30 Νοε 2013

Παρουσίαση βιβλίου


Οι Εκδόσεις Vakxikon.gr 
το Σάββατο 30 Νοεμβρίου 2013 
στις 19.30 
στο Βιβλιοκαφέ Έναστρον (Σόλωνος 101 Αθήνα)

στην παρουσίαση του βιβλίου 
ΑΜ’ ΕΠΟΣ ΑΝΕΡΓΩΝ 8 ΕΝΕΡΓΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ 

Θα μιλήσουν οι:

Μαρία Κατσοπούλου 
Μαρία Σούμπερτ 
Ελένη Τζατζιμάκη

Αμ' έπος ανέργων [Vakxikon.gr 2013]


Της Μαρίας Σούμπερτ 

8 διηγήματα για την ανεργία, για το πρώτο σοκ και το μούδιασμα. Για το γκρέμισμα ενός τρόπου ζωής που συνδέει την εργασία με την κοινωνική και ψυχολογική ολοκλήρωση. Γιατί αυτό θα έπρεπε να είναι η εργασία. Ένας τρόπος κάλυψης οικονομικών αναγκών, αλλά και ένας χώρος δημιουργικότητας, ανάπτυξης του ατόμου και των δυνατοτήτων του. Με την κρίση όμως χάθηκαν και οι δύο δυνατότητες. Τόσο της κάλυψης των οικονομικών αναγκών, όσο και της δημιουργικότητας. Ο κόσμος ψάχνει να βρει εργασία οπουδήποτε, κάτω από οιεσδήποτε συνθήκες. Σήμερα πια η εργασία είναι πιο σημαντική ως έννοια ψυχολογικής ολοκλήρωσης, παρά κάλυψης οικονομικών αναγκών. Όταν λοιπόν το άτομο χάσει τη δουλειά του, χάνει στη ουσία κάθε εσωτερικό του έρεισμα. Τα 8 διηγήματα μιλούν για έναν τρόπο ζωής που αλλάζει. Που μας επιβάλλει να βρούμε νέους δρόμους σχετίζεσθαι, νέους τρόπους κοινωνικοποίησης. Περιγράφοντας απλές καθημερινές καταστάσεις, η γραφή τους είναι έντονα μπλεγμένη με τα γεγονότα των ημερών. Δεν έχουν πάρει τη λογική απόσταση, δεν παρατηρούν από μακριά, αλλά από μέσα. Μέσα από τους δρόμους, τις κενές ημέρες, τα όνειρα που γκρεμίζονται, τις ζωές που χάνονται. Διαβάζουμε ιστορίες για έναν φοιτητή – απογραφέα που μπαίνει στο λάθος σπίτι. Για μια νέα γυναίκα που αφήνει την οικογένειά της για να δουλέψει. Για την παρέα των νέων που κάνουν αυτό που όλοι ονειρευόμαστε –τα παρατάνε όλα και φεύγουν για μια ζωή τσιγγάνικη. Για μια σύζυγο και ερωμένη που τελικά δεν μοιράστηκαν μόνο τον ίδιο άντρα, αλλά διεκδίκησαν την ίδια δουλειά. Για έναν νέο που βιώνει τα πάνδεινα για να φτάσει στο πολυπόθητο ραντεβού, για να συνειδητοποιήσει πως η θέση δεν έχει καμία σχέση με την περιγραφή της αγγελίας. Για ένα μικρό κορίτσι που κατεβαίνει με τη μητέρα του στην πλατεία Συντάγματος, την περίοδο των Αγανακτισμένων. Για έναν εργαζόμενο κοινωνικής υπηρεσίας που δεν μπορεί να δώσει βοήθεια. Και τέλος για έναν νέο-άνεργο που θα προσπαθήσει να κάνει ληστεία, στη συνέχεια φόνο για να καταλήξει να πουλήσει ένα νεφρό. Οι 8 ιστορίες περιγράφουν την περίοδο αυτή που το σοκ κρατάει το άτομο κλεισμένο στο δικό του κόσμο. Ιστορίες ατομικές που ίσως αν γράφονταν ξανά σήμερα, να είχαν να προτείνουν μια κάποια διέξοδο. 

 Αμ' έπος ανέργων 
Οκτώ ενεργά διηγήματα 

Μαρία Γιαγιάννου, Μαρία Κατσοπούλου, Μαρία Τσιράκου, Μαρία Σούμπερτ, Ελένη Τζατζιμάκη, Χρήστος Α. Μιχαήλ, Δημήτρης Ροβόλας, Θοδωρής Καραγεωργίου, Λία Ζώτου 

ανθολόγηση: Μαρία Κατσοπούλου 

φωτογράφιση: Στράτος Π., Αλέξανδρος Κατσής, Θεοδοσία Ζαμπάκα, Μαρία Τσιράκου 

επιμέλεια σειράς: Νέστορας Πουλάκος 

*Η βιβλιοπαρουσίαση δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Ναυτεμπορική.

29 Νοε 2013

Η ιστορία του στρατιώτη


Ημερομηνία: 1-10 Δεκεμβρίου 
Έναρξη: 21.00 
Χώρος: Αίθουσα δοκιμών του KYKLOS ENSEMBLE στο Ισόγειο του Ωδείου Αθηνών 

Το σύνολο μουσικής δωματίου KYKLOS σηκώνει αυλαία με το μουσικοθεατρικό έργο ορόσημο των αρχών του μεσοπολέμου «Η ιστορία του στρατιώτη» (1918), των Ιγκόρ Στραβίνσκι και Σαρλ Φερντινάντ Ραμύζ , ανοίγοντας έναν νέο κύκλο συνεργασίας με το θέατρο. 

Η συνύπαρξή του με τη θεατρική ομάδα Ω2 σηματοδοτεί μια νέα εποχή στη διαδραστικότητα των τεχνών, καθιστώντας το Ωδείο Αθηνών, για δέκα ημέρες, κέντρο πολιτιστικής δημιουργικής έξαρσης. 

 Δέκα παραστάσεις στο σπίτι του συνόλου KYKLOS σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Αρβανιτάκη-Κώστα Κουνέλλα και μουσική διεύθυνση του Μίλτου Λογιάδη. Συμμετέχουν οι σολίστες του KYKLOS ENSEMBLE με τους ηθοποιούς Χριστίνα Γαρμπή και Βασίλη Σαφό. 

Την παράσταση προλογίζει, σε παγκόσμια πρώτη, το έργο του Φάνου Δυμιώτη (1965-2007) “The Soldier’s Blues”, σύνθεση εμπνευσμένη απο τη μουσική της Ιστορίας του Στρατιώτη του Ιγκορ Στραβίνσκι.

28 Νοε 2013

Παρουσίαση του νέου τόμου Ποιητές στη σκιά (Γαβριηλίδης 2013)


Πέμπτη 28 Νοεμβρίου 2013, 8:30 μμ 
Βιβλιοπωλείο art bar Ποιήματα & Εγκλήματα 
Αγίας Ειρήνης 17 Μοναστηράκι, τηλ. 210 3228839 

Ο Θωμάς Γκόρπας, ο Επαμεινώνδας Γονατάς, η Κατερίνα Γώγου, ο Κλείτος Κύρου, ο Θανάσης Κωσταβάρας, ο Ηλίας Λάγιος, ο Μάριος Μαρκίδης, ο Δημήτρης Παπαδίτσας, ο Γιώργος Σαραντάρης, ο Αλέξης Τραϊανός και η Αμαλία Τσακνιά ήταν οι "προσκεκλημένοι" της δεύτερης χρονιάς του κύκλου Ποιητές στη σκιά, που συνδιοργάνωσαν οι Εκδόσεις Γαβριηλίδης και το ΕΡΑ το 2012, με την επιμέλεια του Γιώργου Μπλάνα και εισηγητές νέους ποιητές, οι οποίοι κλήθηκαν να βάλουν στην άκρη τα κριτικά στερεότυπα και να μιλήσουν με τη δική τους φωνή για ποιητές που δεν έχουν προφανή θέση στα δημόσια αφιερώματα και στις θεσπισμένες επετείους, αλλά η προσφορά τους στην ποίηση είναι ανυπολόγιστης αξίας. Τώρα, όπως έγινε και για το 2011, κυκλοφορεί ο τόμος με τα "πρακτικά" των όσων "διαμείφθηκαν" εκείνες τις Πέμπτες του 2012. Το βιβλίο ξεκινά με μια ουσιαστική εισαγωγή από τον Γιώργο Μπλάνα. Ακολουθούν οι εισηγήσεις των νέων ποιητών για έναν-έναν από τους τιμώμενους ποιητές και η ανθολόγηση τους με αντιπροσωπευτικά ποιήματα, τα οποία επέλεξε ο Γιώργος Μπλάνας και διάβασαν σημαντικοί ηθοποιοί, στη διάρκεια των εκδηλώσεων.

27 Νοε 2013

Pass2Day | Η Λέιλα και ο Μαινούν εμπνέουν τον Έρικ Κλάπτον | #72

Pass2Day. O Διονύσης Κούτρας επιμελείται τη μουσική στήλη του vakxikon.blogspot.gr. Kάθε Τετάρτη στο blog γράφει για μουσική. Και κάθε Κυριακή στο Vakxikon Radio, 8-10 το βράδυ, παίζει μουσική και μιλάει γι' αυτήν. 

Eπιμέλεια: Διονύσης Κούτρας


Ένα από τα πιο ερωτικά τραγούδια που γράφτηκαν στην Ιστορία της μουσικής είναι το «Layla». Το κομμάτι γράφτηκε από τον Έρικ Κλάπτον και τον Τζιμ Γκόρντον το 1970, με ένα από τα γκρουπ που συμμετείχε τότε ο Κλάπτον, τους Derek and the Dominos. Η αφορμή για να συνθέσει αυτόν τον ύμνο ο τραγουδιστής ήταν για να εκφράσει τον έρωτα που ένιωθε για το μοντέλο και γυναίκα του καλύτερου του φίλου Τζορζ Χάρισον, την Πάτι Μπόιντ. Το τραγούδι εμπνεύστηκε ο Κλάπτον από ένα ερωτικό ποιήμα του Πέρση ποιητή Νεζαμί, με τον τίτλο «Η Λέιλα και ο Μαινούν». Το ποιήμα μιλάει για τον ανεκπλήρωτο έρωτα της πριγκίπισας Λέιλα που δεν παντρέυτηκε αυτόν που αγαπούσε γιατί ο πατέρας της διάλεξε για άντρα της κάποιον άλλον. 

Η Πάτι Μπόιντ ήταν παντρεμένη με τον κιθαρίστα των Σκαθαριών Τζορτζ Χάρισον. Το 1977 χώρισαν και ο Κλάπτον παντρεύτηκε τη γυναίκα του καλύτερού του φίλου, δύο χρόνια αργότερα. Το οξύμωρο στην υπόθεση είναι ότι ο Τζορτζ Χάρισον, όχι μόνο συγχώρεσε το φίλο του αλλά πήγε και στο γάμο του ζυεγαριού. Όλοι οι μεγάλοι έρωτες, όμως, κάποτε τελειώνουν και ο βιρτουόζος της καιθάρας Κλάπτον χωρίζει με τη γυναίκα του το 1989, και καταλήγει στην αγκαλιά ενός άλλου μοντέλου από την Ιταλία. 


Το τραγούδι δε γνώρισε μεγάλη επιτυχία από την αρχή, ίσως επειδή είναι αρκετά μεγάλο σε διάρκεια. Το 1971 ο Κλάπτον προσθέτει κιαθαριστικά ριφς και σόλο πιο σκληρά στο τραγούδι και το μικραίνει σε διάρκεια. Η επιτυχία αρχίζει να έρχεται φτάνοντας στην πρώτη δεκάδα σε Αμερική και Αγγλία. Στα MTV Unplugged, που διοργανώνει κατά καιρούς το MTV, ο Κλάπτον παρουσιάζει την ακουστική εκτέλεση του τραγουδιού «Layla» το 1992 κανοντάς το πασίγνωστο σε όλο τον κόσμο και καθιστώντας το ως ερωτικό ύμνο στο ροκ εντ ρολ.

Το original κομμάτι που ηχογραφήθηκε και υπάρχει στον ένα και μοναδικό δίσκο των Derek and the Dominos είναι στην πρώτη εικοσάδα, ανάμεσα στα 500 καλύτερα κομμάτια όλων των εποχών, έτσι όπως τα παρουσιάζει το έγκριτο μουσικό περιοδικό Rolling Stones.

26 Νοε 2013

Αρσενική Πόρνη


Γυμνή την πρωτοείδα
Ντύθηκε μπροστά μου
Μ' ένα μακρύ λευκό φόρεμα
Ξυπόλυτη
Σαγηνευτική
Άφησε τα μαλλιά της λυτά
Με κοίταξε μέσα απ' τον καθρέφτη
Χαμογέλασε
Φώναξε δυνατά τ' όνομα της
ΒΙΑ
Κι όλα έγιναν κόκκινα.

Στράτος Π.

25 Νοε 2013

Έρωτας κι ερωτική πράξη [Μέρος 1ο]


Του Βασίλη Ακριβούση* 

Θολές κι ακατέργαστες εικόνες από την παιδική μου ηλικία: η ένωση των χειλιών ενός άντρα και μιας γυναίκας στην τηλεόραση· η έλξη για το αντίθετο φύλο στην πρώιμη εφηβεία· η ένδειξη με το «Α» (= ακατάλληλο για παιδιά, προάγγελος των σημερινών σημάτων τηλεοπτικής επεξήγησης)· οι λέξεις αλλά κι οι στάσεις ταμπού παλαιότερων αλλά, εν πολλοίς, και σύγχρονων πάνω στο επίμαχο θέμα. Τέλος μα εξίσου σημαντικό τα μηνύματα της Βίβλου κι η επίσημη θέση της εκκλησίας. Ας δούμε αρχικά τον ορισμό του έρωτα: «η ακατανίκητη συμπάθεια κι έλξη, ιδίως σαρκική, για πρόσωπο του άλλου ή του ίδιου φύλου. Γενικά η αγάπη, η μεταξύ των ερωτευμένων σχέση. Μεταφορικά η σφοδρή αγάπη ή επιθυμία. Ειδικά ερωτική εκδήλωση, το αντικείμενο του έρωτα». Φαίνεται λοιπόν αμέσως κι άμεσα πως ο έρωτας περιλαμβάνει δύο σκέλη: αρχικά το συναισθηματικό - το παιχνίδι θα λέγαμε σήμερα - μεταξύ δύο ανθρώπων. Τα κοιτάγματα (ματιές), οι κινήσεις (αγγίγματα) και τέλος οι σκέψεις ότι αυτό το πρόσωπο «μου αρέσει και θέλω να βρίσκομαι κοντά του ή μαζί του». Στο σημείο αυτό οφείλουμε να τονίσουμε ότι, ανεξάρτητα από την αίσθηση, κάθε εποχή (συντηρητική ή φιλελεύθερη) ακολουθώντας τις επιταγές της κοινωνίας (κοινωνική θέση, οικονομική κατάσταση, κύρος) εκλάμβανε κι εκλαμβάνει τον έρωτα με, λιγότερο ή περισσότερο, διαφορετικό τρόπο. Θα αναφερθούμε σχετικά στη συνέχεια. 

