9 Νοε 2013

Ο ανεκδιήγητος κ. Δημητρης Εϊπίδης


Του Νέστορα Πουλάκου 

Έχει ξεκινήσει το 54ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και ελάχιστοι είναι αυτοί που γνωρίζουν το φασισμό που βιώνουμε αρκετοί δημοσιογράφοι από τις πρακτικές, τις «λογικές» και τους ψυχαναγκασμούς της διεύθυνσης του φεστιβάλ. Χωρίς να μπορούμε πλέον να αντιληφθούμε μέχρι που μπορεί να φτάσει, άλλωστε με την ανθρώπινη ψυχοσύνθεση δεν μπόρεσε εντέλει να τα βάλει ούτε ο ίδιος ο Φρόιντ, θεωρούμε ότι η προληπτική λογοκρισία που επιχειρεί από πέρυσι έχει μετεξελιχθεί σε μια στέρεα δικτατορική νοοτροπία που συνοψίζεται στη φράση «αποφασίζω και διατάζω». Αυτή δε η «πολιτική» -ο θεός να την κάνει- έφτασε μέχρι το σημείο να απαγορεύσει στους δημοσιογράφους της εφημερίδας Το Χωνί να ασκούν το δημοσιογραφικό τους λειτούργημα, αφήνοντας τον υπογράφοντα - απεσταλμένο της και την ανταποκρίτρια στη Θεσσαλονίκη Έλσα Σπυριδοπούλου χωρίς δημοσιογραφικές διαπιστεύσεις - το αυτονόητο δικαίωμα δηλαδή του κάθε δημοσιογράφου να κάνει τη δουλειά του από την οποία βιοπορίζεται. [Σημειώστε ότι η εφημερίδα ουδέποτε ζήτησε κάλυψη εξόδων (αεροπορικά εισιτήρια, ξενοδοχεία) για τους δημοσιογράφους της, παρόλο που το κάνουν οι περισσότερες.] Υπάρχουν πολλές αφορμές γι’ αυτή την απόφαση της διεύθυνσης του φεστιβάλ. Και θα διαβάσετε και θα ακούσετε άλλες τόσες. Η αιτία όμως είναι μια και συγκεκριμένη: η έλλειψη ανεκτικότητας του διευθυντή απέναντι στην αντίθετη γνώμη, στο δημιουργικό διάλογο και στην κριτική που του ασκείται. Πόσο Χρυσή Αυγή είπαμε ότι είσαι; 

