19 Δεκ 2014

Καλά Χριστούγεννα από το Vakxikon.gr


H ψηφιακή πλατφόρμα Vakxikon.gr [εκδόσεις, περιοδικό, ράδιο]
σας εύχεται καλές γιορτές!

Το Βιβλιοπωλείο του Βακχικόν, Ασκληπιού 17 Αθήνα, θα παραμείνει κλειστό την περίοδο από 25 Δεκεμβρίου 2014 έως 4 Ιανουαρίου 2015.

Θα είναι ξανά κοντά σας
από τη Δευτέρα 5 Iανουαρίου 2015.

Μαζί και με το Vakxikon Success Story Party,
τη Δευτέρα 5 Ιανουαρίου, στις 22.00, στον Πολυχώρο της Άγκυρας.

Καθώς και με δυο νέες εκδόσεις, το Ένθετο της Δευτέρας, το Vakxikon Blog και τις ετοιμασίες για το τχ. 29.

Kαι τέλος, με την καθημερινή ροή του Vakxikon Radio,
η οποία θα ξεκινήσει τη Δευτέρα 12 Ιανουαρίου 2015.

Καλά "βακχικά" Χριστούγεννα!

18 Δεκ 2014

Κατά Ιωάννη Αποκαθήλωση [ Vakxikon.gr 2014 ]

 
Γράφει η Νατάσα Καραολή

Στο θεατρικό έργο του Αντρέα Πολυκάρπου -που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Vakxikon.gr- γίνεται μια προσπάθεια να σκιαγραφηθεί η Αποκάλυψη του Ιωάννη μέσα από το πρίσμα της γνωστικής φιλοσοφίας και τελεολογίας και υπό την ερμηνεία του ρομαντισμού.

Οι ρόλοι αλλάζουν πλήρως στη δική μας «αποκάλυψη». Ο Ιωάννης, ο Αδάμ, ο Ιούδας, ο Κάιν και ο Μεφιστοφελής αποτελούν σύμβολα και όχι λογοτεχνικές προσωπικότητες. Σύμβολα που ακμάζουν και παρακμάζουν μέσα στο ολιγοσέλιδο αυτό κείμενο, δίνοντας ώθηση σε μια «άλλη» προσέγγιση του «θείου κειμένου» που έγραψε ο Ιωάννης.

Από την αρχή μέχρι το τέλος κυριαρχεί το ερώτημα τι είναι ο Νόμος και τι πρεσβεύει για τις ζωές των ανθρώπων. Ο Νόμος ως θεϊκή προσταγή ή ως μια Δαμόκλειος σπάθη που αιωρείται σε μια παγκόσμια κοινωνία ενοχής; Ερωτήματα που καλείται να απαντήσει ο ίδιος ο Ιωάννης ως «ο γραφιάς του Μέγα Νομοθέτη».

Μέσα στις λίγες αυτές σελίδες δίνεται μια διαφορετική ερμηνεία της Αποκάλυψης και μια άλλη προσέγγιση του τελικού νοήματος πέρα από αυτό που ήθελε να δώσει ο ίδιος ο Ευαγγελιστής. Το ερώτημα παραμένει: για ποιον έγραψε την Αποκάλυψη ο Ιωάννης; Για το Θεό- όπως πιστεύουν οι ιερείς και οι θεολόγοι- ή για τον ίδιο τον Εωσφόρο;

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο κυπριακό ενημερωτικό πόρταλ www.onlycy.com (8-12-14).

17 Δεκ 2014

Pass2Day | Ο Robbie Williams στην Ελλάδα | #113

Pass2Day. O Διονύσης Κούτρας επιμελείται τη μουσική στήλη του vakxikon.blogspot.gr. Kάθε Τετάρτη στο blog γράφει για μουσική. Και το ίδιο βράδυ στο Vakxikon Radio, 10-12, παίζει μουσική και μιλάει γι' αυτήν. 
Eπιμέλεια: Διονύσης Κούτρας




