30 Σεπ 2014

29 Σεπ 2014

Συνέντευξη του Θανάση Νεοφώτιστου


Συνέντευξη στον Νέστορα Πουλάκο

Ο φετινός μεγάλος νικητής του Φεστιβάλ Δράμας είναι ένα νέο παιδί που μόλις είχε ολοκληρώσει τη σπουδαστική του ταινία. Αν και γεγονός σπάνιο και απόφαση τολμηρή για μια κριτική επιτροπή, η φετινή, με πρόεδρο τον έμπειρο σκηνοθέτη Γιώργο Τσεμπερόπουλο, αποφάσισε να τιμήσει τον Θανάση Νεοφώτιστο και την ανεξάρτητη παραγωγή «Η προσευχή» με το πρώτο βραβείο. Πρόκειται για μια ιστορία που με επίκεντρο την ενδοσχολική βία (bullying) υπεισέρχεται περίφημα στον αλλοπρόσαλλο εφηβικό ψυχισμό, καταθέτοντας με σαφήνεια τις ανησυχίες, τους φόβους και τα κόμπλεξ των παιδιών. Ο σκηνοθέτης της ταινίας μίλησε στην «Ε» άρτι αφιχθείς από το βορειοελλαδίτικο κινηματογραφικό φεστιβάλ. 

- Αν και η «Προσευχή» μπορεί να εκληφθεί ως ένα πολιτικό σχόλιο για μια κοινωνία που σιωπά, που φοβάται μπροστά σε καθετί βίαιο που την περιβάλλει, η βία δεν είναι προφανής. Γιατί καταλήξατε σε αυτή την επιλογή; 

«Ο λόγος που η ταινία μου δεν έχει τόσο προφανή βία είναι επειδή η ίδια η ιστορία δίνει τόσο δυνατές εικόνες ώστε θεωρήσαμε ότι θα μπορούσε να υπερκαλύψει τη βία που προκύπτει από την εσωτερική σύγκρουση του ήρωα». 

- Στην ταινία σας μπήκε από την πρώτη προβολή της η ταμπέλα της ταινίας για το bullying. Τι απαντάτε σε αυτό; Το συμμερίζεστε; 

«Η "Προσευχή" είναι μία ταινία και για την ενδοσχολική βία (bullying), δεν είναι όμως μόνο αυτό. Είναι μία ταινία για την εφηβεία, τη σεξουαλική αφύπνιση και την αναζήτηση της ταυτότητας. Απλώς το bullying είναι ένα τόσο δυνατό θέμα, που για να σας πω την αλήθεια ήξερα από την αρχή ότι πιθανόν θα επισκίαζε άλλες πτυχές της ιστορίας. Ο καθένας επικοινωνεί μαζί της ελεύθερα όπως θέλει». 

- Το αληθινά σημαντικό στην «Προσευχή» είναι ότι ο πρωταγωνιστής φοβάται πρωτίστως τη βία, παρά την έχει υποστεί έντονα ο ίδιος. Γιατί θελήσατε να μιλήσετε γι' αυτό το ακραίο συναίσθημα κι όχι για τη βία αυτή καθαυτή; 

 «Δεν το θεωρώ καθόλου ακραίο, γιατί σε όποιο περιβάλλον υπάρχει βία, υπάρχει και η απειλή που δημιουργείται από αυτή, πολύ δε περισσότερο όταν μιλάμε για εφήβους, που ήδη ζουν τις δικές τους μάχες». 

- Στην παρουσίαση της ταινίας σας, είπατε ότι πρόκειται για αληθινή ιστορία. Θέλετε να επεκταθείτε περισσότερο επ' αυτού; Είναι βιωματική; 

«Σαφώς είναι βιωματική, γιατί περιέχει θραύσματα από πράγματα που έζησα ή είδα, δηλαδή από βιώματά μου». 

- Ανάμεσα στους δύο νεαρούς πρωταγωνιστές σας ενυπάρχει το ερωτικό στοιχείο, πάνω στο οποίο αναπτύσσεται η όποιας μορφής βία. Γιατί θελήσατε να πιάσετε αυτή τη νεανική ανησυχία κι όχι, π.χ., τον ανταγωνισμό για τα μαθήματα ή ένα άθλημα; 

«Γιατί θεωρώ ότι η αναζήτηση της σεξουαλικής ταυτότητας σε αυτή την ηλικία, και ειδικά σε ανθρώπους που διαφέρουν, δημιουργεί πολύ ισχυρότερες συγκρούσεις από τα παραδείγματα που προαναφέρατε». 