Δεν υπάρχει καλός και κακός αποκλεισμός 

Παραφράζοντας την «ατάκα» για την καλή και κακή βία, και καταδικάζοντας τους αποκλεισμούς των δημοσιογράφων απ’ όπου κι αν προέρχονται, θα θυμίσουμε στη διεύθυνση του φεστιβάλ την ανακοίνωση που έστειλε στον Τύπο, στη διάρκεια του 15ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, με ημερομηνία 22-3-2013: «Ουδέποτε το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης απέκλεισε δημοσιογράφο απ’ το να εξασκήσει το δημοσιογραφικό του λειτούργημα. Η διαπίστευση της διοργάνωσης και το δημοσιογραφικό υλικό που είναι απαραίτητα για κάθε εκπρόσωπο των ΜΜΕ, είναι διαθέσιμα όποτε ζητηθούν, όπως συμβαίνει σε όλα τα διεθνή φεστιβάλ του κόσμου. […]» Ε, λοιπόν, ο άνθρωπος που υπαγόρευσε τα παραπάνω στο γραφείο τύπου του φεστιβάλ, ο άνθρωπος που ως διευθυντής ένιωσε αλληλέγγυος με τους συναδέλφους του στα διεθνή φεστιβάλ του κόσμου (και διεθνή και κόσμου…), είναι ο ίδιος άνθρωπος που αποφάσισε να μην είναι διαθέσιμα η διαπίστευση της διοργάνωσης και το δημοσιογραφικό υλικό, όπως του ζητήθηκαν. Επίσης, ξέχασε ότι είναι απαραίτητα για τους επαγγελματίες δημοσιογράφους που θέλουν να κάνουν τη δουλειά τους. Ή έχει κοντή μνήμη ή στραβός είναι ο γιαλός. Υπάρχει βέβαια η περίπτωση και να αρμενίζουμε στραβά. Αποφάσισε λοιπόν και διέταξε ότι η κυριακάτικη, πανελλαδικής κυκλοφορίας εφημερίδα Το Χωνί δεν πρέπει να καλύψει δημοσιογραφικά τη μεγαλύτερη κινηματογραφική γιορτή της χώρας, χωρίς να εξηγήσει ποτέ το γιατί. Το Χωνί στο γύψο. Λες και το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης είναι το τσιφλίκι και το μαγαζάκι κανενός. Λες και στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης δεν επιχορηγείται απευθείας από το Υπουργείο Πολιτισμού, δηλαδή από τα λεφτά μας. Λες και το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης δεν επιχορηγείται από ευρωπαϊκά κονδύλια προορισμένα και για άλλους συμπολίτες μας που ίσως διαθέτουν εντονότερο το αίσθημα περί δημοκρατίας. Λες και το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης δεν εποπτεύεται από τον Υπουργό Πολιτισμού, ο οποίος και τον διορίζει. Και κυρίως να θυμίσουμε ότι η θέση της καλλιτεχνικής διεύθυνσης δεν έχει επισήμως προκηρυχθεί βάσει του ισχύοντος κινηματογραφικού νόμου, αλλά βρίσκεται στον αέρα και υπό την ανοχή ή την αδιαφορία του εκάστοτε Υπουργού. Έτσι, για να μην ξεχνιόμαστε. Πηγαίνοντας ένα βήμα παρακάτω θα σταθούμε αλληλέγγυοι και σε ακόμη μια περίπτωση συναδέλφου που υπέστη τον ίδιο εκδικητικό αποκλεισμό με το δικό μας. Πρόκειται για το δημοσιογράφο - κριτικό κινηματογράφου Νίκο Τσαγκαράκη της μεγαλύτερης εφημερίδας της Κρήτης, Πατρίς. Όπως και πολλοί άλλοι συνάδελφοι, μέλη αλλά και μη μέλη -όπως αποδεικνύεται- της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου (ΠΕΚΚ), εξέφρασε τη δυσαρέσκεια του για την εξορία του βραβείου που δίνει κάθε χρόνο (από το 1976) το σωματείο των κριτικών από την τελετή απονομής των βραβείων και, κυρίως, τη συμπαράσταση του στο συνάδελφο Νίκο Αρτινό (δημοσιογράφο της μεγαλύτερης εφημερίδας της Θεσσαλίας, Ελευθερία) ο οποίος «κόπηκε» από τη διοργάνωση του Μαρτίου γιατί ακριβώς κατήγγειλε την απόφαση αυτή. Ο Νίκος Τσαγκαράκης, ως μέλος της επιτροπής FIPRESCI (Διεθνής Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου) στο 15ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (Μάρτιος 2013), διαμαρτυρήθηκε επί σκηνής για το «έλλειμμα δημοκρατίας» του φεστιβάλ. Γι’ αυτήν τη στάση του, λίγες ώρες αργότερα το ίδιο βράδυ, καλέστηκε προς επίπληξη από τη διεύθυνση του φεστιβάλ στο φουαγέ γνωστού ξενοδοχείου του κέντρου της Θεσσαλονίκης. Μετά το «μάθημα» πολιτισμού και δημοκρατίας που δέχτηκε, έλαβε τη διαβεβαίωση ότι δεν θα έχει την «τύχη» του συναδέλφου του Αρτινού. Για την ταμπακέρα, ο Νίκος Τσαγκαράκης όχι μόνο δεν προσκαλέστηκε από τη διεύθυνση του φεστιβάλ για να καλύψει τη διοργάνωση ώστε να ενημερωθεί το κοινό της Κρήτης, αλλά και αποκλείστηκε από τη δημοσιογραφική του διαπίστευση. Τι δεν καταλαβαίνεις; 