Το δεύτερο σκέλος αφορά καθαρά την ερωτική πράξη, τη συνουσία, το σεξ. Είναι φανερό πως το δεύτερο αυτό μέρος αποτελεί το επιστέγασμα μιας βραχυχρόνιας (σήμερα) ή μακροχρόνιας (παλιότερα) σχέσης, δεσμού, ή ακόμη την ερωτική επαφή μετά την γαμήλια ιεροτελεστία. Σύμφωνα με τη γνώμη ειδικών η συνουσία έχει καλύτερο αποτέλεσμα, όταν το δέσιμο έχει μεγαλώσει, όταν δηλ. οι ερωτευμένοι αισθάνονται ώριμοι στην σχέση τους - τόσο βιολογικά όσο και ψυχολογικά αφενός κι αφετέρου εφόσον έχουν συνειδητοποιήσει ότι το αρχικό ενδιαφέρον μετατρέπεται σε ουσιώδες νιάξιμο ή καλύτερα σε ερωτικό συναίσθημα. Αυτό σημαίνει ότι το έτερο πρόσωπο γίνεται απαραίτητο τις περισσότερες στιγμές της μέρας κι ότι η σκέψη όλη στρέφεται γύρω από αυτό - οι παραπάνω σκέψεις επιβεβαιώνονται κυρίως στους εφήβους και στην πρώτη νεανική ηλικία. Το σπουδαιότερο κι ωραιότερο στην περίπτωση αυτή είναι πως και τα δύο πρόσωπα νιώθουν εξίσου και βιώνουν έλξη ακατανίκητη. Αποκλείονται φυσικά παθολογικά φαινόμενα προσκόλλησης-εξάρτησης, όπως και αψιμαχίες με τρίτους περί της «τελειότητας» του ερωτικού συντρόφου. 

Ας εξετάσουμε τώρα πως αντιλαμβάνονταν τον έρωτα σε παλιότερες εποχές και κατόπιν ποιες απόψεις επικρατούν σήμερα σχετικά με το θέμα αυτό. Για τους αρχαίους Έλληνες ο Έρωτας (γιος της Αφροδίτης) αποτελούσε κινητήρια δύναμη για τη ζωή. Στη «θεογονία» ωστόσο αναφέρεται πως το Ανώτατο Ον τον δημιούργησε πριν από την ύπαρξη του συμπαντος. Κατά συνέπεια του έδιναν τεράστια σημασία, τον τιμούσαν ανάλογα (ως θεό). Για την καλλιεργημένη Αθηναϊκή δημοκρατία πέρα από την ερωτική πράξη ανάμεσα στα αντίθετα φύλα, επιτρεπόταν ο ομοφυλοφιλικός έρωτας άλλοτε Πλατωνικός κι άλλοτε σαρκικός. Η ομοφυλοφιλία λοιπόν (σήμερα καταδικαστέα ακόμη κι ως αρρώστια από κάποιους...) ήταν αρκετά διαδομένη, φαίνεται όμως ότι δεν ήταν απλά σαρκική επαφή ή χειρότερα ταπείνωση κάποιου αλλά αίσθηση ερωτικής ολοκλήρωσης, που συνοδευόταν από αγάπη. Γενικότερα σε όλο τον αρχαίο κόσμο συναντάμε το πρωταρχικό ένστικτο άλλοτε πιο ακραίο κι άλλοτε πιο συντηρητικό. Αναφέρονται περιπτώσεις βασιλιάδων με πολλές και πολλούς ερωτικούς συντρόφους, το στοιχείο του πάθους ήταν έκδηλο κι έντονο ενώ περιπτώσεις αιμομειξίας δεν σπάνιζαν. (Στη Ρωμαϊκή εποχή βέβαια η ερωτική πράξη εκτραχηλίστηκε - βλ. όργια - τόσο, που ξεπέρασε κάθε όριο ηθικής). Ωστόσο οφείλουμε να αναγνωρίσουμε πως ο κλασικός Ελληνισμός είχε κώδικα τιμής στα περί έρωτος, π.χ σπάνιζε το φαινόμενο της απιστίας ενώ οι εταίρες της εποχής τύχαιναν ιδιαίτερου σεβασμού. Οι κωμωδίες του Αριστοφάνη εξάλλου μέσα από τα ήθη της εποχής σατιρίζουν και τον έρωτα με καθαρά ελευθεριάζον ύφος. 

Οι πρώτες φραγές στην ερωτική ελευθερία (ή καλύτερα ελευθεριότητα) εμφανίζονται στους Ιουδαίους κι αργότερα στα πρώτα Χριστιανικά χρόνια. Η ύπαρξη ενός, μόνου κι αληθινού Θεού αμέσως κωδικοποίησε πολλά θέματα κι ανάμεσα τους τις σχέσεις ανάμεσα στα φύλα. Πασίγνωστη είναι η έβδομη εντολή (ου μοιχεύσεις) από το δεκάλογο του Εβραϊκού νόμου. Η διδασκαλία τόσο του Ιησού όσο και του αποστόλου των εθνών Παύλου πάντως φέρνει μία σημαντική αλλαγή στην αντίληψη για την θέση της γυναίκας, που από τότε μειονεκτούσε έναντι του άντρα. Η γυναίκα λοιπόν εξισώνεται με τον άντρα, αποκτά δικαιώματα, ενώ συγχωρούνται ακόμη και της πόρνης οι αμαρτίες, σύμφωνα με τον Κύριο. Τη διδασκαλία του Χριστού εκμεταλλεύθηκε κατά το συμφέρον της η Καθολική εκκλησία. Την περίοδο του μεσαίωνα παρατηρούμε το ολοκληρωτικό και δεσποτικό πρόσωπο της με την απαγόρευση διά ροπάλου της ερωτικής σχέσης ανάμεσα σε άντρες και γυναίκες με μόνη εξαίρεση τη μετά το γάμο επαφή κι αυτή αποκλειστικά για τεκνοποίηση (δυστυχώς τέτοια αντίληψη υιοθετείται από πολλούς ακόμη και σήμερα, κατάλοιπο εποχής σκοτεινής). Τα περίφημα «συγχωροχάρτια», που δίνονταν από εκπροσώπους της, μάλιστα έναντι αμοιβής, αφορούσαν ανάμεσα σε άλλα και τη συνουσία. Η ενορχηστρωμένη αυτή προσπάθεια του Καθολικισμού απέβλεπε στον πλήρη έλεγχο της κοινωνίας (κι όχι μόνο) με τον εκφοβισμό των απλών ανθρώπων περί ενός Θεού τιμωρού, που οι αυτόκλητα επί γης σφετεριστές Του μπορούσαν να συγχωρούν αμαρτίες, ενώ πρόσφατες αποκαλύψεις μαρτυρούν τον έκλυτο βίο μελών της παπικής εκκλησίας. 

Υποταγή απαιτείται εξάλλου από τα νέα μέλη στα παλαιότερα στις διάφορες σατανιστικές οργανώσεις, σέκτες κι αιρέσεις. Η επίπλαστη εικόνα που παρουσιάζουν οι περισσότερες απ’ αυτές, ότι δηλ. κόπτονται για τη σωτηρία των στρατολογούμενων ή ότι θα τους προσφέρουν κύρος και πλούτη, παρασύρουν αρκετούς, που τελικά γίνονται υποχείρια και τυφλά όργανα των κυρίων τους. Επιπλέον ενώ ο Καθολικισμός απαγορεύει το σεξ, οι οργανώσεις που προαναφέραμε φτάνουν στο άλλο άκρο: σε πολλές περιπτώσεις απαραίτητη προϋπόθεση της εισαγωγής και της μύησης στην «ομάδα» είναι η ερωτική πράξη, τις περισσότερες φορές εν είδει οργίου και κάποτε θυσιάζοντας ζώα ή ακραία ανθρώπους. Απόκλείουμε επομένως οποιοδήποτε συναίσθημα στις παραπάνω περιπτώσεις και απαιτείται μέγιστη προσοχή ειδικά από τη νεολαία για τα άτομα που την προσεγγίζουν. 

Κατά τη διάρκεια του περασμένου αιώνα και ειδικότερα στις δεκαετίες του ΄60 και του ΄70 παρατηρούμε έξαρση της ερωτικής πράξης με το κίνημα των χίπις. Η τάση αυτή, που ξεκίνησε ως αντιπολεμική δράση («κάντε έρωτα, όχι πόλεμο») στις επεμβάσεις των Η.Π.Α στο Βιετνάμ κι αλλού κορυφώθηκε με το σύνθημα «σεξ, ναρκωτικά και ροκ ν’ ρολ». Οι χίπις - ελπίζοντας να φέρουν την ειρήνη στον κόσμο - ντύνονταν ασυνήθιστα για την εποχή, άφηναν μακριά μαλλιά και γένια κι οδηγήθηκαν στην τέλεια απάθεια (στις μικρές κοινωνίες τους στα διάφορα μέρη του κόσμου), πίνοντας, καπνίζοντας απαγορευμένες ουσίες, χορεύοντας έως έκστασης κι αλλάζοντας συχνά ερωτικούς συντρόφους. Φαινομενικά «τα παιδιά των λουλουδιών», όπως ονομάστηκαν, είχαν καλές προθέσεις, το κίνημα τους ωστόσο δεν ήταν τίποτα παραπάνω από την οργισμένη αντίδραση των νέων της μεσοαστικής και κάποτε ανώτερης τάξης της εποχής εκείνης, οι οποίοι κατέφυγαν στον εύκολο αυτό τρόπο προκειμένου να διαμαρτυρηθούν για τους πολέμους ανά τον κόσμο. Υπεύθυνος αγώνας δεν υπήρξε κι η ερωτική πράξη, όπως γινόταν, αποτελούσε το ράπισμα στη συντηρητική Αμερικανική κοινωνία, η οποία καταπίεζε τη νέα γενιά, όπως ισχυρίζονταν οι εκφραστές της. 

Η Ορθόδοξη εκκλησία στη σύγχρονη εποχή, ακολουθώντας τις επιταγές του Ευαγγελίου και τις Πατερικές γραφές, ότι τόσο η ερωτική συνεύρεση όσο κι ο αυνανισμός είναι αμαρτήματα. Αμαρτήματα όμως που οι πνευματικοί (με το μυστήριο της εξομολόγησης) συνήθως συγχωρούν. Πως θα μπορούσε άλλωστε να συμβαίνει διαφορετικά από την στιγμή που ο Θεός (σε αντίθεση με την Καθολική εκκλησία του μεσαίωνα) κηρύσσεται ως Θεός αγάπης, που καλεί τους πάντες σε μετάνοια; Στο σημείο αυτό αξίζει να θίξουμε ένα λεπτό κι εξαιρετικής σημασίας ζήτημα: το εν γνώσει αμάρτημα. Είναι αδύνατο στην εποχή μας να μην γνωρίζει κάποιος ότι ην απλή σαρκική επαφή (όπως η ψευδολογία, η συκοφαντία και το μίσος) βρίσκονται εκτός νόμου Θεού και παρόλα αυτά να συνευρίσκεται. Ας μην φανταστεί ο αναγνώστης ότι ρίχνουμε την πέτρα του αναθέματος, γεμίζοντας τον με τύψεις κι ενοχές. Η ηδονή εξάλλου αποτελεί κομμάτι του εαυτού μας και σύμφωνα με ιατρικές έρευνες η ερωτική πράξη συντελεί στην καλή ψυχική και σωματική υγεία. Με μέτρο όμως, με συναισθηματική αληλλοκά- λυψη και με την απαραίτητη προφύλαξη. Η ειλικρινής συνείδηση ωστόσο καθενός από εμάς ας αποφασίσει για το κατά πόσο είναι δίκαια τα πεπραγμένα του. Στις απαρχές του 21ου αιώνα ο έρωτας φαίνεται να έχει χάσει πολύ από την όποια αίγλη του. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως δεν υπάρχουν άνθρωποι, που χωρίς να καταπιέζουν τα ένστικτα και τα συναισθήματα τους και διακατεχόμενοι από ηθικές αρχές, σκέφτονται σοβαρά αυτό το τόσο σπουδαίο μα κι εξίσου απλό θέμα. Επιτέλους ας παραδεχτούμε (είναι καιρός) δεν είναι και γι’ αυτό δεν πρέπει να αποτελεί ταμπού. Οι προηγούμενες γενιές, δεχόμαστε, έχουν κάθε δικαιολογία να μην μιλούν και να μην καθοδηγούν - ιδιαίτερα οφεί- λουν να καθοδηγούν, όπως και το σχολείο από τις τελευταίες τάξεις του δημοτικού - τα παιδιά, όσον αφορά τις σχέσεις των τελευταίων (κι όχι μόνο γι’ αυτές). 

[ Συνεχίζεται ]

*Ο Βασίλης Ακριβούσης είναι ποιητής.

24 Νοε 2013

Ψάχνοντας τον Sugarman


Του Νέστορα Πουλάκου 

Μουσική είναι η εβδομάδα που διανύουμε μια και στις αίθουσες ξεχωρίζουν ντοκιμαντέρ, που αναδεικνύουν την ιδιαίτερη θέση της μελωδίας μέσα στην κοινωνία. Αυτό που πραγματικά συγκινεί αλλά και συνεπαίρνει είναι το οσκαρικό ντοκιμαντέρ «Ψάχνοντας τον Sugar Man», το οποίο ανακαλύπτει στις εργατικές συνοικίες του Ντιτρόιτ ένα λησμονημένο μουσικό είδωλο των απανταχού Νοτιοαφρικανών, από τη δεκαετία του 1970. Πλην των ταινιών που προτείνουμε παρακάτω, παίζονται ακόμη: το μπλοκμπάστερ «Thor 2: Σκοτεινός κόσμος», το μουσικό ντοκιμαντέρ για τον Ιταλό τροβαδούρο Βινίσιο Καποσέλα «Indebito», καθώς και σε επανέκδοση η σοβιετική «Απεργία» του Σεργκέι Αϊζενστάιν. 

