3 Νοε 2013

Eρωτικό γαϊτανάκι


Του Νέστορα Πουλάκου 

Σε μια κινηματογραφική εβδομάδα οχτώ (!) πρώτων προβολών ξεχωρίζουν όλες κι όλες δυο ταινίες: η γαλλική «Η ζωή της Αντέλ» που εντυπωσιάζει για την ευθύτητα των ερωτικών της πλάνων, κερδίζοντας το Χρυσό Φοίνικα Καλύτερης Ταινίας στο τελευταίο Φεστιβάλ Καννών. Και το νορβηγικό «Kon-tiki» που εντυπωσιάζει για τα θαλάσσια και υποθαλάσσια πλάνα του στην καρδιά του ωκεανού, φτάνοντας μέχρι τις υποψηφιότητες για Όσκαρ και Χρυσή Σφαίρα. Οι υπόλοιπες πρεμιέρες: η ερωτική κομεντί «Τα βέλη του έρωτα» με τον Ζακ Έφρον, η περιπέτεια «Machete: Η επιστροφή» με τους Ντάνι Τρέχο και Σοφία Βεργκάρα, το «Σχέδιο απόδρασης» με τους Σιλβέστερ Σταλόνε και Άρνολντ Σβαρτζενέγκερ, η κωμωδία από τη Γαλλία «Οι μάγοι της μπάλας», το σίκουελ του θρίλερ «Παγιδευμένη ψυχή» και το σοβιετικό «Παιδαγωγικό ποίημα» του Α. Μακαρένκο (παραγωγής 1955). 

Ερωτικό γαϊτανάκι 

Από τους πλέον ταλαντούχους σκηνοθέτες στη Γαλλία, ο Αμπντελατίφ Κεσίς έχει κάνει όλους τους σινεφίλ να παραμιλάνε για την αποφασιστικότητα του να γυρίσει μια ερωτική ταινία με έντονες σεξουαλικές στιγμές, χωρίς να γίνεται χυδαίος και ταυτόχρονα προκλητικός. Διηγείται την ιστορία ενηλικίωσης της Αντέλ, μιας νεαρής κοπέλας που αναζητεί τη σεξουαλική της ταυτότητα με θράσος και άφταστη περιέργεια. Η ταινία, κοντά τριών ωρών, χωρίζεται σε δυο μέρη: στην περίοδο που η Αντέλ πηγαίνει στο σχολείο και πειραματίζεται με τις σεξουαλικές της προτιμήσεις, τις φιλίες, τους γονείς και τα άγχη της για το μέλλον. Και στην περίοδο όπου ενήλικη πια επιλέγει συνειδητά τη ζωή της, δηλαδή τη δουλειά, τον/τη σύντροφο και τις παρέες της. Με βάση του το κόμικ της Ζιλί Μαρό, ο Κεσίς με μια καταπληκτική και συνάμα ασφυκτική σκηνοθεσία όπως και με συνεχή γκρον-πλαν, φυλακίζει στα κάδρα του κυρίως της νεαρή Αντέλ όπως και τον περίγυρο της. Η ροή της ταινίας φέρει ένα ιδιότυπο ύφους ντοκιουντράμα αλλά αδερφών Νταρντέν, χωρίς ωστόσο να εμμένει στον ωμό ρεαλισμό όσο στην παλλόμενη και υπό διαμόρφωση ψυχοσύνθεση της όμορφης πρωταγωνίστριας. Η Αντέλ μεταπηδά από την, μάλλον κάκιστη, σεξουαλική της επαφή με ένα αγόρι από το σχολείο στην αναζήτηση των λεσβιακών επιθυμιών της. Η Λεά Σεϊντού υποδύεται το κορίτσι με τα μπλε μαλλιά που «κλέβει» την Αντέλ από τον κόσμο των στρέιτ και το «παγιδεύει» σε μια μέθεξη ομοφυλοφιλικών επαφών. Τόσο το φλερτ όσο και το σεξ (εν συνεχεία έρωτας) των δυο κοριτσιών γίνονται με κομμένη την ανάσα. Το πάθος κατακλύζει ηθοποιούς και θεατές, αιχμαλωτίζοντας την ίδια την οθόνη. Στη συνέχεια το σχολείο τελειώνει και η Αντέλ, που έχει βλέψεις να γίνει παιδαγωγός, απελευθερώνεται από τα δεσμά της συντηρητικής της οικογένειας βιώνοντας τον έρωτα της με την Έμμα (το κορίτσι με τα μπλε μαλλιά). Αναπόφευκτα έρχεται η σύμβαση της συμβίωσης αλλά και η αντίθεση μεταξύ της μποέμ ζωής της Έμμα (ζωγράφος γαρ) με τις ελευθεριακές απόψεις και την open-minded οικογένεια της, με τις πιο προσγειωμένες και εν γένει διαφορετικές προσλαμβάνουσες της Αντέλ. Η ζήλια, η εκδίκηση και η σύγκρουση είναι αποτελέσματα μιας έντασης που απορρέει κι από το ίδιο το έντονο, και συνεχώς ανεξέλεγκτο πάθος. Η ταινία του Κεσίς, με την αξεπέραστη ερμηνεία της ηθοποιού - αποκάλυψης Αντέλ Εξαρχόπουλος, βρίθει από τις κοινωνιολογικές αναλύσεις του αναπόφευκτου όπως και από τις ερωτικές σκηνές που χτυπάνε κόκκινο. Το αληθινό σεξ στα όρια κάνει την ταινία να αγγίζει το σοφτ πορνό, συστήνοντας τη «Ζωή της Αντέλ» ως το «Βαθύ λαρύγγι» του 21ου αιώνα. Ο Κεσίς ως εξαιρετικός και επιδέξιος σκηνοθέτης, διαθέτει επίσης και τα κότσια να σπάσει τα κινηματογραφικά ταμπού της νέας εποχής, βάζοντας το σινεμά σε νέα τροχιάς ερωτικής έμπνευσης μακριά από τα συνηθισμένα. 

