27 Ιαν 2014

Συνέντευξη του Κώστα Μαρδά


Στον Νέστορα Πουλάκο 

Ο γνωστός δημοσιογράφος Κώστας Μαρδάς μας μίλησε για το μουσικό cd «Πατρίδα δανεισμένη», που κυκλοφόρησε πέρυσι σε στίχους δικούς του, μουσική των Χρήστου Νικολόπουλου και Μιχάλη Τερζή και τη φωνή του Μανώλη Μητσιά. Τραγούδια αντί-ΔΝΤ, κομμένα από τα Μέσα όπως αναφέρει ο ίδιος, είδε τους επί 30 χρόνια συναδέλφους του να γυρίζουν την πλάτη σε αυτή την προσπάθεια του. Από το τηλεοπτικό γυαλί και τη δημοσιογραφική πένα ο Κώστας Μαρδάς στρέφεται στη στιχουργική, με την ποίηση πάντοτε παρούσα στη γραφή του (άλλωστε η συγκεντρωτική συλλογή «Αθήνα με θολό ποτάμι» κυκλοφορεί από το 2009 στις εκδόσεις Άγκυρα). 

Διαβάζοντας προσεκτικά τους στίχους σας, αναρωτιέμαι τι ήταν αυτό - πέρα από το προφανές, δηλαδή το Μνημόνιο - που σας παρακίνησε να τους γράψετε; 

Καταρχάς να πω ότι γράφω ποίηση από τα 20 μου. Ζώντας τις κινητοποιήσεις από την ψήφιση του Μνημονίου το Μάιο του 2010 καθώς και τις μετέπειτα συγκεντρώσεις των αγανακτισμένων στην πλατεία Συντάγματος, μου γεννήθηκε η ιδέα να γράψω, όχι ποίηση αλλά στίχους νεολαϊκούς, που θα εκφράζουν τη διαμαρτυρία των σημερινών Ελλήνων της εποχής του high tech και των πολυμέσων απέναντι στη δικτατορία των αγορών. Συζητώντας με τον φίλο Μανώλη Μητσιά, ξεκινήσαμε με τον Μιχάλη Τερζή και στην πορεία απευθυνθήκαμε στον Χρήστο Νικολόπουλο. Και οι δύο άνθισαν μελωδίες πάνω σε σύγχρονα λόγια οργής από έναn μοναδικό ερμηνευτή. 

Οι στίχοι είναι δυναμικοί, κοφτοί και χτυπάνε κατευθείαν στην καρδιά εκείνου που τους ακούει από τη φωνή του Μανώλη Μητσιά. Αυτή η ευθύτητα πιστεύετε ότι χτύπησε το καμπανάκι των δημοσιογράφων και θιασωτών του Μνημονίου ώστε να μποϊκοτάρουν το cd αυτό, όπως αναφέρετε συχνά; 

Όταν πρωτοκυκλοφόρησε το cd την Κυριακή που ψηφιζόταν το δεύτερο… Μνημόσυνο, ως παραγωγή του «Ελεύθερου Τύπου», παρακάλεσα συναδέλφους των πρωινών ενημερωτικών εκπομπών της ΝΕΤ να αναφερθούν ειδησεογραφικά σε αυτή την έκδοση ή να καλέσουν στο στούντιο τους συνθέτες και τον ερμηνευτή. Δυστυχώς, παρά τις επανειλημμένες μου υπομνήσεις, το ξέχασαν… Επειδή είμαι… αφελής, το έστειλα στην παραγωγό του Σπύρου Παπαδόπουλου, αλλά δεν είχα απάντηση. Απευθύνθηκα τρεις φορές στον διευθυντή ειδήσεων Γιώργο Κογιάννη, ο οποίος έδειξε ενδιαφέρον αλλά δεν έγινε τίποτα. Όταν έφυγε από αυτή τη θέση, μου είπε πως το έκοψε ο «γενικός του ΓΑΠ» στη ΝΕΤ Βασίλης Μπίτσης. Την πρώτη μέρα κατάληψης της ΕΡΤ, το έδωσα σ’ έναν υπεύθυνο για τα Μέσα επισημαίνοντας το τραγούδι που μιλάει για «μαύρο στην οθόνη - κίτρινοι βαρόνοι». Φαίνεται όμως ότι ξεχάστηκε μέσα στις επαναστατικές διαδικασίες. Καλά, για τη Δημόσια Τηλεόραση του κ. Στουρνάρα δεν το συζητώ. Ορισμένα τραγούδια παρουσιάστηκαν μόνο σε ραδιοφωνικές εκπομπές φίλων μου, αλλά οι ραδιοφωνικοί παραγωγοί δεν τα παίζουν στις ώρες της μουσικής παρ’ ότι είναι σε ρυθμό ζεϊμπέκικου, χασοποσέρβικου και δεν είναι εμβατηριακά, ούτε κομματικά. Όπως έχει καταγγείλει ο Χρήστος Νικολόπουλος, τελικά η λεγόμενη ελεύθερη ραδιοφωνία σκότωσε το λαϊκό τραγούδι και εξοβέλισε το μπουζούκι. 

