22 Δεκ 2013

Χαρούμενες "βακχικές" γιορτές / Καλή "βακχική" χρονιά!

H συντακτική ομάδα της ψηφιακής πλατφόρμας Vakxikon.gr [εκδόσεις, περιοδικό, ράδιο] σας εύχεται Χαρούμενες "βακχικές" Γιορτές και Καλή "βακχική" Χρονιά! 

Και σας περιμένει/προσκαλεί στο ετήσιο και καθιερωμένο -πλέον- welcome party για το νέο χρόνο, την Κυριακή 5 Ιανουαρίου 2014, στις 22.00, στο bar Black bird [Κλεισόβης 5 Εξάρχεια].

Η κανονική λειτουργία της ψηφιακής πλατφόρμας Vakxikon.gr επιστρέφει τη Δευτέρα 13 Ιανουαρίου 2014, με τις πρώτες εκπομπές του ανανεωμένου προγράμματος του Vakxikon Radio, την καθημερινή ροή του Vakxikon Blog, καθώς και το Ένθετο της Δευτέρας. 

Ενόσω προετοιμάζονται για το πρώτο 3μηνο του 2014: το τχ. 25 του περιοδικού Vakxikon.gr, οχτώ (8) νέες εκδόσεις σε έντυπη και ψηφιακή μορφή, παρουσιάσεις, εκδηλώσεις και party βιβλίων, καθώς και η μετάβαση στη νέα ψηφιακή μας πλατφόρμα!

12 ταινίες που μου άλλαξαν τη ζωή το 2013


Tου Νέστορα Πουλάκου 

Αυτό είναι ένα ιδιότυπο και πολύ προσωπικό τοπ 10 με τις πιο αγαπημένες ταινίες και τους αντίστοιχους πρωταγωνιστές της χρονιάς που φεύγει σε λίγες ημέρες, καλωσορίζοντας με αυτόν τον τρόπο το 2014. Όπως γίνεται κάθε χρόνο στο SevenArt, έτσι και φέτος η συγκεκριμένη ανασκόπηση είναι μια προσωπική λίστα ταινιών που με «σημάδεψαν» περισσότερο ως σινεφίλ παρά ως επαγγελματία του χώρου. Καθώς τη διαβάζετε, μπορείτε να βρείτε σε αυτήν τις δικές σας αναφορές, να αναλογιστείτε ποικίλες συνισταμένες που μέχρι τώρα δεν είχατε φανταστεί, και να κάνετε αναγωγές στις δικές σας σινεφίλ επιλογές. Με τις 12 ταινίες που μου άλλαξαν τη ζωή το 2013, μια για κάθε μήνα που πέρασε (και ημερομηνία προβολής της στην Ελλάδα), σας ευχόμαστε χαρούμενες γιορτές και καλή χρονιά. 

Το αφιέρωμα εδώ

*Το αφιέρωμα δημοσιεύτηκε στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (23-12-13).

Γελαστός πρίγκιπας


Του Νέστορα Πουλάκου 

Τελευταία εβδομάδα πριν τις γιορτές και το κινηματογραφικό «μενού» διαθέτει απ’ όλα τα καλά: ιδιαίτερο αμερικανικό χιούμορ ισλανδικής πατέντας στον «Γελαστό πρίγκιπα». Αντιρατσιστικό μήνυμα κατευθείαν από τον… Λευκό Οίκο στον «Μπάτλερ». Καλλιτεχνικές ανησυχίες και νεανικές περιπλανήσεις στο «Oh boy». Τέλος, το ισπανικό θρίλερ «Αγνωσία» παίζεται σε επιλεγμένες και ειδικές προβολές. 

Δυο για το δρόμο 

Ο τίτλος ανήκει στην κλασική ταινία του Στάνλει Ντόνεν, αυτό το road movie με την Όντρεϊ Χέμπορν και τον Άλμπερτ Φίνεϊ, όμως ταιριάζει απόλυτα και στην ταινία του Ντέιβιντ Γκόρντον Γκριν, αυτή την ιδιότυπη αμερικανική κομεντί που κέρδισε το βραβείο σκηνοθεσίας στο περυσινό Φεστιβάλ Βερολίνου. Καθότι, ο Λανς και ο Άλβιν ζουν κυριολεκτικά στο δρόμο! Δυο κάπως… ιδιαίτεροι μπατζανάκηδες αποφασίζουν να βγάλουν παραπάνω χρήματα και αναλαμβάνουν να επισκευάσουν το δρόμο στις περιοχές του Τέξας που κατακάηκαν από τις φωτιές λίγα καλοκαίρια πίσω. Οι δυο αυτοί οδοποιοί, αν μπορούμε να τους χαρακτηρίσουμε έτσι, ζουν με τα φαντάσματα των δασών, τον πόνο των κατοίκων για την απώλεια και την καταστροφή, αλλά και τις «καλτ» συμπεριφορές τους, όλον αυτόν τον καιρό που κάνουν ότι μπορούν για να φέρουν στα ίσια της την περιοχή. Παράλληλα ζουν και τα δικά τους κωμικά και «δράματα», χαμένοι στις σκέψεις και τις ανησυχίες τους, στα πρόσωπα και τη ζωή που έχουν αφήσει πίσω, έστω και προσωρινά, αλλά δεν ξέρουν που και πως θα τα ξαναβρούν όταν επιστρέψουν. Μαύρο χιούμορ, ιδιότυπες –σχεδόν περίεργες- καταστάσεις, προβληματισμοί και στοχασμοί, εντέλει μια ταινία γεμάτη ζωή για την ίδια τη ζωή, «γεμίζει» την οθόνη μας επί μιάμιση ώρα προσδίδοντας της αφενός μια νοσταλγία για τα «χαμένα», αφετέρου την αισιοδοξία για τα επόμενα. Η ταινία του Γκριν βασίζεται στην ισλανδική ταινία «Either way», που βγήκε το 2011 και έτυχε να τη δω κάπως αναπάντεχα πριν λίγους μήνες. Μια ταινία μικρή αλλά με ουσία, χαμηλόφωνη αλλά με άποψη, με κέρδισε για την απλότητα, το στυλ και το μήνυμα της, και θεωρώ ότι τα ίδια καταφέρνει να προσφέρει και η αμερικανική εκδοχή της. Άλλωστε, όσοι έχετε δει την πρωτότυπη ισλανδική παραγωγή θα συνειδητοποιήσετε ότι οι διαφορές είναι ελάχιστες. Ο «Γελαστός πρίγκιπας» συνδυάζει κινηματογραφική απόλαυση και κοινωνικό προβληματισμό, δυο πακέτα σε ένα. 

Το μήνυμα του Ομπάμα 

Όπως γράψαμε και πρόσφατα με αφορμή την ταινία «12 χρόνια σκλάβος», δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι για δυο συνεχόμενες κινηματογραφικές σεζόν κυριαρχούν οι ταινίες με αντιρατσιστικό μήνυμα και πρωταγωνιστές μαύρους ήρωες. Όπως δεν είναι τυχαίο ότι πέρυσι έδωσε το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας η Μισέλ Ομπάμα μέσα από τον Λευκό Οίκο, ενώ παιζόταν παντού η ταινία του Σπίλμπεργκ για τον Αβραάμ Λίνκολν και την κατάργηση της δουλείας. Ούτε κι επίσης είναι τυχαίο ότι ο «Μπάτλερ», με τον εκπληκτικό και ήδη οσκαρούχο Φόρεστ Γουίτακερ να δίνει ρεσιτάλ ερμηνείας, τον μαύρο Λι Ντάνιελς στη σκηνοθεσία και την «μαύρη ιέρεια» Όπρα Γουίνφρι να παίζει τα «ρέστα» της στο σινεμά (και πολύ καλά μάλιστα), να τοποθετεί τη δράση του… στον Λευκό Οίκο! Με άλλα λόγια, ο Πρόεδρος Ομπάμα, ο πρώτος μαύρος πρόεδρος στην Ιστορία των Η.Π.Α., της χώρας με τις εντονότερες εκδηλώσεις ρατσισμού διαχρονικά, στέλνει το μήνυμα και η βιομηχανία του Χόλιγουντ –ως είθισται- το λαμβάνει και παράγει ανάλογα σαν τρελή. Εν προκειμένω ο «Μπάτλερ», η αληθινή ιστορία του Σεσίλ ο οποίος από σκλάβος στην Καρολίνα έφτασε να γίνει ο κορυφαίος μπάτλερ στον Λευκό Οίκο. Τι ταπεινώσεις κι εξευτελισμούς είχε βέβαια αυτή η πορεία είναι ένα άλλο θέμα… Αυτή η ταινία – έπος διατρέχει ταυτόχρονα και όλη την αμερικανική –κι όχι μόνο- ιστορία, από τη δουλεία στις φυτείες της ενδοχώρας των Η.Π.Α. και την Κου-Κλουξ-Κλαν, στον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και τους Μαύρους Πάνθηρες, το Βιετνάμ και το Άπαρτχαϊντ, φτάνοντας στην εκλογική νίκη του Ομπάμα το 2008. Είπατε τίποτα; 

Niko ha 

Ή αλλιώς η βερολινέζικη και αγορίστικη απάντηση στη φετινή καλλιτεχνική επιτυχία «Frances ha». Με σαφώς λιγότερο χιούμορ, μικρότερες δόσεις αισιοδοξίας και κάπως πιο μετρημένη χαρά, ο 30άρης Niko περιπλανιέται στην πιο καλλιτεχνική πόλη της Ευρώπης, το Βερολίνο, με σκοπό –πρωτίστως- να λύσει τα υπαρξιακά του αλλά και να ενδυναμώσει την κοινωνικότητα του. Σπουδές, επαγγελματική αποκατάσταση, σχέσεις, κοπέλες, φίλοι, οικογένεια, ανησυχίες, σκέψεις, προβληματισμοί, φιλοσοφήσεις, στοχασμοί, όλα αυτά μαζί μπαίνουν στο μπλέντερ – μυαλό του Niko, ο οποίο προσπαθεί –μάταια;- να ξεμπλέξει το κουβάρι, να βρει τη λύση ή την άκρη του νήματος. Περιπλανήσεις και –άσκοπες;- κουβέντες, συζητήσεις και φλου αρτιστίκ καταστάσεις, τότε που χρόνος μοιάζει σαν να έχει σταματήσει και να μη συμβαδίζει με την «κανονική» καθημερινότητα των «κανονικών» ανθρώπων του δίπτυχου, αντίστροφου και κανονικού, δουλειά-σπίτι, σπίτι-δουλειά. Έξυπνη ταινία και άκρως ενδιαφέρουσα, με μπόλικους τζαζ ήχους και –ως είθισται- γουντιαλενική προσέγγιση και διάθεση, δεν φτάνει το hype της αμερικανικής «Frances ha», όμως δίνει στα πράγματα την πιο ευρωπαϊκή, ίσως και την πιο αγορίστικη διάσταση τους. Τον σκηνοθέτη Γιαν Όλε Γκέρστερ τίμησε η Ευρωπαϊκή Ακαδημία Κινηματογράφου με το Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Σκηνοθέτη. 

Γελαστός πρίγκιπας *** 
Ο μπάτλερ *** 
Oh boy **1/2 
Αγνωσία *1/2 

*Η στήλη Στοπ Καρέ δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα Το Χωνί (22-12-13).

Συνέντευξη της Δάφνης Μανούσου & της Ιωάννας Σταυροπούλου


Στον Νέστορα Πουλάκο 
Φωτογραφίες: Στράτος Προύσαλης 

Από την Παρασκευή 20 Δεκεμβρίου και για 15 παραστάσεις, ο «Θεός της σφαγής» της Γιασμίνα Ρεζά ανεβαίνει στην κεντρική σκηνή του Θεάτρου 104 (Ευμολπιδών 41 Γκάζι) από τη θεατρική ομάδα Square. Το δημοφιλές έργο που έχει γνωρίσει μεγάλη επιτυχία στο εξωτερικό, μάλιστα έγινε και ταινία από τον Ρομάν Πολάνσκι με τον τίτλο «Carnage», ανεβαίνει για δεύτερη φορά στη χώρα μας, πλέον σε σκηνοθεσία Δημήτρη Γιαμλόγλου και με πρωταγωνιστές τους Γιάννη Λασπιά, Ιωάννα Σταυροπούλου, Αργύρη Θανάσουλα και Δάφνη Μανούσου. Οι δυο εκ των κεντρικών ηρώων, οι γυναίκες της παράστασης, Δάφνη Μανούσου και Ιωάννα Σταυροπούλου, μίλησαν στο Χωνί. 

Πως και γιατί επιλέξατε να ανεβάσετε τον «Θεό της σφαγής» τη δεδομένη χρονική στιγμή; Ποιο είναι αυτό το στοιχείο που ενέχει το θεατρικό και μπορεί να ελκύσει το κοινό ανάμεσα σε τόσες δεκάδες παραστάσεις; 

Δάφνη Μανούσου: Η αλήθεια είναι πως όταν σκεφτόμασταν τι να ανεβάσουμε, η αδερφή μου που είχε δει πρόσφατα το «Carnage» του Πολάνσκι μού έβαλε την ιδέα και μετά το πρότεινα στην Ιωάννα, τον Γιάννη και τον Αργύρη. H ιδέα τους άρεσε και έτσι το προτείναμε στον Δημήτρη Γιαμλόγλου να το σκηνοθετήσει. Πρόκειται για ένα πολύ καλογραμμένο έργο με τέσσερις χαρακτήρες που κολλούσαν αρκετά σε εμάς τους… τέσσερις. Είναι δύσκολο να πω τι «παραπάνω» έχει «O Θεός της σφαγής» από τις υπόλοιπες παραστάσεις που παίζονται στην Αθήνα αυτόν το χειμώνα. Ίσως ότι αυτό το έργο μπορεί να κάνει τον θεατή να συγκινηθεί, να γελάσει και τελικά να φύγει από το θέατρο με ένα ελαφρύ μειδίαμα, έχοντας πρωτύτερα ταυτιστεί με τους χαρακτήρες του έργου. 
Ιωάννα Σταυροπούλου: Το έργο το πρότεινε η Δάφνη διότι θεώρησε ότι μας ταιριάζουν οι ρόλοι -εγώ είχα ακουστά μόνο την ταινία. Μόλις, όμως, διάβασα το θεατρικό συνειδητοποίησα ότι πέρα από τους ρόλους μάς ταίριαζε πολύ και το περιεχόμενο. Το έργο σατιρίζει το θεσμό του γάμου και της οικογένειας. Στην ομάδα είμαστε όλοι ελεύθεροι και πάνω από 30 και το θέμα «γάμος και παιδιά» έχει αρχίσει να μας απασχολεί. Αξίζει τελικά ή όχι να κάνεις αυτό το βήμα στη ζωή σου; Πιστεύω ότι ένα μεγάλο μέρος του κοινού θα ταυτιστεί με αυτόν τον προβληματισμό, είτε έχει είτε δεν έχει παιδιά, αλλά με έναν ευχάριστο τρόπο, ιδωμένο μέσα από την οξυδερκή και χιουμοριστική ματιά της Γιασμίνα Ρεζά. 