Ο βασιλιάς ζει 

Μάθετε ότι για τους αποκλεισμένους και αποκομμένους από τον υπόλοιπο κόσμο Νοτιοαφρικανούς που μάχονταν το απάνθρωπα ρατσιστικό Απαρτχάιντ από τη δεκαετία του 1970, ο Αμερικανός τροβαδούρος Σίξτο Ροντρίγκεζ ήταν το μουσικό είδωλο τους. Ούτε ο Μπομπ Ντίλαν, ούτε οι Ρόλινγκ Στόουνς, ούτε -προγενέστερα- ο Έλβις Πρίσλεϊ. Ο Σίξτο Ροντρίγκεζ, ένα φτωχός παρίας από τις εργατικές συνοικίες του Ντριτρόιτ με τη βελούδινη φωνή του, παρά την καταβύθιση του στο αλκοόλ, την περίεργη συμπεριφορά του και το ατσούμπαλο ντύσιμο του, υπήρξε ο άνθρωπος που επηρέασε και ενέπνευσε μέσα από τα τραγούδια του την επανάσταση εναντίον του φυλετικού μίσους στην Αφρική αλλά… δεν το ήξερε. Το έμαθε δεκαετίες αργότερα από δυο φανατικούς θαυμαστές του, από τη Νότιο Αφρική, οι οποίοι αποφάσισαν -στα τέλη της δεκαετίας του 1990- να αναζητήσουν τα ίχνη του για να ανακαλύψουν ότι «βασιλιάς» τους ζει. Άλλωστε, από τα πρώτα χρόνια της δημοφιλίας του ακουγόταν ότι είχε αυτοκτονήσει με κάθε πιθανό τρόπο. Φήμες τελικά. Αυτή την απίθανη ιστορία της ανθρώπινης παραδοξότητας αλλά και εκμετάλλευσης καταγράφει με αρκούντως μυθιστορηματικό – μυθοπλαστικό τρόπο το εξαιρετικά ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ «Ψάχνοντας τον Sugarman», που κατάφερε το 2012 να κερδίσει τα καλύτερα βραβεία ταινιών τεκμηρίωσης σε όλο τον κόσμο -μεταξύ των οποίων και το Όσκαρ. Αγωνία, λαχτάρα, απορία, άγχος, νευρικότητα -όλα αυτά που μας προκαλούνται από μια έντονη κινηματογραφική ιστορία μας περιβάλλουν και σε αυτή την απίθανη καταγραφή του Σουηδού κινηματογραφιστή Μάλικ Μπέντζελουλ. Ο αληθινός Ροντρίγκεζ, εντέλει, εξακολουθεί να ζει πιο φτωχός από ποτέ στην εργατούπολη του Ντιτρόιτ έχοντας πέσει θύμα εξαπάτησης από την αμερικανική δισκογραφική του εταιρεία, η οποία μοσχοπουλούσε για πολλά χρόνια τα δικαιώματα των δυο μόλις δίσκων του βγάζοντας εκατομμύρια δολάρια. Ο Ροντρίγκεζ δεν έλαβε ποτέ ούτε σεντς, στις ΗΠΑ δε αντιμετωπίστηκε σαν αποτυχημένος μια και ποτέ δεν έκανε πωλήσεις ή δεν βρήκε την αναγνώριση που του άξιζε -και γι’ αυτό εγκατέλειψε νωρίς τη μουσική του καριέρα. Ένα ντοκιμαντέρ - μάθημα ζωής που αξίζει να δείτε για να διδαχθείτε ότι τα όνειρα σας πρέπει πάση θυσία να τα κυνηγάτε. Με κάθε κόστος. Επιμένοντας κόντρα στους πάντες και κυρίως στο σύστημα. 

Sex, drugs & rock n’ roll 

Η αλήθεια είναι ότι στο άκουσμα της συνεργασίας του Κόρμακ ΜακΚάρθι (ένας από τους καλύτερους Αμερικανούς συγγραφείς) με τον Ρίντλεϊ Σκοτ (ένας από τους σημαντικότερους χολιγουντιανούς σκηνοθέτες) κάπως παραξενευτήκαμε αλλά τουλάχιστον αγωνιούσαμε για το τελικό αποτέλεσμα. Πόσα μπορούν να ενώνουν από το να χωρίζουν αυτούς τους δυο εντελώς διαφορετικούς δημιουργικούς κόσμους; Εντέλει τίποτα. Το χάσμα μεταξύ τους είναι απύθμενο, η δε καλλιτεχνική τους φύση εκ διαμέτρου διαφορετική. Και ο «Συνήγορος», η ταινία δηλαδή, αποδεικνύεται ένα υπερφίαλο και πομπώδες λογύδριο όπου η στυλιζαρισμένη εικόνα προσπαθεί να «καπελώσει» τη φλυαρία και το αντίθετο. Ο «Συνήγορος» δεν είναι μια κακή ταινία. Το αντίθετο. Έχει πολλές -αμιγώς ψυχαγωγικού τύπου- κινηματογραφικές αρετές, όπως κι άλλες τόσες συνισταμένες ώστε να σας αποτρέψουν από τη θέασή της. Σίγουρα δεν μπορεί να δικαιολογήσει το πολυάστερο καστ της και τους -ιδιαίτερης βαρύτητας- δημιουργούς της. Θυμίζει κυρίως μια ταραντινική εξτραβαγκάντζα, η οποία αναλώνεται ανάμεσα σε καλιαρντά, γαμήσια, ναρκωτικά, ωραίες γυναίκες και βρώμικες μπίζνες. Κάπου εκεί βρίσκουμε αμπελοφιλοσοφίες για τη ζωή, αδιέξοδους έρωτες και κλισέ χαρακτήρες από τις διαχρονικές γκανγκστερικές ταινίες. Με άλλα λόγια, κι εφόσον όλα αυτά τα έχουμε δει και ξαναδεί, τι απομένει από ένα ψυχαγωγικό δίωρο άνευ ουσίας; 

Ψάχνοντας τον Sugarman *** 
Ο συνήγορος ** 

*Η στήλη Στοπ Καρέ δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα Το Χωνί (24-11-13). Κριτικές ταινιών διαβάζετε και στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr.

23 Νοε 2013

Δανία του Νότου vs Ελλάδα του Βορρά


Του Νέστορα Πουλάκου 

Τι είναι άλλωστε ο κινηματογράφος παρά το καθρέφτισμα της κοινωνίας που αναπτύσσεται; Είτε μυθοπλαστικά είτε με όρους docudrama, στο σινεμά αποτυπώνονται οι αντιθέσεις, οι οσμώσεις, οι συγχύσεις και οι εξελίξεις, θετικές και αρνητικές, μιας κοινωνίας εν βρασμώ. Από το success story και την ανάπτυξη, ακόμη κι αν αποδειχθεί φούσκα (το πλέον αναμενόμενο), στην οικονομική υποδούλωση και τον πολιτικό αυταρχισμό, οι κινηματογραφιστές δεν διστάζουν να δείχνουν διαχρονικά την προσωπική τους θέση στο κοινό. Επομένως, ο διάλογος που ανοίγει τώρα, για το πολιτικό versus Βορρά – Νότου, είναι αναπόφευκτο να μεταπηδήσει και στο «γήπεδο» της μεγάλης οθόνης. (αυτή την ανοιχτή συζήτηση διοργανώνουν το Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου και η Πανελλήνια Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου) Άλλωστε, κάθε χρόνο τέτοια εποχή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιλέγει και προβάλλει τις ταινίες (αρκούντως πολιτικές) που προάγουν τις αξίες της Ένωσης (πρωτίστως κοινωνικές), τοποθετώντας στο κάδρο χώρες, λαούς και συμπεριφορές. Κι όλα αυτά μέσα από τον κινηματογραφικό φακό. Εν προκειμένω, παρακολουθούμε στο διαγωνιστικό τμήμα του Πανοράματος Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου την ιταλική πολιτική σάτιρα -αν και προσωπικά θα την εντάξω στο δράμα- «Ζήτω η ελευθερία», με τον αξεπέραστο ηθοποιό Τόνι Σερβίλο να υποδύεται και πάλι έναν «ακατανόητο» πολιτικό της ιταλικής σκηνής (θυμηθείτε την ερμηνεία του ως Τζούλιο Αντρεότι στο «Il divo»). Αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης αλλά παράφρων, καταθλιπτικός αλλά εξουσιομανής, είναι τα δυο πρόσωπα του ίδιου ανθρώπου, κι όχι το αντίθετο όπως επιτάσσει το σενάριο. Οι Ιταλοί που έχουν κερδίσει το θάρρος της εικόνας, βλέποντας την ταινία τρομάζουν και πάλι, αφού τα «φαντάσματα» του Μπερλουσκόνι και του Πέπε Γκρίλο εξακολουθούν να κλωθογυρίζουν στο πολιτικό σκηνικό της χώρας τους. Αλήθεια τι παραλληλισμούς μας φέρνουν όλα αυτά στο νου, εδώ στην Ελλάδα; Και γιατί, μετ’ επιτάσεως, θα πρέπει να ανοίξει μια συζήτηση που θα μας καταδείξει το μακρύ και δύσβατο δρόμο που χωρίζει, παρά ενώνει, τη δήθεν «Δανία του Νότου» με την οσονούπω «Ελλάδα του Βορρά»; Τόσο κοινωνικά και πολιτικά, όσο και κινηματογραφικά. 

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στον επίσημο κατάλογο του 26ου Πανοράματος Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου Αθηνών (14-27/11/2013).

22 Νοε 2013

Ανεργειάδα


Διαβάστε την έκδοση εδώ 

Του Γιώργου Ρομπόλα 

Η συλλογή διηγημάτων "Αμ' έπος ανέργων" (εκδόσεις Vakxikon.gr), με επίμετρο του Κωστή Γκιμοσούλη, αποτελεί τη δεύτερη συνέχεια μιας σχετικής με την κρίση τριλογίας. Κείμενα από "φρέσκα" ονόματα που διαφέρουν μεταξύ του υφολογικά, που δεν διστάζουν να φτάσουν και μέχρι τα όρια της επιστημονικής φαντασίας ακόμη, που συναγωνίζονται με ευγενή άμιλλα κι όχι κοπιάροντας το ένα το άλλο. Μικρά, και όπως τα χαρακτηρίζει ο τίτλος τους, ενεργά διηγήματα με μια κοινή συνισταμένη: την ανεργία, που πέρα από τις στερήσεις που μας επιβάλλει, τσαλαπατάει στο διάβα της την ίδια την αξιοπρέπεια μας. Μια συλλογή διηγημάτων τελικά που προσπαθεί να πολεμήσει το κακό στη ρίζα του. 

*Η βιβλιοπαρουσίαση δημοσιεύτηκε στο εβδομαδιαίο free press Metropolis (8-11-13).

21 Νοε 2013

Tα αποκηρυγμένα [Κ.Φ. Καβάφης, Vakxikon.gr 2013]



Του Νέστορα Πουλάκου 

Κ.Φ. Καβάφης | Σελ. 62 | Επιμέλεια – πρόλογος – σημειώσεις: Γιώργος Μπλάνας | Εκδόσεις Vakxikon.gr 2013 | Τιμή: 6 ευρώ 

Κι όμως, όχι Κ.Π. αλλά Κ.Φ. Καβάφης. Και τα ποιήματα του μεγάλου Αλεξανδρινού στο μονοτονικό κι όχι το κλασσικό πολυτονικό. Και στο εξώφυλλο να δεσπόζει η φωτογραφία της νεότητας του, κι όχι αυτή που έχουμε συνηθίσει στις μυριάδες εκδόσεις έως σήμερα. Με αφορμή το Έτος Καβάφη (2013), οι νεοσύστατες εκδόσεις Vakxikon.gr εκδίδουν σε e-book και έντυπη μορφή (και σε πολύ χαμηλές τιμές) τα Αποκηρυγμένα ποιήματα του Κωνσταντίνου Φωτιάδη Καβάφη, τον ποιητή (αλλά και το υλικό) που αποκήρυξε αργότερα ο γνωστός παγκοσμίως και διαχρονικός ποιητής Κ.Π. Καβάφης. «Ένας εξάδελφος μου έγραψε αυτά ποιήματα», ισχυριζόταν αργότερα ο ποιητής της Αλεξάνδρειας, του ελληνισμού, του κόσμου όλου. Σε επιμέλεια, πρόλογο και σημειώσεις του βραβευμένου ποιητή και μεταφραστή Γιώργου Μπλάνα κυκλοφορεί αυτή η ιδιαιτέρως προσεγμένη και καλαίσθητη έκδοση. Από την άλλη μεριά, οι εκδόσεις Vakxikon.gr είχαν ένα λόγο παραπάνω να προχωρήσουν στην παραγωγή των ήδη γνωστών αν και αποκηρυγμένων (ή απαγορευμένων, κατά πολλούς) ποιημάτων του Καβάφη: προεξέχον ποίημα στην κατηγορία αυτή των ποιημάτων του Αλεξανδρινού είναι το ποίημα Βακχικόν, απ’ όπου οι εκδόσεις «έλαβαν» το δικό τους όνομα. «Νεανικές αδεξιότητες, συναισθηματικές εκτροπές, ιδεολογικές αστοχίες…», ξεκινάει στον πρόλογο του ο Γιώργος Μπλάνας εισάγοντας μας στον κόσμο των «λαθών» και των «παθών» του Κ.Φ. ή Κ.Π., όπως εσείς προτιμάτε, Καβάφη. Την έκδοση αυτή μπορείτε να βρείτε στα βιβλιοπωλεία όλης της χώρας, όσο και στο διαδίκτυο. 

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο μηναίο περιοδικό Σχεδία (τχ. 9, Νοέμβριος 2013).

20 Νοε 2013

Pass2Day | Επιτέλους... έφτασε! | #71

Pass2Day. O Διονύσης Κούτρας επιμελείται τη μουσική στήλη του vakxikon.blogspot.gr. Kάθε Τετάρτη στο blog γράφει για μουσική. Και κάθε Κυριακή στο Vakxikon Radio, 8-10 το βράδυ, παίζει μουσική και μιλάει γι' αυτήν. 

Eπιμέλεια: Διονύσης Κούτρας


Ο νέος δίσκος των Pearl Jam με τίτλο «Lightning Bolt» είναι γεγονός. Ας κάνουμε όμως μια αναδρομή στην πορεία του συγκροτήματος, για να θυμηθούν οι παλιοί και να μάθουν οι νέοι. 