- Αυτά που βιώνουν κι όπως ενεργούν οι πρωταγωνιστές σας, είστε της άποψης ότι πρωτίστως προέρχονται από τις διεργασίες που συντελούνται εντός της οικογένειάς τους; 

«Δεδομένης της ηλικίας στην οποία βρίσκονται (14-16 ετών), που είναι ακριβώς η ηλικία που προσπαθούν να αυτονομηθούν από την οικογένειά τους και να δομήσουν την ταυτότητά τους, σαφώς θεωρώ ότι η επίδραση της οικογένειας σε αυτό που τους συμβαίνει είναι καθοριστικής σημασίας». 

- Το γεγονός ότι με τη σπουδαστική σας ταινία κερδίσατε το μεγάλο βραβείο στο Φεστιβάλ Δράμας αναγνωρίζεται απ' όλους ότι πρόκειται για κάτι σπουδαίο. Πώς το αντιμετωπίζετε και τι αισθάνεστε; 

«Είμαι πολύ ευτυχισμένος γι' αυτό που συμβαίνει και θεωρώ ότι είναι ένα από τα καλύτερα ξεκινήματα που θα μπορούσα να κάνω!» 

- Ποια είναι τα σχέδιά σας για την «Προσευχή» και ποιες οι σκέψεις σας για μελλοντικές δημιουργίες; 

«Η "Προσευχή" τώρα ξεκίνησε το ταξίδι της, που ελπίζω να είναι το καλύτερο δυνατό. Οσο για το μέλλον, υπάρχουν πολλά σχέδια και ιδέες, αλλά προς το παρόν θέλω να χαρώ αυτό που μου συμβαίνει». 

- Θεωρείτε ότι είστε έτοιμος για μια μεγάλου μήκους ταινία; 

«Ναι, αν με ρωτάτε ως καλλιτέχνη, θεωρώ ότι είμαι έτοιμος. Για να κάνεις μεγάλου μήκους βέβαια υπάρχουν και πρακτικά ζητήματα. Ελπίζω τώρα, χάρη στο βραβείο αυτό, να μου ανοιχτούν καινούργιες προοπτικές». 

- Γιατί επιμένετε να κάνετε σινεμά σε μια χώρα που το κοινό είναι μικρό και η πολιτεία το αγνοεί επιδεικτικά; 

 «Στην Ελλάδα αυτήν τη περίοδο ό,τι και να κάνεις είναι δύσκολο, και δυστυχώς ο κινηματογράφος είναι μια ακριβή μορφή τέχνης. Επειδή όμως πιστεύω πολύ στις ανθρώπινες σχέσεις και στους δεσμούς και δεν πιστεύω ότι υπάρχει κάπου ένας επίγειος παράδεισος που να με περιμένει, όσο αντέχω θα προσπαθώ εδώ. Εξάλλου στην ψηφιακή εποχή, τα σύνορα είναι κάτι το σχετικό». 

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (24-9-14).

25 Σεπ 2014

Ένα vakxikon... βιβλιοπωλείο στο κέντρο της Αθήνας


Στο κέντρο της Αθήνας, Ασκληπιού 17, μετακομίζουν και ετοιμάζονται να υποδεχτούν το βιβλιόφιλο κοινό οι εκδόσεις Vakxikon.gr, κουβαλώντας όλους τους παλιούς και νέους τίτλους των βιβλίων τους. Οι εκδόσεις διαθέτουν ένα ετήσιο εκδοτικό πρόγραμμα 30 τίτλων ελληνικής και ξένης λογοτεχνίας, ποίησης, δοκιμίου, θεατρικού έργου και παιδικού βιβλίου, που κυκλοφορούν σε έντυπη και ψηφιακή έκδοση. Φέτος έγιναν επισήμως δυο ετών αν και είχαν ήδη έναν χρόνο εκδοτικής παρουσίας αποκλειστικά ψηφιακών βιβλίων. Ο άνθρωπος πίσω από τις εκδόσεις Vakxikon, Νέστορας Πουλάκος, μιλάει στο tvxs.gr για την έμπνευση στα χρόνια της κρίσης και τη λογοτεχνική σωτηρία της ψυχής. 

Μιλήστε μας για το τελευταίο βιβλίο των εκδόσεων... 

Θα απαντήσω από τη μεριά του εκδότη: Το τελευταίο βιβλίο που εκδώσαμε στο Βακχικόν, είναι δυο νουβέλες του σπουδαίου Ισπανού συγγραφέα Μιγέλ ντε Ουναμούνο «Άγιος Μανουήλ ο Μάρτυρας»/«Η θεία Τούλα», σε μετάφραση Τάσου Ψάρρη. Δυο σπάνιες και ουσιαστικές ιστορίες από το Μεσοπόλεμο, που είχαν να μεταφραστούν και να κυκλοφορήσουν πολλές δεκαετίες στην ελληνική αγορά. Μέσα από αυτές, ο αναγνώστης μπορεί να συναντήσει το μεγαλείο της ψυχής και την δύναμη της αγάπης, πάντοτε μέσα από τις τολμηρά υπαρξιακές αφηγήσεις του σημαντικού αυτού συγγραφέα. 