Φοβάστε την αναπόφευκτη σύγκριση και τους συνειρμούς με την ιδιαίτερα δημοφιλή ταινία του Ρομάν Πολάνσκι; Έτσι κι αλλιώς, ένα ξένο θεατρικό έργο, με τέτοια εμπορική και καλλιτεχνική επιτυχία, δεν είναι πρόκληση και συνάμα «βάρος» για τον καλλιτέχνη που το επιλέγει; 

Δ.Μ.: Ναι, είναι κατά κάποιο τρόπο «βάρος», κυρίως γιατί ήταν εξαιρετικοί και οι τέσσερις ηθοποιοί. Η σύγκριση όμως είναι πολλές φορές αναπόφευκτη ακόμα και όταν πρόκειται να παίξεις την ίδια παράσταση και καλείσαι να αναμετρηθείς με μια εξαιρετική ερμηνεία, ας πούμε. Οπότε δεν νομίζω ότι έχει αγχώσει κανέναν μας αυτό. Άλλωστε η σκηνοθετική γραμμή του έργου από τον Δημήτρη Γιαμλόγλου διαφέρει πολύ με εκείνη της ταινίας, οπότε αυτό από μόνο του είναι αρκετά απελευθερωτικό για εμάς και για τις όποιες συγκρίσεις. Σίγουρα όμως αποτελεί και μεγάλη πρόκληση να πάρεις ένα ρόλο που έχει αποδοθεί τόσο καλά από την Jodie Foster, στην περίπτωση μου, και να προσπαθήσεις να το προσεγγίσεις διαφορετικά αλλά εξίσου καλά. Μεγάλη πρόκληση, εδώ που τα λέμε! 
Ι.Σ.: Είναι απίστευτο πόσο διαφορετικό είναι το θεατρικό έργο από την ταινία. Θεωρώ ότι ο Πολάνσκι, αν και εξαιρετικά ταλαντούχος δεκαετίες τώρα, δεν αποτύπωσε επαρκώς το χιούμορ του έργου με αποτέλεσμα η ταινία να βγει κάπως μονότονη. Το θεατρικό έργο είναι πολύ πιο κωμικά γραμμένο, διατηρώντας ωστόσο τους έντονους κοινωνικούς προβληματισμούς του κειμένου. Κατά τη γνώμη μου η ύπαρξη μιας ταινίας με τόσο μεγάλη εμπορική επιτυχία μόνο καλό μπορεί να μας κάνει, διότι έτσι το έργο γίνεται γνωστό στο ευρύ κοινό και πιστεύω ότι αυτό θα φέρει πιο εύκολα τον κόσμο στο θέατρο. 

Αν χρειαζόταν να πείσετε το κοινό ώστε να έρθει και να παρακολουθήσει την παράσταση σας, τι είναι αυτό που θα επιλέγατε να του πείτε ή να του εξηγήσετε; 

Δ.Μ.: Είναι ένα έργο που πραγματεύεται το ζήτημα του γάμου και της δέσμευσης γενικότερα. Το πως να είσαι καλός γονιός χωρίς όμως να χάνεις τον εαυτό σου μέσα σ’ αυτόν. Το αν τελικά είμαστε όλοι φτιαγμένοι για να γίνουμε γονείς ή κάποιοι από εμάς θα έπρεπε να απέχουμε από αυτό το «σπορ». Μιλάει για την καταπίεση που ασκούμε οι ίδιοι στους εαυτούς μας προκειμένου να δείχνουμε «κάπως» στους άλλους και πως για χάρη της εικόνας μας χάνουμε τελικά την ουσία. Και όλα αυτά γίνονται με το υποδόριο χιούμορ της Ρεζά, με αποτέλεσμα να βάζουν το θεατή σε σκέψη αλλά πάντα μέσω του γέλιου. 
Ι.Σ.: Ο βασικός λόγος για να έρθει να δει κανείς το έργο είναι για να «βιώσει» το πως έρχονται σε ρήξη τα κοινωνικά πρέπει με την ενστικτώδη ανθρώπινη συμπεριφορά. Τελικά ποιοι είμαστε στ’ αλήθεια και κατά πόσο κάνουμε στη ζωή μας αυτά που πρέπει ή αυτά που θέλουμε; «Ο Θεός της σφαγής» είναι ένα έργο γεμάτο αντιπαραθέσεις: οι εκλεπτυσμένοι τρόποι συγκρούονται με τους άξεστους, τα ευγενικά λόγια αντικαθίσταται από τα σκληρά και οι καθωσπρέπει οικογενειάρχες φέρονται σαν παιδιά. Η κοινωνία, με τους θεσμούς και τα πρέπει της, ασκεί εντέλει τόση καταπίεση στους ανθρώπους που με την παραμικρή ευκαιρία ακόμα και οι πιο «σοβαροί» επαναστατούν και ξεσαλώνουν. Πιστεύω πως όλοι μας μπορούμε να ταυτιστούμε με αυτό. 

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα Το Χωνί (22-12-13).

BOOKS/ΒΙΒΛΙΑ/BOOKS


Aνεβαίνουμε στο ΣΑΙΝ ΤΖΩΡΤΖ ΛΥΚΑΜΠΕΤΤΟΥΣ για να κοιμηθούμε -χωρίς να καταφέρουμε να πετάξουμε τα βραδινά μας παραφερνάλια- πάνω στον καναπέ, δίπλα δίπλα κι απόμακρα σαν παιδιά, με τον ήλιο να μας λούζει χρυσά όνειρα. Από κάπου φτάνει η φωνή του Ρίτσαρντ Χάλεϋ, που τραγουδάει "Ι can't see your face no more...".

Kωνστ. Τζούμας, Πανωλεθρίαμβος, εκδ. Καστανιώτη  2010

Αλέκος Παναγούλης. Δαιμόνιος έφηβος και πρωτοπόρος φοιτητής. Αποφασισμένος τυραννοκτόνος και αγέρωχος μελλοθάνατος. Καρτερικός μάρτυρας και δόλια προδομένος. Ευαίσθητος ποιητής και βακχικά ερωτικός. Νουνεχής πολιτικός και αδικοσκοτωμένος.

Κώστας Μαρδάς, Αλέξανδρος Παναγούλης: Πρόβες θανάτου, ιδ. έκδοση 1997

Από το λιμάνι του Πειραιά ως τις μεγαλοαστικές συνοικίες του Αμαρουσίου και της Κηφισιάς, ο επιβάτης του Ηλεκτρικού έχει τη δυνατότητα να ταξιδέψει σε όλα τα κοινωνικά στρώματα που κατοικούν στην πρωτεύουσα.

Πέτρος Μάρκαρης, Η Αθήνα της μιας διαδρομής, εκδ. Γαβριηλίδης 2013

Όποιος άρθρωνε λόγο εν γνώσει των ελεγκτικών μηχανισμών του καθεστώτος (γιατί περί καθεστώτος επρόκειτο), παραπέμποταν σε δίκες που συχνά κρατούσαν αιώνες καθότι η δικαιοσύνη ήταν από καιρό σε κώμα.

Στάθης Ιντζές, Κάτω η σκουριά, εκδ. Ενδυμίων 2013

Ο Χολμς μας οδήγησε στο διάδρομο με τόση βεβαιότητα, λες και είχε ζήσει στο σπίτι, και σταμάτησε στην ανοιχτή πόρτα του θησαυροφυλακίου.

Σερ Άρθουρ Κόναν Ντόυλ, μτφρ. Χ. Γιαννόπουλος, Το σημειωματάριο του Σέρλοκ Χολμς, εκδ. Το Ποντίκι 2013

Κοιτάζονταν όσο ήθελαν πια / Παραδομένοι στην ανεξήγητη συνέχεια των πραγμάτων

Πόλυ Μαμακάκη, Περίπατοι στον κήπο για δύο, εκδ. poema 2013

Kι ο νέος χρόνος με βεγγαλικά / πέρα για πέρα κυνικά / γιορτάζει τους νεκρούς του.

Στάθης Ιντζές, Σεληνάκατος, εκδ. Μανδραγόρας 2013

21 Δεκ 2013

7 Ρούνοι Ταϊ Σότα [Αναστασία Μιτάκη, εκδόσεις Ownbook 2013]


Για πέντε χιλιάδες χρόνια, οι άνθρωποι που ζουν στον πλανήτη Βένους αγνοούν τα πάντα για τη μαγεία. Οτιδήποτε σχετικό με την ύπαρξη των μάγων ανάγεται πια στη σφαίρα του μύθου και αντιμετωπίζεται με απιστία ή σαρκασμό. Όμως το μαγικό τάγμα των Μόρκχετ μεθοδεύει τα υποχθόνια και σκοτεινά του σχέδια για τον έλεγχο και, στο τέλος, τον αφανισμό του ανθρώπινου γένους, πετυχαίνοντας έτσι το πρώτο πλήγμα εναντίον όλης της ιεραρχίας των θεών. Προς υπεράσπιση των ανθρώπων που έχουν γίνει θύματα ανάμεσα στη διαμάχη θεών και μάγων, έχει δημιουργηθεί ο κύκλος των Νάαττι Άβουτον. Μάγοι που προέρχονται από το μυθικό βασίλειο της Χέλιεμ και το τάγμα των Βίτχετ, το οποίο εκπροσωπεί τη θετική και ευεργετική δύναμη της μαγείας. Για χίλια χρόνια αποτρέπουν τις υπερφυσικές εγκληματικές ενέργειες εναντίον της ανθρωπότητας. 

Η Αναστασία Μιτάκη γεννήθηκε το 1987 στη Ζάκυνθο όπου κατοικεί έως και σήμερα. Σπούδασε τεχνικός εφαρμογών πληροφορικής στην Πάτρα και ολοκλήρωσε τις σπουδές της στην Αθήνα στον κλάδο της μουσικής τεχνολογίας. Από μικρή ηλικία η κλίση της στο διάβασμα αλλά και στη συγγραφή ήταν έκδηλη. Το 2013, αφού ολοκλήρωσε τη συγγραφή του πρώτου μέρους της φανταστικής τριλογίας με τίτλο «7 Ρούνοι», το εξέδωσε σε συνεργασία με τον εκδοτικό οίκο Ownbook. 

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ownbook

Άυλο Πύαρ [Γιώργος Ρούσκας, εκδόσεις Χίλων 2013]


Η νέα ποιητική συλλογή του Γιώργου Ρούσκα 

Άυλο Πύαρ 

Ρήμαξε όλη μου η ζωή 
κυνηγώντας όνειρα 
που ήταν φτιαχτά. 
Τα νιάτα μου σπατάλησα 
γιατί μ’ έπεισαν 
πως τα λίγα 
δεν είναι αρκετά. 

Εγώ ο Άτλας. 
Ο Σίσυφος πάλι εγώ. 
Εξόριστος 
στον τόπο μου τον ίδιο. 
Λερναία Ύδρα 
ο πολιτισμός 
μα δυστυχώς 
δεν είμαι ο Ηρακλής. 

Δώσ’ μου να πιω 
το νέκταρ των χειλιών σου. 
Διψώ. 
Την αμβροσία θέλω 
των πιο απόκρυφων πηγών 
απ’ τα ζεστά, 
ποτάμια ύδατά σου 
λαίμαργα να ρουφήξω. 
Στα μακριά μαλλιά σου 
άσε με 
γυμνός να τυλιχτώ. 

Να πίνω άυλο πύαρ 
απ' τα Λευκά σου Όρη 
να γεύομαι το σώμα σου 
σαν αχνιστό ψωμί 
και του ιδρώτα σου 
τα αρώματα να γίνονται 
υπέρτατου 
ερεθισμού αφορμή. 
Τ΄ αξύριστο μου μάγουλο 
με τρυφερότητα 
στο αριστερό σου πέλμα 
άσε με ν ακουμπώ 
το χρίσμα για να λάβω 
ώστε πολίτης άξιος 
του Όλυμπου να γίνω• 
στο πλάι σου να περπατώ.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Χίλων

20 Δεκ 2013

Ο θεός της σφαγής [Χορηγός επικοινωνίας: Vakxikon.gr]


Λοιπόν, ο Μισέλ και η Βερονίκ Ουλιέ είναι ο μπαμπάς και η μαμά του Μπρούνο (11 ετών). Ο Αλαίν και η Ανέτ Ρέιγ είναι ο μπαμπάς και η μαμά του Φερντινάν (11 ετών και αυτός). Μια μέρα όμως ο Φερντινάν θύμωσε και χτύπησε στο πρόσωπο τον Μπρούνο μ’ ένα κλαδί και του έσπασε και δυο δόντια, κάτι που δεν ήταν σωστό. Και μετά, το επόμενο πρωί δηλαδή, οι γονείς αποφάσισαν να βρεθούν και να τα κουβεντιάσουν όλα αυτά. Κι αφού είναι γονείς και μεγάλοι, ξέρουν να συζητήσουν πολιτισμένα μεταξύ τους, δεν κάνουν σαν παιδιά. Έτσι δεν είναι; Τι συμβαίνει όταν δύο ζευγάρια σοβαρών και καλλιεργημένων γονέων συναντιούνται για να λύσουν μια παρεξήγηση ανάμεσα στα παιδιά τους; Ποιό είναι το όριο ανάμεσα στην ενηλικίωση και την παιδικότητα; 

Ο σκηνοθέτης Δημήτρης Γιαμλόγλου και η Square Theatre Company επιμένοντας στην κωμική/σατιρική γραμμή του πρωτότυπου κειμένου, προσεγγίζουν τους ήρωες και το έργο με κέφι και γνήσια διάθεση για παιχνίδι, παρουσιάζοντας μία καθαρόαιμη κωμωδία. «Η Ρεζά γράφει μια κωμωδία με έντονη κριτική διάθεση και σαρκασμό απέναντι στο καθώς πρέπει και τον αστικό πολιτισμό, ψάχνοντας, με υπόγειο τρόπο, τί είναι αυτό που κατά βάθος συνδέει τέσσερα εμφανώς στερεοτυπικά πρόσωπα, απόλυτα αναγνωρίσιμα και από το ελληνικό κοινό», σημειώνει ο σκηνοθέτης. 