Η μπάντα απο το Σιάτλ δημουργήθηκε το 1991 από τους Stone Gossard στην κιθάρα και Jeff Ament στο μπάσο. Στη συνέχεια προστέθηκαν ο David Krusen(τύμπανα), ο Mike McCready στη βασική κιθάρα και ο Eddie Vedder (φωνητικά). Ο σέρφερ με τη ιδιόρυθμη φωνή, όχι μόνο ξέρει να τραγουδάει όσο πολλοί λίγοι. Και μιλάω και για μεγάλους σταρ, μιας και έχει τεράστιο ταλέντο στο να γράφει στίχους με ιδιαίτερο νόημα για τα τραγούδια της μπάντας. Η μουσική των Pearl Jam είναι βγαλμένη από τη δεκαετία του '70, με επιρροές από το πανκ, προστέθοντας όμως τη μελωδικότητα της μουσικής και των στίχων που τους έκανε διάσημους. Από το 1991 μέχρι σήμερα έχουν ηχογραφήσει δέκα άλμπουμ. 


Τέσσερα χρόνια πέρασαν μέχρι να φτάσουμε στο «Lightning Bolt». Επειδή τα πολλά λόγια είναι περιττά, όταν μιλάμε για τους Pearl Jam, πάμε να δούμε το νέο δίσκο. Η αλήθεια είναι ότι δεν περίμενα να ακούσω ένα νέο «Vitalogy» ή ένα νέο «Ten». Η φωνή του Eddie Vedder βρίσκεται σε πολύ καλή κατάσταση ενώ οι κιθάρες, ειδικά στα κομμάτια «Swallowed Whole» και «Let The Records Play», είναι απλά απολαυστικές. Το μουσικό ύφος του συγκροτήματος δεν αλλάζει στα κομμάτια «My Father's Son» και «Sirens», ενώ στο «Pendulum» φαίνεται καθαρά ότι η μπάντα πειραματίζεται και ανησυχεί, ψάχνοντας νέους μουσικούς δρόμους. 

Εν κατακλείδι το «Lightning Bolt» είναι ένας δίσκος καλός που θα ήταν χρήσιμο να υπάρχει σε κάθε δισκοθήκη καθώς «ξεχυλίζει» από ευαισθησία, ειδικά στις μπαλάντες, ενώ σε πολλά από τα κομμάτια του δίσκου τα ηχεία πρέπει να καούν από την ένταση της μουσικής, έτσι όπως μας έχουν μάθει οι Pearl Jam.

19 Νοε 2013

Αρσενική Πόρνη



Ένα ψέμα λευκό
Ένα σώμα χωρίς σκιά
Εισπνέει σκοτάδι
Πνίγεται
Βήχει
Εισπνέει σκοτάδι
Εκπνέει όνειρα
Γίνονται  εφιάλτες
Γεννούν εμμονές
Η ενοχή
Πάντα θα φοβάται
Την αλήθεια.

Στράτος Π.

18 Νοε 2013

Οι Χαλασοχώρηδες [Χορηγός επικοινωνίας: Vakxikon.gr]


Λίγα λόγια για το έργο: 

Το 1892 (ένα χρόνο πριν την πτώχευση του ‘93) δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Ακρόπολη» το διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη «Οι Χαλασοχώρηδες». Η ιστορία διαδραματίζεται στο νησί την τελευταία εβδομάδα βουλευτικών εκλογών. Ο Παπαδιαμάντης σατιρίζει τα πολιτικά και εκλογικά ήθη της εποχής και προβάλλει τις παθογένειες του νέου ελληνικού κράτους, παρουσιάζοντας με κωμικό τρόπο την αναστάτωση και τον εκφυλισμό της τοπικής κοινωνίας τις ημέρες των εκλογών. Δεν υπάρχουν καλοί και κακοί. Υπάρχουν απλώς άνθρωποι που συμμετέχουν σ’ ένα παιχνίδι ανταγωνισμού και επιβίωσης. Ψηφοφόροι και ψηφοθήρες έχουν μπροστά τους λίγες μέρες για να κερδίσουν όσα περισσότερα μπορούν... 

Σκηνοθετικό Σημείωμα: 

Το 2013 μέσα στη σύγχυση που όλοι βρισκόμαστε, αναζητούμε τις κοινές μας ιστορίες. Στοχαζόμαστε, μιλάμε, συμμετέχουμε πολιτικά. Στην παράσταση δεν υπάρχει αφηγητής. Χωρίς τον πλάγιο λόγο της αφήγησης, οι σκέψεις των ηρώων και του συγγραφέα μετατρέπονται σε δημόσιο λόγο. Οι Χαλασοχώρηδες δεν «μοιάζουν σαν να γράφτηκαν σήμερα», είναι σκωπτική περιγραφή του ίδιου πολιτικού συστήματος που σε εξελιγμένη μορφή έχουμε και σήμερα. «Η φιλοδοξία είναι η νόσος των χορτάτων, η λαιμαργία είναι των πεινασμένων το νόσημα» 

Συντελεστές Παράστασης: 

Κείμενο: Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης 
Σκηνοθεσία: Κώστας Παπακωνσταντίνου 
Σκηνικά-κοστούμια: Λυδία Κοντογιώργη 
Μουσική: Θοδωρής Οικονόμου 
Σχεδιασμός φωτισμών: Ελίζα Αλεξανδροπούλου 
Επιμέλεια κίνησης: Μαργαρίτα Τρίκκα 
 Ερμηνεύουν: Ελισσαίος Βλάχος, Παύλος Εμμανουηλίδης, Ροζαμάλια Κυρίου, Αγγελική Μαρίνου, Κώστας Παπακωνσταντίνου, Παναγιώτης Σούλης, Δημοσθένης Ξυλαρδιστός 
 Φωτογραφίες: Studio 112 
 Σχεδιασμός προωθητικού υλικού: Χρήστος Ατζινάς 

Στοιχεία Παράστασης: 

Οι Χαλασοχώρηδες παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά επί σκηνής τη θεατρική περίοδο 2011-2012 στο Θέατρο Αλκμήνη. Η ανταπόκριση του κοινού ήταν τέτοια, που οι Χαλασοχώρηδες συνέχισαν και την επόμενη θεατρική περίοδο, ενώ συμμετείχαν και σε διάφορα καλοκαιρινά φεστιβάλ, εντός και εκτός Αττικής (Πάτρα, Πύργο, Αμαλιάδα, Καλαμάτα, Σκιάθο, Σκόπελο, Παπάγου). Για τη θεατρική περίοδο, 2013-2014, αλλάζουν θεατρική στέγη και μετακομίζουν στο Altera Pars, όπου παρουσιάζονται στο κοινό κάθε Σάββατο και Κυριακή. 

Ημέρες και Ώρες Παράστασης: 

Σάββατο: 21.15 // Κυριακή: 18.30 
Τιμή Εισιτηρίου: 15 € (γενική είσοδος), 10 € (φοιτητικό, μειωμένο για ανέργους, άνω των 65, πολύτεκνους) και 12 € (για ομάδες 4 ατόμων και άνω) 

Θέατρο: Altera Pars, Μ. Αλεξάνδρου 123 Κεραμεικός / Τ.: 210-3410011 / www.alterapars.gr

17 Νοε 2013

Ο χειρότερος εχθρός: ο εαυτός μου


Του Νέστορα Πουλάκου 

Στο βραβευμένο μεν θεσμικά άνυδρο δε ελληνικό κινηματογράφο, επιστρέφει ένας βετεράνος του για να «διδάξει» στη νέα γενιά των weird απολαύσεων και των φεστιβαλικών επιδιώξεων πως είναι να διηγείσαι μια ιστορία με αρχή-μέση-τέλος και να καθηλώνεις τον θεατή με ξεκάθαρα κινηματογραφικούς όρους. Ο Γιώργος Τσεμπερόπουλος του «Ξαφνικού έρωτα» και της «Πίσω πόρτας», επανέρχεται με τον «Εχθρό μου», την -μόλις- πέμπτη ταινία του από το μακρινό 1974! Πλην των παρακάτω προτάσεων, παίζονται ακόμη: η «Αφροδίτη με τη γούνα» του Ρομάν Πολάνσκι με την εκθαμβωτική Εμανουέλ Σενιέ σε μια κινηματογραφική μεταφορά νουβέλας του Μαζόχ. Το χορευτικό δράμα «Στη μάχη του χρόνου» και το κινούμενο σχέδιο «Free birds». Η ελληνική ταινία επιστημονικής φαντασίας «Αδάμαστος: Τα χρονικά του δρακοφοίνικα». 

Ο χειρότερος εχθρός: ο εαυτός μου 

«Εγκλωβισμένος» ανάμεσα στη διαφήμιση και το λαϊκό σινεμά με προδιαγραφές που πιστά υπηρετεί από τη δεκαετία του 1970, ο Γιώργος Τσεμπερόπουλος μπορεί να ανήκει στη γενιά του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου, όμως ανέκαθεν ξεχώριζε από τις χασμουριστικές επιταγές του. Από τα «Μέγαρα» μέχρι την «Πίσω πόρτα», δυο ταινίες με κοινωνική και πολιτική χροιά, κι από τον «Ξαφνικό έρωτα» μέχρι το «Άντε γεια», δυο ερωτικά δράματα υψηλών εντάσεων, ο Τσεμπερόπουλος φροντίζει να διηγείται μια ψυχαγωγική κινηματογραφική ιστορία, με μπόλικη ουσία. Αυτή την πρακτική δεν παραλείπει ούτε στην πέμπτη ταινία του, μιας διαδρομής κοντά σαράντα χρόνων. «Ο εχθρός μου» είναι ο χειρότερος εαυτός μου, είναι σαν να λέει ο Τσεμπερόπουλος αλλά και η φροϋδική ψυχολογία δεκαετίες τώρα. Με επίκεντρο έναν φιλήσυχο γεωπόνο και οικογενειάρχη (ρεσιτάλ μικροαστικής ερμηνείας από τον Μανώλη Μαυροματάκη) με ιδιάζουσες ελευθεριακές ιδέες (και παρέες), ο έλληνας δημιουργός μιλάει για την ανατροπή της ψυχοσύνθεσης, της κοσμοθεωρίας και της εν γένει συμπεριφοράς του. Μια συμμορία ληστών (μεταναστών, όπως καταλαβαίνουμε από την προφορά τους) κάνει το σπίτι του γης μαδιάμ, το καταληστεύει και κακοποιεί την κόρη του. Διαλυμένος συναισθηματικά και οργισμένος βαθιά μέσα του, αφήνει τον εαυτό του να παρασυρθεί από το ρατσιστικό μίσος, ζητώντας ανταπόδοση και εκδίκηση. Έτσι, διαλύει τον εαυτό του, την οικογένεια του, τη δουλειά και τον περίγυρο του. Ο κόσμος γύρω του μοιάζει ακατανόητος, το δε παρελθόν του στρεβλό και ψεύτικο. Καθημερινά επισκέπτεται την «κόλαση» και γυρίζει πίσω, έχοντας χάσει μια για πάντα τον «παράδεισο» που είχε φτιάξει χρόνια τώρα. Στο τέλος όμως, παρά τα λάθη και τα εγκλήματα, θα έρθει η εξιλέωση… Μάλιστα, στην τελευταία σεκάνς -ένα αληθινά εξαιρετικό πλάνο- βλέπουμε τον ήρωα να κάθεται κατάχαμα στο πεζοδρόμιο, ανάμεσα στις δυο λωρίδες της λεωφόρου Αλεξάνδρας αποσβολωμένος από το λάθος του. Πολιτικό σχόλιο, κοινωνική κατάθεση ψυχής με φόντο και μόνο την κρίση, που γίνεται πλέον κρίση αξιών, ήθους και ψυχισμού. «Ο εχθρός μου» είναι αυτό που αποκαλούμε πραγματικό σινεμά. Μια ιστορία που μας γεμίζει με ζωή καθώς βλέπουμε με τα ίδια μας τα μάτια τη μη-ζωή. 

Γυναίκες στα άκρα 

Από το Ισραήλ μέχρι τη Βρετανία, παρακολουθούμε δυο ιστορίες που ανήκουν σίγουρα σε ένα μετά-αποκαλυπτικό περιβάλλον. Είτε πραγματικά («Στο κενό της») είτε μυθοπλαστικά («Σ’ αγαπώ»). Στο επίκεντρο τους είναι δυο νεαρές γυναίκες που αντιδρούν, ξεσπούν, εξεγείρονται ώστε να κατακτήσουν αυτό που θέλουν διακαώς παρά τις καταπιεστικές συνθήκες στις οποίες ζουν. Αλήθεια, θα τα καταφέρουν; 

Στο κενό της 

Η κάμερα της, επίσης, βαθιά θρησκευόμενης Ράμα Μπερστάιν περιφέρεται στη βαθιά συντηρητική και ιδιαίτερα περίκλειστη χασιδική κοινότητα των Ορθόδοξων Εβραίων. Σε αυτήν, ένα 18χρονο κορίτσι καλείται από την οικογένεια της να παντρευτεί τον άλλοτε σύζυγο της νεκρής αδερφής της –και πατέρα των ανιψιών της- ώστε εκείνος να μη φύγει μακριά από την οικογένεια αλλά και την αυστηρή θρησκευτική κοινότητα στην οποία ανήκει. Πρώτα απ’ όλα η ταινία λειτουργεί εντελώς αποκαλυπτικά σχετικά με το πώς κινούνται οι Ορθόδοξοι Εβραίοι εντός της κοινότητας τους. Σαν να πρόκειται για έναν άλλο κόσμο, ή αλλιώς έναν κόσμο μέσα στον ήδη υπάρχοντα, με αυστηρές επιταγές, απαράβατους κανόνες και το λόγο του Θεού πάνω απ’ όλους και όλα. Εν συνεχεία μιλάει για μια ιστορία «τρέλας» που ουσιαστικά καταργεί τους ανθρώπινους κανόνες προκειμένου να τηρηθούν τα κλειστά πλαίσια της οικογένειας και της κοινότητας. Το θέμα της Μπερστάιν και η «ήσυχη» πάλη της κοπέλας είναι από μόνα τους ικανά να κρατήσουν τον θεατή στην αίθουσα, παρόλο που σκηνοθετικά η δημιουργός παραδίδει ένα κομ ιλ φο δράμα που δεν θίγει τα κακώς κείμενα τόσο ώστε να προκαλέσει συναισθηματικό αποτροπιασμό το όλο σκηνικό. Ούτε υποκινεί επαναστάσεις ώστε να φέρει την ανατροπή τόσο κινηματογραφικά όσο και κοινωνικά. Δείχνει απλώς αυτό που βλέπουμε. Ένα σκληρό και δύσκαμπτο κόσμο. 