Πως αναζητάτε την έμπνευση μες στα χρόνια της κρίσης; 

Η κρίση γεννά δύναμη και θα ήταν τουλάχιστον απογοήτευση αν γεννούσε ήττες και μιζέριες. Μπορεί οι καθημερινότητες να διαφέρουν - άλλοτε είναι αισιόδοξες και άλλοτε μας πετούν στα Τάρταρα - όμως ο καθένας από το πόστο του οφείλει να παλέψει το «τέρας» μέχρις εσχάτων ώστε να δημιουργήσει και να επιβιώσει. Εμείς στο Βακχικόν προσπαθούμε καθημερινά, πάρα τις ομολογημένες αντιξοότητες, να επιλέγουμε και να εκδίδουμε ποιοτικά βιβλία, πάντοτε καλαίσθητα και φροντισμένα. Στο περιοδικό και στο ραδιόφωνο να προσφέρουμε στο κοινό ουσιαστική ύλη και αισιόδοξες εκπομπές – τροφή για σκέψη. Έχω την αίσθηση ότι προσπαθούμε για το καλύτερο. Δεν θα είχε νόημα το αντίθετο άλλωστε. 

Ποια είναι η σχέση σας με τη λογοτεχνία; 

Μέχρι που διάβασα το Βακχικόν του Κ.Π. Καβάφη γέμιζε τις μέρες και τις νύχτες μου με εκατοντάδες βιβλία. Μετά από αυτό το ποίημα αποφάσισα ότι τα βιβλία αυτά θέλω να τα γράψω, να τα παρουσιάσω στο κοινό, να τα εκδώσω. Πρώτα ως νεοσσός συγγραφέας, μετά ως δημοσιογράφος, τώρα ως εκδότης. Νομίζω ότι καταλήγοντας στο τελευταίο, μαζί με τους συνεργάτες μου Στράτο Προύσαλη και Νίκο Μπίνο θαυμάζουμε τα «λογοτεχνικά» παιδιά μας, που ήδη καταλαμβάνουν και το δεύτερο ράφι της μεγάλης βιβλιοθήκης στα γραφεία μας. 

Μπορεί ένα καλό βιβλίο να «σώσει» την ψυχή μας; 

Λίγα, πολύ λίγα πράγματα μπορούν να «σώσουν» την ψυχή μας από την άβυσσο της κατάθλιψης, της απογοήτευσης και της παραίτησης. Αυτά που έχω εντοπίσει είναι: μια ουσιαστική αγάπη, οι ευγενικοί φίλοι, μια έντονη ταινία και ένα καλό βιβλίο. Ειδικά για το τελευταίο δεν χωράει καμία αμφιβολία: πολλές φορές έχω βγει από μια ανάγνωση καλύτερος άνθρωπος και βλέπω τον κόσμο με μια διαφορετική ματιά. Αν μη τι άλλο, είναι ένα κέρδος ανεκτίμητο. 

Τα επόμενα σχέδιά σας; 

Καταρχάς, ετοιμάζουμε τα νέα μας γραφεία - βιβλιοπωλείο των εκδόσεων Vakxikon.gr, στην οδό Ασκληπιού 17, στο κέντρο της Αθήνας. Λίγα βήματα από την «Πολιτεία», στη συμβολή με την οδό Σόλωνος, μπορούν οι αναγνώστες - φίλοι μας να επισκέπτονται τον χώρο καθημερινά 10.00 -18.00, και το Σάββατο 10.00 -15.00, για να γνωριστούμε και να διαβάσουν νέους και παλιούς τίτλους μας. 

Επίσης, έως το τέλος του μήνα θα κυκλοφορήσει το 27ο τεύχος του περιοδικού Vakxikon.gr με πλούσια ύλη, όπως κάθε φορά τα τελευταία επτά χρόνια. Καθώς και δυο εξαίσιες ποιητικές συλλογές: «Κενό αέρος» του Αντώνη Θ. Παπαδόπουλου και «Γιατί η ποίηση δεν είναι νανούρισμα, η ποίηση είναι σάλπισμα!» της Μαριάννας Γιαννουράκου. 

