15 Σεπ 2013

Νύχτες κινηματογράφου


Του Νέστορα Πουλάκου 

Αυτή την εβδομάδα κάνουν πρεμιέρα στις αίθουσες πέντε ταινίες, χωρίς να ξεχωρίζει κάποια παραγωγή τόσο για το ενδιαφέρον της όσο και για τη σπουδαιότητα της. Θρίλερ, μπλοκμπάστερ, φεμινιστικό δράμα και νεανική τρέλα, αλλά και ένα ντοκιμαντέρ και μια «ξεπερασμένη» επανέκδοση συνθέτουν το κινηματογραφικό μωσαϊκό των ημερών. Δεν προβλήθηκαν στους δημοσιογράφους το μπλοκμπάστερ «Pacific rim» του Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο, που δεν έρχεται με καλές κριτικές απ’ έξω, αλλά και η επανέκδοση του Ζαν-Λυκ Γκοντάρ «Όλα πάνε καλά» - ένα καυστικό σχόλιο στη μετά-Μάη του ’68 εποχή (η ταινία γυρίστηκε το 1972). Αυτές τις ημέρες όμως υπάρχει οργασμός κινηματογραφικών εκδηλώσεων: τη Δευτέρα 16 Σεπτεμβρίου ξεκινάει το 36ο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας, και την Τετάρτη 18 Σεπτεμβρίου το 19ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Αθηνών - Νύχτες Πρεμιέρας. Ακόμη, από σήμερα διεξάγεται ένα αφιέρωμα στο σινεμά του Λαρς φον Τρίερ στον κινηματογράφο Άστυ, ενώ τη Δευτέρα 16/9 πραγματοποιείται εκδήλωση στη μνήμη της Αλίντας Δημητρίου, στην Ταινιοθήκη της Ελλαάδας. 

Τρόμος στο σπίτι 

Αν και φτιαγμένο από τους πιτσιρικάδες του σπονδυλωτού και αρκούντως τρομαχτικού «V/H/S», το θρίλερ «Είσαι ο επόμενος» (που δεν έχει καμία σχέση με το αστυνομικό μπεστ σέλερ του Γκρεγκ Χόρβιτζ) δεν ανήκει στη σαβούρα που μας πασάρει το Χόλιγουντ κάθε χρόνο. Δεν είναι παιδιάστικο και βλακώδες όπως οι περισσότερες νεανικές ταινίες τρόμου με τα όμορφα κορίτσια και τα γυμνασμένα αγόρια. Και δεν είναι τόσο συνηθισμένο και ανιαρά προβλέψιμο. Αντιθέτως διαθέτει απ’ όλα: τρόμο, γέλιο και προβληματισμό πάνω στον ιερό θεσμό της οικογένειας και τη συνάρτηση που παίζουν πάντοτε τα χρήματα στις σχέσεις εντός της. Οι πιτσιρικάδες δημιουργοί δεν αποφασίζουν μια ακόμη εκδρομή σε στοιχειωμένο σπίτι, ή δεν τοποθετούν τους τραγικούς ήρωες τους σε έναν επαρχιακό αυτοκινητόδρομο γεμάτο serial killers. Αλλά ζουμάρουν σε μια προβληματική, γεμάτη ψυχώσεις, νεύρα και εντάσεις οικογένεια. Με άλλα λόγια σε ένα σαθρό περιβάλλον που όλοι κάπου, κάπως, κάποτε έχουμε συναντήσει. Αν και διαθέτει κλισέ αυτά δεν είναι αφόρητα, και παρόλο που δεν είναι ότι πιο πρωτότυπο έχουμε δει εντούτοις μας εκπλήσσει με το δυναμισμό της καταγραφής των γεγονότων καθώς αυτά διαδέχονται το ένα το άλλο μες στο σπίτι του τρόμου. Εν ολίγοις είναι ένα αμερικανικό θρίλερ που διασκεδάζει χωρίς απαραιτήτως να ξεχωρίζει, αλλά που θα μας μείνει ως κινηματογραφική εμπειρία μια και καλό θρίλερ πια βλέπουμε με το κιάλι. 