Σ’ αγαπώ 

Νεανικό ρομάντζο χολιγουντιανής κοπής εκτυλίσσεται εντός μιας κινηματογραφικής δυστοπίας, όπου το κορίτσι παρά την καταστροφή που συντελείται γύρω του ψάχνει το αγόρι εκείνο που την έκανε ευτυχισμένη πριν τον πόλεμο. Χωρίς να είναι όσο απλοϊκό ακούγεται, το «Σ’ αγαπώ» του Κέβιν Μακντόναλντ κινείται ανάμεσα στα «Παιδιά των ανθρώπων» και τη ροζ ρομαντζάδα χωρίς να προσβάλλει την αισθητική και χωρίς να υποτιμά τη νοημοσύνη μας. Η ηρωίδα μας βιώνει το απόλυτο κενό: από την ξεγνοιασιά της νιότης στη βρετανική εξοχή και το πρώτο ερωτικό καρδιοχτύπι καταλήγει στη βαναυσότητα του Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου και την πρόωρη απώλεια της νεανικής της αθωότητας. Το στοίχημα που βάζει είναι να νικήσει την κακία και να βρει τον άνθρωπο που της έδωσε ελπίδα πριν το μπουμπουνητό των όπλων. Η θέληση και ο αγώνας θα υπερνικήσουν τα εμπόδια. Πρόκειται για ένα αισθητικά κινηματογραφικό ποίημα που όμως χάνεται μέσα σε ανόητους διαλόγους παρά το ιδιαιτέρως ενδιαφέρον θέμα του. 

Ο εχθρός μου *** 
Στο κενό της **1/2 
Σ’ αγαπώ ** 

*Η στήλη Στοπ Καρέ δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα Το Χωνί (17-11-2013).

16 Νοε 2013

Συνέντευξη της Νατάσσας Μποφίλιου


Στον Νέστορα Πουλάκο 
Φωτογραφίες: Στράτος Προύσαλης 

Αφορμή για τη συνομιλία μας με τη Νατάσσα Μποφίλιου ήταν τόσο οι εμφανίσεις της από τις 26 Οκτωβρίου και για οχτώ Σάββατα στο Passport, τη μουσική σκηνή του Πειραιά, με τον τίτλο «Πάμε ξανά», όσο και ο νέος δίσκος της «Άνω τελεία», ένα ακόμη διαφορετικό και δημιουργικό βήμα από τη δημοφιλή τραγουδίστρια. Αιτία προφανώς και ήταν η δυναμική της παρουσία στα δημόσια πράγματα (την προηγούμενη της συνέντευξης συμμετείχε σε αντιφασιστική πορεία και συναυλία, στο κέντρο της Αθήνας) και οι καίριες, αιχμηρές αλλά και στιβαρές θέσεις της σε κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα που μας απασχολούν. 

Τουλάχιστον στα επαγγελματικά σου βήματα ξέρουμε ότι είσαι σταθερή και πιστή στις συνεργασίες σου. Πόσο δύσκολο είναι αυτό, ειδικώς μετά από 10 χρόνια γεμάτα με δίσκους, εμφανίσεις και δεκάδες συναυλίες; 

Η απαίτηση στις σταθερές συνεργασίες είναι να μπορείς να κάνεις εντέλει φρέσκα πράγματα. Κοίταξε, είναι πολύ δύσκολο να είσαι τόσα χρόνια με συνεργάτες οι οποίοι μπορούν και θέλουν να σε καταλάβουν, να έχετε κοινούς στόχους και να υπάρχει η δυνατότητα για μια ολοένα και αυξανομένη δημιουργική συνέχεια. Θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό, καθώς τόσο ο Γεράσιμος Ευαγγελάτος όσο και ο Θέμης Καραμουρατίδης στέκονται δίπλα μου με αγάπη και υπομονή, έχουν όρεξη να δημιουργούμε μαζί καινούρια πράγματα ώστε κι εμείς οι ίδιοι να ανανεωνόμαστε μέσα από αυτά. 

Αυτή η σταθερότητα χαρακτηρίζει και την προσωπική σου ζωή; Δηλαδή δεν είσαι από τους ανθρώπους εκείνους που «βαριούνται» εύκολα; 

Κάθε άλλο. Όποιος άνθρωπος έχει περάσει από τη ζωή μου έχει παραμείνει. Άλλωστε, όσο δύσκολα μπαίνεις σε μια σχέση τόσο και πιο δύσκολα βγαίνεις. Νομίζω ότι έχω την ικανότητα να επιλέγω ανθρώπους που πληρούν όλες τις προϋποθέσεις για να γίνουν μελλοντικά καλοί και σταθεροί φίλοι μου. Συμμαθητές από το σχολείο, για την ακρίβεια από όλα τα σχολεία που έχω περάσει, συνεχίζουν να ομορφαίνουν τη ζωή μου. Το ίδιο και συνεργάτες που απέκτησα όλα αυτά τα χρόνια, ακόμη και έρωτες που τελείωσαν μεν αλλά μια κουβέντα θα την πούμε. Ελάχιστες φορές έχω αισθανθεί ότι χάνω κάποιον φίλο, παρόλο που είμαι τόσο κοινωνική. Το ξέρω ότι αυτό που λέω ακούγεται κάπως, είναι όντως δύσκολο αλλά είμαι τέτοιος άνθρωπος. Επίσης, σημείωσε ότι δεν είμαι ο τύπος της περιστασιακής παρέας. Δεν μου ταιριάζει αυτό, κάτι που ξέρω ότι γίνεται ευρέως. Όποιος με θεωρεί φίλη του, είναι φίλος μου για πάντα. Είναι αδελφός μου. 

Οι νέες εμφανίσεις σου στο Passport έχουν τίτλο «Πάμε ξανά». Άρα τι ακριβώς άφησες στη μέση, το οποίο φαίνεται ότι αποφάσισες να συνεχίσεις;

Ο τίτλος της παράστασης έχει διττή σημασία. Αφενός προέρχεται από ένα τραγούδι του νέου δίσκου «Άνω τελεία». Αφετέρου ξαναπιάνω τα χέρια του Γεράσιμου και του Θέμη και δίνουμε για δυο μήνες το σόου που έχουμε μάθει στο κοινό όλα αυτά τα χρόνια. Κι αυτό γιατί μετά τις τελευταίες εμφανίσεις μας στον Κύκλο («Το πέρασμα των μάγων») στην περυσινή σεζόν, «διασπαστήκαμε» προκειμένου να ανέβει η «Εβίτα» σε μιούζικαλ. Πρώτα αποχώρησε ο Καραμουρατίδης και στη συνέχεια εγώ με τον Ευαγγελάτο. Μετά από αυτό το… κενό διάστημα, αποφασίσαμε να πιάσουμε το νήμα από εκεί που το είχαμε αφήσει. Πάμε ξανά, λοιπόν… 

Μίλησε μου για την «Εβίτα». Ένα φιλόδοξο πρότζεκτ για εσένα, με τόσες πρόβες και προετοιμασίες που εντέλει δεν ανέβηκε. Απογοητεύτηκες; 

Ναι, μου στοίχισε πάρα πολύ αλλά ήταν δική μου επιλογή. Όπως αποφασίζουμε να προχωρήσουμε ένα βήμα παραπέρα στην καριέρα μας όταν νιώθουμε σίγουροι για το σημείο που βρισκόμαστε, με τον ίδιο τρόπο κατέληξα ότι έπρεπε να αποχωρήσω καθότι δεν μπορούσα να ανταπεξέλθω. Έκανα ένα χρόνο φωνητική μιας και το συγκεκριμένο έργο απαιτεί κλασική παιδεία, που εγώ δεν έχω. Όμως, όταν έγινε ο προγραμματισμός, σε συνδυασμό με τις καθυστερήσεις που πάντα προκύπτουν σε αυτές τις δουλειές, τότε αποφάσισα, όπως και οι Πάνος Μουζουράκης και Μίλτος Λογιάδης, να αποχωρήσω γιατί δεν ένιωθα 100 % έτοιμη να κάνω αυτό το βήμα. Νομίζω ότι ήταν μια απόφαση σωστή και ηθική τόσο απέναντι στο κοινό όσο και στην παραγωγή. Και όσα γράφτηκαν περί χρημάτων κ.τλ. είναι ανακρίβειες. Ξέρω πως όταν θέλεις να προχωρήσεις παρακάτω πρέπει να είσαι περήφανη γι’ αυτό που κάνεις. Διαφορετικά καλύτερα να μην το κάνεις. 

Ο δίσκος «Άνω τελεία» είναι κάτι το διαφορετικό στην καριέρα σου. Πως προέκυψε; 

Καταρχάς είναι η πρώτη φορά που κάνω 6άρι δίσκο (κυκλοφορεί από τη Feelgood Records). Μάλιστα τη δουλειά αυτή τη συζητάω με τον Στάμο Σέμση εδώ και 2-2,5 χρόνια. Καταλήξαμε στο αποτέλεσμα αυτό διότι ο Στάμος κατάφερε να μου βγάλει μια φωνή που δε συνηθίζω. Ο ήχος του συνδυάζει το σύγχρονο, ηλεκτρονικό ήχο με τη ρετρό μελωδικότητα και διάθεση. Ταιριάζει και στο στυλ μου όπως παρατηρείς, που έχει «κολλήσει» σε παλιότερες δεκαετίες. Εν ολίγοις είναι κάτι το διαφορετικό όπως είπες. Νομίζω ότι το πρώτο πράγμα που επείγει είναι να αναζητάς την καλλιτεχνικότητα σου σε ότι καταπιάνεσαι. Πρέπει να δοκιμάζεις, να κάνεις λάθη, να πειραματίζεσαι, να πέφτεις έξω, να πέφτεις μέσα, αλλιώς δεν έχει ενδιαφέρον να επαναλαμβάνεις τον εαυτό σου. Ο καλλιτέχνης οφείλει να αναζητάει για τον εαυτό του συνεχώς καινούριες διεξόδους. 

Εντύπωση έκανε η πρωτοβουλία που πήρατε αρκετοί καλλιτέχνες με την κίνηση «Αγάπη ρε +», το καλοκαίρι που μας πέρασε. Τι σημαίνει για εσένα αυτή η κολεκτίβα; Θα υπάρχει και συνέχεια; 

Ήταν μια ιδέα δική μου και του Στάθη Δρογώση. Μια αυθόρμητη πρωτοβουλία… Θέλαμε να κάνουμε μια αντιφασιστική - αντιρατσιστική κολεκτίβα, η οποία θα συσπειρώσει πολλούς καλλιτέχνες, γεγονός που δεν είναι συνηθισμένο ούτε συμβαίνει συχνά. Αρχίσαμε λοιπόν να τηλεφωνούμε σε φίλους και η ανταπόκριση που βρήκαμε ήταν ιδιαιτέρως θερμή. Έτσι προέκυψε η κολεκτίβα «Αγάπη ρε ματζόρε». Κάναμε πρόβες και συζητούσαμε με τις ώρες, γίναμε ένα ενεργό κομμάτι μιας κοινωνίας που βράζει. Προσωπικά μου έκανε πολύ καλό. Καθώς προέκυψε σε μια εποχή που στο μυαλό μου είχε κολλήσει αλλά και κυριαρχήσει η άρνηση. Δηλαδή, έλεγα «αρνούμαι αυτό…», δεν έλεγα «θέλω αυτό…», «μ’ αρέσει αυτό…». Όλα τα παιδιά έβγαλαν τη θετική πλευρά μου γιατί η δική τους αντίληψη στις συζητήσεις που κάναμε κατέληγαν στο «ναι». Εγώ πρότεινα συνεχώς το «όχι». Ναι στην αλληλεγγύη, ναι στην ισότητα, ναι στην ελευθερία… Από την άλλη μεριά, δεν υπάρχει τίποτα πιο ωραίο από τις στιγμές που ζήσαμε στο γεμάτο Κατράκειο -συνολικά 8 χιλιάδες κόσμος ήρθε σε εκείνη τη συναυλία. Μια θετικότητα και μια ζεστασιά βγήκε από εκείνη την, ουσιαστικά, unplugged εμφάνιση. Ήταν μεγάλη μαγκιά που καταφέραμε να συντονιστούμε και να βάλουμε μπροστά το «εμείς» κι όχι το «εγώ» και το πρόγραμμα μας. Είμαι περήφανη γι’ αυτό που έγινε και ελπίζω σύντομα, μες στους επόμενους μήνες δηλαδή, να αποφασίσουμε τη συνέχεια της κίνησης. 

Έχεις δηλώσει στο παρελθόν την αντίθεση σου στη Χρυσή Αυγή και μάλιστα με βαρείς χαρακτηρισμούς που σχολιάστηκαν από συναδέλφους σου. Τώρα συμμετέχεις ενεργά σε μια αντιφασιστική κίνηση. Και ξαφνικά συμβαίνουν όλα αυτά με το νεοναζιστικό μόρφωμα που μας είχε σπάσει τα νεύρα 1,5 χρόνο τώρα… 

Και έπρεπε να συμβεί ο φόνος του Φύσσα για να σύρουν και να διαπομπεύσουν αυτή την αλητεία. Το ζήτημα είναι τι έχεις κάνει πριν γίνει ο φόνος, όχι κατόπιν του μοιραίου και απευκταίου γεγονότος. Το να συμμετέχεις σε μια κολεκτίβα σαν το «Αγάπη ρε +» μετά το συγκλονιστικό αυτό περιστατικό δεν έχει κανένα νόημα. Δεν πρέπει να είναι επίκαιρη μια τέτοια κίνηση. Αλλά η oυσία είναι να είχες πολεμήσει και αντιδράσει στο φασισμό και το ρατσισμό πριν. Πολλά χρόνια πριν. Όταν έκανα τις δηλώσεις περί Χρυσής Αυγής δεν εννοούσα το βιολογικό αλλά τον ιδεολογικό θάνατο του φασισμού. Αν πεθάνουν 15 φασίστες, θα γεννηθούν άλλοι 43. Σημασία έχει να πεθάνει ο φασισμός. Πλέον είναι η ώρα της υπευθυνότητας και της αντίστασης. Δεν έχει σημασία να διερευνούμε από πού προήλθε αυτή η αντίδραση και γιατί ψήφισε τόσος κόσμος Χρυσή Αυγή στις εκλογές. Άλλωστε, μια στιγμή χρειάζεται, μια αφορμή για να εκδηλωθείς και να διαλέξεις με ποιους είσαι. Στην ελληνική κοινωνία υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες φασίστες, πολλοί περισσότεροι από αυτούς που ψήφισαν τη συγκεκριμένη συμμορία. Ξέρεις, κάποτε υπήρχαν οι βασιλικοί και οι χουντικοί, οι οποίοι κάπου «κρυβόντουσαν» στα χρόνια της μεταπολίτευσης. Βέβαια μην ανησυχείς, το φασισμό τους μπορεί να μην τον ξέρανε οι πολλοί αλλά το γνώριζαν από την καλή κι από την ανάποδη, πίστεψε με, η οικογένεια, οι φίλοι τους, ο περίγυρος. Με τη Χρυσή Αυγή κάποιοι ξεμύτισαν… Είμαι οργισμένη με όλο αυτό που συμβαίνει, αλλά προσπαθώ να συγκρατιέμαι και να βλέπω το φως, την αισιοδοξία, την αλληλεγγύη. Γιατί διαφορετικά με πλημμυρίζει η οργή και η αηδία με όλα αυτά τα κτήνη που κυκλοφορούν έξω. Πολλές φορές γίνομαι επιθετική, εκρήγνυμαι μαζί τους, αλλά αυτό δεν είναι καλό, είναι λάθος. 