Έως το τέλος του χρόνου, το μέχρι στιγμής εκδοτικό μας πρόγραμμα περιλαμβάνει τη νουβέλα του Ουίλλιαμ Μπλέηκ «Ένα νησί στο φεγγάρι», σε μετάφραση Γιώργου Μπλάνα, και το χιουμοριστικό βιογραφικό λεξικό «Ποιος ήταν ποιος; 5000 π.Χ.-1914 μ.Χ.: Βιογραφικό λεξικό επιφανών & επίδοξων διασημοτήτων» του Ίργουιν Λ. Γκόρντον, σε μετάφραση Μιχάλη Παπαντωνόπουλου. Τέλος, τις νέες ποιητικές συλλογές της Μαρίας Κατσοπούλου, της Αφροδίτης Κυριάκη και της Ειρήνης Περδικάρη, καθώς και την πρώτη ποιητική συλλογή του Κλεομένη Παπαϊωάννου. 

* Το Σάββατο 27 Σεπτεμβρίου 2014, από τις 18.00 και μετά, οι εκδόσεις Vakxikon.gr σας περιμένουν στο 4ο bazaar βιβλίων που διοργανώνουν πάντα μετά μουσικής υπό το Vakxikon Radio στον πεζόδρομο της Κλεισόβης, στη Στοά του Χόλιγουντ, κοντά στην πλατεία Κάνιγγος. 

*H συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο ειδησεογραφικό site www.tvxs.gr (16-9-14).

24 Σεπ 2014

Pass2Day | Οι U2 επέστρεψαν με νέο άλμπουμ | #102



Pass2Day. O Διονύσης Κούτρας επιμελείται τη μουσική στήλη του vakxikon.blogspot.gr. Kάθε Τετάρτη στο blog γράφει για μουσική. Και το ίδιο βράδυ στο Vakxikon Radio, 10-12, παίζει μουσική και μιλάει γι' αυτήν. 

Eπιμέλεια: Διονύσης Κούτρας




Το συγκρότημα από την Ιρλανδία επεστρεψε, διανύοντας ήδη την τέταρτη δεκαετία του, με νέο άλμπουμ. Τέσσερα χρόνια πέρασαν από την τελευταία τους δουλειά, το No Line On The Horizon και η επάνοδό τους στην δισκογραφία έρχεται με το άλμπουμ Songs Of Innocence. Οι Ιρλανδοί εκτός του ότι είναι εξαιρετικοί μουσικοί, διακρίνονται και για την ευφυία τους τόσο στο κομμάτι του marketing, όσο και και στους συνεργάτες που επιλέγουν να έχουν δίπλα τους. Ο Brian Eno ήταν ο κατεξοχήν παραγωγός της μπάντας δημιουργώντας μαζί τους τα καλύτερα και πιο επιτυχημένα άλμπουμ τα τελευταία τριάντα χρόνια. Οι U2 διανύοντας την τέταρτη μουσική δεκαετία τους αποφάσισαν να αλλάξουν παραγωγό και να πάρουν τον Danger Mouse, τον άνθρωπο που έκανε πραγματικά εκπληκτική δουλειά στους Black Keys. 


Δεν αρκέστηκαν όμως μόνο σε αυτό. Στην ομάδα προστέθηκαν ο  frontman των OneRepublic, Ryan Tedder και ο Paul Epworth, ο παραγωγός της Adele στο Rooling in the deep, που της χάρισε και το Όσκαρ καλύτερου τραγουδιού. Έχοντας λοιπόν ένα team όπως αυτό αλλά και την μουσική και στιχουργική ευφυία των Ιρλανδών, η επιτυχία είναι δεδομένη. Τριάντα τέσσερα χρόνια καριέρας είναι αρκετά για να μπορέσει η μπάντα να βγαλει την ωριμότητά της στο Songs Of Innocence τόσο στιχουργικά όσο και μουσικά. Ακούγοντας το νέο άλμπουμ, έρχονται στιγμές από τις προηγούμενες δεκαετίες και στιγμές μουσικές από το 2014. Χρειάζεται αρκετές φορές να ακούσεις τον νέο δίσκο για να καταλάβεις πως η μεγάλη αυτή μπάντα συνεχίζει να ωριμάζει μουσικά.

