23 Φεβ 2014

O άφθαρτος


Του Νέστορα Πουλάκου 

Με το δεύτερο μέρος του σινεφίλ πορνογραφικού «Nymphomaniac», σε σκηνοθεσία Λαρς Φον Τρίερ, να κυριαρχεί αυτή την εβδομάδα, η στήλη Στοπ Καρέ προτείνει την εντυπωσιακή θαλάσσια περιπέτεια από το βορρά «The deep», η οποία στο δεύτερο μέρος λαμβάνει, σχεδόν, υπερηρωϊκές διαστάσεις. Παίζεται, επίσης, το ντοκιμαντέρ για τον Γρηγόρη Λαμπράκη «Μαραθώνιος μιας ημιτελούς άνοιξης». Προβάλλονται ακόμη: η καταστροφολογική περιπέτεια του Πολ Άντερσον, «Φωτιά πάνω από την Πομπηία», και η παιδική ταινία της γνωστής κοριτσίστικης ηρωΐδας «Barbie, η πριγκίπισσα των μαργαριταριών». 

O άφθαρτος 

Από έναν άνισο σκηνοθέτη είναι πολύ λογικό να βλέπουμε μια άνιση ταινία. Τον Ισλανδό Μπαλτάζαρ Κόρμακουρ, τον πλέον γνωστό σκηνοθέτη της μικρής αυτής χώρας, συναντάμε είτε σε μικρές μεν εντυπωσιακές δε ντόπιες ιστορίες και μυθοπλασίες είτε σε υπερφιλόδοξες, συνήθως άνευρες χολιγουντιανές περιπέτειες που πολύ γρήγορα, είτε θέλουμε είτε δεν θέλουμε, ξεχνάμε. Μετά την ταινία «2 guns» επιστρέφει στην πατρίδα του για να γυρίσει μια αληθινή ιστορία, που είχε προκαλέσει το ισλανδικό… «πανελλήνιο» στη δεκαετία του 1980. Μια ψαρότρατα βυθίστηκε εν μέσω κακοκαιρίας κοντά στα ισλανδικά παράλια, με έναν εκ των ψαράδων να καταφέρνει εντέλει να επιβιώσει κάτω από απίστευτα αντίξοες συνθήκες. Αυτή η ιστορία είναι που μας συνεπαίρνει στο πρώτο μισό του «The deep». Εντυπωσιακά πλάνα, προχωρημένη κινηματογράφηση και η αξιοθαύμαστη ερμηνεία από τον πρωταγωνιστή συνθέτουν μια χορταστική θαλασσινή περιπέτεια που κινείται στα όρια και προκαλεί τα νεύρα, την αγωνία, τον θαυμασμό μας. Όμως, τα πάντα ανατρέπονται στο β’ μισό της ιστορίας αυτής. Καθότι, απορημένοι άπαντες από την επιβίωση του ψαρά στα επικίνδυνα αυτά νερά, κυρίως λόγω θερμοκρασίας, θεωρούν ότι έχουν να κάνουν με έναν υπερήρωα, έναν νέο «άφθαρτο». Ως εκ τούτου, ο ήρωας μας, έτσι κι αλλιώς, δέχεται να γίνει «πειραματόζωο» για το καλό της επιστήμης και της ανθρωπότητας. Εδώ, ο Κόρμακουρ επικεντρώνεται ανθρωποκεντρικά, σκηνοθετώντας την ψυχή του πρωταγωνιστή του, τους δαίμονές και τις ενοχές του, τις θύμησες αλλά και αναδεικνύοντας τα πάθη του παρακολουθεί έτσι αν οδηγείται στο φως ή το υπαρξιακό αδιέξοδο του. Το ερώτημα είναι αν εντέλει μας μένει κάτι από το «The deep». Η αλήθεια είναι ότι, πάλι, μια ταινία του Ισλανδού σκηνοθέτη μας ανεβάζει και μας κατεβάζει αυτοστιγμεί, προσφέροντας μας από την μια μεριά ένα συναρπαστικό σινεμά κι από την άλλη μια ακραία ανθρωποκεντρική, εντελώς ευρωπαϊκού στυλ ενδοσκόπηση. Άλλωστε, αυτή είναι και η πολιτική του Κόρμακουρ, αν μπορούμε να μιλάμε για πολιτική: να συνδυάζει το χολιγουντιανό στυλ, όπου ήδη αποτελεί μέρος του, με μια πιο ουσιαστική ευρωπαϊκή ματιά πάνω στα θέματα που πραγματεύεται. Σίγουρα όμως, ο κινηματογράφος του δεν μας περνάει αδιάφορος, όπως άλλωστε κι αυτή εδώ η ταινία. 

 The deep **1/2 

*H στήλη Στοπ Καρέ δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα Το Χωνί (23-2-14). Κριτικές μπορείτε να διαβάζετε και στο κινηματογραφικό πόρταλ www.sevenart.gr (20-2-14).