Έχεις κάνει στο παρελθόν δυο «ηχηρές» δηλώσεις: είμαι αριστερή - είμαι έντεχνη. Θέλεις να μου τις εξηγήσεις; 

Ξέρεις, επειδή είμαι λίγο αντιδραστική και όταν ακούω αυτά περί μιζέριας και κατήφειας στην έντεχνη μουσική, τσαντίζομαι. Η γενιά μου, όπως και η τριάδα μας (με τους Γ. Ευαγγελάτο και Θ. Καραμουρατίδη), έφερε έναν άλλο, καινούριο αέρα στην έντεχνη μουσική. Ανανέωση, φρεσκάδα, αισιοδοξία. Επίσης, έντεχνοι είναι ο Αλκίνοος Ιωαννίδης, η Μαρία Φαραντούρη κ.ά, που τους θαυμάζω. Μου τη σπάει όταν υποτιμούν την έντεχνη μουσική. Επομένως, βροντοφωνάζω, ναι, είμαι έντεχνη. Όσον αφορά την Αριστερά… Η δήλωση έχει προέλθει από ερωτήσεις που μου έχουν γίνει κατά καιρούς. Τώρα που είναι πάλι της «μόδας» το να είσαι πολιτικοποιημένος, όταν με ρωτούν απαντώ με περηφάνια για τους προσανατολισμούς μου. Είναι αλήθεια, είμαι αριστερή.


*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο μηνιαίο περιοδικό Σχεδία (τχ. 9, Νοέμβριος 2013).

15 Νοε 2013

Με αέρα από ατελιέ


Του Νέστορα Πουλάκου 

Μπορεί να κλείνει η κουζίνα της στις 12 ακριβώς (και αυστηρώς), αλλά Τετάρτη βράδυ μετά την αισιόδοξη ταινία «Frances Ha» στο κινηματοθέατρο Παλλάς, τίποτε πιο… αισιόδοξο δεν θα μπορούσε να ακολουθήσει από τη «Ρίζα» και τους μεζέδες της. Στον πεζόδρομο της Ηρακλειδών, την άλλοτε πιο ζωντανή γειτονιά του Θησείου (και της Αθήνας γενικότερα), αφότου τελειώσει η σειρά με τα θορυβώδη καφέ και πριν ξεκινήσουν τα αλήστου μνήμης ρακομελάδικα των φοιτητικών μας χρόνων, αλλά και απέναντι από το «ψαγμένο» βιβλιοπωλείο «Λεμόνι» και κοντά στο ατμοσφαιρικό μπαρ «Αψέντι» συναντάμε το καλαίσθητο παραδοσιακό καφενείο - ρακάδικο - μεζεδοπωλείο του Γιάννη Λώλου. Η «Ρίζα» είναι ένα εναλλακτικό στέκι με ωραίο, χαμηλό φωτισμό, όπου μπορείς να πίνεις τη ρακή σου (από τις Αρχάνες της Κρήτης), ή το τσίπουρο σου (από το Τύρναβο), ή την ελληνική μπύρα που προτιμάς (Argos star, Zeos, Septem) ακούγοντας τις καλύτερες μουσικές της πόλης (lounge, jazz, ethnic κ.ά.). Κι αυτό γιατί ο ιδιοκτήτης του, ο Γιάννης, ραδιοφωνικός παραγωγός για περισσότερα από 20 χρόνια ξέρει καλύτερα από τον καθένα τι πρέπει να ακούσεις, τρώγοντας τους περιποιημένους μεζέδες του. «Όταν έβαλε λουκέτο ο City 99,5 fm το 2009, ένιωσα ότι ένας μεγάλος κύκλος ζωής, αυτός του ραδιοφώνου, κλείνει για μένα. Από το 1987 ήμουν πίσω από τα μικρόφωνα. Ξεκίνησα με το άνοιγμα του Αθήνα 9,84.» μας λέει ο Γιάννης, ο οποίος αφότου «ψάχτηκε» για ακόμη δυο χρόνια πήρε την απόφαση να ανοίξει τη «Ρίζα». Το μεζεδοπωλείο εγκαινιάστηκε στα μέσα Αυγούστου του 2012 και από τότε δεν παύει να εκπλήσσει τους θαμώνες του. Καταρχάς όλα τα πιάτα κοστίζουν 3,50 ευρώ. Τίποτε περισσότερο και τίποτε λιγότερο. «Είμαι της φιλοσοφίας ότι ο πελάτης πρέπει να ξέρει τι πληρώνει. Πόσες φορές έχουμε δει έναν κατάλογο με καλές τιμές και στο τέλος πληρώνουμε κάτι που δεν περιμέναμε;», τονίζει ο Γιάννης, ο οποίος σημειώνει ότι δεν βγαίνει κέρδος από όλα τα πιάτα αλλά αυτό δεν τον προβληματίζει. Ένα άλλο «εκπληκτικό» είναι το κουβέρ: 0,25 ευρώ. Είπατε τίποτα; Σε αυτήν τη μποέμ ατμόσφαιρα που έχει κι έναν αέρα από ατελιέ, φάγαμε καλά, χορτάσαμε παρά τις μικρές ποσότητες και φύγαμε από το μαγαζί έχοντας πληρώσει ούτε λίγο ούτε πολύ 14,25 ευρώ. Ντάκος με κρίταμο και πατάτα του Ιορδάνη με σκορδόλαδο και φρέσκο αλάτι, για τη μέση. Λουκάνικο αγριογούρουνου και μπιφτεκάκια με σάλτσα γιαουρτιού, αμφότερα σερβιρισμένα με μαϊντανό, άνηθο, ψιλοκομμένη ντοματούλα και χλωρό κρεμμυδάκι. Ήπιαμε μπόλικο νερό, χαιρετίσαμε το πάντοτε χαμογελαστό κορίτσι του μαγαζιού, και φυσικά ανανεώσαμε το ραντεβού μας με το… μουσικό καφενείο του Γιάννη. 

*Καφενείο – ρακάδικο – μεζεδοπωλείο «Ρίζα», Ηρακλειδών 7 Θησείο, τηλ. 2130237101. Ανοιχτά κάθε βράδυ από τις 18.00. Και τα Σαββατοκύριακα από τις 14.00. 

Και λίγο από το μενού… Ντάκος με κρίταμο / Πατάτα του Ιορδάνη / Λαδοτύρι - ξυνοτύρι - γραβιέρα Μυλοποτάμου / Φάβα bio / Μανιταροσαλάτα / Απάκι / Λουκάνικο αγριογούρουνου / Μπιφτεκάκια με σάλτσα γιαουρτιού 

*Η στήλη Φθηνός Σκούφος δημοσιεύτηκε στο μηνιαίο περιοδικό Σχεδία (τχ. 9, Νοέμβριος 2013).

14 Νοε 2013

Το biblioland.gr είναι κοντά σου!


Ένα νέο, πρωτότυπο και διαφορετικό ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο ξεκίνησε τη λειτουργία του τον περασμένο Σεπτέβριο. Το όνομα του είναι www.biblioland.gr και η εμφάνισή του παραπέμπει πραγματικά σε ένα φυσικό βιβλιοπωλείο. 

Η φιλοσοφία πίσω από τη δημιουργία του biblioland.gr είναι να μπορεί να περιηγείται ο βιβλιόφιλος, ο αναγνώστης και ο αναζητητής σε ένα φιλικό στη χρήση και ζεστό περιβάλλον που να αποπνέει την αίσθηση και την οικειότητα των ραφιών μιας πραγματικής ξύλινης βιβλιοθήκης. 

Το biblioland.gr θέλοντας να καινοτομήσει στο χώρο των on line βιβλιοπωλείων, διαθέτει εκτός από όλους τους τίτλους της ελληνικής βιβλιοπαραγωγής και μοναδικά στην Ελλάδα προϊόντα και αξεσουάρ βιβλίου όπως το thumb thing, το book hook, τα αόρατα ράφια καθώς και άλλα έξω από τα συνηθισμένα αντικείμενα ιδιαίτερου design και αισθητικής.

13 Νοε 2013

Pass2Day | Θεωρίες Συνωμοσίας Mέρος Ε' | #70

Pass2Day. O Διονύσης Κούτρας επιμελείται τη μουσική στήλη του vakxikon.blogspot.gr. Kάθε Τετάρτη στο blog γράφει για μουσική. Και κάθε Κυριακή στο Vakxikon Radio, 8-10 το βράδυ, παίζει μουσική και μιλάει γι' αυτήν. 

Eπιμέλεια: Διονύσης Κούτρας 


Όταν τέσσερις νεαροί από το Λoς Άντζελες αποφασίζουν να ιδρύσουν ένα συγκρότημα, δε μπορούσαν να διανοηθούν το μέγεθος και την αξία της μπάντας αυτής που έχει γραφτεί με χρυσά γράμματα στην Iστορία της μουσικής. Το συγκρότημα φυσικά είναι οι Doors. Τα τρία από τα τέσσερα μέλη είναι εν ζωή, ενώ ο μεγάλος Jim Morrison έφυγε στα 27 του χρόνια το 1971. Τις πρώτες πρωινές ώρες της 3ης Ιουλίου του 1971 βρίσκετα νεκρός στη μπανιέρα του μετά από έξι μέρες. Η επίσημη ανακοίνωση μιλάει για καρδιακή προσβολή -λογικό αν αναλογιστεί κανείς ότι ο τραγουδιστής ήταν εθισμένος στο ποτό και στα ναρκωτικά.

Οι μόνοι που είδαν τον Morrison νεκρό ήταν οι νοσηλευτές που τον μετέφεραν και ο προσωπικός του γιατρός Max Vassile, που εξέδωσε το ιατρικό ανακοινωθέν οπότε δε χρειάστηκε να γίνει αυτοψία αφού πέθανε από φυσιολογικά αίτια. Ο Jim Morrison, παρόλο που ήταν διάσημος για τις απιστίες του και για την πληθώρα των γυναικών που τον περιέβαλλαν, αγαπούσε υπερβολικά την κοπέλα του Pamela Courson, με την οποία έμεναν μαζί μέχρι την τελευταία του πνοή. Η Pamela, όπως και ο Morrison, ήταν χρήστης ναρκωτικών ουσιών και συγκεκριμένα ηρωΐνης. Ήταν από τους μοναδικούς ανθρώπους που γνώριζαν ακριβώς τις συνθήκες θανάτου του τραγουδιστή. Δε μίλησε όμως ποτέ. Αντίθετα σιώπησε για πάντα δυο χρόνια αργότερα από υπερβολική δόση ηρωΐνης παίρνοντας μαζί της πολλά μυστικά. 


Μήπως γνώριζε πολλά για το θάνατο του και απειλήθηκε για τη ζωή της ώστε να μην τα δημοσιοποιήσει; Τυχαίο; Είναι τυχαίο ότι όλοι οι μεγάλοι ροκ σταρ πέθαναν από υπερβολική δόση και με τη σειρά τους οι σύντροφοί τους πέθαναν από τα ίδια αίτια; Δεν υπήρξαν ποτέ φωτογραφίες από την αστυνομία με το νεκρό σώμα του Morrison. Κανένας δεν έχει φωτογραφίες από το θάνατο του τραγουδιστή, ενώ το φέρετρο του ήταν ερμητικά κλειστό και δεν ανοίχτηκε ποτέ. Μία άλλη θεωρία θέλει τον Morrison να σκηνοθετεί το θάνατό του αφού είχε βαρεθεί το star system και την ψευτοκουλτούρα της εποχής και να απομακρύνεται από όλα αυτά προς άγνωστο προορισμό. Ο Ray Manzarek πιστεύει ότι Morrison σκηνοθέτησε το θάνατό του και έφυγε για τις Σεϋχέλλες. 

Η κρίση είναι δική σας...

12 Νοε 2013

Αρσενική Πόρνη



Το μυθικό τέρας
Κρυμμένο κάτω απ' το κρεβάτι
Ο ίσκιος
Πέπλο
Πάνω απ' τα παιδικά μου χρόνια
Έμαθα να κοιμάμαι
Στην αγκαλιά του
Με το φως σβηστό
Εκεί
Εκεί είναι που κρύβω
Τα πιο σκοτεινά μυστικά μου.

Στράτος Π.

