13 Οκτ 2013

Έχει όρια η εκδίκηση;


Του Νέστορα Πουλάκου 

Αυτή την εβδομάδα κάνουν πρεμιέρα στις αίθουσες επτά ταινίες, που ανταποκρίνονται σε όλα τα γούστα και τις ηλικίες. Οι προτάσεις της εφημερίδας είναι το δυνατό αστυνομικό θρίλερ «Prisoners», με τον Χιου Τζάκμαν, και το γαλλο-ιρανικό «Παρελθόν» με την Μπερενίς Μπεζό («The Artist»), οι οποίες και ξεχωρίζουν από το σύνολο. Παίζονται ακόμη: τα σίκουελ του κινουμένου σχεδίου «Εγώ, ο απαισιότατος» και του θρίλερ «Ο τελευταίος εξορκισμός», η ελληνική ταινία «Luton» που προβλήθηκε στο πρόσφατο ισπανικό φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν, και το ντοκιμαντέρ «Χαραγμένες ζωές» του Σπύρου Τέσκου που μιλάει για τον άνθρωπο μέσα στην περιδίνηση της οικονομικής κρίσης. 

Έχει όρια η εκδίκηση; 

Με το βραβείο κοινού από το πρόσφατο Φεστιβάλ του Τορόντο και τον ικανότατο Καναδό σκηνοθέτη Ντενί Βιλνέβ («Μέσα από τις φλόγες») να κρατάει τη μπαγκέτα του όλου εγχειρήματος, το «Prisoners» ξεδιπλώνει την ανθρώπινη μανία αλλά και την αρρώστια που «κυκλοφορεί» γύρω μας μέσα από το δαιδαλώδες, μυστήριο και άκρως αινιγματικό σενάριο του. Σε αυτές τις 2,5 ώρες, τα όρια της εκδίκησης είναι θολά, αλλά και τα όρια της ανθρώπινης παραδοξότητας δυσδιάκριτα. Στο τέλος της ιστορίας, η εξιλέωση μέσα από την απροσδόκητη εμφάνιση του μικρού παιδιού μπορεί να δίνεται κι έτσι να λυτρώνεται η αγωνία και η προσπάθεια της οικογένειας και της αστυνομίας, όμως το μυστήριο εξακολουθεί, οι υπόνοιες παραμένουν και οι δεύτερες σκέψεις και τα ερωτηματικά του «γιατί;», του «ως που;» και του «πότε;» κατακλύζουν τους ήρωες μας. Εν ολίγοις μιλάμε για ένα έντονο κοινωνικό θρίλερ, που παίζει με την ψυχολογία του θεατή και τον κρατάει τσιτωμένο έως το τέλος. Τότε είναι που καταλαβαίνουμε εξ ολοκλήρου τον πόνο, την οργή, το πάθος και την όρεξη για εκδίκηση του πατέρα (και της οικογένειας ευρύτερα). Είναι τότε που η κλωστή μεταξύ ζωής και θανάτου είναι τόσο λεπτή που μπορεί να σπάσει και με ένα απλό φύσημα. Άλλωστε, μόνο κάποιος τρελός, παρανοϊκός, ζηλιάρης, ψυχικά άρρωστος και σωματικά ανίκανος μπορεί, θέλει και τελικά θα απαγάγει, θα βασανίσει, θα πονέσει και θα καταστρέψει ένα μικρό παιδί. Και φυσικά την οικογένεια του. Τον κοινωνικό περίγυρο. Με την αγωνία για την ανακάλυψη του να εντείνεται κάθε λεπτό που περνάει. Ο Χιου Τζάκμαν ξεδιπλώνει τον υπερηρωϊκό σωματότυπο και την αγριωπή φάτσα του σε ένα οικογενειακό δράμα που γίνεται οικουμενικό. Το μικρό του κορίτσι χάθηκε απροσδόκητα και ξαφνικά. Λόγοι δεν υπάρχουν σε πρώτο επίπεδο. Οι εχθροί είναι «μακριά» και ένα αθώο παιδί δεν μπορεί να πληρώνει για το όποιο λάθος. Η ορμή για εκδίκηση κατακλύζει και παρόλο που ο νόμος «συμπάσχει», αυτός θα ορίσει το δικό του νόμο και θα τον πάρει στα χέρια του. Θα βγει στο δρόμο παγανιά για να βρει το παιδί του, το μονάκριβο του. Το δράμα του πατέρα και η δύναμη του άντρα. Συμπάσχουμε, πονάμε, αγωνιζόμαστε. Το «Prisoners» που έχει ενθουσιάσει κοινό και κριτικούς σε όλο τον κόσμο είναι ένα δυνατό ψυχολογικό θρίλερ που παίζει με τα όρια του θεατή. Το βάθος του σεναρίου, η άψογη σκιαγράφηση των χαρακτήρων, οι υπέροχες ερμηνείες και κυρίως η «σωστή» σκηνοθεσία του Βιλνέβ δένουν αρμονικά αποτυπώνοντας αυτό το γεμάτο, όλο ουσία αποτέλεσμα. 