Η συγγραφέας Γιασμίνα Ρεζά, που έχει χαρακτηριστεί και ως θεατρικό φαινόμενο, είναι μία από τις πιο συζητημένες προσωπικότητες της Γαλλίας. Δραστηριοποιείται στο χώρο ως ηθοποιός, σκηνοθέτης θεάτρου και κινηματογράφου, πεζογράφος και θεατρική συγγραφέας, έχοντας βραβευτεί πολλές φορές για το έργο της. Το έργο Ο θεός της σφαγής πρωτοπαρουσιάστηκε το 2006, γνώρισε τεράστια επιτυχία και από τότε παίζεται ανελλιπώς σε περισσότερες από 35 χώρες ανά τον κόσμο. 

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ 

Συγγραφέας: Γιασμίνα Ρεζά 
Μετάφραση: Γιώργος Βούρος 
Σκηνοθεσία – Προσαρμογή: Δημήτρης Γιαμλόγλου 
Σκηνικά: Αιμιλία Κακουριώτη 
Κοστούμια: Βασιλική Σύρμα 
Ειδικά εφέ: Προκόπης Βλασερός 
Φωτογράφος: Στράτος Προύσαλης 

Διανομή 

Βερονίκ Ουλιέ: Δάφνη Μανούσου 
Αλαίν Ρέιγ: Γιάννης Λασπιάς 
Μισέλ Ουλιέ: Αργύρης Θανάσουλας 
Ανέτ Ρέιγ: Ιωάννα Σταυροπούλου 

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Kάθε Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή στις 9:15 μ.μ. 
Πρεμιέρα Παρασκευή 20.12.2013 
Γενική Είσοδος: 12 Ευρώ / Μειωμένο: 8 Ευρώ

Ο ηγεμόνας [Νικολό Μακιαβέλι, Εκάτη 2013]


Του Νέστορα Πουλάκου 

Νικολό Μακιαβέλι | Σελ. 176 | Μετάφραση: Ρήγας Καππάτος | Εκδόσεις Εκάτη 2013 | Τιμή: 10 ευρώ 

Ένα κλασικό δοκίμιο αποφάσισε να βγάλει φέτος το καλοκαίρι ο Χρήστος Νικολάκης των Εκδόσεων Εκάτη. Ο «Ηγεμόνας» του Νικολό Μακιαβέλι είναι ένα σπουδαίο κείμενο, με τόση λογοτεχνική αξία όση και πολιτικοκοινωνική, που επανέρχεται στην επικαιρότητα φέτος που συμπληρώνονται 500 χρόνια από την πρώτη έκδοση του (το 1513 στη Φλωρεντινή Δημοκρατία). «Υπαίτιος» για αυτή την επαναγνωριμία με τον «Ηγεμόνα» των φοιτητικών μας χρόνων (όταν σπουδάζαμε Πολιτικές Επιστήμες στο Πάντειο) είναι ο μεταφραστής Ρήγας Καππάτος, μόνιμος συνεργάτης των εκδόσεων Εκάτη παρόλο που ζει εδώ και χρόνια στις ΗΠΑ. Άλλωστε ανάμεσα στις δεκάδες μεταφράσεις του από την ισπανική γλώσσα, βρίσκει κανείς και από την ιταλική, την οποία μιλάει άπταιστα. Ο ίδιος λοιπόν μετέφρασε εκ νέου τον «Ηγεμόνα» (προηγούμενη μετάφραση της Ζώζης Ζωγραφίδου – Καραχάλιου για τις εκδόσεις Βάνιας και την εφημερίδα Ελευθεροτυπία), έκανε σχόλια και έγραψε ιδιαιτέρως κατατοπιστικά και περιεκτικά πρόλογο και επίμετρο. Έτσι, μαθαίνουμε ξανά και ξανά τον «Ηγεμόνα» όπως και τα «γενέθλια» του που ελάχιστοι στην Ελλάδα γνωρίζουν, και με αυτή την έκδοση σίγουρα θα μάθουν εμβριθώς. 

*Η βιβλιοπαρουσίαση δημοσιεύτηκε στο τεύχος 10 του μηναίου περιοδικού Σχεδία (Δεκέμβριος 2013).

19 Δεκ 2013

Κινηματογραφώντας σαν ζωγράφος - Απόψε η παρουσίαση του βιβλίου στο Έναστρον

 
Το «αγγελοπουλικό» πλάνο είναι ίσως το πλέον πολυσυζητημένο χαρακτηριστικό του έλληνα σκηνοθέτη. Αναλύσεις επί αναλύσεων, από τις πιο αδύναμες μέχρι τις πιο αριστουργηματικές, αδυνατούν να προσεγγίσουν το κινηματογραφικό έργο του Θόδωρου Αγγελόπουλου, δίχως να περάσουν -αναγκαστικά- από το κεφάλαιο κάδρο-εικόνα-πλάνο. Χωρίς να ξεφεύγει από τον κανόνα αυτόν, ο Θανάσης Βασιλείου επιχειρεί μία ανάγνωση του έργου του έλληνα σκηνοθέτη μέσα από μια ξεκάθαρα εικαστική ματιά. 

Λαμβάνοντας υπόψη τις ομολογημένες επιρροές τόσο του ίδιου του σκηνοθέτη αλλά όσο και του διευθυντή φωτογραφίας της μεγαλύτερης περιόδου του έργου του, Γιώργου Αρβανίτη, ο συγγραφέας αναλύει, αρχικά, πώς δύο έλληνες ζωγράφοι, ο Γιάννης Τσαρούχης και ο Θεόφιλος, αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης ως εικαστικό ίχνος της συλλογικής ελληνικής μνήμης, για να καταλήξει στη συνέχεια σε αναπαραστατικούς παραλληλισμούς προτεινόμενους, αποκαλύπτοντας -όχι λιγότερο ενδιαφέροντες- μακρινούς αντικατοπτρισμούς, με τα έργα των Ρενέ Μαγκρίτ και Κάσπαρ-Ντέιβιντ Φρίντριχ. 

Την ίδια στιγμή, μέσα από μια διαδρομή που ξεκινά από τις θεωρίες του Φρόιντ περί μνήμης, το παράδειγμα του Μαρσέλ Προυστ και την ποίηση του Γιώργου Σεφέρη, επιχειρείται να αναδειχθεί η σχέση της ανάμνησης με την εικόνα και πώς αυτή η διαδικασία κρύβει ένα από τα γοητευτικότερα εικαστικά χαρακτηριστικά του έλληνα σκηνοθέτη. Το ενδιαφέρον δε συνίσταται έτσι, απλά, στο να αποδειχθεί μια οποιαδήποτε εικαστική συγγένεια μέσα από μία σύγκριση πινάκων με πλάνα, αλλά, κυρίως, στο ότι οι Αγγελόπουλος και Αρβανίτης, πολύ συχνά, σκέφτονταν όπως οι ζωγράφοι. 

Την Πέμπτη 19 Δεκεμβρίου, στις 19.30, στο βιβλιοκαφέ Έναστρον (Σόλωνος 101 Αθήνα), θα παρουσιαστεί η έκδοση «Κινηματογραφώντας σαν ζωγράφος – το έργο του Θόδωρου Αγγελόπουλου συναντά τη ζωγραφική» του Θανάση Βασιλείου, διδάσκων της Θεωρίας και Πρακτικής του Κινηματογράφου στη Σχολή Σταυράκου και το Πανεπιστήμιο Μασσαλίας, στη Γαλλία. 

Ομιλητές θα είναι, πλην του συγγραφέα, ο κριτικός κινηματογράφου, συγγραφέας και εκδότης του περιοδικού «Το Δέντρο» Τάσος Γουδέλης και ο αναπληρωτής καθηγητής της Ιστορίας Τέχνης και Θεωρίας του Πολιτισμού στο Πολυτεχνείο Θανάσης Μουτσόπουλος. 

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Vakxikon.gr σε έντυπη (προς 10 ευρώ) και ψηφιακή έκδοση (προς 5 ευρώ) στα βιβλιοπωλεία της χώρας.

18 Δεκ 2013

Pass2Day | Αναμνήσεις από το 2013 | #75

Pass2Day. O Διονύσης Κούτρας επιμελείται τη μουσική στήλη του vakxikon.blogspot.gr. Kάθε Τετάρτη στο blog γράφει για μουσική. Και κάθε Κυριακή στο Vakxikon Radio, 8-10 το βράδυ, παίζει μουσική και μιλάει γι' αυτήν. 

Eπιμέλεια: Διονύσης Κούτρας

  
Η αυλαία για την στήλη Pass2Day «πέφτει» όπως και για το μουσικό και όχι μόνο, έτος 2013. Θα ξεκουραστούμε για περίπου τρεις εβδομάδες, θα ανασυνταχθούμε για να επανέλθουμε δριμύτεροι στο νέο μουσικό έτος. Ας κάνουμε όμως μια αναδρομή στη χρονιά που φεύγει σε λίγες ημέρες. Ήταν πραγματικά η χρονιά των εκπλήξεων. Πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά η συνάντηση του «παλιού» με τον «νέο». Black Sabbath, Rolling Stones, Deep purple και David Bowie μετά από πολλά χρόνια έβγαλαν καινούρια άλμπουμ θυμίζοντάς μας τις παλιές εποχές του κλασσικού ροκ. Η μόνη εξήγηση που μπορώ να δώσω για αυτά τα αριστουργήματα είναι ότι σίγουρα όλοι οι προαναφερθέντες πρέπει να έχουν φυλαγμένα στο συρτάρι τους κομμάτια και να τα βγάζουν ένα ένα στη δημοσιότητα προσφέροντας μας απλόχερα το ταλέντο τους. 

Στην αντίπερα όχθη, έχουμε τη νέα γενιά. Οι Queens of the stone age, Placebo, Arctic Monkeys, Nick Cave and The Bad Seeds δημιουργούν άλμπουμ πραγματικά «ποιήματα» θυμίζοντας πως το νέο κύμα είναι εδώ. Νικητής σε αυτή την άτυπη μονομαχία ποιος μπορεί να είναι; Έχω την εντύπωση κανείς .Η ισοπαλία είναι το πιο δίκαιο αποτέλεσμα με μοναδικό κερδισμένο τη μουσική και όλους εμάς που έχουμε την τύχη και τη χαρά να φτάνουν στα αυτιά μας όλα αυτά τα τραγούδια. Αυτό φαίνεται άλλωστε και από τις υποψηφιότητες για τα βραβεία Grammy, στις οποίες έχουμε και τους «κλασικούς» και τους «νέους». 

Η φετινή χρονιά ήταν πραγματικά ένας δισκογραφικός - μουσικός οργασμός αφήνοντάς με την απορία τι καλύτερο μπορούμε να περιμένουμε το 2014. Ελπίζουμε στα καλύτερα. 

Καλά Χριστούγεννα και καλή μουσική χρονιά. Εις το επανειδείν... 

17 Δεκ 2013

Αρσενική Πόρνη


Πεσμένη στο πάτωμα
Με χέρια δεμένα
Θυμάμαι μόνο
Το σκοτάδι στο βλέμμα της
Το ανοιγόκλεισμα των ματιών της
Στον κρότο του μετάλλου
Μετά
Μυρωδιά από μπαρούτι
Μετά
Σιωπή.

Στράτος Π.

16 Δεκ 2013

Η κατσαρόλα είναι... μπρούντζινη!