Ο Robbie Williams στην Ελλάδα!
Το Σάββατο 20 Ιουνίου έρχεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα ένας από τους μεγαλύτερους ποπ καλλιτέχνες όλων των εποχών που ακούει στο όνομα Robbie Williams. Η σκηνή του Terra vibe park θα φιλοξενήσει τον σπουδαίο αυτόν καλλιτέχνη υπό την αιγίδα του Rockwave Festival, το οποίο γιορτάζει φέτος τα 20 χρόνια.
Ο Robbie Williams, το καμάρι του ηνωμένου Βασιλείου, έχει την φήμη του κακού παιδιού και όχι άδικα. Πολλές φορές έχει απασχολήσει τον κίτρινο τύπο, με τις καταχρήσεις του, είτε με τα ναρκωτικά είτε με το αλκοόλ. Η μάχη του με την κατάθλιψη και αλλά και οι υπόνοιες περί της σεξουαλικότητάς του (αμφισεξουαλικός), έχουν οδηγήσει πολλούς σε μίσος προς τον μεγάλο αυτόν καλλιτέχνη. Αυτό όμως που δεν μπορεί να αμφισβητήσει κανείς είναι το ταλέντο του και το πως μεταμορφώνεται επάνω στην σκηνή.
Σε ηλικία 16 ετών έγινε το νεότερο μέλος της μπάντας των Take That, συνεχίζοντας αργότερα επιτυχημένη εώς σήμερα σόλο καριέρα. Έχει πουλήσει περισσότερους από 70 εκατομμύρια δίσκους παγκοσμίως, ενώ κατά τη διάρκεια του «Close Encounters Tour» πούλησε σε μια μέρα περισσότερα από 1.600.000 εισιτήρια. Βάζει λοιπόν την αγαπημένη του μάσκα του Τζόκερ ο 41 ετών Robbie Williams και έρχεται να βάλει φωτιά στην σκηνή της Μαλακάσας.
Δελτίο Τύπου
Ladies and Gentlemen let Mister Robbie Williams entertain you tonight! Είναι αλήθεια! Ένας από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες της σύγχρονης μουσικής, ένας από τους πιο ταλαντούχους τραγουδιστές των ημερών μας, ένας μοναδικός star, προσγειώνεται στη σκηνή του TerraVibe Park στην παρθενική του εμφάνιση στη χώρα μας και υπόσχεται να δώσει ένα φοβερό show στα πλαίσια του Rockwave Festival που φέτος κλείνει τα 20 του χρόνια! Σάββατο 20 Ιουνίου στο TerraVibe Park ο Robbie Williams!
Τον προηγούμενο Φλεβάρη ο Robbie Williams έγινε 40 ετών, γιορτάζοντας παράλληλα 23 χρόνια μουσικής και δισκογραφικής παρουσίας. Ξεχώρισε πολύ γρήγορα σαν μέλος των Take That με τα φώτα να πέφτουν πάνω στο αδιαμφισβήτητο ταλέντο του. O Robbie δεν άργησε να ακολουθήσει μια υπερεπιτυχημένη solo καριέρα, κυκλοφορώντας το 1997 τον πρώτο του προσωπικό δίσκο με τίτλο "Life Thru A Lens"!
Α new star was born! H μουσική βιομηχανία βρήκε στο πρόσωπο του 23-χρονου τότε Robbie τον νέο της star! Tα χρόνια που ακολούθησαν ο Robbie Williams έγινε συλλέκτης βραβείων και κάτοχος πολλών ρεκόρ, ως ο πιο επιτυχημένος μουσικός καλλιτέχνης της Μεγάλης Βρετανίας.
O Robbie Williams έχει πουλήσει πάνω από 70 εκατομμύρια δίσκους στην σόλο καριέρα του και έχει κερδίσει τα περισσότερα Brit Awards από οποιονδήποτε άλλο καλλιτέχνη στην ιστορία, μετρώντας ήδη 17. Έξι από τους δίσκους του Robbie φιγουράρουν στη λίστα με τα πιο δημοφιλή άλμπουμ του Ηνωμένου Βασιλείου, ενώ κρατά το ρεκόρ με τα περισσότερα εισιτήρια που έχουν πωληθεί σε μια μέρα: 1,6 εκατομμύρια το 2006. Αυτή η επιτυχία του σε συνδυασμό με τις συναυλίες που έδωσε το 2003 στο Knebworth και συγκέντρωσαν 375.000 κόσμου επιβεβαιώνουν το status του Robbie σαν έναν από τους πιο σπουδαίους performer της μουσικής ιστορίας.
Σίγουρα τα παραπάνω δεν είναι μια απλή παράθεση αριθμών, αλλά ένα μόνο δείγμα της επιτυχίας που συνοδεύει τον Robbie Williams όλα αυτά τα χρόνια. Εμπνευσμένος frontman, performer, rock, pop, swing, entertainer (απόδειξη ο τελευταίος του δίσκος "Swings Both Ways" που σκαρφάλωσε στην πρώτη θέση των charts σε δεκάδες χώρες), star ο Robbie Williams ανήκει στην πολύ μικρή λίστα των μεγαλύτερων καλλιτεχνών του «μουσικού σήμερα»! Τα τραγούδια του δεν χρειάζονται ιδιαίτερες συστάσεις: "Feel", "Angels", "Come Undone", "Let Me Entertain You", "Μe And My Monkey", "She's The One" είναι μόνο μερικά από αυτά που έχουν τραγουδήσει εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως με τον Robbie να δίνει το έναυσμα. Καλή σας ακρόαση λοιπόν!
Tο Σάββατο 20 Ιουνίου 2015 το Rockwave Festival γίνεται 20 ετών και αφήνει τη διασκέδαση του κοινού στα χέρια του Robbie Williams που σίγουρα το γνωρίζει πολύ καλά! Let him entertain you στην καρδιά του φετινού Rockwave καλοκαιριού!
TerraVibe Park
37ο Χλμ Εθνικής Οδού Αθηνών Λαμίας
Μαλακάσα