Κάποτε στο Χόλιγουντ 

Δεν μπορούμε να πούμε ότι ξεμωραίνεται η Σοφία Κόπολα - τέτοιου είδους και ύφους κινηματογραφικές ατασθαλίες έχει κάνει αμέτρητες στο παρελθόν ο πατέρας της Φράνσις Φορντ, ανάμεσα στα κλασικά αριστουργήματα του. Από την άλλη μεριά, η Σοφία μπορεί να μην έχει κάνει ακόμη τη μεγάλη ταινία, αλλά έχει πάρει και Όσκαρ Σεναρίου και Χρυσό Λιοντάρι στο Φεστιβάλ Βενετίας άρα έχει κάθε δικαίωμα στον παλιμπαιδισμό. Όπως για παράδειγμα η ταινία «Οι ύποπτοι φορούσαν γόβες»: το να παίρνει ένα όντως καυτό και πραγματικό θέμα (ανήλικα κορίτσια της μεγαλοαστικής τάξης εμφανώς παρασυρμένα από τη λάμψη των σελέμπριτις και την ιλουστρασιόν ζωή, κλέβουν κατ’ εξακολούθηση σπίτια πλουσίων για πλάκα) και να εμμένει στις κλοπές, στο ξεφάντωμα και στις καταχρήσεις κι όχι στο τι συμβαίνει τόσο στον εσωτερικό κόσμο των κοριτσιών όσο και στο σπίτι τους (και στην οικογένεια τους ευρύτερα) είναι χαβαλές, και μάλιστα επιδερμικός. Ναι, η ταινία της Κόπολα έχει και υπέροχο σάουντρακ, και λαμπυρίζουσα φωτογραφία, και μια υπέροχη Έμα Γουάτσον, αλλά δεν έχει ψυχή, δεν έχει ουσία ούτε είναι ικανή να συνθέσει μια σωστή και στιβαρή προβληματική. Αλλά μένει στην επιφάνεια των γεγονότων και παίζει απλώς με την εικόνα προς τα έξω. Την ενδιαφέρει περισσότερο το hype του φαίνεσθαι παρά η ουσία των πράξεων αυτών καθαυτών. 

Παίζονται ακόμη 

- Με μια αρχαιοελληνική αύρα, ένα δυναμισμό φεμινισμού, αλλά και τη μεσανατολική κουλτούρα που μπερδεύεται με τη θρησκεία και την παράδοση του τόπου και του λαού, η γαλλική ταινία «Όταν θέλουν οι γυναίκες» μας παρασέρνει μεν στη μυσταγωγία της ερήμου και της ειρήνης, αποδεικνύεται όμως υπερβολικά πομπώδης και καλλιτεχνίζουσα για τα γούστα μας. 

- Το δεύτερο μέρος της έρευνας της Μαρίας Ηλιού «Από τις δυο πλευρές του Αιγαίου Μέρος 2ο: Μετά τη Σμύρνη» είναι ένα ντοκιμαντέρ επιστημονικής ακρίβειας και παιδευτικού χαρακτήρα - μια σημαντική παρακαταθήκη για την ιστορική μας μνήμη. 

Είσαι ο επόμενος **1/2 
Οι ύποπτοι φορούσαν γόβες ** 
Όταν θέλουν οι γυναίκες ** 
Από τις δυο πλευρές του Αιγαίου Μέρος 2ο: Μετά τη Σμύρνη - 

*H στήλη Στοπ Καρέ δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα Το Χωνί (15-9-13). 

Κριτικές ταινιών στο SevenArt.gr (12-9-13) 

Όταν Θέλουν οι Γυναίκες 

Όλο και συχνότερα βλέπουμε στο σινεμά ιστορίες με θέμα τη γυναίκα στις ανατολικές χώρες, όπου η θέση της δεν είναι και η καλύτερη. Πρόσφατα είδαμε στη χώρα μας την «Πηγή των γυναικών», ανάλογου ύφους και αντίστοιχης αισθητικής είναι το «Όταν θέλουν οι γυναίκες», επίσης γαλλικής παραγωγής. Όπου και πάλι τα βάζουν με τους άντρες τους, αλλά και αυτούς της περιοχής ευρύτερα, συνθέτοντας ένα τύπου αρχαιοελληνικό δράμα, με μπόλικο φεμινιστικό δυναμισμό, προβάλλοντας ταυτόχρονα την κουλτούρα τους η οποία μπερδεύεται τόσο με την ηθική και αξιακή ισχύ της θρησκείας όσο και με το εκτόπισμα και την επιβολή της ίδια της παράδοσης. Το αποτέλεσμα είναι αμφίσημο. Καθότι αν και παρασυρόμαστε από τη μυσταγωγία του τρόπου που χειρίζονται τα πράγματα οι γυναίκες και του τόπου της ερήμου, με τον συνεπακόλουθο αγώνα για ειρήνη στην περιοχή, εντούτοις μας ξενίζει η στομφώδης παραληρηματική, οι πομπώδεις ερμηνείες και η ακραίως καλλιτεχνίζουσα αντιμετώπιση των σοβαρών αυτών καταστάσεων.