Του Νέστορα Πουλάκου 

Στην ημιβιομηχανική ζώνη του Αγίου Δημητρίου, μια ανάσα από τη λεωφόρο Βουλιαγμένης και το Σταθμό του Μετρό Άγιος Δημήτριος, βρεθήκαμε ένα βράδυ Παρασκευής του Νοεμβρίου μετά από μια ιδιαιτέρως κουραστική αλλά και θορυβώδη μέρα. Από τις συνεχείς «απειλές» περί οικονομικών μέτρων που επίκεινται καταπώς φαίνεται μέχρι τη νέα γενιά τρομοκρατών που έχει εμφανιστεί από την άλλη, η τρομοκρατία είναι παντού, σε κάθε γωνιά της πόλης, σε κάθε βλέμμα που συναντάμε. Κι εμείς την… καταδικάζουμε απ’ όπου κι αν προέρχεται, όποιον κι αν έχει στόχο. Γι’ αυτό φροντίζουμε να απολαμβάνουμε τα πιο μύχια μυστικά της ζωής, δηλαδή να κάνουμε περισσότερο αισιόδοξη την καθημερινότητα μας. Εκείνο το βράδυ, λοιπόν, μετά από μια άσκοπη περιπλάνηση στο κέντρο της Αθήνας δοκιμάσαμε τις νέες γεύσεις του πολύπειρου σεφ Κώστα Συντάκα στο «Χυτήριο», ένα χώρο μεταξύ παραδοσιακού οινομαγειρείου, ταβέρνας και γκουρμέ εστιατορίου. Μην σας τρομάζουν όλα αυτά: κανένα πιάτο του, από την ιδιαίτερη και γευστική ελληνική ceasar μέχρι τα πεντανόστιμα μαριναριστά χοιρινά κομματάκια αλά γιαουρτλού, με καυτερή σάλτσα ντομάτας, γιαούρτι και μυρωδικά δεν ξεπερνά τα 10 ευρώ! Από την άλλη μεριά, αν θέλετε να δοκιμάσετε την τραγανιστή γουρουνοπούλα του, ξεροψημένη στο φούρνο με χοντρό αλάτι, θα δώσετε όλα κι όλα 12 ευρώ το κιλό! Προσθέστε και το κουβέρ των 30 λεπτών… Ο γλυκομίλητος κύριος Κώστας είναι πάντοτε εκεί παρών ώστε να σας συμβουλεύσει μην τυχόν και έχετε μπερδευτεί με όλα τα καλά που διαβάζετε. Για να καταλάβετε, ανάμεσα στα φρέσκα τηγανιτά αυγά με λουκανικάκι καραμανλίδικο και πιπεριά Φλωρίνης, και το λουκάνικο Καρδίτσας με πράσο, φρέσκιες τηγανιτές πατάτες και λαδολέμονο μουστάρδας, δηλαδή δυο πιάτα που εκτοξεύουν τη χοληστερίνη στο κόκκινο, είναι διαθέσιμος και εύκαιρος παρά την πολλή δουλειά που έχει να σας καθοδηγήσει σύμφωνα και με τις άλλες επιλογές σας. Το «Χυτήριο» ήταν όντως χυτήριο, έξι μήνες πριν. Για την ακρίβεια ήταν χυτήριο μπρούντζου για περισσότερα από σαράντα χρόνια, το οποίο ανήκε στον πεθερό του κυρίου Κώστα. Όταν ο άνθρωπος συνταξιοδοτήθηκε και ο σεφ μας έφτασε στα όρια του δουλεύοντας σε ακριβά εστιατόρια και μεγάλα ξενοδοχεία με εξωφρενικά ωράρια, πήρε την απόφαση ζωής να ανοίξει το δικό του χώρο, τον οποίο θα διαμόρφωνε από τη διακόσμηση έως το μενού όπως ήθελε ο ίδιος. Μαγειρείο για την εργατική πελατεία από τις 12 το μεσημέρι. Εστιατόριο με πινελιές ταβέρνας από το απόγευμα. Εμείς, φάγαμε την ελληνική ceasar (με φρέσκια πανσέτα, γραβιέρα Κρήτης και κρουτόν σκόρδου), τα φρέσκα τηγανιτά αυγά με το καραμανλίδικο λουκανικάκι και τα μαριναριστά χοιρινά κομματάκια αλά γιαουρτλού, δίνοντας 14,40 ευρώ. Απολαύσαμε ένα θεσπέσιο μους σοκολάτας κερασμένο από τον κύριο Κώστα, ήπιαμε άφθονο νερό (μετά από τόσο κρέας) και κατευθυνθήκαμε δυο γειτονιές πιο κάτω, στον Ασύρματο του Αγίου Δημητρίου όπου μένουμε ώστε να ξεφύγουμε από τα… φώτα της όποιας τρομοκρατίας. 

*Μαγειρείο – εστιατόριο «Χυτήριο», Αϊδινίου 9 Άγιος Δημήτριος, τηλ. 2109713282 (κάνει και delivery!). Ανοιχτά καθημερινά από τις 12 το μεσημέρι. Κυριακές κλειστά.

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο τεύχος 10 του μηναίου περιοδικού Σχεδία (Δεκέμβριος 2013).

15 Δεκ 2013

Ο θείος Σαμ θυμάται…


Του Νέστορα Πουλάκου

Όσο πλησιάζουν οι γιορτές τόσο πληθαίνουν οι μεγάλες παραγωγές του Χόλιγουντ, που θα φέρουν τον κόσμο στις αίθουσες. Γεγονός βέβαια δύσκολο έτσι κι αλλιώς. Δυο μόλις ταινίες βγαίνουν αυτή την εβδομάδα στους κινηματογράφους. Η μια είναι και η πρόταση μας, η αντιρατσιστική και ιστορική ταινία «12 χρόνια σκλάβος», που θυμίζει στην Αμερική ένα από χιλιάδες εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που έχει κάνει στην Ιστορία της. Η άλλη είναι το δεύτερο μέρος της νέας σειράς ταινιών που βασίζεται σε βιβλία του Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν, «Χόμπιτ: Η ερημιά του σοφιστή». 

Ο θείος Σαμ θυμάται… 

Η ένωση των εποίκων πριν μερικούς αιώνες, υποτίθεται, ότι θα έφτιαχνε ένα σύγχρονο, δημοκρατικό και άκρως ελευθεριακό κράτος. Σε αρκετά σημεία του αυτός ο στόχος πέτυχε, οι Η.Π.Α. είναι ο κυρίαρχος του κόσμου που καθορίζει τις τύχες πολλών λαών. Από την άλλη μεριά βέβαια, αυτή η παντοκρατορία έφερε χιλιάδες εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Ένα από αυτά ήταν η δουλεία, η σκλαβιά των μαύρων της Αφρικής που μόνο αποτροπιασμό προκαλεί, ακόμη και σήμερα, εξαιτίας της δήθεν «ανωτερότητας της λευκής φυλής». Στα περυσινά Όσκαρ, ο «Λίνκολν» του Σπίλμπεργκ και ο «Django unchained» του Ταραντίνο, δυο ταινίες που υπενθύμισαν στους Αμερικανούς την Ιστορία τους σχετικά με τους σκλάβους, κυριάρχησαν και διακρίθηκαν. Κάτι ανάλογο επιχειρεί φέτος και ο Στιβ ΜακΚουίν, αυτή τη φορά ένας μαύρος καλλιτέχνης που με τη δυναμική του «Hunger» μας εξέπληξε πριν μερικά χρόνια. Ο ΜακΚουίν αφηγείται την αληθινή ιστορία του μαύρου Σόλομον Νόρθαπ, ο οποίος στα μέσα του 19ου αιώνα κι ενώ ζούσε ελεύθερος (!) στη Νέα Υόρκη, απήχθη από δυο λευκούς επιχειρηματίες και πουλήθηκε σαν σκλάβος! Παρόλο που είχε χαρτιά, οικογένεια, όλα ήταν νόμιμα δηλαδή. Γιατί κανείς δεν τον πίστευε. Κανείς δεν μπορούσε να διανοηθεί ότι υπάρχει ελεύθερος μαύρος στις Η.Π.Α. του 19ου αιώνα! Με αμέτρητα φλας μπακ, ο ΜακΚουίν αφηγείται αυτή την οδύσσεια, το δύσκολο αγώνα ενός ανθρώπου που εξαιτίας του χρώματος του έζησε για δώδεκα ολόκληρα χρόνια μακριά από την ίδια τη… ζωή του! Η ταινία είναι χορταστική, αποκαλυπτική και άκρως ενδιαφέρουσα, με τη σκηνοθεσία του ΜακΚουίν να διαθέτει ιδιαίτερη ένταση και τις ερμηνείες των βασικών χαρακτήρων, του Τσιούιτελ Ιτζίοφορ που ερμηνεύει τον πρωταγωνιστή και του Μάικλ Φασμπέντερ, να επιτείνουν το δράμα, την αγωνία αλλά και τη σκληρότητα της ίδιας της Ιστορίας. Η ταινία «12 χρόνια σκλάβος» ξεκίνησε με βραβεία στο Φεστιβάλ του Τορόντο, το πρώτο δηλαδή crash test για την οσκαρική επικράτηση, έχει ήδη κερδίσει ενώσεις κριτικών και οδεύει προς τη βραδιά του Όσκαρ επιζητώντας βραβεία. Αυτή όμως είναι και η «παγίδα» στην ταινία: όσο «ανατρεπτική» κι αν είναι για τους Αμερικανούς, τόσο στημένη κι «ακαδημαϊκή» μοιάζει ουσιαστικά για όλους τους υπόλοιπους. 

Εκδήλωση κι έκδοση για τον Θόδωρο Αγγελόπουλο 

Την Πέμπτη 19 Δεκεμβρίου, στις 19.30, στο βιβλιοκαφέ Έναστρον (Σόλωνος 101 Αθήνα), θα παρουσιαστεί η έκδοση «Κινηματογραφώντας σαν ζωγράφος – το έργο του Θόδωρου Αγγελόπουλου συναντά τη ζωγραφική» του Θανάση Βασιλείου, καθηγητή θεωρίας και πρακτικής του κινηματογράφου στη Σχολή Σταυράκου και το Πανεπιστήμιο Μασσαλίας, στη Γαλλία. Ομιλητές θα είναι, πλην του συγγραφέα, ο κριτικός κινηματογράφου, συγγραφέας και εκδότης του περιοδικού «Το Δέντρο» Τάσος Γουδέλης και ο καθηγητής Ιστορίας Τέχνης και Θεωρίας του Πολιτισμού στο Πολυτεχνείο Θανάσης Μουτσόπουλος. Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Vakxikon.gr σε έντυπη (προς 10 ευρώ) και ψηφιακή έκδοση (προς 5 ευρώ) στα βιβλιοπωλεία της χώρας. 

Το «αγγελοπουλικό» πλάνο είναι ίσως το πλέον πολυσυζητημένο χαρακτηριστικό του έλληνα σκηνοθέτη. Αναλύσεις επί αναλύσεων, από τις πιο αδύναμες μέχρι τις πιο αριστουργηματικές, αδυνατούν να προσεγγίσουν το κινηματογραφικό έργο του Θόδωρου Αγγελόπουλου, δίχως να περάσουν -αναγκαστικά- από το κεφάλαιο κάδρο-εικόνα-πλάνο. Χωρίς να ξεφεύγει από τον κανόνα αυτόν, ο Θανάσης Βασιλείου επιχειρεί μία ανάγνωση του έργου του έλληνα σκη¬νοθέτη μέσα από μια ξεκάθαρα εικαστική ματιά. Λαμβάνοντας υπόψη τις ομολογημένες επιρροές τόσο του ίδιου του σκηνοθέτη αλλά όσο και του διευθυντή φωτογραφίας της μεγαλύτερης περιόδου του έργου του, Γιώργου Αρβανίτη, ο συγγραφέας αναλύει, αρχικά, πώς δύο έλληνες ζωγράφοι, ο Γιάννης Τσαρούχης και ο Θεόφι¬λος, αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης ως εικαστικό ίχνος της συλλογικής ελληνικής μνήμης, για να καταλήξει στη συνέχεια σε αναπαραστατικούς παραλληλισμούς προτεινόμενους, αποκα¬λύπτοντας -όχι λιγότερο ενδιαφέροντες- μακρινούς αντικατοπτρισμούς, με τα έργα των Ρενέ Μαγκρίτ και Κάσπαρ-Ντέιβιντ Φρίντριχ. Την ίδια στιγμή, μέσα από μια διαδρομή που ξεκινά από τις θεωρίες του Φρόιντ περί μνή¬μης, το παράδειγμα του Μαρσέλ Προυστ και την ποίηση του Γιώργου Σεφέρη, επιχειρείται να αναδειχθεί η σχέση της ανάμνησης με την εικόνα και πώς αυτή η διαδικασία κρύβει ένα από τα γοητευτικότερα εικαστικά χαρακτηριστικά του έλληνα σκηνοθέτη. Το ενδιαφέρον δε συνίσταται έτσι, απλά, στο να αποδειχθεί μια οποιαδήποτε εικαστική συγγένεια μέσα από μία σύγκριση πινάκων με πλάνα, αλλά, κυρίως, στο ότι οι Αγγελόπουλος και Αρβανίτης, πολύ συχνά, σκέφτονταν όπως οι ζωγράφοι. 

*Η στήλη Στοπ Καρέ δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα Το Χωνί (15-12-13). Κριτικές μπορείτε να αναζητήσετε και στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (12-12-13).

14 Δεκ 2013

Τα Παραμυθεύματα της Εύας και... οι Φίλοι της


Χριστουγεννιάτικη παραμυθο-γιορτή στον Πολυχώρο της Άγκυρας (Σόλωνος 124) με την παιδική, θεατρική, διαδραστική παράσταση Τα Παραμυθεύματα της Ευας και οι... Φίλοι της από την Εύα Πετροπούλου-Λιανού, το Σάββατο 14 Δεκεμβρίου 2013, στις 12.30.
 
Άραγε τι θα γινόταν αν οι ήρωες των παραμυθιών έβγαιναν από τις σελίδες τους κι βρισκόντουσαν αναμέσα μας; Οι ήρωες από τα παραμύθια της Εύας Πετροπούλου-Λιανού όπως η Ξακουστή, η Νεραίδα και το Ξωτικό, η τηλεόραση και η Σιμόνε, η Ζεραλντίν αλλά κι άλλοι ένας - ένας  βγαινουν απο τις σελίδες και  ζωντανευούν, ώστε να έρθουν ανάμεσα μας και να μας περάσουν μηνύματα  αγάπης, σεβασμού και αλληλεγγύης μεσα από διαδραστικό παιχνίδι και μπόλικη φαντασία... Θα ταξιδέψουν μικρούς και μεγάλους σ' ένα ξεχωριστό και πρωτότυπο παραμυθοταξίδι και θα μας μυήσουν ακόμη μια φορά στη μαγική χώρα των παραμυθιών, της φαντασίας και της ξενοιασιάς.  
Τα παραμύθια από όπου θα ζωντανέψουν οι ήρωες: Η Κόρη της Σελήνης (εκδόσεις Οσελότος), Η Ζεραλντίν και το ξωτικό της λίμνης (εκδοσεις Έναστρον), Τα Παραμυθοταξιδεύματα της Εύας (εκδόσεις Vakxikon.gr), Εγώ κι ο Άλλος μου Εαυτός, η Σκιά μου (εκδόσεις Σαΐτα).
 
