15 Σεπ 2014

Ο Σεπτέμβρης του Σινεμά




Του Νέστορα Πουλάκου

Για έναν ακόμη άκρως φθινοπωρινό Σεπτέμβριο, οι κινηματογραφικές διαδρομές ανεβοκατεβαίνουν στην Ελλάδα, περίπου την ίδια χρονική περίοδο. Στην Αθήνα, το 20ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας – Νύχτες Πρεμιέρας προβάρει τις καλύτερες εναλλακτικές ταινίες από όλο τον κόσμο, σε ένα χορταστικό και πλούσιο πρόγραμμα που θα διαρκέσει από τις 17 έως τις 28 Σεπτεμβρίου. Λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 15 του μήνα στην ακριτική Δράμα ξεκινάει η γιορτή των ελλήνων και ξένων μικρομηκάδων. Για 37η χρονιά τα νέα ταλέντα του ελληνικού σινεμά θα δείξουν τα πρώτα σκηνοθετικά δείγματα τους, ενώ για 20η χρονιά μικρομηκάδες απ’ όλον τον κόσμο θα μαζευτούν στην «ζεστή» βορειοελλαδίτικη πόλη. Η «Ε» έψαξε τα προγράμματα των δυο φεστιβάλ και σας προτείνει μερικές ταινίες που σίγουρα θα ξεχωρίσουν.

ΝΥΧΤΕΣ ΠΡΕΜΙΕΡΑΣ

«EXCISION» & «BREF»

Για χάρη του μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ «Excision» η Βίκυ Βελλοπούλου βρέθηκε στην Κένυα το χειμώνα του 2013 και κατέγραψε με την κάμερα της το πολυδιάστατο αποτρόπαιο φαινόμενο της κλειτοριδεκτομής και των επιπτώσεων που αυτό επιφέρει στο σώμα αλλά και τη ψυχή κοριτσιών (6 έως 15 ετών) και γυναικών. Μία πρακτική βαθιά ριζωμένη στην κουλτούρα και στο κοινωνικό γίγνεσθαι λαών και φυλών και που είναι άρρητα συνδεδεμένο με την έννοια της ενηλικίωσης. Το ζήτημα της κλειτοριδεκτομής προσεγγίζει όμως και η Χριστίνα Πιτούλη, μέσα από την μικρού μήκους ντοκιμαντέρ της «Bref», που όπως αναφέρει και η ίδια «πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ που αποφεύγει την απλοϊκή οπτική άσπρου – μαύρου που πολλές φορές έχουμε όταν σκεφτόμαστε γύρω από αυτό». Γυρισμένο σε μία ευρωπαϊκή χώρα, την Ισπανία, το «Bref» αποκαλύπτει τις διαφορετικές και συχνά ακραίες απόψεις σχετικά με τον ακρωτηριασμό των γεννητικών οργάνων των γυναικών μέσα από συζητήσεις γυναικών και αντρών, μεταναστών από την Αφρική, αποκαλύπτοντας παράλληλα το χάσμα ανάμεσα στα ανθρώπινα δικαιώματα και τα έθιμα και την τοπική κουλτούρα.

«ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΓΡΙΟΥΣ»

Η ξεκαρδιστική μαύρη κωμωδία του Αργεντινού Νταμιάν Σιφρόν, «Ιστορίες για Αγρίους» που διεκδίκησε το φετινό Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Καννών, είναι μία συλλογή από έξι φαινομενικά ασύνδετες ιστορίες, οι οποίες όμως βρίσκουν κοινό παρανομαστή στο πώς η σημερινή πραγματικότητα, συχνά, μας καλεί να απευθυνθούμε σε άγρια ένστικτα για να τα βγάλουμε πέρα, αποκαλύπτοντας συγχρόνως μία κοινωνία σε κρίση. Αγγίζοντας τις έννοιες της απιστίας, της αδικίας, της ανισότητας και τις ακραίες απαιτήσεις της καθημερινότητας, οι ιστορίες του «Ιστορίες για Αγρίους» μιλούν για αυτούς τους ανθρώπους που αποφασίζουν να ξεπεράσουν τα πολιτισμένα όρια συμπεριφοράς, να εκραγούν και να αφεθούν στην αδιαμφισβήτητη ευχαρίστηση της απώλειας ελέγχου! Οι χαρακτήρες της κάθε ιστορίας πλησιάζουν την τρέλα, πυροδοτούμενοι από συγκεκριμένες καταστάσεις, βρίσκουν ευχαρίστηση σε αυτό και φτάνουν σε μία παρανοϊκή μορφή κάθαρσης. Την παραγωγή σε αυτή την πρωτότυπη κοινωνική σάτιρα συνυπογράφει ο Πέδρο Αλμοδόβαρ, δίνοντας το δικό του στίγμα και τοποθετώντας τη βάση για μία ταινία γεμάτη παιχνιδιάρικα και μακάβρια ξεσπάσματα. Το καστ της ταινίας αποτελείται από τους σημαντικότερους Αργεντινούς ηθοποιούς, ανάμεσά τους και ο Ρικάρντο Νταρίν ( «Το Μυστικό στα Μάτια της») και η Μαρία Ονέτο («Η Ακέφαλη Γυναίκα»), ενώ τη μουσική υπογράφει ο δύο φορές βραβευμένος με Όσκαρ («Βαβέλ» και «Το Μυστικό του Brokeback Mountain») Γκουστάβο Σανταολάγια.

«ΣΤΟ ΣΚΟΤΑΔΙ»

Τo «Στο Σκοτάδι», το σκηνοθετικό ντεμπούτο του διακεκριμένου Νορβηγού Εσκιλ Βογκτ (συν-σεναριογράφος των «Reprise» & «Οσλο, 31 Αυγούστου») μας οδηγεί στον κόσμο μιας νεαρής γυναίκας που χάνει γοργά την όρασή της. Πόσο μυστήριο, ανατροπές, αισθησιασμό, αφηγηματικά παιχνίδια και σκηνοθετική δεξιοτεχνία μπορεί να κρύβει μία ζωή χωρίς όραση; Το «Στο Σκοτάδι» ήδη έχει κερδίσει τις εντυπώσεις στα διεθνή φεστιβάλ, αποσπώντας το Βραβείο Καλύτερου Σεναρίου στο Sundance αλλά και το Βραβείο Label Europa Cinemas στο Φεστιβάλ Βερολίνου. Μία ταινία-έκπληξη που φωτίζει υποβλητικά ο «δικός μας» Θύμιος Μπακατάκης.

«ΧΕΡΙΑ ΒΡΩΜΙΚΑ»

Σε παραγωγή του Σπάικ Λι και κουβαλώντας στην πλάτη το βραβείο Καλύτερης Ταινίας Πρωτοεμφανιζόμενου Σκηνοθέτη του Φεστιβάλ της Τραϊμπέκα, το «Χέρια Βρώμικα» αποτελεί το εκρηκτικό ντεμπούτο του Γιόσεφ Κουμπότα Βλάντικα. Γυρισμένο σε αυθεντικές τοποθεσίες της Κολομβίας των ναρκωτικών, στάζοντας αλήθεια από το κάθε πλάνο, αυτό το περιπετειώδες θρίλερ κοιτάζει τη διακίνηση ναρκωτικών από τη σκοπιά των κατά λάθος εμπόρων, καταλήγοντας ουμανιστικό όσο και αδυσώπητα σκληρό.