23 Σεπ 2014

22 Σεπ 2014

ΨΥΧΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΗ (αφιερωμένο στο ζεύγος Γουργιώτη)


Toυ Απόστολου Ζιώγα
‹‹Ποιος ξέρει τι μας προετοιμάζει ο χρόνος,

μια άλλου είδους μορφή, μια άλλου είδους ομορφιά ››[1]

Αλέκος Φασιανός

Πρόσφατα εγκαινιάσθηκε  στη Λάρισα το Λαογραφικό Ιστορικό Μουσείο, ένας χώρος του οποίου κύριο μέλημα είναι η συντήρηση, μελέτη και προβολή αντικειμένων (εκθέματα) από τον παραδοσιακό πολιτισμό της Θεσσαλίας˙ οι θεμελιωτές αυτού του τόσο σημαντικού για την περιοχή της Θεσσαλίας μουσείου ακούν στο όνομα Γιώργος και Λένα Γουργιώτη. Ο χημικός Γ. Γουργιώτης ίδρυσε το 1961 την αίθουσα τέχνης Ρυθμός, αφού προηγουμένως είχε παντρευτεί την αρχαιολόγο Λένα Ραχωβίτη, η οποία εντέλει και πρωτοστάτησε στην δημιουργία της Λαογραφικής Εταιρείας Λαρίσης το 1974. Η ίδια, έχοντας εκδώσει το 2001 (από τις εκδόσεις Καπόν) ένα αξιόλογο πόνημα για τα λιθοανάγλυφα στους ναούς της δυτικής Θεσσαλίας, θα πει χαρακτηριστικά σε κάποια συνέντευξη: ΄΄Στον πρόσκαιρο βιολογικό κύκλο ζωής των ανθρώπων, οι συλλέκτες, αυτοί μόνον, βιώνουν μια διάσταση αιωνιότητας. Τα πράγματα παρασέρνουν τη σκέψη πέρα από τον πεπερασμένο χρόνο που δικαιούται κάθε θνητός και ζούνε με άλλους όρους. Υπάρχουν αυτά καθαυτά όταν ολοκληρωθούν από τον δημιουργό τους, αυτοτελείς ελκυστικές μαρτυρίες διαδοχικών εποχών του παρελθόντος΄΄.

Μόνο που η ιστορία φαίνεται να κυλά, ακόμα κι όταν το μυθικό στοιχείο του παρελθόντος τείνει να εκλείψει, κι αυτό διότι κανένα παρελθόν δεν απαιτεί την πλήρωσή του˙ τούτη η μη-απαίτηση είναι που μας απευθύνει μία ορισμένη κλήτευση: να μην ζούμε μόνο από το, και για το, παρελθόν, ήτοι, να μην ζούμε μόνο ΄΄μουσειακά΄΄- εξού  και  οι αιγύπτιοι ιερείς κάποτε είχαν πει στον Σόλωνα, για τους έλληνες, ότι ΄΄ἀεὶ παῖδές ἐστε΄΄. Οπότε, μέσα σε κάθε εποχή θα υπάρχει πάντοτε ένα παρελθόν που λανθάνει. Άρα, για να επανεκτιμήσουμε το πολιτισμικό μας γίγνεσθαι χρειάζεται πιο πριν να επαναξιολογήσουμε κάθε παρελθόν, και μάλιστα σπιθαμή προς σπιθαμή,  αφουγκραζόμενοι ευλαβικά τη ρήση του Φλωμπέρ σύμφωνα με την οποία ΄΄ο καλός Θεός βρίσκεται στη λεπτομέρεια΄΄[2]. Έτσι, η αντίστοιχη επιστήμη που μελετά τις παραδοσιακές εκφάνσεις του λαϊκού πολιτισμού, δηλαδή του πολιτισμού όπου ο κάθε άνθρωπος είναι ταυτόχρονα και δημιουργός, καλείται λαογραφία. Αξίζει να σημειωθεί πως ο αντίστοιχος όρος για την λαογραφία[3] στα αγγλικά (folklore) σημαίνει ΄΄η γνώση που έχει ο λαός΄΄, ενώ στα γερμανικά (volkskunde) σημαίνει ΄΄η γνώση από τον λαό΄΄. Θεμελιωτής της ελληνικής λαογραφίας και εισηγητής του αντίστοιχου όρου στα ελληνικά είναι ο Νικόλαος Πολίτης (1852-1921), ο οποίος αντιμετώπισε την προφορική παράδοση ως κείμενο-μνημείο του παρελθόντος το οποίο πρέπει να διασωθεί από τη λήθη. Βέβαια, στην πρώτη της φάση, η ελληνική λαογραφία, αντί να προσεγγίσει τον λαϊκό πολιτισμό ως μεταβαλλόμενο κοινωνικό φαινόμενο, προτίμησε να δείξει ενδιαφέρον για τα στοιχεία που τεκμηριώνουν την γνησιότητα της καταγωγής του ελληνικού έθνους ˙ ωστόσο, εξελισσόμενη με την πάροδο του χρόνου και δίνοντας θέση  σε ποικίλα διυποκειμενικά νοήματα, έφτασε μέχρι να βολιδοσκοπεί την εντός των πραγμάτων ποίηση : τουλάχιστον έτσι την αντιλαμβανόταν το ζεύγος Γουργιώτη. Γεγονός πάντως είναι πως το υλικό των λαογραφικών συλλογών αποτελεί μοναδική πηγή γνώσης για τις νοοτροπίες, τις πρακτικές, την αισθητική και την κοσμοαντίληψη του παραδοσιακού αγροτικού χώρου της συγκεκριμένης εποχής που παρήχθησαν. Κι όμως, όσον αφορά την θεσμική αξιοποίηση της επιστημονικής διάστασης της λαογραφίας, μόλις την δεκαετία του 1990 είναι που άρχισαν να προκηρύσσονται θέσεις λαογραφίας σε παιδαγωγικά τμήματα των  ελληνικών πανεπιστημίων.
                     