11 Νοε 2013

Πόσο Εϊπίδης είσαι; / Το χρονικό ενός αποκλεισμού


Του Νέστορα Πουλάκου

ΠΟΣΟ ΕΙΠΙΔΗΣ ΕΙΣΑΙ;

Ας μου επιτρέψουν οι αναγνώστες του SevenArt ένα προσωπικό κείμενο-χρονολόγιο σήμερα, μιας και βιώνω πράγματα και καταστάσεις για πρώτη φορά στην επαγγελματική μου καριέρα, χωρίς να σημαίνει ότι με εκπλήσσουν κιόλας. Ο λόγος είναι το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης που διεξάγεται αυτές τις ημέρες, καθώς ελάχιστοι γνωρίζουν το φασισμό που βιώνουμε αρκετοί δημοσιογράφοι από τη διεύθυνσή του. Ξεκινώ με το παρακάτω απόσπασμα, που περιλαμβάνεται στην ανακοίνωση του φεστιβάλ προς τον Τύπο, με ημερομηνία 22-3-2013: «Ουδέποτε το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης απέκλεισε δημοσιογράφο απ’ το να εξασκήσει το δημοσιογραφικό του λειτούργημα. Η διαπίστευση της διοργάνωσης και το δημοσιογραφικό υλικό που είναι απαραίτητα για κάθε εκπρόσωπο των ΜΜΕ, είναι διαθέσιμα όποτε ζητηθούν, όπως συμβαίνει σε όλα τα διεθνή φεστιβάλ του κόσμου. […]» Σας προκαλώ να μου στείλετε σχόλια τι δεν καταλαβαίνετε από αυτό το κείμενο, διαβάζοντας το χρονολόγιο που ακολουθεί (ξεκαθαρίζω για να μην παρεξηγηθώ ότι περιαυτολογώ: πρόκειται για ένα εντελώς προσωπικό κείμενο, μιας και το θέμα μέσα μου έχει φύγει για λίγο από το συλλογικό, αν και ουσιαστικά παραμένει εκεί κι αφορά όλους μας, δημοσιογράφους και μη): Νοέμβριος 2012: Με τα χίλια ζόρια προσκαλούμαι στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης για τρεις ημέρες μέσω της εφημερίδας «Δρόμος», όπου συνεργαζόμουν τότε μια και το SevenArt, στο οποίο εργάζομαι, νιώθει «προσβεβλημένο» από την αντιμετώπιση της διεύθυνσης του φεστιβάλ όταν, μόλις ένα χρόνο πριν, ήταν χορηγός επικοινωνίας! Αιτία η διαμαρτυρία της διεύθυνσης του SevenArt περί άνισης μεταχείρισης επί πολλών θεμάτων από το γραφείο τύπου του φεστιβάλ, τη στιγμή που νεόκοπο και ανταγωνιστικό ειδησεογραφικό portal απολαμβάνει «σκανδαλώδη» προνόμια κι όχι μόνο. Φτάνοντας στη Θεσσαλονίκη κι ενώ προετοίμαζα ότι πρόφταινα να καλύψω (ανταποκρίσεις, συνεντεύξεις κτλ.) για τα μέσα που εργάζομαι (και βιοπορίζομαι), μαθαίνω από τον πρόεδρο της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου -στο οποίο οι συνάδελφοι μόλις έξι μήνες πριν με εξέλεξαν γενικό γραμματέα- ότι η διεύθυνση του φεστιβάλ, μέσω του γραφείου τύπου κι όχι ευθέως, «εμπαίζει» το ιστορικό αυτό σωματείο (από το 1976) με ήξεις-αφίξεις σχετικά με το ετήσιο βραβείο που δίνει παραδοσιακά στην τελετή λήξης στην καλύτερη ελληνική ταινία της χρονιάς. Το αποτέλεσμα ήταν, μόλις δυο μέρες πριν την τελετή, στη διάρκεια ενός party (!!) να ανακοινώνεται στον πρόεδρο η «εξορία» του βραβείου της ΠΕΚΚ με πρόσχημα τον ελάχιστο τηλεοπτικό χρόνο κάλυψης που έχει καθορίσει η ΤV100! Εύκολα καταλαβαίνετε ότι το σωματείο προχώρησε σε καταγγελία της προσβλητικής συμπεριφοράς (καταρχάς) κι απόφασης. Άλλωστε, ένα μήνα μετά, η διεύθυνση του φεστιβάλ σε επιστολή της «αποκαλύπτει» το προδιαγεγραμμένο «έγκλημα», επιβεβαιώνοντας ότι δεν είχε το θάρρος να καλέσει σε διάλογο την ΠΕΚΚ επί έναν ολόκληρο χρόνο ώστε να συζητηθεί αυτό που την ενοχλούσε: «[…] Η ιδιαιτέρως μακροσκελή ομιλία (σ.σ. του προέδρου της ΠΕΚΚ, στη διοργάνωση του 2011) προκάλεσε έντονη δυσφορία στους διεθνείς καλεσμένους -συντελεστές των ταινιών, διεθνείς διανομείς και εκπροσώπους διεθνών ΜΜΕ- οι οποίοι αποτελούσαν το μισό κοινό της αίθουσας και ουδόλως ενδιαφέρονταν για το περιεχόμενο τους […]» Όμως το ζήτημα δεν τελείωσε εδώ: Στην τελετή λήξης, ο Νίκος Αρτινός, κριτικός κινηματογράφου στην εφημερίδα Ελευθερία (της Λάρισας) και μέλος της επιτροπής FIPRESCI, πριν ανακοινώσει το βραβείο της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου σε ελληνική ταινία, κατήγγειλε την απαράδεκτη αυτή συμπεριφορά της διεύθυνσης του φεστιβάλ, σε ένδειξη δημοσιογραφικής αλληλεγγύης. Μάρτιος 2013: Στη συνεδρίαση του ΔΣ της ΠΕΚΚ αποφασίζεται ο ορισμός μου ως μέλος της επιτροπής FIPRESCI στο επερχόμενο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Λίγες ημέρες μετά μαθαίνουμε από τον γραμματέα της FIPRESCI ότι η διεύθυνση του φεστιβάλ απέρριψε την επιλογή αυτή με την αιτιολογία ότι «στην επιτροπή FIPRESCI του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 2011 δεν έκανα καλά τη δουλειά μου». Σχετικά με αυτό: 1. Κανένας διευθυντής κανενός φεστιβάλ σε όλο τον κόσμο δεν έχει το δικαίωμα, βάσει του καταστατικού της FIPRESCI να απορρίψει την οποιαδήποτε επιλογή έχει εγκριθεί από το ΔΣ της, 2. Διαθέτω ισχυρή μνήμη (αλλά όχι γραπτό μήνυμα δυστυχώς) ώστε να θυμάμαι ακόμη τη φοβερή «ατάκα» του γραφείου τύπου του φεστιβάλ, έξι μήνες πριν, ότι «ο κ. διευθυντής έμεινε ευχαριστημένος από τη δουλειά σου στην επιτροπή FIPRESCI» (chic!) Για λόγους ευθιξίας αλλά και για να μην δυναμιτίσω το κλίμα, υπέβαλλα την παραίτηση μου δηλώνοντας ότι «δεν επιθυμώ να συμμετάσχω ξανά σε επιτροπή FIPRESCI που εντάσσεται σε φεστιβάλ το οποίο διευθύνει…» ο εν λόγω κύριος. Εντέλει στη θέση μου ορίζεται ο καλός συνάδελφος από την Κρήτη, δημοσιογράφος στην εφημερίδα Πατρίδα, Νίκος Τσαγκαράκης. Στο μεταξύ, για να έρθουμε στο δημοσιογραφικό σκέλος του κειμένου, ο πρόεδρος της ΠΕΚΚ, ο υπογράφων και, όλως τυχαίως, ο Νίκος Αρτινός (θυμηθείτε παραπάνω τι «έκανε») δεν προσκαλούμαστε για πρώτη φορά στη δημοσιογραφική μας πορεία από ένα φεστιβάλ που φροντίζαμε να καλύπτουμε για τα μέσα που εργαζόμαστε από 30 έως και 10 χρόνια ο καθένας! Το συγκεκριμένο γεγονός κατήγγειλε στην τελετή λήξης του φεστιβάλ, ο Νίκος Τσαγκαράκης, τον αποκλεισμό δηλαδή των συναδέλφων του από τις προσκλήσεις του φεστιβάλ, σε ένδειξη δημοσιογραφικής αλληλεγγύης. Γι’ αυτήν τη στάση του, λίγες ώρες αργότερα το ίδιο βράδυ, καλέστηκε προς επίπληξη από τη διεύθυνση του φεστιβάλ στο φουαγέ γνωστού ξενοδοχείου στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Μετά το «μάθημα» πολιτισμού και δημοκρατίας που δέχτηκε, έλαβε τη διαβεβαίωση ότι δεν θα έχει την «τύχη» του συναδέλφου του Αρτινού… Νοέμβριος 2013: Έχοντας ξεπεράσει το γεγονός ότι δεν προσκαλούμαι από ένα φεστιβάλ που έχω φροντίσει κι αν έχω φροντίσει να καλύπτω για τα μέσα που εργάζομαι χρόνια τώρα (εφημερίδες, περιοδικά, ραδιόφωνα, sites), χωρίς να σημαίνει φυσικά ότι το «λιβάνιζα» κιόλας, άλλωστε δεν πληρώνομαι για να γράφω αγιογραφίες και ωραίες εκθέσεις αλλά κριτική κινηματογράφου (κι όχι μόνο ταινιών), αποφασίζω να μεταβώ στη Θεσσαλονίκη και να κάνω τη δουλειά μου, έτσι κι αλλιώς. Άλλωστε, όπως για έναν πολιτικό συντάκτη είναι απαραίτητη η δημοσιογραφική διαπίστευση για να μπαίνει στη Βουλή ώστε να γράψει τα κείμενα του, έτσι και για έναν κινηματογραφικό είναι απαραίτητο το πάσο ώστε να μπαίνει στις προβολές, τις συνεντεύξεις τύπου, να κάνει συνεντεύξεις κτλ. Η αλήθεια είναι ότι η δημοσιογραφική διαπίστευση δεν ήρθε ποτέ! Η δεύτερη αλήθεια είναι ότι η αίτηση για δημοσιογραφική διαπίστευση που στάλθηκε από τη διεύθυνση του SevenArt (η οποία με πληρώνει γι’ αυτό) δεν απαντήθηκε ποτέ! Η τελευταία (και η πιο σκληρή) αλήθεια είναι ότι η αίτηση για δημοσιογραφική διαπίστευση που στάλθηκε από τη διεύθυνση της εφημερίδας «Το Χωνί» (με την οποία συνεργάζομαι και πληρώνομαι γι’ αυτό) απαντήθηκε αρνητικά! Προφανώς το φεστιβάλ έχει «αποφασίσει» ότι δεν πρέπει να ασκώ το λειτούργημα του δημοσιογράφου και να το καλύπτω «όπως συμβαίνει σε όλα τα διεθνή φεστιβάλ του κόσμου», κι επίσης προφανώς η διεύθυνση του θέλει να μείνω άνεργος, μάλλον να καώ στην κόλαση, ίσως να χαθώ από προσώπου γης, μπορεί και να εξαφανιστώ στα νησιά Φίτζι... Πάντως, για κάποιον λόγο που μόνο η ίδια ξέρει (καθότι ποτέ δεν έφτασε αιτιολογία για την άρνηση αυτή), δεν προκρίνει την ελευθερία λόγου, την ανοχή στην αντίθετη γνώμη, τη διαμαρτυρία και την καταγγελία αν κάτι δεν μου κάθεται καλά (πρέπει όλα να μου αρέσουν κι όλα να πάνε καλά), την ελευθεροτυπία, αλλά προφανώς μας αποδεικνύει ότι ερεθίζεται από τη λογοκρισία, τη φασίζουσα νοοτροπία και άλλα διάφορα τύπου «αποφασίζω και διατάζω». Σημειώνω δε ότι χωρίς διαπίστευση έμειναν (είπαμε, έχουμε ξεπεράσει την πρόσκληση, είμαστε πλέον τα «κακά παιδιά»): ο πρόεδρος της ΠΕΚΚ Ανδρέας Τύρος, ο Νίκος Αρτινός, ο Νίκος Τσαγκαράκης (καλά, δεν το περιμένατε;), καθώς και η συνάδελφος, υπεύθυνη πολιτιστικού στην εφημερίδα «Το Χωνί» Έλσα Σπυριδοπούλου, προφανώς επειδή είναι… συνάδελφος μου! Έφτασαν στο σημείο να της στείλουν διαπίστευση πριν 10 μέρες και να την πάρουν πίσω… Η οποία δεν είναι μέλος της ΠΕΚΚ (που «ερεθίζει» τη διεύθυνση), δεν είναι κριτικός κινηματογράφου και μένει στη Θεσσαλονίκη! Κλείνοντας, προτρέπω τον διευθυντή του SevenArt Γιάννη Δηράκη, ο οποίος βρίσκεται αυτές τις ημέρες στο φεστιβάλ, να πηγαίνει από το πεζοδρόμιο. Ποτέ δεν ξέρεις, Γιάννη, πρόσεχε καλού κακού… Κι αφού ζητήσω συγνώμη απ’ όλους όσοι διάβασαν αυτό το προσωπικό χρονολόγιο δίνοντας σημασία όμως ουσιαστικά σε ένα θέμα που αφορά όλους μας, μιας κι έχει να κάνει με την ελευθεροτυπία και όχι μόνο, θα ρωτήσω, ως κριτικός κινηματογράφου κι όχι ταινιών που θέλουν να μας επιβάλλουν οι διευθυντές των φεστιβάλ ανά καιρούς, το τελευταίο και το πιο σημαντικό απ’ όλα: Πως τολμάς και μου απαγορεύεις την είσοδο στις αίθουσες προβολής του δημόσιου φεστιβάλ της χώρας; 

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο κινμηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (4-11-13).