Ηθοποιοί - Ήρωες:

ΑΝΝΑ ΓΙΑΝΝΑΚΙΔΟΥ: Άννα / Γιαγιά Αντριάννα
ΑΝΤΑ ΓΙΑΝΟΥΚΑΚΗ : Μαρίνα 
ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΑΝΙΑΔΑΚΗ: Νεράιδα, τηλεόραση 
ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ: Σιμόνε, αμυγδαλιά 
ΘΩΜΑΣ ΧΑΒΙΑΝΙΔΗΣ: Η σφαίρα 
ΛΥΔΙΑ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Κόρη τη Σελήνης, Ξακουστή, Ζεραλντίν   
ΘΩΜΑΣ MATOYΛΑΣ: Ξωτικό ΣΑΠΕΡΛΙΠΟΠΕΤ
 
Μετά το τέλος της παράστασης face painting για τα παιδιά.
Γενική είσοδος: 5 ευρώ / Ειδική είσοδος για ανέργους και γκρουπ: 4 ευρώ.

Το μουσείο που περνά από το... στομάχι!


Στον Νέστορα Πουλάκο
Φωτογραφίες: Στράτος Προύσαλης
 
Και μόνο στο άκουσμα ότι σύντομα το πρώτο Μουσείο Ελληνικής Γαστρονομίας, που βρίσκεται στην καρδιά της Αθήνας (Αγίου Δημητρίου 13 Ψυρρή), θα είναι ανοιχτό για το κοινό το πρώτο δεκαήμερο του Δεκεμβρίου, μας έκανε να κινητοποιηθούμε και να αναζητήσουμε τους εμπνευστές του. Οι Κωνσταντίνος Ματσουρδέλης, Αλκυόνη Ματσουρδέλη, Όμηρος Τσάπαλος και Λυδία Νταμκαρέλου είναι τέσσερις νέοι, που κανείς τους δεν ξεπερνά την ηλικία των 26 ετών και με ιδιωτικά κεφάλαια έκαναν το όνειρο τους πραγματικότητα. Επισκεφθήκαμε τον υπό διαμόρφωση χώρο για τις ανάγκες της συνέντευξης και της φωτογράφισης, συζητήσαμε με τρεις εξ αυτών (απουσίαζε ο Όμηρος), γνωρίζοντας επίσης κι άλλους νέους επιχειρηματίες που είχαν έρθει εκείνη την ημέρα για να βοηθήσουν την ομάδα στις δουλειές της ανακαίνισης. Όλοι τους είναι «φοιτητές» στο πρόγραμμα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και νεανικής επιχειρηματικότητας egg (Eurobank – Corallia), όπου εκεί μαθαίνουν ν’ αναπτύσσουν τις πιο τρελές και καινοτόμες ιδέες τους. 

Ποιο είναι το όραμα και ποιος ο στόχος της προσπάθειας σας; Τι ονειρεύεστε αλλά και τι σχεδιάζετε να γίνει το Μουσείο Ελληνικής Γαστρονομίας; 

Το όραμα μας είναι να αναδείξουμε την πολιτισμική αλλά και την πρακτική, καθημερινή αξία της ελληνικής γαστρονομίας σε όλους τους επισκέπτες του Μουσείου, μικρούς και μεγάλους. Όνειρο μας είναι να δημιουργήσουμε ένα χώρο ανοιχτό στους επισκέπτες του, όπου να βιώνουν μια ευχάριστη και χρήσιμη εμπειρία. Παράλληλα, θέλουμε να δημιουργούμε κοινωνικό έργο μέσα από τα εκπαιδευτικά μας προγράμματα και τις διάφορες δράσεις μας.Ο άμεσος στόχος μας είναι να ολοκληρώσουμε τη μουσειακή έκθεση όπως ακριβώς την ονειρευόμαστε, δηλαδή με άρτιο υλικό και σύγχρονα τεχνολογικά μέσα επικεντρωμένα στην εμπειρία του επισκέπτη. Φυσικά αυτό χρειάζεται πολύ χρόνο και δουλειά για να επιτευχθεί, αλλά εργαζόμαστε καθημερινά πάνω σε αυτό. Η σκέψη μας για το μέλλον είναι πως θέλουμε να συμβάλουμε από την πλευρά μας ώστε η ελληνική γαστρονομία να αποκτήσει τη θέση που της αξίζει στο διεθνή γαστρονομικό χάρτη, και η Ελλάδα να αποτελεί έναν ανταγωνιστικό γαστρονομικό προορισμό. 

Για την επιλογή του μέρους, έπαιξε ρόλο ότι βρίσκεται στην καρδιά της παραδοσιακής Αθήνας των μυρωδιών και των γεύσεων; 

Από την αρχή της προσπάθειας μας αναζητήσαμε τον κατάλληλο χώρο, ο οποίος θέλαμε να βρίσκεται στο κέντρο της παραδοσιακής αγοράς της Αθήνας. Η επιλογή δεν ήταν δύσκολη, καθώς η Βαρβάκειος Αγορά και τα γύρω καταστήματα αποτελούν το αναμφισβήτητο κέντρο γαστρονομίας της Αθήνας. Εκεί συναντάς τα πιο ιδιαίτερα προϊόντα από όλη την Ελλάδα και τον κόσμο και στην ευρύτερη περιοχή μερικά από τα πιο παλιά εστιατόρια και καφενεία. Πέρα από αυτό, είναι μια ζωντανή περιοχή, γεμάτη αρώματα, χρώματα και γεύσεις, και μοναδικούς ανθρώπους σε ένα περιβάλλον το οποίο διατηρεί τον έντονο χαρακτήρα του ακόμα και σήμερα. 

Τέσσερις νέοι άνθρωποι, έως 26 ετών, αποφασίσατε να «τρέξετε» μια έξυπνη και πρωτότυπη πολιτιστική και γαστρονομική ιδέα. Αλήθεια πως προέκυψε; 

Η ελληνική γαστρονομία, η ιστορία και ηπαράδοσηαποτελούν εξαιρετικέςπηγές έμπνευσης για καινοτόμες ιδέες. Έτσι και εμείς στηριχθήκαμε στην ανάγκη για βαθύτερη γνώση του ελληνικού πολιτισμού, τη σύνδεση του με την καθημερινότητα μας και ιδιαίτερα με τη διατροφή μας. Πάνω σε αυτήν τη βάση αναπτύξαμε την ιδέα για ένα χώρο όπου θα προβάλλεται αυτή η σχέση. Η απόφαση να έχει μουσειακό χαρακτήρα προέκυψε μέσα από την ανάγκη να δώσουμε τη δέουσα αξία στην γαστρονομία, ως κομμάτι της άυλης πολιτισμικής μας κληρονομιάς. 

Γιατί πιστεύετε ότι δεν είχε σκεφτεί κανείς την ιδέα σας έως σήμερα; 

Η βάση της ιδέας μας είναι σχετικά απλή, και κανονικά θα έπρεπε να έχει δημιουργηθεί ένα Μουσείο για την ελληνική γαστρονομία πολύ νωρίτερα. Μάλιστα, γνωρίζουμε κάποιους ιδιωτικούς και δημόσιους φορείς οι οποίοι σχεδίαζαν παλαιότερα κάτι αντίστοιχο, αλλά όλα αυτά έμειναν στα χαρτιά. Η διαφορά με εμάς είναι ότι απλά είχαμε την τόλμη να το επιχειρήσουμε. 

Έχετε παρεμφερείς σπουδές ή ασχολίες στο παρελθόν με τη γαστρονομία ή τη μουσειολογία; 

Ο καθένας μας προέρχεται από διαφορετικό κλάδο. Έτσι, έχουμε μια μουσειολόγο (Λυδία), μια σχεδιάστρια (Αλκυόνη), έναν επικοινωνιολόγο (Όμηρος) και έναν οικονομολόγο (Κωνσταντίνος). Παρ’ όλ’ αυτά, για τη δημιουργία ενός σύγχρονου Μουσείου, απαιτείται η συνεργασία με διαφορετικές επιστημονικές ειδικότητες ώστε να καλύπτεται ολόκληρο το εύρος της γνώσης για την ελληνική γαστρονομία. Το μεγαλύτερο κομμάτι αυτής της έρευνας διεξάγεται τώρα σε συνεργασία με πανεπιστημιακούς φορείς και ερευνητικά ιδρύματα.Όσον αφορά το κομμάτι των γεύσεων,το έχουν αναλάβει έμπειροι σεφ οι οποίοι δημιουργούν για τους επισκέπτες μας ένα μοναδικό πάντρεμα της παραδοσιακής με τη μοντέρνα ελληνική κουζίνα. 

Σκοπεύετε να συνδέσετε τη δράση του Μουσείου με την τουριστική δραστηριότητα που αναπτύσσεται στην ευρύτερη περιοχή του κέντρου; 

Άλλωστε, η Πλάκα και το Μοναστηράκι είναι δίπλα σας. Το Μουσείο Ελληνικής Γαστρονομίας και η ευρύτερη περιοχή θα πρέπει να αποτελούν σημείο αναφοράς για κάθε τουριστικό οδηγό, ως προορισμοί γνωριμίας με την ελληνική γαστρονομία.Η περιοχή μας ευνοεί σε αυτό, καθώς θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως ένα ζωντανό Μουσείο Γαστρονομίας. Τα τελευταία χρόνια, αυτή η γωνιά της πόλης μας έχει αναδειχθεί από αρκετούς ξεναγούς ως μια εξαιρετική επιλογή για γαστρονομικούς περιπάτους. Σκέψη μας είναι να συνδυάσουμε την επίσκεψη στο Μουσείο με ξεναγήσεις στην ευρύτερη περιοχή, ώστε οι επισκέπτες να βιώνουν μια ολοκληρωμένη εμπειρία ελληνικής γαστρονομίας. 

Σχεδιάζετε να αναπτύξετε στους χώρους του Μουσείου εμπορική ή εκπαιδευτική δραστηριότητα; 

Οι δραστηριότητες που αναπτύσσουμε έχουν κυρίως εκπαιδευτικό χαρακτήρα, όπως τα προγράμματα διατροφικής εκπαίδευσης για ενήλικους και παιδιά. Παρ’ όλ’ αυτά, θα υπάρχουν και εμπορικές δραστηριότητες στο χώρο. Σε αυτές συμπεριλαμβάνεται το πωλητήριο μέσα από το οποίο θα διατίθενται προϊόντα ελλήνων παραγωγών, αλλά και το εστιατόριο το οποίο θα προσφέρει φαγητό ακόμα και εκτός ωρών λειτουργίας του Μουσείου. 

Ποια είναι τα άμεσα σχέδια σας; 

Αυτή την περίοδο, προετοιμάζουμε μια σειρά εκδηλώσεων οι οποίες θα προβάλουν τη γαστρονομία συγκεκριμένων περιοχών της Ελλάδας. Ο γαστρονομικός χάρτης της Ελλάδας είναι αχανής, και μέσα από αυτές τις εκδηλώσεις σκοπός μας είναι να τον μελετήσουμε τμηματικά, έως ότου καταλήξουμε στην δημιουργία της μόνιμης συλλογής που να εκφράζει το σύνολο της ελληνικής γαστρονομίας. Στις εκδηλώσεις που προετοιμάζουμε, θα δίνεται έμφαση στην ανάδειξη των τοπικών εδεσμάτων, τα οποία οι επισκέπτες θα μπορούν να δοκιμάζουν. Επίσης θα προβάλλονται λαογραφικά και ιστορικά στοιχεία που σχετίζονται με το κάθε προϊόν αλλά και με την ευρύτερη ιστορία και παράδοση της κάθε περιοχής. Η αρχή θα γίνει με την εκδήλωση για τη γαστρονομία της Μακεδονίας από τα μέσα Δεκεμβρίου έως τις αρχές Ιανουαρίου και θα ακολουθήσουν άλλες περιοχές της Ελλάδας. Ο επισκέπτης θα μπορεί να περιηγείται στους χώρους του Μουσείου μαθαίνοντας τη μακεδονική κουζίνα μέσα από διαδραστικά εκθέματα. Παράλληλα θα μπορεί να δοκιμάζει τις γεύσεις της κουζίνας αυτής, μέσα από το πλήρες μενού που θα σερβίρεται στο τέλος της διαδρομής. Στη συνέχεια θα έχει τη δυνατότητα να αγοράζει τα σχετικά υλικά από το παντοπωλείο του Μουσείου. Για όλη τη «διαδρομή» έχουμε αποφασίσει να βάλουμε μια συμβολική τιμή, που δεν θα ξεπερνάει τα 8 ευρώ. 

Υπάρχει σκοπός να ενισχυθεί το κοινωνικό προφίλ της προσπάθειας σας, ώστε να συνάδει και με την οικονομική συγκυρία της εποχής; 

Η εποχή μας απαιτεί δράση και αλληλεγγύη μέσα στο κλίμα έντονης κοινωνικής και οικονομικής κρίσης που βιώνουμε. Απέναντι στα προβλήματα που αντιμετωπίζει συνολικά η ελληνική κοινωνία δεν μπορεί κανείς να μένει απαθής. Σήμερα, οι περισσότερες νέες προσπάθειες έχουν στόχο να προσφέρουν θετικό κοινωνικό αντίκτυπο, με άμεσο ή έμμεσο τρόπο. Ο καθένας μας πλέον δέχεται και προσφέρει αλληλεγγύη. Από το ξεκίνημα κιόλας της προσπάθειας μας έχουμε δεχθεί βοήθεια από ιδιώτες εθελοντές,αλλά και από ομάδες κοινωνικής δράσης. Εμείς με τη σειρά μας, οργανώνουμε από τώρα κοινωνικές δράσεις οι οποίες στοχεύουν κυρίως στη διατροφική εκπαίδευση παιδιών και στην αντιμετώπιση της πείνας, όπως συσσίτια τα οποία θα ξεκινήσουν σύντομα. 