Λογοκρισία με πολιτικά κίνητρα 

Πως όμως φτάσαμε σε αυτό το σημείο; Τι κρύβεται πίσω από τη φράση «όσο βρίσκομαι εγώ στο φεστιβάλ οι δημοσιογράφοι της ΠΕΚΚ δεν έχουν θέση εδώ», που ακούστηκε στη συνέντευξη τύπου για την παρουσίαση του προγράμματος της 54ης διοργάνωσης; Γιατί τα «σκάγια» πλέον παίρνουν και δημοσιογράφους, μη μέλη της ΠΕΚΚ; Στην περυσινή διοργάνωση, την 53η, αναίτια και με αδύναμους ισχυρισμούς - δικαιολογίες που μόνο προσβάλλουν παρά συμβάλλουν στον όποιο διάλογο, η διεύθυνση επικοινωνίας του φεστιβάλ ζήτησε αρχικά και απαγόρευσε αργότερα στην Πανελλήνια Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου να δώσει το καθιερωμένο βραβείο της στην καλύτερη ελληνική ταινία, στη διάρκεια της τελετής λήξης και απονομής. Αν και η επίσημη δικαιολογία ήταν η έλλειψη τηλεοπτικού χρόνου για την κάλυψη της τελετής απονομής των βραβείων από τη τηλεόραση ΤV1OO (!), ένα μήνα αργότερα η ίδια η διεύθυνση «αποκαλύφθηκε» με επιστολή της στον Τύπο (ημερομηνία 20-12-2012): «[…] Η ιδιαιτέρως μακροσκελή ομιλία (σ.σ. του προέδρου της ΠΕΚΚ, στη διοργάνωση του 2011) προκάλεσε έντονη δυσφορία στους διεθνείς καλεσμένους -συντελεστές των ταινιών, διεθνείς διανομείς και εκπροσώπους διεθνών ΜΜΕ- οι οποίοι αποτελούσαν το μισό κοινό της αίθουσας και ουδόλως ενδιαφέρονταν για το περιεχόμενο τους […]» Με άλλα λόγια, μας λέει ο διευθυντής ότι μετά τη λήξη της 52ης διοργάνωσης του 2011 αποφασίστηκε να «κοπεί» το βραβείο της ΠΕΚΚ από την τελετή απονομής γιατί οι ομιλίες του προέδρου του χαλάνε τη γιορτή. Κι ότι απλώς πέρασε ένας ολόκληρος χρόνος χωρίς να ενημερώσει το σωματείο των κριτικών περί της απόφασης αυτής, ανακοινώνοντας την με τον πιο άκομψο τρόπο, την πιο ακατάλληλη στιγμή. Λίγες ημέρες πριν δοθεί το βραβείο… Τι άραγε ειπώθηκε σε εκείνη την ομιλία και ενόχλησε; Μήπως καταγγέλθηκε ο ανεφάρμοστος και διχαστικός νόμος Γερουλάνου, του οποίου «ορφανό» είναι η παρούσα διεύθυνση του φεστιβάλ; Ή μήπως ειρωνεύτηκε τη «Δανία της Μεσογείου» κατά ΓΑΠ, επιλογή του οποίου είναι ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης και πρόεδρος του δ.σ. του φεστιβάλ κ. Μπουτάρης, ο οποίος ήταν παρών στην τελετή; Δεν είναι τυχαίο ότι όσα μέλη και μη μέλη της ΠΕΚΚ, δημοσιογράφοι πάντα με έντονα τα αισθήματα της αλληλεγγύης και της συναδελφικότητας, κατήγγειλαν, διαμαρτυρήθηκαν, έγραψαν εναντίον της απόφασης της διεύθυνσης του φεστιβάλ να «κόψει» το βραβείο της ΠΕΚΚ (και όλων των μετέπειτα ενεργειών της) άρχιζαν να χάνουν σιγά σιγά τα μέχρι τότε «προνόμια» τους. Από τη μη πρόσκληση τους στο φεστιβάλ με έξοδα (μερικώς ή ολικώς) της ίδιας της διοργάνωσης μέχρι την απαγόρευση εισόδου στην αίθουσα προβολής και την άρνηση δημοσιογραφικής διαπίστευσης. Κι αν θέλετε τη γνώμη μου, ως κριτικού κινηματογράφου κι όχι ταινιών που θέλουν να μας επιβάλλουν οι διευθυντές των φεστιβάλ ανά καιρούς, το τελευταίο είναι και το πιο σημαντικό απ’ όλα: Πως τολμάς και μου απαγορεύεις την είσοδο στις αίθουσες προβολής του δημόσιου φεστιβάλ της χώρας; 

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα Το Χωνί (3-11-13).