Το ζήτημα είναι ότι τα πράγματα, αν και δεν διαθέτουν συνείδηση, εντούτοις ΄΄ζουν΄΄ την κάθε στιγμή: νά, το παράδοξο της αιωνιότητας που ορίζουν εν γένει τα αντι-κείμενα[4] . Στην περίπτωση του εν λόγω μουσείου, έχουμε να κάνουμε με υλικά της προβιομηχανικής κοινωνίας, τα οποία λειτουργώντας  πια ως πολιτισμικά τεκμήρια, μπορούν να αναδείξουν και μια λανθάνουσα πλευρά (αξία) τους, πέρα από την προφανή, εφόσον επανανοηματοδοτηθούν˙ τότε (πιθανόν) θα είναι σα να καθρεφτίζονται πάνω τους και άλλες βαθιές πραγματικότητες που επικαθορίζουν και μια άλλη, κρυμμένη εξέλιξη, όχι ακμής αλλά παρακμής[5]. Εξάπαντος, το σημαντικό σε ένα μουσείο είναι  πως, αν και εξ ορισμού[6] εκλαμβάνεται ως φύλακας της πολιτιστικής κληρονομιάς, το ίδιο βρίσκεται συνεχώς μπροστά σε μια διττή πρόκληση : αφενός, χρειάζεται τη συνεργασία του σχολείου ώστε να εξασφαλίσει μελλοντικό κοινό, και αφετέρου, οφείλει να υπερβεί πολιτισμικά τον εκπαιδευτικό θεσμό ώστε να μην καταντήσει δεκανίκι του σχολικού συστήματος[7]. Από την άλλη, αυτό που προσφέρει άραγε ο χώρος του μουσείου είναι ‹‹ένα ψεύτικο κύρος››, όπως λέει ο Μερλώ-Ποντύ, μόνο και μόνο για να επικυρώσει μια ‹‹θανατερή ιστορικότητα››[8]; Ή, μήπως υποθερμαίνει (το μουσείο) μια αδιόρατη μετάβαση από τη διακυβέρνηση των ανθρώπων στη διαχείριση των πραγμάτων, καθιστώντας το παρόν ως ένα παράγοντα που αποβλέπει, όχι στη λήθη, μα στην αφύπνιση των συνειδήσεων;