Μεταξύ Αθηνάς και Ευριπίδου 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον από αρχιτεκτονικής άποψης παρουσιάζει το κτίριο όπου στεγάζεται το Μουσείο Ελληνικής Γαστρονομίας. Αλήθεια πως το ανακαλύψατε και με ποια κριτήρια έγινε η επιλογή του; 

Το κτίριό μας βρίσκεται στην οδό Αγ. Δημητρίου, μεταξύ της πλατείας του Ψυρρή (Πλατεία Ηρώων) και των οδών Αθηνάς και Ευριπίδου, μόλις 200 μέτρα από την Βαρβάκειο.Πρόκειται για ένα μοναδικό νεοκλασικό κτίριο, το οποίο θυμίζει την αίγλη της παλιάς Αθήνας. Χάρη και στην πρόσφατη αναπαλαίωση του, έχουν αναδειχθεί τα ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά στοιχεία του.Σπάνιας αισθητικής αξίας είναι οι οροφογραφίες οι οποίες κοσμούν το εσωτερικό του κτιρίου.Θα μπορούσαμε να πούμε ότι το κτίριο μας βρήκε, δεν το βρήκαμε. Η πρώτη φορά που το επισκεφθήκαμε ήταν τυχαία, αλλά αρκετή για να το ερωτευτούμε. Ξέραμε αμέσως ότι αυτό το κτίριο ήταν το ιδανικό για εμάς. 

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο τεύχος 10 του μηναίου περιοδικού Σχεδία (Δεκέμβριος 2013).

13 Δεκ 2013

Εξαιρέσεις [Νέστορας Πουλάκος, Vakxikon.gr 2013]


Toυ Θεοχάρη Παπαδόπουλου 

Στις μέρες μας, έχουμε μάθει να χρησιμοποιούμε ορισμένα στερεότυπα, όπως το ότι υπάρχουν ορισμένοι κανόνες, που καθορίζουν τη σύγχρονη κοινωνία και πως οι λίγες εξαιρέσεις υπάρχουν μόνο και μόνο για να επιβεβαιώνουν τους κανόνες. Όμως, σε αρκετές περιπτώσεις οι εξαιρέσεις, όχι μόνο δεν επιβεβαιώνουν τους κανόνες, αλλά υπάρχουν για να τους αναιρούν. Την παραπάνω διαπίστωση έρχεται να μας αποδείξει το βιβλίο του Νέστορα Πουλάκου «Εξαιρέσεις», μια ποιητική συλλογή που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις www.Vakxikon.gr Πρόκειται για μόλις εννιά μικρά διαμαντάκια – εξαιρέσεις στον κανόνα, που θέλει ογκώδη βιβλία και μακροσκελή ποιήματα, αν και στην ποίηση δεν μπορεί να πει κανείς ότι υπάρχουν ιδιαίτεροι κανόνες, αρκεί να αναφέρουμε ότι αρκετοί μεγάλοι ποιητές έγιναν σπουδαίοι, επειδή κατάφεραν να ξεπεράσουν τους κανόνες που είχε η ποίηση στην εποχή τους. Αλλά και το περιεχόμενο των ποιημάτων αποτελεί εξαίρεση στα συνηθισμένα, καθώς πρόκειται για μια ποίηση που συνδυάζει το ερωτικό στοιχείο με τη μοναξιά του σύγχρονου ανθρώπου, χαρίζοντάς μας ένα αρμονικό αποτέλεσμα: «Φώτα νέον / ψόφια ψυχή / και η σκοτεινιά της πόλης, / μα οι ήχοι της / πόσο σε θυμίζουν, / ας γυρίσω». Ολόκληρη η ποιητική συλλογή εκφράζει μια πικρία για τη σύγχρονη κοινωνία, που κατάφερε να ενσωματώσει ακόμα και όσους την αμφισβητούσαν όπως «η κρατική» ορχήστρα, που παίζει το βαλς του «επαγγελματία αντεξουσιαστή» ή η κιθάρα, που επιμένει να παίζει ξανά και ξανά ακόμα και πίσω από τα σίδερα της φυλακής. Όμως, όσο υπάρχουν οι έρωτες, οι «όμορφες διασκεδάσεις», οι «οινοποσίες» και τα βακχικά πρωινά η ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο θα μένει ζωντανή. Θα κλείσουμε το μικρό μας αυτό ταξίδι στην ποιητική συλλογή του Νέστορα Πουλάκου «Εξαιρέσεις» με τους στίχους του Γιώργου Ρους, που ο ίδιος ο ποιητής χρησιμοποιεί ως προμετωπίδα του βιβλίου του: «…δεν υπάρχουν κανόνες / μα μόνο εξαιρέσεις». 

*Η βιβλιοπαρουσίαση δημοσιεύτηκε στο λογοτεχνικό περιοδικό Bookstand.gr [15-10-13].

12 Δεκ 2013

Θανάσης Κωσταβάρας, ο «μουγκός» ερωτικός τραγουδιστής


Του Νέστορα Πουλάκου 

Η πρώτη μου επαφή με τον Θανάση Κωσταβάρα ήταν όταν διάβασα τους στίχους: «Κι ούτε ποτέ θα πιστέψεις/ πόσο πολύ σ’ αγάπησα/ Πόσο παθιασμένα σου δόθηκα/ Πόσο βαθιά ωρίμασα δυστυχώντας, για σένα.» Μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν ήξερα την ποίηση του. Και τότε συγκλονίστηκα. Ως άνθρωπος και καλλιτέχνης που παθιάζομαι με τον έρωτα αυτόν καθ’ εαυτόν και την ερωτική ποίηση, και πέραν αυτής αδυνατώ να γράψω κάτι άλλο, έφτασε μπροστά μου μια γραφή που αγνοούσα. Μια και για πολλά χρόνια ο Κωσταβάρας είχε εντυπωθεί μέσα μου ως ο ποιητής της γενιάς της ήττας, μιας αριστερής, αντιστασιακής -όπως αποκαλείτο- ποίησης που δεν με ενδιέφερε, είναι η αλήθεια, και τόσο εκείνη την εποχή, της νεότητας και της τρέλας. Ο Κωσταβάρας εμφανίστηκε για να ανακατανείμει το μωσαϊκό των ερωτικών ποιητών όπως τους είχα εντάξει στο μυαλό μου, στα διαβάσματα μου, στη βιβλιοθήκη μου. Καθότι ο Κωσταβάρας δεν έμεινε μόνο έξω από τον κανόνα της μεταπολεμικής ποίησης, όπως μου είχε πει σε μια συνέντευξη για το περιοδικό Μανδραγόρας ο Γιώργος Μπλάνας το 2008, αλλά και έξω από την επονομαζόμενη και περιλάλητη γενιά της ήττας. Γιατί είναι αλήθεια εκπληκτικό πως ένας πραγματικός μαχητής - ποιητής όπως υπήρξε για δεκαετίες ο Θανάσης Κωσταβάρας, έγραψε μια τόσο δυναμική, έντονη, ακραία συναισθηματική ποίηση, την οποία αν επιχειρήσουμε να την απευθύνουμε κάπου συγκεκριμένα, βάλουμε ένα στόχο δηλαδή αυτής της γραφής, δεν θα πηγαίναμε μακριά: η κυρία Αγγελική, η γυναίκα της ζωής του, ήταν ο αποδέκτης αυτής της ατόφιας και αυθεντικής ποίησης, μια πηγή έμπνευσης που δεν τον εγκατέλειψε ποτέ μέχρι να έρθει ο θάνατος. «Μόνο με και για την Αγάπη σου/ μπορώ να γίνομαι όλο και πιο ανθρώπινος/ Να φαίνομαι όλο και λιγότερο λυπημένος.» Ακόμη κι αν ακουστεί τετριμμένο, ο Θανάσης Κωσταβάρας είναι ένας μοναδικός ποιητής σε πολλά επίπεδα: από τη μια μεριά στην ερωτική ποίηση, την οποία και εξετάζουμε υπό το προσωπικό μου πρίσμα σε αυτό το κείμενο, όπου η μοναδικότητα του συναισθήματος και η ειλικρινής αποτύπωση της δύναμης του έρωτα επιδρούν στον αναγνώστη ή τον ακροατή, τον εισάγουν σε ένα καινούριο, ονειρικό σύμπαν γεμάτο τρυφερές στιγμές αλλά και τον μεταμορφώνουν, τον μαλακώνουν, του δίνουν αγάπη και τον φροντίζουν για να μην πέσει στον απόηχο μιας κοινωνίας που ξεπέφτει. Από την άλλη μεριά, όσοι λίγοι μεταπολεμικοί ποιητές, ο Κωσταβάρας διέθετε μια δική του, μοναδική ποιητική και ανθρωπολογία, εξαιρετικά ιδιαίτερη. Και συμπληρώνω, μια δική του κοινωνική ανακατανομή και μια ιδιότυπη ανθρωπογεωγραφία στα ποιήματα – κείμενα – εικόνες - παραβολές του, που τον καταστούν ξεχωριστό και γι’ αυτό άλλωστε, για την ανεξάρτητη φωνή του δηλαδή, έχει μείνει χαραγμένος στο μυαλό των αναγνωστών. Προστρέχω και πάλι, στη συνομιλία μου με τον Γιώργο Μπλάνα για εκείνο το αφιέρωμα του περιοδικού Μανδραγόρας, στη μνήμη του πρόσφατα εκλιπόντος τότε Θανάση Κωσταβάρα: «Εκείνο που ζητάμε από τους ποιητές είναι η ιδιότυπη ανθρωπολογία τους. Ας αφήσουμε στην άκρη τις ιστορίες της ποίησης και ας κοιτάξουμε τους ποιητές. Η ποίηση δεν ταυτίζεται με την ιστορία της ποίησης. Οι ποιητές είναι πηγάδια. Τραβάει δροσιά κανείς από τα σπλάχνα τους, ή κάθεται και φτιάχνει χάρτες, όπου σημειώνει τις θέσεις των πηγαδιών, μέχρι να πεθάνει από δίψα.» «Μη με ρωτάτε γιατί έρχομαι κι επανέρχομαι/ Γιατί με βασανίζουν τα ίδια θέματα πάντα/ Στο βάθος δεν έκανα τίποτ’ άλλο/ παρά να μιλώ για το αίμα μου.» Πριν… επανέλθω κι εγώ στον Μουγκό Τραγουδιστή, θα μιλήσω λίγο ακόμη για τα ερωτικά ποιήματα του Κωσταβάρα που τόσο μου έχουν μιλήσει, είναι τέτοια η σχέση μου μαζί τους, που δεν τα ξεχνώ, δεν τα λησμονώ ακόμη και σήμερα. Πιάνω την πτυχή έρωτας και όνειρα, που τη βρίσκουμε εκτενώς στην ποίηση του. Για παράδειγμα: «Να σου λέω τέλος καληνύχτα/ και να με παίρνεις μαζί σου, στον ύπνο σου/ Για να με σεργιανίσεις μεθυσμένο/ στα μαγεμένα σου όνειρα.» Εδώ ας πούμε φαίνεται η δύναμη της αγάπης και η ένταση του ποιήματος. Ο ποιητής ζητά να μπει στο όνειρο της αγαπημένης του, δεν του φτάνει η διάρκεια της ημέρας, το ζωντανό άγγιγμα, οι κουβέντες, η δράση και η ενέργεια, η καθημερινότητα, ο έρωτας. Επιζητά να μπει στο όνειρο της, να μεταφερθεί μαζί της σε άλλους κόσμους, του συνειδητού ή του ασυνείδητου, να ταξιδέψει σε μονοπάτια ονειρικά αλλά και δύσβατα, σε μαγικές εικόνες και σκοτεινές στιγμές του μυαλού. Αυτή είναι όντως μια δήλωση αγάπης. Όταν δηλαδή, ο καλλιτέχνης ποιεί τη μούσα του και γράφει πως δεν του φτάνουν οι 15-17 ώρες μιας ημέρας αλλά θέλει κι άλλο, την αγαπημένη του, ολόκληρη, μόνο γι’ αυτόν. Πόσο δυνατά και πόσο πιο δυνατή μπορεί να αποτυπωθεί η αγάπη σε ένα ποίημα; Ξεφεύγοντας από την ερωτική ποίηση του Θανάση Κωσταβάρα και πριν κλείσω αυτό το προσωπικό κείμενο μου για αυτόν, θα αναφερθώ στο τελευταίο βιβλίο του, που δυστυχώς δεν πρόλαβε να το δει τυπωμένο. Της Μοναξιάς και της Λύπης ο τίτλος του, είχε σκοπό να το κυκλοφορήσει ιδιωτικά το φθινόπωρο του 2007 αλλά τον πρόλαβε ο θάνατος. Εκείνη την περίοδο βρισκόμουν στη συντακτική ομάδα του περιοδικού Μανδραγόρας όπου κι ετοιμάζαμε το αφιέρωμα στη μνήμη του. Τότε έφτασε στα χέρια μας η μεταθανάτια Έκδοση των Φίλων, στη συνέχεια απ’ ότι πληροφορήθηκα ανέλαβε την ανατύπωση του ο Γαβριηλίδης. Πρωτάνοιξα το βιβλίο και βρέθηκα απέναντι σε έναν πρωτογενή και πρωτότυπο λόγο, σε μια γλώσσα ζωντανή και παλλόμενη, έναν ποιητικό απολογισμό ή ένα υστερόγραφο μιας ζωής ολόκληρης, που ξεκινάει από τα βουνά της Αντίστασης, περνάει από την Οδοντιατρική Σχολή, για να συναντήσει το μεταπολεμικό κοινωνικό αμάλγαμα μιας Ελλάδας που αγωνιζόταν να βγει από το σκοτάδι και τέλος το μεταπολιτευτικό καιρό των ζυμώσεων και των κρατικών βραβείων. Για μένα τουλάχιστον, αυτή η συλλογή είναι το δυνατότερο επιστέγασμα μιας ποιητικής διαδρομής και μιας ζωής ακέραιης, πιστής σε ιδανικά και αξίες, που δινόταν διαρκώς η μάχη για έναν καλύτερο κόσμο, από όποιο μετερίζι και αν βρισκόταν ο ποιητής. Καθότι, «Και τι να μας κάνουν τα ποιήματα/ Όταν ο μέγας φόβος μένει αλώβητος.» 