Παρόλο που οι συντελεστές του cd είστε γνωστοί και δημοφιλείς, περισσότερο δε που ο Μανώλης Μητσιάς φέρει την κουμπαριά του Αντώνη Σαμαρά, δεν είναι παράξενο που υπήρξε εμπάργκο από τις δισκογραφικές εταιρείες στην παραγωγή, τη διακίνηση και εντέλει στην προβολή του στα Μέσα; 

Καμία δισκογραφική εταιρεία δεν έδειξε ενδιαφέρον για τα τραγούδια. Προφανώς τους έχουν πάρει τα μυαλά τα σκυλοτράγουδα και λάϊκοπόπ. Σίγουρα δεν είναι τραγούδια εμπορικά, οπότε δεν κινδυνεύουμε να γίνουμε πλούσιοι. Υπόψιν, ότι κανείς μας δεν πληρώθηκε. 

Είπατε ότι κόπηκαν από τις εκπομπές της ΝΕΤ. Έχετε αναρωτηθεί διαχρονικά γιατί η δημόσια τηλεόραση να λογοκρίνει θέματα από την ίδρυσή της, πόσο μάλλον στην περίοδο του ΔΝΤ, να κόψει ένα μουσικό έργο; 

Σύμφωνα με το άρθρο 15 του Συντάγματος, η τηλεόραση του κράτους έχει ως σκοπό την αντικειμενική και με ίσους όρους μετάδοση πληροφοριών και ειδήσεων, καθώς και προϊόντων του λόγου και της τέχνης. Επίσης, ο νόμος για την ιδιωτική τηλεόραση υποχρεώνει τα κανάλια να διατηρούν εκπομπές λόγου και τέχνης ως προϋπόθεση για τη μοριοδότηση τους. Τα τραγούδια, όπως και τα λουλούδια, πρέπει να τα αφήνουμε να ανθίσουν και ο κόσμος ας διαλέξει. 

Πως αντιμετωπίσατε τον Μανώλη Μητσιά, ο οποίος τη μια μέρα ήταν αντιμνημονιακός και την επόμενη φιλομνημονιακός; 

Προσοχή, δεν πρέπει να διχαστούμε ως πολίτες σε μνημονιακούς και αντιμνημονιακούς, όπως παλιά σε βενιζελικούς και αντιβενιζελικούς. Άλλωστε, οι Έλληνες είμαστε και ολίγον σχιζοφρενικοί, με την έννοια ότι πολλοί κατηγορούν το Μνημόνιο και κατά βάθος το κρυφοθαυμάζουν για τις διατάξεις του κατά του ξεσαλώματος, όπως π.χ. ήταν ο πλουτισμός ορισμένων από την υπερσυνταγογράφιση. Όσον αφορά τον Μανώλη Μητσιά, θέλω να πω ότι είναι εδώ και… μισό αιώνα αμετακίνητος κατά της δικτατορίας της ευτέλειας. Θυμίζω ότι νεαρός βασανίστηκε και φυλακίστηκε από τη χούντα στις φοβερές φυλακές του Γεντί Κουλέ και συνεχίζει μέχρι και σήμερα, στην ύστερη νεότητά του, να αντιστέκεται στον εκμαυλισμό. Ξέρω ότι, καίτοι μεγάλος τραγουδιστής, με τις επιλογές ποιότητας που έκανε πολλές φορές επέστρεφε στο σπίτι του χωρίς να πληρωθεί. Να γιατί διαθέτει την ηθική αρμοδιότητα να τραγουδήσει κατά της τραπεζοκρατίας και υπέρ των αδυνάτων. Όχι μόνο εμμένει κατά του Μνημονίου, αλλά έχει ταχθεί υπέρ της εξόδου της χώρας από την ευρωζώνη. 