Το σίγουρο είναι ότι το Λαογραφικό Ιστορικό Μουσείο Λάρισας, το οποίο λειτουργεί υπό την αιγίδα του Δήμου Λαρισαίων, αποτελεί έναν υψηλής τεχνοτροπίας καλαίσθητο χώρο που στεγάζει δημιουργήματα αφανών – όχι διάσημων – παραδοσιακών ανθρώπων της θεσσαλικής υπαίθρου κατά την προβιομηχανική περίοδο, περιλαμβάνοντας στις συλλογές του πάνω από 20 χιλιάδες κομμάτια, όπως σταμπωτά κεντήματα[9], αγιογραφικές εικόνες πολυπρόσωπης σύνθεσης[10], κεραμικά (μεταβυζαντινά και νεότερα), κ.α.: μία πληθώρα έργων που απεικονίζει εύληπτα το πώς η καθημερινότητα μπορεί να κυοφορεί την έννοια του ΄΄σπουδαίου΄΄. Το λαογραφικό μουσείο, επομένως, μετουσιώνοντας τα περιεχόμενα αντικείμενά του σε ΄΄δρώμενα΄΄, δύναται να μετατραπεί από τόπο-happening σε τόπο που συνδιαλέγεται με μια κοινωνία , προκειμένου η τελευταία να κατανοήσει τον τοπικό της πολιτισμό˙ καλείται λοιπόν να εσωτερικεύσει το παρελθόν παίζοντας το ρόλο πολιτιστικού διαμεσολαβητή. Φέρνοντας σε ΄΄επαφή΄΄ τα σπαράγματα ενός περασμένου κόσμου με τις προσδοκίες του δικού μας κόσμου, ίσως γίνει εμφανές ότι ο τρόπος με τον οποίο ζούμε δεν είναι ο μόνος δυνατός. Αντί να ξηλώσουμε το (όποιο) παρελθόν, καλύτερα να το γονιμοποιήσουμε επενδύοντας  δυναμικά – και όχι ΄΄μουσειακά΄΄ – σ᾿ αυτό, αν κι εφόσον η παράδοση που κουβαλά (το παρελθόν) δεν έχει αποκλειστικά μία σημασία. Εξάλλου, όπως γράφει κι ο μεγάλος Πιέρ Μπουρντιέ, ‹‹δεν υπάρχει υλική κληρονομιά με την κυριολεκτική έννοια του όρου που να μην είναι συγχρόνως πολιτισμική κληρονομιά… Εκείνο που αποκτάται μέσω της καθημερινής συναναστροφής με παλιά αντικείμενα ή, απλούστερα, μέσω της ένταξης σε ένα σύμπαν οικείων και μύχιων αντικειμένων, τα οποία, όπως λέει ο Ρίλκε, ΄΄ βρίσκονται εκεί, χωρίς οπισθοβουλία, καλά, απλά, βέβαια΄΄… που θεμελιώνουν στο ασύνειδο την ενότητα μιας  τάξης … είναι το αίσθημα ότι ανήκεις σε έναν κόσμο πιο ευγενικό και πολιτισμένο ››[11] .


[1] Ο μύθος της αιωνιότητας, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 2007, σελ.110
[2] Le bon Dieu est dans le détail
[3] Ο όρος folk-lore συναντάται για πρώτη φορά σε επιστολή του βρετανού αρχαιοδίφη William John Thoms στις 22 Αυγούστου του 1846 – πρβλ. Martha Sims & Martine Stephens, Living Folklore, Utah State University Press, 2005
[4] Είτε αφορούν τον πολιτισμό της κατανάλωσης, είτε αποτελούν παράδοξα καλλιτεχνήματα
[5] Πρβλ. Νίκος Νησιώτης, Από την ύπαρξη στη συνύπαρξη, εκδ. Μαΐστρος, Αθήνα 2004
[6] Με βάση τον επίσημο ορισμό της ICOM ( International Council of Museums), το μουσείο ορίζεται ως ‹‹ ένα μόνιμο ίδρυμα, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, στην υπηρεσία της κοινωνίας και της ανάπτυξής της, ανοικτό στο κοινό, που έχει ως έργο του τη συλλογή, τη μελέτη, τη διατήρηση, τη γνωστοποίηση και την έκθεση τεκμηρίων του ανθρώπινου πολιτισμού και περιβάλλοντος, με στόχο τη μελέτη, την εκπαίδευση και την ψυχαγωγία ››
[7] Πρβλ. Ζαφειράκου Αίγλη (επιμ.), Μουσεία και Σχολεία. Διάλογος και Συνεργασίες, Αναπαραστάσεις και Πρακτικές, εκδ. Τυπωθήτω, Αθήνα 2000
[8]  Σημεία, μτφ. Γ. Φαράκλας, εκδ. Εστία, 2005, σσ.100-101
[9] Όσον αφορά την  υφαντική - μία από τις πρωταρχικές γυναικείες ασχολίες (στο σπίτι) , η οποία ήταν και αρκετά χρονοβόρα – των κιλιμιών, αυτά διακρίνονται για τα έντονα χρώματα και τις γραφικές ανομοιογένειες. Ο Τύρναβος ήταν φημισμένος για τα τυπωτά υφαντά του (σταμπωτά) από την εποχή του Ιουστινιανού. Η πάντα ήταν ένα είδος κεντήματος για τον τοίχο.
[10] Η λαϊκή ξυλογλυπτική περιελάμβανε έργα που συνδέονται με οικιακά σκεύη, εκκλησιαστικά σκεύη ή επαγγελματικά εργαλεία
[11] Η διάκριση, μτφ. Κ. Καψαμπέλη, εκδ. Πατάκη, Αθήνα 2002, σσ.118-119

17 Σεπ 2014

Pass2Day | Τα περισσότερα έσοδα από συναυλίες τα τελευταία 25 χρόνια | #101

Pass2Day. O Διονύσης Κούτρας επιμελείται τη μουσική στήλη του vakxikon.blogspot.gr. Kάθε Τετάρτη στο blog γράφει για μουσική. Και το ίδιο βράδυ στο Vakxikon Radio, 10-12, παίζει μουσική και μιλάει γι' αυτήν. 