*Το κείμενο διαβάστηκε στην εκδήλωση για τον Θανάση Κωσταβάρα, που διοργάνωσαν οι Εκδόσεις Γαβριηλίδης και το Τρίτο Πρόγραμμα, στις 7 Μαρτίου 2013, στο πλαίσιο της σειράς εκδηλώσεων Ποιητές στη σκια. Συμπεριλήφθηκε στο δεύτερο τόμο Ποιητές στη σκιά (Γαβριηλίδης 2013).

11 Δεκ 2013

Pass2Day | Arctic Monkeys AM | #74

Pass2Day. O Διονύσης Κούτρας επιμελείται τη μουσική στήλη του vakxikon.blogspot.gr. Kάθε Τετάρτη στο blog γράφει για μουσική. Και κάθε Κυριακή στο Vakxikon Radio, 8-10 το βράδυ, παίζει μουσική και μιλάει γι' αυτήν. 

Eπιμέλεια: Διονύσης Κούτρας 

 
Το πιο καυτό όνομα αυτή τη στιγμή στην ροκ σκηνή είναι οι Arctic Monkeys, καθώς κατάφεραν ένα μεγάλο κατόρθωμα. Με το νέο τους δίσκο που έχει τον τίτλο AM, κατάφεραν για έκτη συνεχόμενη φορά να γίνουν νούμερα ένα στα βρετανικά τσαρτς. Οι δύο πρώτοι δίσκοι του συγκροτήματος ‘Whatever People Say I Am, That’s What I’Am Not και Favourite Worst Nightmare, ήταν ότι καλύτερο έχει επιδείξει η ροκ μουσική τα τελευταία χρόνια. Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος που οι Arctic Monkeys έγιναν το πιο αγαπημένο γκρουπ του κόσμου με τον πρώτο τους δίσκο να είναι ο πιο γρήγορος σε πωλήσεις στη Βρετανία, ξεπερνώντας τους Oasis και τον δίσκο Definitely Maybe.

Αυτό που πρέπει να τονίσουμε για τους Arctic Monkeys είναι ότι ήταν από τους πρώτους που έγιναν γνωστοί από το διαδίκτυο. Η συνέχεια όμως δεν ήταν η αναμενόμενη. Ακολούθησαν δύο δίσκοι, το 2009 και το 2011, με τους τίτλους ‘Hambug και Suck it and See. Μπορεί αυτοί οι δίσκοι να χαρακτηρίζονται αδύναμοι από τη μπάντα, η αλήθεια όμως είναι ότι άνοιξαν νέους ορίζοντες στη μουσική τους. Μετακόμισαν από τη Βρετανία στην Καλιφόρνια και παρόλο που ο τραγουδιστής τους Άλεξ Τέρνερ έχασε ως δια μαγείας τη βρετανική προφορά του, κυριάρχησε η Αγγλία απέναντι στην Αμερική, στη σκηνή τους.





Το 2012 ακούμε όλοι το R U MINE και παθαίνουμε υστερία. Το τραγούδι παίζεται παντού ενώ στην Ελλάδα, όποιον σταθμό που παίζει ροκ μουσική και αν βάλεις, το το R U MINE παίζει συνέχεια. Αυτό λλοιπόν ήταν και η αρχή για τη δημιουργία της νέας δουλειάς των Arctic Monkeys. Ο σεμνός και ταπεινός Άλεξ Τέρνερ αρχίζει να μιλάει σε όλα τα κανάλια και να εμφανίζεται παντού χτενίζοντας προκλητικά το τσουλούφι του. Ο τίτλος AM μάς παραπέμπει στα αρχικά του συγκροτήματος, μια ιδέα εμφανώς επηρεασμένμη από το VU των Velvet Underground, αλλά παράλληλα μας μεταφέρει στις παλιές καλές εποχές των AM (Amlpitude Modulation), τη διαμόρφωση πλάτους ενός σήματος δηλαδή.


Στο δίσκο αυτό υπάρχουν μόνο καλά κομμάτια και από την αρχή, εκτός από το R U MINE, είχε ξεχωρίσει και το εκπληκτικό Do I Wanna Know. Δεν λείπει φυσικά η συνεργασία στα κομμάτια One For The Road και Knee Socks: η συμμετοχή του κολλητού του φίλου Josh Homme των Queens of the Stone Age υπενθυμίζει σε όλους ότι τα δύο συγκροτήματα βαδίζουν στον ίδιο δρόμο. Στο κομμάτι της μπάντας Why ’d you only call me when you’re high συνεργάστηκαν με τον Dr.Dre, δίνοντας χιπ χοπ ρυθμούς με δυνατό μπάσο. 

Η αλήθεια είναι ότι δεν θα είμαι και πολύ αντικειμενικός λέγοντας ότι όχι μόνο επικροτώ τη βαθμολογία που πήραν από το ΝΜΕ, 10/10, για τον καλύτερο δίσκο της χρονιάς, αλλά αν υπήρχε μεγαλύτερη βαθμολογία θα την έβαζα κιόλας. Όσοι δεν έχετε ακόμα ακούσει το νέο δίσκο των Arctic Monkeys σπεύσατε αμέσως, παίρνοντας μία πρώτη γεύση από εδώ... 

10 Δεκ 2013

Αρσενική Πόρνη



Φύτεψε με μανία
Βαθιά
Ανάμεσα στα πόδια της
Τον κακό σπόρο
Έτσι, γέννησε μια πληγή
Την ακούμπησε προσεκτικά
Πάνω στο λευκό σεντόνι από μετάξι
Ένα βράδυ την έξυσε
Το σκουριασμένο νύχι του θεού
Aπό τότε
Δε σταμάτησε ποτέ
Να αιμορραγεί.

Στράτος Π.


9 Δεκ 2013

Περί δικαίου αίσθηση


Του Βασίλη Ακριβούση* 

Με δεδομένη την ανάγκη ύπαρξης οργανωμένων κοινωνικών δομών ανάμεσα στα άλλα (κι από τα πρωταρχικά αιτήματα τους), παρουσιάστηκε η καθιέρωση της δικαιοσύνης και της απόδοσης της, κάτι που δεν συνέβαινε στις πρωτόγονες ομάδες συνύπαρξης. Στις περιπτώσεις αυτές δίκαιο ήταν ο νόμος του ισχυρότερου, που ισχύει κι ως νόμος της φύσης (το δυνατότερο ζώο προκειμένου να επιβιώσει κατασπαράσσει το αδύνατο ακολουθώντας την τροφική αλυσίδα). Παρόμοια φαινόμενα συναντούνται ωστόσο και στα σημερινά χρόνια με δύο τρόπους: α) σε κλειστές κοινωνίες εφαρμόζεται συνήθως το πατριαρχικό πρότυπο και δίκαιο ορίζεται η απόφαση του για όποιο ζήτημα· β) οι οικονομικές συνθήκες του άκρατου καπιταλισμού επιβάλλουν τον έχοντα χρήματα να κυριαρχεί, χάρη στην αυτοπεποίθηση που του παρέχουν τα κέρδη του. (Αυτό αποτελεί την φαύλη κατεύθυνση, πράγμα που σημαίνει ότι η σωστή διαχείριση του πλούτου δεν αποκτηνώνει οπωσδήποτε τον κατέχοντα). 

Σε ευρύτερη διάσταση το ίδιο συμβαίνει με τους οικονομικούς κολοσσούς (πολυεθνικές εταιρίες) και τα κορυφαία στελέχη τους, που σφάζονται κυριολεκτικά για να προασπίσουν τα συμφέροντα τους, κυρίως απέναντι στους ανταγωνιστές, οι οποίοι παρέχουν συναφή προϊό- ντα. Βλέπουμε εδώ το νόμο της αγοράς, που προκειμένου να διατηρήσει και να αυξήσει το μερίδιο του στην πίτα του κοινού, είναι σε θέση ακόμη και να ανεβοκατεβάζει κυβερνήσεις. 

Ας ρίξουμε όμως μια ματιά στο παρελθόν. Η αίσθηση της δικαιοσύνης κι η απονομή της κατά τον πλέον τέλειο τρόπο δεν θα μπορούσε να αναπτυχθεί πουθενά αλλού παρά στην Ελλάδα. Το γεγονός ότι οι αρχαίοι πρόγονοι μας θεοποίησαν (ανάμεσα στις άλλες θεότητες) την Θέμιδα με την ζυγαριά της να αποδίδει το δίκαιο κι ότι εξέχουσες μορφές της αρχαιοελληνικής γραμματείας, όπως ο Όμηρος, ο Πλάτωνας κι ο Αριστοτέλης συνέγραψαν για το πώς πρέπει να κυβερ- νάται η ευνομούμενη πολιτεία, αποδεικνύει περίτρανα πως το δίκαιο ανάμεσα στους ανθρώπους αποτελεί πρωταρχική ανάγκη κι αξία αναφαίρετη στις διαφορές τους. Δεν θα μπορούσαμε βέβαια να μην αναφερθούμε στον Σωκράτη, ο οποίος όχι μόνο σεβάστηκε μέχρις εσχάτων την καταδικαστική σε βάρος του απόφαση των συμπολιτών του αλλά αρνήθηκε να δραπετεύσει, όπως τον προέτρεπαν οι φίλοι του, υπακούοντας σε νόμους πέρα από τα συνήθη ανθρώπινα μέτρα, πράγμα που τον κατατάσσει στους μέγιστους της ιστορίας. Επίσης ο λόγος «υπέρ αδυνάτου» του Λυσία και δικανικοί λόγοι άλλων «δικηγόρων» της εποχής, δείχνει ότι υπήρχε αδήριτη ανάγκη να καθιερωθούν άτομα που θα ετοίμαζαν τις απολογίες των κατηγορούμενων επί αμοιβή και στο μέλλον να τους υπερασπίζονται ως επαγγελματίες στα δικαστήρια. 

Από την Ελλάδα το ζήτημα της δικαιοσύνης πέρασε στην Ρώμη και στο Βυζάντιο, όπου κωδικοποιήθηκε, οργανώθηκε και μεταβιβαζόταν από γενιά σε γενιά από τους νομομαθείς, που κατείχαν εξαίρετη θέση κι ήταν σύμβουλοι αυτοκρατόρων και βασιλιάδων. Πολλές φορές βέβαια ο άρχων διατηρούσε στα χέρια του και τις τρεις εξουσίες (πολιτική-στρατιωτική, θρησκευτική και νομική) άλλοτε με θετικές κι άλλοτε με αρνητικές συνέπειες, ανάλογα με τον χαραχτήρα και την επιρροή που δεχόταν από τους αυλικούς του. Εξάλλου έχει επικρατήσει η φράση «δρακόντεια μέτρα», προκειμένου να δηλώσει την ακρότητα και την απόλυτη αυστη- ρότητα των νόμων. Επίσης, όταν πραγματοποιήθηκε επίσημα ο διαχωρι- σμός των εξουσιών κι ως σήμερα, συχνά ασκούνται πιέσεις στους δικαστές (κάποτε και εξαγορά τους), προκειμένου να ληφθεί ικανοποιητική απόφαση σε βάρος ή υπέρ του (των) κατηγορούμενου (ων). 

Στις σύγχρονες κοινωνίες και μάλιστα στα σύγχρονα κράτη, κάθε χώρα έχει τους δικούς της νόμους (αν και σε γενικές γραμμές για παρεμφερή αδικήματα δεν διαφέρουν αισθητά). Υπάρχουν ωστόσο τρανταχτές περιπτώσεις, όπως π.χ ότι σε κάποιες πολιτείες των Η.Π.Α (όπως και σε ορισμένα κράτη) επιτρέπεται να επιβληθεί η θανατική ποινή, ενώ σε άλλες όχι (όπως και σε κάποια άλλα κράτη). Σε κάποιες χώρες η απόφαση είναι αποτέλεσμα της ψήφου των ενόρκων, ενώ σε άλλες των δικαστών. Τέλος είναι γνωστό ότι υπάρχουν δικαστικά έδρανα για κάθε είδους αδίκημα (πταισματοδικεία, πλημμελειοδικεία, αστικά, ποινικά και στρατιω- τικά δικαστήρια, κακουργιοδικεία κλπ), αλλά και διεθνή δικαστήρια (όπως αυτό της Χάγης για διεθνείς υποθέσεις, το Ευρωδικαστήριο κλπ). Όταν το αδίκημα οδηγείται στα δικαστήρια, αναλαμβάνουν οι νομικοί. Τι συμβαίνει όμως στην καθημερινή ζωή, όσον αφορά την απόδοση του δικαίου; Ποιος τελικά είναι δίκαιος άνθρωπος; Πόσο ένοχος είναι κάποιος και ποιες ενοχές κουβαλάμε οι ίδιοι; Ποιος έχει δικαίωμα να κατά- δικάζει ή/και να συγχωρεί; Είναι φανερό ότι κάθε άνθρωπος (λόγω ηλικίας, εμπειρίας, συναναστροφών, επιρροών και μόρφωσης), έχει προσωπική άποψη περί δικαίου κι αδίκου. Συναντάται ασφαλώς και η κοινή περί του δικαίου αίσθηση. Το εύκολο είναι να καταδικάζουμε ασυζητητί και να μεταμορφωνόμαστε σε «φλογερούς μηδενιστές», εξαιτίας υπερφίαλου εγωϊσμού και να παίρνουμε ασκαρδαμυκτί άκριτες αποφάσεις, με την πρόφαση ότι «κάποιος άλλος φταίει». Υπάρχουν οι επιεικείς, που όταν υπομένουν τα πάνδεινα λειτουργούν κατά των εαυτών τους, υπάρχουν κι οι απόλυτοι, που καθαγιάζονται ιεροσυλώντας. 

