12 Οκτ 2013

Έρωτας Πανσέληνος [Βασίλης Ακριβούσης, Vakxikon.gr 2013]



Της Ασημίνας Ξηρογιάννη

EΡΩΤΑΣ! Το θέμα είναι βέβαια συνηθισμένο. Πόσοι και πόσοι ποιητές δεν έχουν μιλήσει για τον έρωτα, όλες τις εποχές και όλα τα χρόνια! Το βλέμμα του έρωτα όμως είναι άλλο. Αυστηρά προσωπικό. Έρωτας πανσέληνος, που επηρεάζει την υφή των πραγμάτων και των ανθρώπινων ψυχών. Κρατώ λοιπόν στα χέρια μου το πρώτο βιβλίο ποίησης του Βασίλη Ακριβούση. Στο πρώτο μέρος συναντάμε λυρικά πεζόμορφα ποιήματα με κεντρικό θέμα τον έρωτα και τις παραμέτρους του. Η γλυκιά, αλλά βασανιστική συνάμα αναμονή ενός δυνατού έρωτα που θα αλώσει το ''είναι'' του αφηγητή που σφόδρα τον επιθυμεί είναι διάχυτη παντού. 

Έπειτα είναι οι αναμνήσεις των αγγιγμάτων και των ισχυρών ερωτικών αισθήσεων. Έχει ο Ακριβούσης χαλιναγωγήσει τη γλώσσα του και το συναίσθημά του. Αλλά διακρίνεις και στιχουργικά ξεσπάσματα για ''γόησσες ψυχές που καίνε ασυμβίβαστες" ή για ''ψυχές που αργά σέρνονται στην ομορφιά''. Για αυτές τις ψυχές είναι δύσκολο να μιλήσει κανείς, πόσο μάλλον ποιητικά. Η μετουσίουση του βιώματος σε ποιητική τέχνη χρειάζεται δουλειά. Ο έρωτας συνήθως εξαπατά και περιπαίζει τον άνθρωπο: ''Πόσο εύκολο φαίνεται κάποιος να ερωτευθεί πόσο δύσκολο ατόφιο τον έρωτά του να εκφράσει''. Μεγάλη η χαρά μου όταν διαπίστωσα πως το δεύτερο μέρος του ποιητικού βιβλίου του Βασίλη Ακριβούση είναι γραμμένο σε έμμετρο λόγο. Μέσα σε μια εποχή τεχνολογικού κυνισμού και λεξιπενίας, περιβάλλον όπου η πλούσια ελληνική μας γλώσσα κατακρεουργείται ή απειλείται ακόμα να απωλέσει πολλούς τύπους και στοιχεία της, είναι ελπιδοφόρα αυτή η ουσιαστική ζύμωση με το ποιητικό μας παρελθόν. 

Καθώς μπροστά μου χορεύουν οι δεκαπεντασύλλαβοι, το μυαλό μου τρέχει στα δημοτικά μας τραγούδια, στη γνήσια λαϊκή μας παράδοση, στο λαογραφικό backround που μας στοιχειοθετεί ως έθνος. Με λίγα λόγια οι στίχοι αυτοί χτυπάνε μέσα μου καμπανάκι ελληνικό, με ταξιδεύουν στις ρίζες μου. Κάποιος θα έλεγε πως μια τέτοια ποιητική μοιάζει πλέον παρωχημένη μέσα σε τέτοιους καιρούς και πως άλλα είναι αυτά που προστάζει η εποχή και ίσως είχε δίκιο. Μπορεί όμως και όχι. Η κάθε σκέψη είναι θεμιτή. Εμείς θα πιαστούμε από τη φωτεινή όψη των πραγμάτων. Ο ποιητής εδώ αγνοώντας κάθε πιθανή εκδοχή αυτού που αποκαλούμε ''ελεύθερο στίχο'', επινοεί ένα δικό του κόσμο και μοιράζεται με τον αναγνώστη ποικίλες εμπειρίες με τρόπο λυρικό, δοσμένες σε καλοδουλεμένο δεκαπεντασύλλαβο. Και δεν είναι διώλου εύκολο αυτό το εγχείρημα. Γλώσσα με συνοχή, ακρίβεια, ζωηράδα, αλήθεια. Γλώσσα μεστή, αφηγηματική, ρυθμική, αλλά και στοχαστική και διδακτική συνάμα. Ύφος γεμάτο λυρισμό. Πλούσια εικονοποιία στα σημεία. Έντονη θυμοσοφική διάθεση. Αλλά και διδακτικός και παραινετικός χαρακτήρας. Μάλιστα κάποιες συνθέσεις έχουν και επιμύθιο. 

Ακόμα στις αυτόνομες αυτές συνθέσεις συναντάμε στοιχεία από τον κόσμο του παραμυθιού, όπως μαντήλια, χρησμούς, πρίγκιπες, νεράιδες, στοιχεία της φύσης, το μαγικό αριθμό 9. Ξετυλίγονται Ίστορίες με σύντομη πλοκή, δράση, μικρούς διαλόγους και εσωτερικές ανατροπές. Διαθέτουν έντονη δραματικότητα (βλεπε Η Νεράιδα και το παλληκάρι) που τις καθιστά ενδιαφέρουσες. Οι παρομοιώσεις χρησιμοποιούνται συχνά από τον ποιητή. 

Η ποίηση έχει πάντα κοινωνικό πρόσωπο. Απευθύνεται στον κόσμο. Απευθύνεται σε όλους εμάς. Κάθε φορά ρωτάμε φανερά ή αναρωτιόμαστε γιατί το ένα ή το άλλο είδος και ύφος της ποίησης μας αφορά. Στην περίπτωση λοιπόν που εξετάζουμε, γιατί μας αφορά μια τέτοια ποίηση: Mα γιατί, στηριζόμενη πάνω σε στέρεες και κλασικές δομές, μας θυμίζει, εν έτει 2013, αυτό που κοντεύουμε δυστυχώς να ξεχάσουμε. Τις απαρχές της λογοτεχνίας μας, την παράδοσή μας, τον πλούτο, την εκφραστικότητα και την πλαστικότητα της γλώσσας μας. 

*Το κείμενο διαβάστηκε στην εκδήλωση για την ποιητική συλλογή Έρωτας Πανσέληνος στο Έναστρον, στην Αθήνα, την Παρασκευή 4 Οκτωβρίου 2013.