύνονται με τον πλέον αριστοτεχνικό τρόπο που έχει να επιδείξει το σκληροπυρηνικό arthouse σινεμά της δεκαετίας του 1980, το όποιο συναντούσε στο εκτόπισμα του Ιοσελιάνι έναν αυθεντικό εκφραστή του.