Η λύση κατά την γνώμη μας βρίσκεται κάπου στην μέση. Μετριοπάθεια βεβαίως, διότι τα περισσότερα κοινωνικά αδικήματα γίνονται από άγνοια, ορισμένες φορές όμως καμία επιείκεια στους αμετανόητους, που διαιωνίζουν φαύλα πρότυπα, επενεργώντας ανασταλτικά στην ομαλή ροή του κοινωνικού γίγνεσθαι. Άλλωστε ο ίδιος ο Χριστός, που έζησε και πέθανε προκειμένου να διδάξει την αγάπη προς τον συνάνθρωπο, δεν δίστασε να αρπάξει το φραγγέλιο για να αποδιώξει τους ασεβείς, που μόλυναν το ναό. Αν θέλουμε να είμαστε δίκαιοι λοιπόν ας ξεκινήσουμε από τον εαυτό μας, επειδή ακριβώς πρώτο αυτόν καταδι- κάσαμε ή μας μάθανε να τον καταδικάζουμε (σύνδρομο κατωτερότητας) κι ορμώμενοι από αυτό, οργιζόμαστε κι υποτιμούμε τους συνανθρώπους μας (σύνδρομο ανωτερότητας). 

Τα παραπάνω δείχνουν ότι στην ανθρώπινη φύση συνυπάρχουν ανασφάλειες, φοβίες κι άγχη, που οδηγούν συχνά στην απαξίωση του εαυτού μας και μέσω αυτού των άλλων. Το να αλλάξουμε τον τρόπο σκέψης μας, ακολουθώντας τις ηθικές αξίες και να προσπαθήσουμε να προσεγγίσουμε την αρετή με αξιοπρέπεια (ζητήματα που οφείλουν να διδάσκονται πρωτίστως στα σχολεία), πιστεύουμε πως μπορούν να οδηγήσουν στην δημιουργία ανθρώπων, που θα έχουν αναπτυγμένη και ξεκάθαρη αίσθηση δικαίου. Ας αποδεχτούμε λοιπόν τους εαυτούς μας με τα προτερήματα και τα ελαττώματα μας κι ας προσπαθήσουμε να περιορίσουμε τα δεύτερα. Ας σεβαστούμε τον εαυτό μας με σκοπό να σεβαστούμε τους διπλανούς μας κι ας αφήσουμε την συνείδηση μας να απλωθεί σε κάθε μας σκέψη κι ενέργεια. Ο ολοκληρωμένος άνθρωπος (κι όχι ο αποσπασματικός), ο συμπαντικός άνθρωπος (κι όχι ο «σοφός»), αυτός που αποδέχεται ότι βρίσκεται σε διαρκή πορεία κι εξέλιξη, που συμφιλιώθηκε κι αγάπησε τον εαυτό του αναγνωρίζοντας του δικαιώματα κι υποχρεώσεις, ελεύθερος αλλά όχι αλαζόνας, σκληρός πολλές φορές μα άμεμπτος, αδιάφθορος κι ειλικρινής, μαχητής αλλά όχι δικαστής. Ο άνθρωπος που έχει αρμονία κι ισορροπία στην ζωή του, που ελέγχει τον εαυτό του πριν ελέγξει τον έτερο, που έχει αυτονομία κι αυτογνωσία, που τα συναισθήματα του δεν συγκρούονται με την λογική του αλλά α- ντίθετα βρίσκονται σε αγαστή συνεργασία, μπορούμε να πούμε ότι προ- σεγγίζει τον δίκαιο άνθρωπο. Λέμε προσεγγίζει επειδή υπάρχει υπέρτατη (Θεϊκή και θεϊκή) δικαιοσύνη, που ο καθημερινός άνθρωπος αγνοεί την υπόσταση της ή υποψιάζεται την ύπαρξη της. Δεν την γνωρίζει, διότι αν συνέβαινε αυτό, θα βρισκόταν σε πολύ ανώτερο επίπεδο. 

Ας είμαστε προσεκτικοί λοιπόν στις απόψεις, τις θέσεις και τις πράξεις μας. Για ό,τι δεν γνωρίζουμε υπάρχουν οι νομικοί να μας δείξουν τον τρόπο (όσον αφορά στα ανθρώπινα μέτρα και στους ανθρώπινους νόμους). Από τούδε και στο εξής δικαιοσύνη για τον καθένα μας ας αποτελεί η ολοκληρωμένη - στο μέτρο του δυνατού - συνείδηση. Τέλος, ανεξάρτητα από το τι πιστεύει κάθε άνθρωπος, να μας γίνει γνωστό ότι υπάρχουν άγραφοι, υπέρτατοι νόμοι κι αίσθηση μας είναι ότι μόνο ο Ύψιστος δικαιωματικά μπορεί να συγχωρεί και να αποδίδει το πρέπον. Το πρώτο βήμα είναι να βρισκόμαστε κοντά Του, διότι Εκείνος βρίσκεται πάντα κοντά μας. 

*Ο Βασίλης Ακριβούσης είναι ποιητής.

8 Δεκ 2013

Μια θεαματική «Μικρά Αγγλία»

 
Του Νέστορα Πουλάκου 

Η πρώτη εβδομάδα του Δεκεμβρίου φέρνει στις αίθουσες δυο φιλόδοξες και εκ διαμέτρου αντίθετες ελληνικές ταινίες. Η μια είναι ένα θεαματικό μελόδραμα εποχής και η άλλη ένα χαμηλόφωνο / σουρεαλιστικό σχόλιο για την κρίση που ζούμε. Και φυσικά η μία αποτελεί μια μεγαλεπήβολη υπερπαραγωγή και η άλλη το low budget σκηνοθετικό ντεμπούτο του δημιουργού της. Ανάμεσα στους ξεχωρίζει και η βιογραφία του πιανίστα – σταρ των δεκαετιών ’50 – ’80 Λιμπεράτσε δια χειρός Στίβεν Σόντερμπεργκ. Παίζονται ακόμη: η γλυκόπικρη κομεντί «Εκεί που δεν το περιμένεις» με τον Τζο Γκαλντοφίνι, το θρίλερ «Carrie» με την Τζούλιαν Μουρ, η περιπέτεια «Ο απρόσκλητος επισκέπτης» με τους Τζέιμς Φράνκο, Γουϊνόνα Ράιντερ και Τζέισον Στέιθαμ, το κινούμενο σχέδιο «Άη Βασίλης Τζούνιορ» και η δραματική ελληνική ταινία «Ο δρόμος του Ορφέα» σε σκηνοθεσία Κώστα Κολημένου. 

Οι Νύφες της Άνδρου 

Πιστός στην παράδοση των τελευταίων ετών, που τον θέλει να γυρίζει πίσω στο χρόνο, ο Παντελής Βούλγαρης επιχειρεί μια ηθογραφία εποχής με τη «Μικρά Αγγλία», παραμένοντας η κινηματογραφική του ματιά στραμμένη στο παρελθόν (π.χ. «Νύφες», «Ψυχή βαθιά»). Μάλιστα, η «Μικρά Αγγλία» άθελα της (;) φέρνει στο νου τις θαλασσοδαρμένες «Νύφες». Άλλωστε κι εδώ, οι νύφες της Άνδρου όσο θαλασσοδαρμένες τόσο και τρικυμισμένες είναι, με τους ναυτικούς συζύγους τους να λείπουν για μήνες, ίσως και χρόνια, σε ταξίδια στη θάλασσα. Η ταινία βασίζεται στο ομώνυμο μπεστ-σέλερ της πολυβραβευμένης Ιωάννας Καρυστιάνη, συζύγου του Π. Βούλγαρη, η οποία επίσης έγραψε το σενάριο, όπως έγινε και στις δυο προηγούμενες ταινίες του σκηνοθέτη. Η ιστορία μας μεταφέρει στη μεσοπολεμική Άνδρο και την τραγική κατάληξη μιας οικογένειας και δυο αδελφών. Όπως πάντα, ο έρωτας είναι αυτός που φτιάχνει αλλά και καταστρέφει σχέσεις, ψυχές και συνειδήσεις. Στην προκειμένη περίπτωση, μέσα από τα ήθη και τα έθιμα των οικογενειών των καπεταναίων της Άνδρου, γινόμαστε θεατές ενός θεάτρου του παραλόγου όπου οι συνέπειες μόνο καταστροφικές μπορεί να είναι. Ο Παντελής Βούλγαρης απλώνει την ιστορία του σε μια (υπερβολική) διάρκεια σχεδόν τριών ωρών, στήνοντας ένα άψογο ηθικογραφικό μελόδραμα που σε πολλές στιγμές του αγγίζει τα όρια του θεατή. Θετικά και αρνητικά. Άλλοτε κλαίγοντας από συγκίνηση και άλλοτε δυσανασχετώντας για την αδιάφορη εμμονή στη λεπτομέρεια. Με υπέροχες ερμηνείες και έντονες κορυφώσεις, ο Βούλγαρης ξεκάθαρα ψυχαγωγεί τον θεατή, προσφέροντας του ένα θεαματικό, έντονο και συγκινησιακό σινεμά, που διαθέτει σε πολλές φορές τις συνταγές της επιτυχίας από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Μια ελληνική υπερπαραγωγή που θα αρέσει, θα συζητηθεί και προφανώς θα φέρει -επιτέλους- τον κόσμο στις αίθουσες. 

Η μέρα της κρίσης 

Η Αθήνα σε ασπρόμαυρο φόντο. Η Αθήνα σε απόλυτη παρακμή. Η Αθήνα δεν είναι απλώς το σκηνικό στην πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Δημήτρη Μπαβέλλα αλλά η πρωταγωνίστρια. Είναι η ανυπόφορη και άσχημη πόλη από την οποία όλοι θέλουν να φύγουν αλλά κανείς δεν το τολμάει. Κι αυτό γιατί μακριά από την Αθήνα, η ζωή θέλει εκπτώσεις σε όλα τα επίπεδα. Ο σκηνοθέτης βασίζεται σε μια ευφάνταστη, αν κι όχι πρωτότυπη, ιδέα του. Ένας ιός κυριεύει την πόλη και οι κάτοικοι της, ιδίως αυτοί που έχουν «πνιγεί» από την καθημερινότητα, τρέχουν και τρέχουν και τρέχουν προς άγνωστη κατεύθυνση. Το στοίχημα είναι να τρέξουν όσο περισσότερο μπορούν, να φύγουν όσο πιο μακριά γίνεται. Με έντονη την υφή τόσο του θρίλερ όσο και του b-movie, ο Μπαβέλλας κάνει το προσωπικό του κοινωνικοπολιτικό σχόλιο πάνω σε μια κοινωνία που ζει σε κρίση και βιώνει την Κρίση. Σύντομη, ευσύνοπτη και άκρως ενδιαφέρουσα, η ταινία «Runaway day» του Μπαβέλλα μας αποκαλύπτει με σουρεαλιστικό τρόπο τη δίοδο της διαφυγής από την όποια πραγματικότητα που βιώνουμε. Στα μείον της συγκαταλέγονται οι πολλές αμήχανες ερμηνείες, τα δραματουργικά κενά, οι νεκροί χρόνοι που μας αφήνουν μετέωρους και, κάπως, το γεγονός ότι σε στιγμές - στιγμές «αποκαλύπτεται» ο χαμηλός προϋπολογισμός της (συζητώντας πάντα για το production value). 

Κιτς και… πιάνο 

Κατά τα λεγόμενα του Σόντερμπεργκ είναι η τελευταία του ταινία. Δεν τον πιστεύουμε. Το «Behind the candelabra» είναι, επίσης, αυτό το project που προκάλεσε το μεγάλο ντόρο περί ομοφυλοφιλίας και λέγεται ότι απέτρεψε τους παραγωγούς του Χόλιγουντ. Εντέλει έγινε τηλεταινία από το ΗΒΟ, σάρωσε τα Emmy, και παίζεται κανονικά σε φεστιβάλ και αίθουσες σε όλο τον κόσμο! Ακόμη, μας μένει στο μυαλό χάρη στην καταπληκτική ερμηνεία και το δυναμικό comeback (έπειτα από την περιπέτεια του με τον καρκίνο) του Μάικλ Ντάγκλας, ο οποίος υποδύεται τον πιανίστα – σταρ του κιτς στις δεκαετίες ’50 – ’80 Λιμπεράτσε. Σόουμαν και πιανίστας υψηλής αξίας, ο Λιμπεράτσε υπήρξε μια ιλουστρασιόν περσόνα του κιτς, που έζησε δόξα, έβγαλε χρήμα, γεύτηκε τον ομοφυλόφιλο έρωτα σε αφθονία -τον οποίο και «πολέμησε» όμως στο περιβάλλον του- για να καταλήξει στα δικαστήρια με τον τελευταίο και πολύ μικρότερο εραστή του και να πεθάνει λίγα χρόνια αργότερα (τη δεκαετία του ‘80) από ΑΙDS. Σε αυτήν τη σχέση επικεντρώνεται η ταινία του Σόντερμπεργκ. Αξιοπρεπέστατη βιογραφία που κεντρίζει το ενδιαφέρον, με πολύ καλές ερμηνείες (κι από τον Ματ Ντέιμον) κι απαστράπτοντα σκηνικά, που όμως δεν επιχειρεί τη «βουτιά» στην ψυχοσύνθεση του Λιμπεράτσε, προδίδοντας τον τηλεοπτικό προορισμό της. 

Μικρά Αγγλία *** 
Runaway day **1/2 
Behind the candelabra **1/2 

*H στήλη Στοπ Καρέ δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα Το Χωνί (8-12-13). Κριτικές μπορείτε να διαβάσετε και στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (5-12-13).