26 Ιαν 2014

Ποιος θέλει να γίνει εκατομμυριούχος;


Του Νέστορα Πουλάκου 

Οι προτάσεις της στήλης Στοπ Καρέ γι’ αυτή την εβδομάδα προέρχονται τόσο από την αμερικανική όσο κι από την ελληνική κινηματογραφική βιομηχανία. Από τη μια μεριά η νέα ταινία του, ελληνικής καταγωγής, Αμερικανού σκηνοθέτη Αλεξάντερ Πέιν συγκινεί για την απλότητα και τη συναισθηματικότητα που αποτυπώνει. Από την άλλη μεριά η πρώτη ταινία της σκηνοθέτριας Ελίνας Ψύκου εντυπωσιάζει για τη δυναμική της ιστορίας της, που σχολιάζει τη ρηχότητα της εγχώριας τηλεοπτικής «πραγματικότητας». Προβάλλονται ακόμη: οι ταινίες επιστημονικής φαντασίας «Η εκδίκηση του Ender» με τον Χάρισον Φορντ και «Φράνκενσταϊν» με τον Άαρον Έκχαρτ, η ταινία εποχής «Η κλέφτρα βιβλίων» με τους Τζέφρι Ρας και Έμα Γουότσον, και η ιστορία δράσης «Jack Ryan: Πρώτη αποστολή» με τους Κένεθ Μπράνα, Κίρα Νάιτλι και Κέβιν Κόστνερ. 

Ποιος θέλει να γίνει εκατομμυριούχος; 

Για μια ακόμη ταινία, ο σκηνοθέτης του «Πλαγίως» και τον «Απόγονων» μας εντυπωσιάζει για την καθαρότητα και την απλότητα των ιστοριών του, που αποδεικνύουν μέσα από την τριβή της καθημερινότητας την ανθρώπινη παραδοξότητα και πολυπλοκότητα. Με την εξαίσια ασπρόμαυρη φωτογραφία του Φαίδωνα Παπαμιχαήλ και, κυρίως, το σφιχτοδεμένο σενάριο του Μπομπ Νέλσον, ο Αλεξάντερ Πέιν μας «ταξιδεύει» μέσα από ένα χθαμαλό road trip στην αμερικανική ενδοχώρα. Από τη Μοντάνα στη Νεμπράσκα, με ενδιάμεσους σταθμούς το Γουαϊόμινγκ και τη Ντακότα, ο γερό-Γούντι με τον γιο του Ντέιβιντ και το αργοκίνητο αμάξι τους διασχίζουν τις αχανείς αμερικανικές εθνικές οδούς για να «καταναλώσουν» τρία ολόκληρα λεπτά στο γραφείο που «μοιράζει» ένα εκατομμύριο δολάρια. Βλέπετε, ο γερό-Γούντι που τα έχει ολότελα χαμένα, βαθιά επηρεασμένος από ένα διαφημιστικό φυλλάδιο που του «δίνει» εκατομμύρια δολάρια, αλλά και προσκολλημένος στις εμμονές του (θέλει να αγοράσει ένα φορτηγάκι, έναν καινούριο αποσυμπιεστή κ.ά.), έχει κάνει την οικογένεια άνω-κάτω με τα τερτίπια του. Έτσι, λοιπόν, ο μικρότερος γιος του αποφασίζει να του κάνει το χατίρι και να τον οδηγήσει στο Λίνκολν της Νεμπράσκα, την πόλη του ενός εκατομμυρίου δολαριών. Αυτό το πολυήμερο ταξίδι τους αποδεικνύεται, ως όφειλε, μια διαδρομή αυτογνωσίας και ενδοσκόπησης, όπου το παρελθόν του γερό-Γούντι και τα καλά κρυμμένα μυστικά συναντιούνται και αποκαλύπτονται στη νεότερη γενιά, τον γιο του. Απλοί, καθημερινοί και «παράξενοι» άνθρωποι περνούν μέσα σε αυτή τη διαδρομή, άλλοτε για να μας προβληματίσουν, άλλοτε για να μας συγκινήσουν και άλλοτε για να μας κάνουν να γελάσουμε δυνατά. Πάνω απ’ όλα, όμως, αυτή η τρυφερή πατρική αγάπη αλλά και η ενδυναμωμένη -«χαμένη» έως εκείνη τη στιγμή- σχέση πατέρα-γιου μας δονεί πραγματικά, χαρίζοντας μας μερικές από τις ωραιότερες κινηματογραφικής συγκινήσεις, μέσα από μια ιστορία που αναδεικνύει το κλασικό, αγαπημένο αλλά και σπουδαίο αμερικανικό σινεμά. 

Reality show 

Σε μια από τις καλύτερες ελληνικές ταινίες της σεζόν αναδεικνύεται η «Αιώνια επιστροφή του Αντώνη Παρασκευά» της πρωτοεμφανιζόμενης Ελίνας Ψύκου, με μια φεστιβαλική πορεία που ξεκίνησε ως βραβευμένο project στο Καρλόβι Βάρι, συνεχίστηκε ως πρώτη παγκόσμια προβολή στη Μπερλινάλε και ολοκληρώθηκε, τρόπον τινά, με τα βραβεία κριτικής επιτροπής και κριτικών στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Ποιο είναι το στοιχείο εκείνο που καθιστά την ταινία της Ψύκου πετυχημένη (ελπίζουμε και στο κοινό); Το οξύτατο, βαθιά ειρωνικό σχόλιο της στη σαθρή, εικονική πραγματικότητα της showbiz, του εγχώριου βλαχο-lifestyle και της τηλεόρασης που τα ανατροφοδοτεί εν γένει. Στο στιβαρό σενάριο της Ψύκου, που παρά την απουσία πλούσιων διαλόγων και το εσωστρεφές κλείσιμο του ματιού στην κινηματογραφική κοινότητα (με την παρουσία συναδέλφων και συντελεστών σε περιφερειακούς ρόλους), πρωταγωνιστεί ένας από τους καλύτερους σύγχρονους ηθοποιούς, ο Χρήστος Στέργιογλου, ο οποίος υποδύεται έναν διάττοντα τηλεοπτικό αστέρα που «σκηνοθετεί» μέχρι και την απαγωγή του για να μείνει στην επικαιρότητα. Πόσο τραγικά όμως «εκείνη» τον πετάει σιγά και σταδιακά εκτός κάδρου… Παρά τους νωχελικούς ρυθμούς, την ακατανόητη επιμονή στην υπονόηση και φυσικά την καθόλου ελκυστική κινηματογράφηση του θέματος, η δημιουργός γνωρίζει την αξία της ουσίας της ταινίας της, επενδύει σε αυτήν και τα καταφέρνει περίφημα, παρά το γεγονός ότι «οπισθοχωρεί» σε αβάν-γκαρντ, σινεφιλικού τύπου, σκηνοθετικές κατευθύνσεις με επιρροές από τον Κιούμπρικ έως τον Λάνθιμο. 

Νεμπράσκα ***1/2 
Η αιώνια επιστροφή του Αντώνη Παρασκευά **1/2 

*Η στήλη Στοπ Καρέ δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα Το Χωνί (26-1-14). Κριτικές μπορείτε να διαβάζετε και στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (23-1-14).