22 Δεκ 2013

Γελαστός πρίγκιπας


Του Νέστορα Πουλάκου 

Τελευταία εβδομάδα πριν τις γιορτές και το κινηματογραφικό «μενού» διαθέτει απ’ όλα τα καλά: ιδιαίτερο αμερικανικό χιούμορ ισλανδικής πατέντας στον «Γελαστό πρίγκιπα». Αντιρατσιστικό μήνυμα κατευθείαν από τον… Λευκό Οίκο στον «Μπάτλερ». Καλλιτεχνικές ανησυχίες και νεανικές περιπλανήσεις στο «Oh boy». Τέλος, το ισπανικό θρίλερ «Αγνωσία» παίζεται σε επιλεγμένες και ειδικές προβολές. 

Δυο για το δρόμο 

Ο τίτλος ανήκει στην κλασική ταινία του Στάνλει Ντόνεν, αυτό το road movie με την Όντρεϊ Χέμπορν και τον Άλμπερτ Φίνεϊ, όμως ταιριάζει απόλυτα και στην ταινία του Ντέιβιντ Γκόρντον Γκριν, αυτή την ιδιότυπη αμερικανική κομεντί που κέρδισε το βραβείο σκηνοθεσίας στο περυσινό Φεστιβάλ Βερολίνου. Καθότι, ο Λανς και ο Άλβιν ζουν κυριολεκτικά στο δρόμο! Δυο κάπως… ιδιαίτεροι μπατζανάκηδες αποφασίζουν να βγάλουν παραπάνω χρήματα και αναλαμβάνουν να επισκευάσουν το δρόμο στις περιοχές του Τέξας που κατακάηκαν από τις φωτιές λίγα καλοκαίρια πίσω. Οι δυο αυτοί οδοποιοί, αν μπορούμε να τους χαρακτηρίσουμε έτσι, ζουν με τα φαντάσματα των δασών, τον πόνο των κατοίκων για την απώλεια και την καταστροφή, αλλά και τις «καλτ» συμπεριφορές τους, όλον αυτόν τον καιρό που κάνουν ότι μπορούν για να φέρουν στα ίσια της την περιοχή. Παράλληλα ζουν και τα δικά τους κωμικά και «δράματα», χαμένοι στις σκέψεις και τις ανησυχίες τους, στα πρόσωπα και τη ζωή που έχουν αφήσει πίσω, έστω και προσωρινά, αλλά δεν ξέρουν που και πως θα τα ξαναβρούν όταν επιστρέψουν. Μαύρο χιούμορ, ιδιότυπες –σχεδόν περίεργες- καταστάσεις, προβληματισμοί και στοχασμοί, εντέλει μια ταινία γεμάτη ζωή για την ίδια τη ζωή, «γεμίζει» την οθόνη μας επί μιάμιση ώρα προσδίδοντας της αφενός μια νοσταλγία για τα «χαμένα», αφετέρου την αισιοδοξία για τα επόμενα. Η ταινία του Γκριν βασίζεται στην ισλανδική ταινία «Either way», που βγήκε το 2011 και έτυχε να τη δω κάπως αναπάντεχα πριν λίγους μήνες. Μια ταινία μικρή αλλά με ουσία, χαμηλόφωνη αλλά με άποψη, με κέρδισε για την απλότητα, το στυλ και το μήνυμα της, και θεωρώ ότι τα ίδια καταφέρνει να προσφέρει και η αμερικανική εκδοχή της. Άλλωστε, όσοι έχετε δει την πρωτότυπη ισλανδική παραγωγή θα συνειδητοποιήσετε ότι οι διαφορές είναι ελάχιστες. Ο «Γελαστός πρίγκιπας» συνδυάζει κινηματογραφική απόλαυση και κοινωνικό προβληματισμό, δυο πακέτα σε ένα. 