Το «θαύμα» του Ειρηνικού 

Το «Kon-tiki» είναι η πιο ακριβή παραγωγή στην Ιστορία του νορβηγικού κινηματογράφου που κατάφερε να φτάσει μέχρι τις υποψηφιότητες για Όσκαρ και Χρυσή Σφαίρα ξενόγλωσσης ταινίας. Αυτό από μόνο του είναι ένα γεγονός που δεν εκπλήσσει, καθότι όταν γίνονται τέτοιες παραγωγές εκτός ΗΠΑ που μοιάζουν «χολυγουντιανές», αγκαλιάζονται αμέσως από τα μέλη της Ακαδημίας. Ξεπερνώντας όμως το παραπάνω, έχουμε όντως να κάνουμε με ένα αληθινό γεγονός αλλά και με μια παραγωγή που αμφότερα εντυπωσιάζουν. Λίγο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Νορβηγός Θορ Χέγερνταλ βάλθηκε να αποδείξει στον επιστημονικό κι όχι μόνο κόσμο ότι η Πολυνησία δεν κατοικήθηκε από την Ασία αλλά από τη Νότια Αμερική (συγκεκριμένα από το Περού). Κι αφού κανείς δεν πίστευε τη θεωρία του, αποφάσισε να το αποδείξει επί του πρακτέος, έτσι ο ίδιος και οι συνεργάτες του έφτιαξαν μια σχεδία στα πρότυπα των χρόνων εκείνων και ταξίδεψαν επί τρεις μήνες από την Αμερική στην Πολυνησία! Οι στιγμές στη διάρκεια του ταξιδιού εκτείνονται από τη μαγεία στο έλεος του θανάτου (των κυμάτων και των καρχαριών για την ακρίβεια), θυμίζοντας έντονα το ταξίδι του ήρωα στη «Ζωή του Πι», σκηνοθεσίας Ανγκ Λι. Χωρίς να βλέπουμε κάποια σπουδαία ταινία – ιστορία, από μόνα τους τόσο η πραγματικότητα του περιστατικού όσο και το θάρρος της νορβηγικής παραγωγής μας κινούν το ενδιαφέρον και μας ερεθίζουν κινηματογραφικά. 

Η ζωή της Αντέλ **** 
Kon-tiki **1/2 

*Η στήλη Στοπ Καρέ δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα Το Χωνί (3-11-13). Κριτικές μπορείτε να διαβάσετε και στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (31-10-13).