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΔΡΑΜΑΣ

H οικονομική κρίση και η σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα στην Ελλάδα συνεχίζουν να απασχολούν και φέτος μια μεγάλη μερίδα των νεαρών δημιουργών -είτε ως κεντρικός πυρήνας των ιστοριών τους, είτε ως φόντο σε μια Ελλάδα που δοκιμάζεται: ανεργία, φτώχια, έξαρση του εθνικισμού, ρατσισμός, άστεγοι. Σταθερή θεματική οι διαπροσωπικές σχέσεις (οικογένεια, έρωτας, φιλία), οι υπαρξιακές αναζητήσεις, το επερχόμενο τέλος, η μοναξιά και η τρίτη ηλικία. Το θέμα ταμπού του παιδικού θανάτου, η πώληση βρεφών, το μπούλινγκ, η αδυναμία των γονιών να μεγαλώσουν τα παιδιά τους στην Ελλάδα της κρίσης, αποτελούν μερικές ακόμα φετινές θεματικές. Ωστόσο, ευδιάκριτη είναι και μια τάση για ταινίες χωρίς ξεκάθαρη θεματική, οι οποίες χαρακτηρίζονται από μια πιο πειραματική ή αντισυμβατική αναζήτηση. Πολλοί είναι και οι δημοφιλείς ηθοποιοί που πρωταγωνιστούν στις ταινίες του φετινού διαγωνιστικού. Ενδεικτικά αναφέρουμε τους: Αλεξία Καλτσίκη, Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου, Θανάση Παπαγεωργίου, Δήμητρα Χατούπη,  Ερρίκο Λίτση, Δημήτρη Πιατά, Γιώργο Κοτανίδη, Αλκη Παναγιωτίδη, αλλά και τους γνωστούς σκηνοθέτες  Νίκο Καραθάνο και Σύλλα Τζουμέρκα σε πρωταγωνιστικούς ρόλους-έκπληξη.

«SPECTRUM»

Καταγράφοντας ένα εικοσιτετράωρο στην καθημερινότητα πέντε διαφορετικών ανθρώπων στο κέντρο της πόλης. Σχέσεις εξουσίας και προτεραιότητες που περιπλέκονται, οδηγούν σε παρανοήσεις και εντέλει στην απόλυτη βιαιότητα. Πρωταγωνιστεί ο Ερρίκος Λίτσης. Ο σκηνοθέτης Δημήτρης Γκότσης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1987. Αποφοίτησε το 2009 από το πανεπιστήμιο του Ντέρμπι, στο προπτυχιακό Arts and Technology on Film Studies and Broadcast Media. Το 2012 σκηνοθέτησε την πρώτη του μικρού μήκους ταινία με τίτλο «Hidden Life».

«ΕΒΙΒΑ»

Ο Βασίλης και ο Άρης ταξιδεύουν προς το χωριό του τρίτου φίλου τους με σκοπό να παρευρεθούν στην κηδεία του. Μια σειρά από απρόσμενες καταστάσεις καθυστερούν τους φίλους από την έγκαιρη άφιξη στον προορισμό τους και τούς οδηγούν τελικά σε ένα ταξίδι αυτογνωσίας και επαναπροσδιορισμού της σχέσης τους και των αξιών της φιλίας και της ζωής. Ο Δημήτρης Νάκος είναι διδάκτωρ φιλοσοφίας του Παντείου Πανεπιστημίου και η Αμέρισσα Μπάστα εργάζεται στις δημόσιες σχέσεις των εκδόσεων Ψυχογιός. Έχουν ολοκληρώσει το μεταπτυχιακό πρόγραμμα της Πολιτιστικής Διαχείρισης του Παντείου και έχουν γυρίσει αρκετές ταινίες μικρού μήκους.

«ΣΚΑΛΕΣ»

Ένας άντρας αργοπορεί στη δουλειά του και ο εργασιακός του χώρος τον τιμωρεί. Σε παραγωγή του έμπειρου σκηνοθέτη Βασίλη Μαζωμένου. Η Αναστασία Μπάλιου γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε πολιτικές επιστήμες στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο καθώς και κινηματογράφο. Οι «Σκάλες» είναι η πρώτη της ταινία.

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (14-9-14).