7 Απρ 2014

Η τέχνη είναι αγαθό


Του Νέστορα Πουλάκου 

Πρόσφατα μάθαμε για ένα ακόμη περιστατικό «άγνοιας» περί πνευματικών δικαιωμάτων, που συνέβη στην Καλαμάτα. Το Κέντρο Νέων Καλαμάτας πρόβαλε ταινίες, χωρίς φυσικά να ρωτήσει αλλά και να πληρώσει τις εταιρείες διανομής, γράφοντας στα παλιότερα των υποδημάτων του ένα σωρό κόσμο. Πρωτίστως τους δημιουργούς, στη συνέχεια τα γραφεία παραγωγής, φυσικά τις εταιρείες διανομής που έχουν εξασφαλίσει τις ταινίες για το κοινό, κι εντέλει τους επαγγελματίες της πόλης, δηλαδή τους αιθουσάρχες οι οποίοι «κάνουν το λάθος» να ζουν από την τέχνη του σινεμά, πληρώνοντας και εξασφαλίζοντας τα δικαιώματα για τις προβολές που διεξάγουν. Βλέπετε, υπάρχουν συνάνθρωποι μας οι οποίοι εκτιμούν ότι εφόσον η ταινία, το βιβλίο και η μουσική δεν είναι αγαθά πρώτης ανάγκης, όπως για παράδειγμα το γάλα που «αναγκαζόμαστε» να αγοράζουμε κι όχι να κλέβουμε από το σούπερ μάρκετ, τότε έχουν δικαίωμα να τα κατεβάζουν από το ίντερνετ και να τα προβάλλουν/μοιράζουν/παίζουν δημόσια. Καλά, το ότι βλέπουν μια ταινία σπίτι τους «κατεβασμένη» αποτελεί ήδη ένα πρώτο λάθος, δεν το κατανοούν. Το ότι τη δείχνουν κιόλας σε κόσμο, πως ακριβώς το σκέφτηκαν να το κάνουν; Αυτός ο χώρος στην Καλαμάτα είναι ένα από τα χιλιάδες παρόμοια περιστατικά που συμβαίνουν στον κόσμο, όχι μόνο στην Ελλάδα. Μέχρι και ενημερωτικό site μεγάλης επισκεψιμότητας, ιδιοκτησίας γνωστού τηλεδημοσιογράφου, αναπαράγει από το youtube ολόκληρες ταινίες με εξασφαλισμένα πνευματικά δικαιώματα στη χώρα μας! Θα πω κι ένα προσωπικό παράδειγμα: στα πρώτα βήματα των εκδόσεων Vakxikon.gr, όπου διαχειρίζομαι τους τίτλους τους, σκεφτήκαμε με τους εκδότες να διαθέτουμε τα ψηφιακά βιβλία δωρεάν στο διαδίκτυο, ενώ ταυτόχρονα κυκλοφορούσαν οι έντυπες εκδοχές τους στο εμπόριο. Πανδαιμόνιο! Μέσα σε έξι μήνες διαπιστώσαμε ότι έργα με εξασφαλισμένα πνευματικά δικαιώματα (κι όχι ενταγμένα στην κοινότητα creative commons) έγιναν βορά αναπαραγωγής σε κάθε λογής site, blog, πλατφόρμα κτλ., μόνο και μόνο γιατί διατίθενται δωρεάν. Δεν πέρασε καν από το μυαλό όλων αυτών των διαχειριστών ότι δωρεάν δεν σημαίνει και ελεύθερη αναπαραγωγή, αλλά απλώς ελεύθερη ανάγνωση. Αναγκαστήκαμε, λοιπόν, κυριολεκτικά να τα «κλειδώσουμε» και να βάλουμε ένα συμβολικό αντίτιμο. Δυστυχώς για πολύ κόσμο η τέχνη δεν είναι αγαθό. Είναι ένα ευτελές προϊόν, για να περνάει την ώρα του χωρίς να υπολογίζει το παραμικρό. Ε, λοιπόν, να τους ξεκαθαρίσω ότι η τέχνη είναι ένα αγαθό πρώτης ανάγκης, από το οποίο ζουν χιλιάδες οικογένειες και τρέφονται πολλά στόματα, και καλά θα κάνουν να σέβονται τον κόπο των δημιουργών, τη σκληρή δουλειά των συντελεστών και την οικονομική επένδυση των υπολοίπων που εμπλέκονται σε αυτή την παραγωγική διαδικασία. 

*Η επιφυλλίδα ΣΤΟΠ ΚΑΡΕ δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα ΤΟ ΧΩΝΙ (6-4-14).