Είσαστε ένας δημοσιογράφος με περισσότερα από 30 χρόνια εμπειρίας στα δημόσια πράγματα, μάλιστα και για δεκαετίες κοινοβουλευτικός συντάκτης και μετέπειτα πολιτικός συντάκτης. Δεν είχατε καταλάβει όλον αυτόν τον καιρό, που περπατούσατε στους διαδρόμους της Βουλής, ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα… δανεισμένη; 

Σας παραπέμπω στα βιβλία μου «Η Ελλάδα στα δίχτυα των Βάσεων» (1989) και «Βάσεις, Αίμα και Πετρέλαιο» (2003). Στα δύο αυτά… μη μουσικά έργα μου, σε ανύποπτο χρόνο, προειδοποιώ για ένα άλλο είδους Μνημόνιο που μας έχει επιβάλει με ευθύνη του δικομματισμού, μια μονομερή εξοπλιστική εξάρτηση αλλά και δανειακή εξάρτηση. Ανάμεσα στη σωρεία ντοκουμέντων που παραθέτω είναι και το πρόγραμμα FMS - Forein Military Sales. Σύμφωνα με στοιχεία που πήρα από το αμερικανικό Κογκρέσο, η Ελλάδα, από τα τοκοχρεολύσια της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας, το 1996 χρωστούσε στις ΗΠΑ 3,873 δισεκατομμύρια δολάρια με προοπτική - αν δεν γίνει αναδιάρθρωση - το 2016 να χρωστάει 6 δις! Σημειωτέον, πάντως, ότι οι Αμερικανοί, ως διορατικοί κηδεμόνες της περιοχής, έχουν πάρει θετική στάση έναντι της Ελλάδας σε σχέση με τους αδίστακτους Ευρωπαίους. Αλλά ποιος νοιάζεται για όλα αυτά; Είδατε κανένα αρχηγό ή κάποιο Μέσο Ενημέρωσης να αναδεικνύει το θέματα της εθνικής ανεξαρτησίας, που ξαφνικά θα βρούμε μπροστά μας; Πόσοι βουλευτές ξέρουν ότι η οκταετής συμφωνία των βάσεων έχει εκπνεύσει από το 1998 και ανανεώνεται κάθε χρόνο χωρίς να ανακοινώνεται από το υπουργείο Εξωτερικών; 

Ως επίλογο της συζήτησής μας, θα ήθελα να διαβάσουν οι αναγνώστες της εφημερίδας την πρότασή σας για την έξοδο… από το αδιέξοδο που βρισκόμαστε; 

Μετά και την κατάρρευση των ολοκληρωτικών καθεστώτων του σοσιαλισμού, έχει αποδειχθεί ότι η Αριστερά - και ειδικά η Αριστερά της Εξουσίας - δεν έχει το μονοπώλιο να εκφράζει τη λαϊκότητα. Ιστορικά πάλι έχει αποδεχθεί ότι η Δεξιά εκφράζει και λαϊκές δυνάμεις. Ευχής έργον θα ήταν να δημιουργηθεί ένα αριστεροδεξιό εθνικοαπελευθερωτικό μέτωπο κατά της εξοντωτικής πολιτικής του Μνημονίου, που αποδεικνύεται καταστροφικό, αφού φέρνει πλεόνασμα μέσω της φτώχειας. Καθώς όμως ο Αντώνης Σαμαράς μεταμορφώθηκε από Τρελαντώνης κατά του Μνημονίου σε καλό παιδί της Μέρκελ, κάτι τέτοιο είναι ανέφικτο. Αλλά γι’ αυτό γράφω στίχους. Για το ανέφικτο, που αύριο δεν ξέρεις, μπορεί και να…