13 Απρ 2014

Αντίο φίλοι


Του Νέστορα Πουλάκου 

Δύσκολες οι μέρες που περάσανε. Δυο άνθρωποι που με τίμησαν με την εκτίμηση αλλά και τη φιλία τους, ο Κωστής Νικολάκης και ο Λεωνίδας Παπαγεωργίου, φύγανε από τη ζωή. Δυο άνθρωποι που έδρασαν και έζησαν γύρω από την πλατεία Βικτώρια, προσφέροντας στον κόσμο καλή και ποιοτική τέχνη. Τόσο η οικογένεια και οι φίλοι τους, όσο και η τέχνη γενικότερα έχασαν δυο σημαντικούς ανθρώπους. Ο Κωστής Νικολάκης υπήρξε μια εμβληματική φυσιογνωμία στα ελληνικά γράμματα. Μεταπολεμικά δούλεψε στην τυπογραφία και συνεργάστηκε με κορυφαίους εκδοτικούς οίκους της εποχής. Τσιγκογράφος με τεράστια πείρα, έφτασε τη δεκαετία του 1990 να διδάσκει την τέχνη της στο New York College. Όμως πολύ νωρίτερα φρόντισε τον «θρύλο» του χάρη στο «καρότσι» της οδού Χέυδεν. Στη δεκαετία του 1960, ο Κωστής Νικολάκης έστησε ένα υπαίθριο βιβλιοπωλείο στην πλατεία Βικτώριας. Όταν η χούντα του αφαίρεσε την άδεια, εκείνος έφτιαξε το καρότσι. Σε αυτό το καρότσι, που αρχικά γύριζε το κέντρο της Αθήνας και το Μοναστηράκι και στη συνέχεια «εγκαθιδρύθηκε» στην οδό Χέυδεν, έβρισκε ο απαιτητικός βιβλιόφιλος τα καλύτερα και τα πιο ψαγμένα βιβλία της εποχής, αλλά και σπάνια βιβλία εκτός εμπορίου. Γύρω από το θρυλικό καρότσι, μάλιστα, μαζεύονταν σημαντικοί λογοτέχνες της εποχής. Γι’ αυτό το σημείο αναφοράς έχουνε γραφτεί κείμενα, ποιήματα κι εντέλει μια συγκεντρωτική έκδοση που κυκλοφορεί από το 2011 στις εκδόσεις Εκάτη. Οι τελευταίες ήταν το «παιδί» του, για το οποίο ήταν περήφανος. Μαζί με τον γιο του, Χρήστο, ίδρυσαν τις εκδόσεις Εκάτη (ως συνέχεια των εκδόσεων Κουλτούρα που σταμάτησαν τη δεκαετία του 1970), όπου μπορούμε να βρούμε σημαντικούς Έλληνες και ξένους λογοτέχνες και ποιητές, αλλά και σύγχρονα πεζά και ποιήματα που έκαναν αίσθηση. Τόπος συναντήσεων και πολλών ιστοριών είναι ακόμη το ημιυπόγειο βιβλιοπωλείο των Νικολάκηδων στην πλατεία Βικτώρια, στην οδό Γ’ Σεπτεμβρίου. Εκεί κανείς έβρισκε ότι «αγνοούσαν» όλα τα υπόλοιπα μαγαζιά της Αθήνας. Όμως ο κύριος Κώστας έγραψε και ποιήματα. Συνολικά έκδωσε τέσσερα βιβλία, από τους οίκους Οδυσσέας, Ιδεόγραμμα και Εκάτη. Μάλιστα το περυσινό καλοκαίρι είχαμε δημοσιεύσει δυο θαυμάσια χειρόγραφα ποιήματα του στο περιοδικό Vakxikon.gr, μαζί με μια συνέντευξη για τη νοσταλγική συγκεντρωτική έκδοση «Ποιήματα που αγαπήσαμε», γραπτά που σημάδεψαν μια ολόκληρη γενιά και εποχή. Έφυγε σε ηλικία 75 ετών. Ο Λεωνίδας Παπαγεωργίου ήταν ένας κινηματογραφάνθρωπος, που μαχόταν να τα βγάλει πέρα προβάλλοντας έναν arthouse κινηματογράφο που δύσκολα πλέον «εμπιστεύεται» ο Έλληνας σινεφίλ. Ιδιοκτήτης του χειμερινού-θερινού Τριανόν, ενός σινεμά που έχει μεγαλώσει γενιές και γενιές σινεφίλ στην οδό Κοδριγκτώνος, έζησε το σινεμά από πολύ μικρός καθότι η αίθουσα ανήκε στον πατέρα του. Μπλέχτηκε και με άλλες αίθουσες, όπως το Ίλιον, την Αλεξάνδρα, την Ταινιοθήκη της Ελλάδας, όπως και με τη διανομή. Η εταιρεία 2-1-0, για όσο διάστημα λειτούργησε, έφερνε ταινίες-φιλέτα του ευρωπαϊκού κινηματογράφου που πήραν βραβεία στα μεγάλα φεστιβάλ και έκοψαν εισιτήρια στην Ελλάδα. Δυστυχώς ο Λεωνίδας, όπως και άλλοι συνάδελφοι του στο κέντρο της Αθήνας, έβλεπε τα τελευταία χρόνια ο ποιοτικός κινηματογράφος να «πεθαίνει» και οι Έλληνες θεατές να προτιμούν τα multiplex, κι όχι τις αίθουσες τέχνης. Και δυστυχώς έφυγε άδοξα από τη ζωή, σε αυτοκινητιστικό, σε ηλικία 52 ετών. Οικογενειάρχης, με τρία ανήλικα παιδιά. 

*Η επιφυλλίδα ΣΤΟΠ ΚΑΡΕ δημοσιεύτηκε στην εβδομαδαιαία εφημερίδα ΤΟ ΧΩΝΙ (13-4-2014).