** 

ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΕΝΟΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ

Όταν πληροφορήθηκα ότι ο καλλιτεχνικός διευθυντής του φεστιβάλ αρνήθηκε να στείλει δημοσιογραφική διαπίστευση στην εφημερίδα ΤΟ ΧΩΝΙ ώστε να κάνω τη δουλειά μου, δεν έπεσα από τα σύννεφα. Η αλήθεια είναι ότι εξακολουθώ να μην καταλαβαίνω ποιο είναι το πρόβλημα του μαζί μου. Αν εξαιρέσουμε το προφανές, ότι δηλαδή βρίσκομαι στο Δ.Σ. της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου με την οποία φαίνεται ότι «ερεθίζεται» ποικιλοτρόπως, ο καλλιτεχνικός διευθυντής δήλωνε στους συνεργάτες του καιρό τώρα ότι είναι «ευχαριστημένος από τη δουλειά μου». Το σίγουρο είναι ότι δεν κατάφερε με αυτά τα λόγια να με βάλει στην «αυλή» του γιατί προσωπικά, πρώτα απ’ όλα, έχω μάθει να υποστηρίζω τη γνώμη μου και να τιμώ το μέσο που με πληρώνει για να κάνω ρεπορτάζ και κριτική, κι όχι ωραίες εκθέσεις, αγιογραφίες και διάφορου τύπου λιβανίσματα. Και μιας και φτάσαμε στο σημείο των δημοσιογραφικών αποκλεισμών, θα σας μιλήσω για έναν ακόμη αποκλεισμό, που δεν έχει απασχολήσει το κοινό, από τον περασμένο Μάρτιο. Στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, το οποίο διευθύνει το ίδιο πρόσωπο, υπάρχει κριτική επιτροπή της FIPRESCI (Διεθνής Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου) έπειτα από σχετική πρωτοβουλία της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου (Π.Ε.Κ.Κ.). Μάλιστα, σε κάθε διοργάνωση ορίζεται από το ΔΣ της Π.Ε.Κ.Κ. ένας έλληνας εκπρόσωπος στην πενταμελή αυτή επιτροπή, καθότι δίνονται δυο βραβεία, ένα σε ελληνική και ένα σε ξένη ταινία. Η απόφαση του Δ.Σ. τον περασμένo Φεβρουάριο ήταν να ορίσει τον υπογράφοντα ως έλληνα εκπρόσωπο στην επιτροπή της FIPRESCI για το 15ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Όταν στέλνεται το σχετικό έγγραφο του ορισμού στα κεντρικά της FIPRESCI και του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, οι εκπλήξεις διαδέχονται η μία την άλλη: Αρχικά μαθαίνουμε ότι υπάρχει ήδη έλληνας εκπρόσωπος, που έχει οριστεί αυθαιρέτως από τον διευθυντή του φεστιβάλ! Πρόκειται για έναν εκ των δυο κριτικών του περιοδικού Αθηνοράματος, ο οποίος αφενός δεν ήξερε τίποτα γι’ αυτό τον ορισμό αφετέρου δεν είναι μέλος της Π.Ε.Κ.Κ. ώστε να μπορεί να είναι στην επιτροπή βάσει του καταστατικού της FIPRESCI. Η αυθαιρεσία συνεχίζεται με την άρνηση του ορισμού μου καθότι, λέει, ήμουν σε επιτροπή της FIPRESCI πρόσφατα. Η αλήθεια είναι ότι θήτευσα σε επιτροπή πριν δυο χρόνια αλλά στο φεστιβάλ του Νοεμβρίου, όχι του Μαρτίου. Απλώς, κι επειδή το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης εν γένει είναι ενός ανδρός αρχή, ο διευθυντής συγχέει τις δουλειές του και τα φεστιβάλ του. Όταν οι παραπάνω εξηγήσεις δίνονται, πάντα μέσω FIPRESCI καθότι έχει αρνηθεί δις το διάλογο, η επομένη δικαιολογία είναι ότι δεν είχα κάνει στη θητεία εκείνη καλά τη δουλειά μου. Κι όμως… είναι ο ίδιος άνθρωπος που έλεγε δεξιά κι αριστερά ότι κάνω καλά τη δουλειά μου... Για λόγους ευθιξίας αλλά και για να βοηθήσω στην εξομάλυνση των σχέσεων και να προχωρήσει η σύνθεση της επιτροπής, παραιτούμαι εγγράφως δηλώνοντας ρητά ότι δεν επιθυμώ ξανά στο μέλλον να συμμετάσχω σε επιτροπές της FIPRESCI που βρίσκονται σε φεστιβάλ υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του (να ξέρετε έχει και πολλά: στο Τορόντο, στο Μόντρεαλ, στο Ρέικιαβικ κ.ά.) Μην νομίζετε ότι τελειώσαμε εδώ: ενόσω εξελίσσεται το «δράμα» ονόματα επί ονομάτων, πάντα με πρωτοβουλία της καλλιτεχνικής διεύθυνσης, έρχονται σε επιστολές της FIPRESCI, ενώ μαθαίνουμε ότι τηλεφωνεί σε διάφορους συναδέλφους από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη ρωτώντας τους αν επιθυμούν να συμμετάσχουν στην επιτροπή. Με άλλα λόγια, ο άνθρωπος -που φυσικά έχει ξεφύγει- κινείται αντιθεσμικά, αντιδεοντολογικά, παρακάμπτοντας νόρμες, κανόνες, καταστατικά αλλά και έθιμα, θέλοντας να ελέγχει πρόσωπα και καταστάσεις. Φτάνει στο σημείο να λέει ποιους θέλει σε επιτροπές! Γεγονός που δεν είναι στη δικαιοδοσία του. Τη συνέχεια, όπως θυμάστε, την είχαμε πει στο προηγούμενο φύλλο. Εντέλει αποδέχτηκε τον ορισμό του συναδέλφου Νίκο Τσαγκαράκη, από την εφημερίδα Πατρίδα του Ηρακλείου της Κρήτης, προφανώς γιατί δεν τον είχε εντάξει στα «κακά παιδιά». Ο συνάδελφος όμως δεν του έκανε το χατίρι. Τον κατήγγειλε επί σκηνής, στη συνέχεια «τραμπουκίστηκε» (με λόγια όχι με πράξεις) στο φουαγέ γνωστού ξενοδοχείου από τον ίδιο και τη συνεργάτιδα του Ελένη Ράμμου. Κι εντέλει είναι σήμερα ένας από τους πέντε αποκλεισμένους δημοσιογράφους, χωρίς πρόσκληση για φιλοξενία, χωρίς καν διαπίστευση. 

*To άρθρο δημοσιεύτηκε στην εβδομαδία εφημερίδα Το Χωνί (10-11-13).

10 Νοε 2013

Η οδύσσεια του διαστήματος


Του Νέστορα Πουλάκου 

Στη σκιά του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, δυο εντυπωσιακές ταινίες που άνοιξαν σε επιλεκτικές αίθουσες την περασμένη εβδομάδα (ως previews) κυριαρχούν στις επιλογές μας. Τόσο το «Gravity» όσο και το «Όλα χάθηκαν» διαθέτουν μια κοινή συνισταμένη: τη δύναμη της θέλησης του ανθρώπου για ζωή και το ένστικτο της επιβίωσης του είτε βρίσκεται χαμένος στο… διάστημα είτε καταμεσής του ωκεανού. Προβάλλονται επίσης: η τελευταία ταινία του αειθαλούς Μπερνάρντο Μπερτολούτσι «Εγώ κι εσύ», η «10η μέρα» του Βασίλη Μαζωμένου -και για τις δυο ταινίες θα μιλήσουμε παρακάτω-, το «Miss Violence» του Αλέξανδρου Αβρανά που έφυγε με τρία βραβεία από το πρόσφατο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας. 

Η οδύσσεια του διαστήματος 

Θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως η νέα «Οδύσσεια του διαστήματος» όμως οι προθέσεις του Αλφόνσο Κουαρόν, όπως τουλάχιστον αποτυπώνονται στην οθόνη, απέχουν χιλιόμετρα από τη μεγαλοσύνη του δημιουργήματος του Κιούμπρικ. Από την άλλη πλευρά, το «Gravity» είναι τόσο εντυπωσιακό σε δυο βασικά σημεία, που δεν θα είναι ιεροσυλία να δηλώσουμε ότι όντως, αν και μόλις μιάμισης ώρας, είναι μια ταινία επιστημονικής φαντασίας που μπαίνει στο πάνθεον των καλύτερων και στέκεται άξια δίπλα στο έπος του Κιούμπρικ. Εδώ, δεν υπάρχουν εντυπωσιακά σκηνικά, ούτε θορυβώδη εφέ και πολυπληθή καστ. Ο Κουαρόν έφτιαξε μια ταινία με μόλις δυο ηθοποιούς να ίπτανται στο διάστημα –για την ακρίβεια, επί μια ολόκληρη ώρα βλέπουμε μόνο το one woman show της αγνώριστης Σάντρα Μπούλοκ (στην πιο παράξενη ερμηνεία της καριέρας της) αφού ο χαρακτήρας του Τζορτζ Κλούνεϊ χάνεται στην άβυσσο του διαστήματος σχετικά νωρίς. Ποια είναι αυτά τα δυο βασικά σημεία: πρώτον, η (απλή) ιστορία επιβίωσης δυο αστροναυτών στο χάος του διαστήματος όταν το σκάφος τους παθαίνει βλάβη και διαλύεται στη διάρκεια της διαστημικής αποστολής τους. Ο Κουαρόν, σε αντίθεση με πολλούς συναδέλφους του στο παρελθόν, δεν προσπαθεί να ανακαλύψει τον τροχό ούτε να εξηγήσει το μυστήριο του διαστήματος. Δεν θέλει να μας δείξει, αν υπάρχει ζωή κι αλλού, από πού προερχόμαστε ούτε που εντέλει πηγαίνουμε. Έχοντας αφήσει πίσω του όλη αυτήν τη φιλολογία, δείχνει απλώς την περιπέτεια δυο αστροναυτών. Και γι’ αυτό, επειδή μιλάμε για απλά καθημερινά πράγματα, αν και… διαστημικά, μεγαλώνει η ένταση μέσα μας. Δεύτερον, τα συναισθήματα που αναβλύζουν από τις εντυπωσιακές σκηνές στο χάος του διαστήματος, όπου ανάμεσα στο απόλυτο μαύρο δυο άνθρωποι με λευκές περιβολές ονειρεύονται τη ζωή και τη Γη. Επαναλαμβάνουμε ότι και σε αυτό το σημείο, ο Μεξικανός σκηνοθέτης και σεναριογράφος έχει την ευστροφία να «παίξει» με το πιο απλό, «δεδομένο» γεγονός: την ίδια τη ζωή. Τοποθετώντας την στο εκτός πλαισίου κάδρο της οδύσσειας διαστήματος. Με όλα αυτά να μας έχουν κερδίσει ήδη και, με επιπλέον τα απαραίτητα εφέ, την τελειότητα της εικόνας και το δυναμικό σάουντρακ, καταλήγουμε ότι το «Gravity» είναι μια μεγαλειώδης ταινία, χωρίς ίχνος κλισέ, που αναδεικνύει το ύψιστο αγαθό μέσα από την απλότητα της. Τη ζωή. 

Ο άνθρωπος της θάλασσας 

Ένας συγκινητικός Ρόμπερτ Ρέντφορντ μας καθηλώνει για 100 ολόκληρα λεπτά στη θέση μας, χωρίς να λέει ούτε μισή κουβέντα! Ακόμη μια «παράξενη» ταινία, όσο μεγαλειώδης και εντυπωσιακή είναι αυτή καθαυτή, δίχως ίχνος εφέ και επιτήδευσης, είναι το «Όλα χάθηκαν» του Αμερικανού δημιουργού Τζ. Σ. Σαντόρ. Χωρίς να μαθαίνουμε πότε τίποτε για τη ζωή του γηραιού ναυαγού, ποιος είναι, τι δουλειά κάνει (ή έκανε), που ζει, αν έχει οικογένεια (βλέπουμε μια βέρα στο χέρι του), πως βρέθηκε καταμεσής του ωκεανού σε ένα ιστιοπλοϊκό κτλ., παρακολουθούμε με κομμένη την ανάσα τον αγώνα του έμπειρου ιστιοπλόου να επιβιώσει όταν το σκάφος του παθαίνει βλάβη και μπάζει νερά. Έχοντας αραγμένο το ιστιοπλοϊκό του στα ανοιχτά του ωκεανού, ένα πρωινό ξυπνάει όταν διαπιστώνει ότι τον έχει χτυπήσει ένα… βυθισμένο κοντέινερ! Από εκείνη τη στιγμή ξεκινάει η θαλάσσια οδύσσεια και ταυτόχρονα το one man show του αειθαλούς Ρόμπερτ Ρέντφορντ, ο οποίος ακόμη και στην ηλικία των 77 ετών δεν ξεχνάει την ερμηνευτική του δεινότητα. Με ελάχιστη μουσική, καθόλου λόγια, ένα μόνο χαρακτήρα και ένα σενάριο εντέλει δύσκολο που άφησε να αναπτυχθεί τόσο η σχέση σκηνοθέτη – πρωταγωνιστή όσο και ο «ηθελημένος» αυτοσχεδιασμός του δεξιοτέχνη ηθοποιού, έχουμε μια ολοκληρωμένη δημιουργία, καθ’ όλα εντυπωσιακή, η οποία θα παιδέψει όσο να ‘ναι τους θεατές που θα την επιλέξουν. Αξίζει ο κόπος όμως. 

Απότομη ενηλικίωση 

Στα βαθειά γηρατειά του, ο Μπερνάρντο Μπερτολούτσι που όλοι αγαπήσαμε για τις τρυφερές όσο και ερωτικές ταινίες του, αλλά και για τις επικές όσο και μεγαλειώδεις παραγωγές του, ίσως στην τελευταία ταινία της σπουδαίας καριέρας του, 10 χρόνια από τους, επίσης, νεανικούς «Ονειροπόλους», επιστρέφει στην εφηβεία και δείχνει έναν σπυριάρη νέο, χαμένο στις εμμονές του και βυθισμένο στη ματαιότητα της εσωτερικής του επανάστασης. Περιθωριοποιημένος από το σχολικό του περιβάλλον, μόνιμα εχθρικός και αντιδραστικός με την οικογένεια του, λέει ψέματα, φτιάχνει το ντοστογεφσκικό υπόγειο του και αφήνεται στον έρωτα (;), τη φιλία (;), τη συντροφικότητα (;) της όμορφης μεν «καμένης» δε θετής αδελφής του, η οποία βρίσκει εκεί την «αποτοξίνωση» από τις ουσίες και τη σαθρή κοινωνικότητα που διακαώς επιθυμούσε. Με σχόλια πάνω στην αστική τάξη, την οικογένεια, τις σχέσεις, το σχολείο και τον κόσμο που θέλουμε να φτιάξουμε για να ζήσουμε όταν είμαστε έφηβοι, ο Μπερτολούτσι κλείνει την καριέρα του με μια εντυπωσιακή φινάλε σεκάνς, και παρόλο που η ιστορία του σε πολλές στιγμές της δεν μας πείθει για τη σοβαρότητα της, εμείς μειδιούμε γλυκά γι’ αυτό το αντίο μιας άλλης, πιο αθώας (;), εποχής. 

Παίζεται ακόμη 

Η «10η μέρα» του Βασίλη Μαζωμένου είναι ένα ιδιότυπο ντοκιουντράμα για την οδύσσεια ενός νεαρού Αφγανού από τη χώρα του στην Ελλάδα. Με κεντρικό αφηγητή τον ήρωα, ο Μαζωμένος αποτυπώνει με πλάνα του από τις εμπόλεμες αυτές περιοχές το δράμα του νεαρού μετανάστη, ο οποίος δεν μπορεί πουθενά (στο Αφγανιστάν, στο Ιράν, στην Τουρκία, στην Ελλάδα) να βρει την ηρεμία του, την ησυχία του, το απάγκιο του. Συγκλονιστικά είναι τα πλάνα του Έλληνα σκηνοθέτη από το αυτομαστίγωμα των μεταναστών για τον εορτασμό της 10ης ημέρας προς τιμή του Αλλάχ, που λαμβάνει χώρα στον τόπο προσευχής τους, στον Πειραιά. Η ταινία έλαβε το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής του 25ου Πανοράματος Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου. 

Gravity ****
 Όλα χάθηκαν *** 
Εγώ κι εσύ **1/2 
10η μέρα ** 

*Η στήλη Στοπ Καρέ δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα Το Χωνί (10-11-13).