Eπιμέλεια: Διονύσης Κούτρας
  
 
Το Billboard λίγο πριν το καλοκαίρι έδωσε στην δημοσιότητα τους πρώτους 25 καλλιτέχνες με τα μεγαλύτερα έξοδα τα τελευταία 25 χρόνια. Για να "ευλογήσουμε" και λίγο τα γένια μας, θα δούμε πως η συντριπτική πλειοψηφία των πιο πλούσιων καλλιτεχνών έρχεται από τον χώρο της ροκ μουσικής. Χαραχτηριστικό παράδειγμα μάλιστα είναι ότι στις πέντε πρώτες θέσεις βλέπουμε ονόματα τα οποία είναι πάνω από σαράντα χρόνια στον χώρο της ροκ.
 
Για ακόμη μια φορά λοιπόν, φαίνεται άλλωστε και από τα νούμερα, βλέπουμε πως τα ονόματα που κυριαρχούσαν την δεκαετία του 1970 συνεχίζουν να κυριαρχούν μέχρι σήμερα. Τα έσοδα που έχουν καρπωθεί οι καλλιτέχνες από τις συναυλίες τους φτάνουν και ξεπερνουν στις πέντε πρώτες θέσεις το 1.000.000.000,00$! 
 
Απίστευτο και όμως πραγματικό. Στην πρώτη θέση κυριαρχούν φυσικά οι γερόλυκοι Rolling Stones, και ακολουθουν σε πολύ μικρή απόσταση, χρηματική εννοείται, οι U2.
 
Σας παραθέτουμε αναλυτικά παρακάτω τους 25 καλλιτέχνες με τα μεγαλύτερα έσοδα τα τελευταία 25 χρόνια. Στην λίστα αναφέρεται το συνολικό ποσό είσπραξης από τις συναυλίες, το συνολικό πλήθος και τον αριθμό των συναυλιών.

 
1. The Rolling Stones - Gross: $1,565,792,382 / Attendance: 19,677,569 / Shows: 538
2. U2 - Gross: $1,514,979,793 / Attendance: 20,536,168 / Shows: 526
3. Bruce Springsteen - Gross: $1,196,116,507 Attendance: 15,010,773 / Shows: 727
4. Madonna - Gross: $1,140,230,941 / Attendance: 9,694,079 / Shows: 382
5. Bon Jovi - Gross: $1,030,082,884 / Attendance: 12,333,668 / Shows: 578
6. Elton John - Gross: $786,791,043 / Attendance: 12,164,513 / Shows: 956
7. Dave Matthews Band - Gross: $776,969,736 / Attendance: 17,823,077 / Shows: 992
8. Celine Dion - Gross: $737,573,927 / Attendance: 6,546,109 / Shows: 1,143
9. Kenny Chesney - Gross: $752,706,599 / Attendance: 12,681,629 / Shows: 755
10. The Eagles - Gross: $702,110,908 / Attendance: 7,720,760 / Shows: 484
11. The Police / Sting - Gross: $556,114,962 / Attendance: 7,257,611 / Shows: 605
12. Roger Waters - Gross: $547,305,412 / Attendance: 5,474,759 / Shows: 316
13. Paul McCartney - Gross: $505,534,809 / Attendance: 5,248,175 / Shows: 220
14. Billy Joel - Gross: $499,978,726 / Attendance: 10,408,169 / Shows: 577
15. Rod Stewart - Gross: $497,033,399 / Attendance: 7,885,676 / Shows: 714
16. Neil Diamond - Gross: $465,448,371 / Attendance: 8,870,666 / Shows: 643
17. Metallica - Gross: $432,816,245 / Attendance: 8,388,374 / Shows: 468
18. Aerosmith - Gross: $417,573,638 / Attendance: 8,405,069 / Shows: 582
19. George Strait - Gross: $405,034,063 / Attendance: 9,736,580 / Shows: 584
20. Jimmy Buffett - Gross: $402,756,057 / Attendance: 9,746,471 / Shows: 539
21. Coldplay - Gross: $378,359,252 / Attendance: 5,394,616 / Shows: 315
22. Toby Keith - Gross: $361,256,245 / Attendance: 8,608,696 / Shows: 711
23. Cher - Gross: $351,625,611 / Attendance: 4,531,739 / Shows: 548
24. Fleetwood Mac / Stevie Nicks - Gross: $349,906,931 / Attendance: 4,906,995 / Shows: 483
25. AC/DC - Gross: $337,879,092 / Attendance: 5,387,353 / Shows: 316