Το μήνυμα του Ομπάμα 

Όπως γράψαμε και πρόσφατα με αφορμή την ταινία «12 χρόνια σκλάβος», δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι για δυο συνεχόμενες κινηματογραφικές σεζόν κυριαρχούν οι ταινίες με αντιρατσιστικό μήνυμα και πρωταγωνιστές μαύρους ήρωες. Όπως δεν είναι τυχαίο ότι πέρυσι έδωσε το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας η Μισέλ Ομπάμα μέσα από τον Λευκό Οίκο, ενώ παιζόταν παντού η ταινία του Σπίλμπεργκ για τον Αβραάμ Λίνκολν και την κατάργηση της δουλείας. Ούτε κι επίσης είναι τυχαίο ότι ο «Μπάτλερ», με τον εκπληκτικό και ήδη οσκαρούχο Φόρεστ Γουίτακερ να δίνει ρεσιτάλ ερμηνείας, τον μαύρο Λι Ντάνιελς στη σκηνοθεσία και την «μαύρη ιέρεια» Όπρα Γουίνφρι να παίζει τα «ρέστα» της στο σινεμά (και πολύ καλά μάλιστα), να τοποθετεί τη δράση του… στον Λευκό Οίκο! Με άλλα λόγια, ο Πρόεδρος Ομπάμα, ο πρώτος μαύρος πρόεδρος στην Ιστορία των Η.Π.Α., της χώρας με τις εντονότερες εκδηλώσεις ρατσισμού διαχρονικά, στέλνει το μήνυμα και η βιομηχανία του Χόλιγουντ –ως είθισται- το λαμβάνει και παράγει ανάλογα σαν τρελή. Εν προκειμένω ο «Μπάτλερ», η αληθινή ιστορία του Σεσίλ ο οποίος από σκλάβος στην Καρολίνα έφτασε να γίνει ο κορυφαίος μπάτλερ στον Λευκό Οίκο. Τι ταπεινώσεις κι εξευτελισμούς είχε βέβαια αυτή η πορεία είναι ένα άλλο θέμα… Αυτή η ταινία – έπος διατρέχει ταυτόχρονα και όλη την αμερικανική –κι όχι μόνο- ιστορία, από τη δουλεία στις φυτείες της ενδοχώρας των Η.Π.Α. και την Κου-Κλουξ-Κλαν, στον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και τους Μαύρους Πάνθηρες, το Βιετνάμ και το Άπαρτχαϊντ, φτάνοντας στην εκλογική νίκη του Ομπάμα το 2008. Είπατε τίποτα; 

Niko ha 

Ή αλλιώς η βερολινέζικη και αγορίστικη απάντηση στη φετινή καλλιτεχνική επιτυχία «Frances ha». Με σαφώς λιγότερο χιούμορ, μικρότερες δόσεις αισιοδοξίας και κάπως πιο μετρημένη χαρά, ο 30άρης Niko περιπλανιέται στην πιο καλλιτεχνική πόλη της Ευρώπης, το Βερολίνο, με σκοπό –πρωτίστως- να λύσει τα υπαρξιακά του αλλά και να ενδυναμώσει την κοινωνικότητα του. Σπουδές, επαγγελματική αποκατάσταση, σχέσεις, κοπέλες, φίλοι, οικογένεια, ανησυχίες, σκέψεις, προβληματισμοί, φιλοσοφήσεις, στοχασμοί, όλα αυτά μαζί μπαίνουν στο μπλέντερ – μυαλό του Niko, ο οποίο προσπαθεί –μάταια;- να ξεμπλέξει το κουβάρι, να βρει τη λύση ή την άκρη του νήματος. Περιπλανήσεις και –άσκοπες;- κουβέντες, συζητήσεις και φλου αρτιστίκ καταστάσεις, τότε που χρόνος μοιάζει σαν να έχει σταματήσει και να μη συμβαδίζει με την «κανονική» καθημερινότητα των «κανονικών» ανθρώπων του δίπτυχου, αντίστροφου και κανονικού, δουλειά-σπίτι, σπίτι-δουλειά. Έξυπνη ταινία και άκρως ενδιαφέρουσα, με μπόλικους τζαζ ήχους και –ως είθισται- γουντιαλενική προσέγγιση και διάθεση, δεν φτάνει το hype της αμερικανικής «Frances ha», όμως δίνει στα πράγματα την πιο ευρωπαϊκή, ίσως και την πιο αγορίστικη διάσταση τους. Τον σκηνοθέτη Γιαν Όλε Γκέρστερ τίμησε η Ευρωπαϊκή Ακαδημία Κινηματογράφου με το Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Σκηνοθέτη. 

Γελαστός πρίγκιπας *** 
Ο μπάτλερ *** 
Oh boy **1/2 
Αγνωσία *1/2 

*Η στήλη Στοπ Καρέ δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα Το Χωνί (22-12-13).