Ο χρόνος πίσω δε γυρίζει 

Η πρώτη ευρωπαϊκή συμπαραγωγή του Ιρανού Ασγκάρ Φαραντί (αγαπημένου παιδιού του καθεστώτος εξ όσων φαίνεται -τη στιγμή που συνάδελφοι του φυλακίζονται και περιορίζονται κατ’ οίκον) είναι το «Παρελθόν», το οποίο αν και καλοφτιαγμένο και με την ουσία της διαλεκτικής του δημιουργού πάνω στις ανθρώπινες σχέσεις και την ερωτική επαφή των δυο φύλων, δεν ξεφεύγει από το σύνηθες μοτίβο των ταινιών του. «Πυροτεχνήματα την Τετάρτη», κυρίως «Ένας χωρισμός» και λιγότερο «Τι απέγινε η Έλι…», οι ταινίες δηλαδή που καθιέρωσαν τον Φαραντί στην παγκόσμια κινηματογραφική κοινότητα χαρίζοντας του βραβεία σε μεγάλα φεστιβάλ και Όσκαρ, αποτυπώνονται στο «Παρελθόν» του, το οποίο διαδραματίζεται στο Παρίσι (κι όχι στο Ιράν πια). Η χώρα του όμως είναι παρούσα. Μια και ο Ιρανός πρωταγωνιστής επιστρέφει στην οικογένεια του, την οποία είχε εγκαταλείψει πριν χρόνια για να επιστρέψει στην Τεχεράνη. Ένα γράμμα της «εγκαταλελειμμένης» συζύγου ότι επιθυμεί διαζύγιο -επιτέλους- τον κινητοποίησε. Με την επιστροφή του, παρακολουθούμε το δράμα της τριάδας: σύζυγος - γυναίκα - νέος σύντροφος, η οποία με θεατές τα ίδια τα παιδιά (που αντιδρούν, ξεσπούν για την ακρίβεια μπρος σε αυτή την ψυχολογική βία που κατακλύζει το σπίτι) αναμοχλεύει στοιχεία των σχέσεων, με τους ήρωες να αγωνίζονται, να προσπαθούν, να επιβάλλονται. Παρά τη διάχυση του κεντρικού θέματος στους επιμέρους χαρακτήρες (κάτι που δεν γίνεται σε προηγούμενες ταινίες), και την επανάληψη του μοτίβου, το σινεμά του Ιρανού είναι χορταστικό, συναισθηματικό, μια πραγματική αποκάλυψη, μια τροφή για σκέψη και ενδοσκόπηση στους εαυτούς μας και τις σχέσεις μας. 

Προβάλλεται ακόμη 

«Επικίνδυνη οικογένεια» λέγεται η νέα ταινία – παρωδία ιταλομαφιόζικων ταινιών του Χόλιγουντ που έχει πρωταγωνιστήσει στο παρελθόν ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο. Ο ίδιος πρωταγωνιστεί στην ταινία του Λυκ Μπεσόν, ουσιαστικά, παρωδώντας τον εαυτό του. Δίπλα του οι Μισέλ Φάιφερ και Τόμι Λι Τζόουνς. Συγκρατημένο γέλιο και αδικαιολόγητη, υπερβολική βία. 

Prisoners ***1/2 
Το παρελθόν **1/2 
Επικίνδυνη οικογένεια *1/2 

*Η στήλη Στοπ Καρέ δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα Το Χωνί (13-10-13). Κριτικές μπορείτε να διαβάσετε και στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (10-10-13).