Τιμές εισιτηρίων:

Τα πρώτα εισιτήρια γενικής εισόδου κοστίζουν 48 ευρώ.
Μετά την εξάντληση τους η τιμή των εισιτηρίων γενικής εισόδου θα διαμορφωθεί στα 54 ευρώ.
Στην τελική φάση της προπώλησης η τιμή των εισιτηρίων γενικής εισόδου θα διαμορφωθεί στα 60 ευρώ.
 Τα εισιτήρια (Pitch A) κοστίζουν 80 ευρώ.
 Τα VIP εισιτήρια κοστίζουν 98 ευρώ.
 Η προπώληση αρχίζει την Τρίτη 16 Δεκέμβριου 2014.

Σημεία προπώλησης:
 Αθήνα
Ticket House, Πανεπιστημίου 42 (εντός της στοάς), τηλ. 210-3608366
 Θεσσαλονίκη
Τicket House, Πλ. Αριστοτέλους 5
 Online Sales ή αγορές με πιστωτική κάρτα, 24 ώρες/ωρο:

Για την αγορά εισιτηρίων μέσω internet ή μέσω πιστωτικής κάρτας υπάρχει επιβάρυνση 10% στην τιμή του εισιτηρίου.

16 Δεκ 2014

15 Δεκ 2014

Περί λογοκλοπής


Γράφει ο Νέστορας Πουλάκος

Στο χώρο των Γραμμάτων και ειδικά στον πανεπιστημιακό, η λογοκλοπή είναι μια πράξη που τείνει να γίνεται αποδεκτή. Είναι λίγο-πολύ γνωστό ότι ο ένας κλέβει από τον άλλον, άρα εδώ δεν διαγωνίζονται για το ποιος έκανε την πιο πρωτότυπη έρευνα ή έγραψε το πλέον εύστοχο κείμενο αλλά την καλύτερη αντιγραφή. Καθότι αντιγραφή από αντιγραφή διαφέρει… Πέρα από την διακωμώδηση του θέματος και χωρίς φυσικά να επιθυμώ την ισοπέδωση όλων στους δυο αυτούς χώρους, είναι αλήθεια πως υπάρχουν «Άνθρωποι των Γραμμάτων» και «Επιστήμονες» που κάνουν καριέρα πάνω στα γραπτά και τις ιδέες άλλων. Και όποιοι και όποτε τους «τσακώσουν» έχει ο θεός. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που «ενώνει» αυτούς τους δυο χώρους ήρθε πρόσφατα ενώπιών μου. Πρόκειται για ένα δοκίμιο που δημοσιεύτηκε σε συνέχειες, στα τεύχη 16 και 17 του λογοτεχνικού περιοδικού Vakxikon.gr. Θεατρολόγος και απόφοιτος του τμήματος Θεατρικών Σπουδών της  Σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστήμων του Πανεπιστημίου Πατρών, έγραψε ένα δοκίμιο για το σπουδαίο έργο του Νικολάι Γκογκόλ «Το ημερολόγιο ενός τρελού», με τον τίτλο: «Το ‘Ημερολόγιο ενός τρελού’ του Νικολάι Γκογκόλ – Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση». Όπως προανέφερα, το συγκεκριμένο δοκίμιο δημοσιεύτηκε σε περιοδικό, γεγονός που συνηθίζεται από πολλούς συγγραφείς, δοκιμιογράφους και επιστήμονες για την πνευματική κατοχύρωση του έργου τους. Ε, λοιπόν, αυτή η διπλή δημοσίευση δεν εμπόδισε φοιτητή του Τμήματος Επικοινωνία, Μέσα και Πολιτισμός του Παντείου Πανεπιστημίου, να πάρει αυτούσια κομμάτια από το δοκίμιο και να τα συμπεριλάβει ωραιότατα στην εργασία του «Σχιζοφρένεια και ψυχικές διαταραχές τον 19ο αιώνα» που έγραψε για το μάθημα Ιστορία του Θεάτρου. Κι επειδή βρισκόμαστε στην εποχή – παγίδα του ίντερνετ που όλοι, αργά ή γρήγορα, «ξεβρακώνονται» κάποια στιγμή, ο συγκεκριμένος φοιτητής δεν έμεινε εκεί: ενώ είχε πήγες και μάλιστα πολλές στο διαδίκτυο «φρόντισε» να μην συμπεριλάβει το όνομα του αρθρογράφου όπως και του περιοδικού. Ταυτόχρονα είχε το «θράσος» να «ανεβάσει» την εργασία του στην ακαδημαϊκή πλατφόρμα www.academia.eu, προς αξιοποίηση της από άλλους φοιτητές και ερευνητές. Το πιο πιθανό είναι αυτή η λογοκλοπή να διαιωνίζεται από φοιτητή σε φοιτητή και από γραπτό σε γραπτό χωρίς να αναφέρεται ποτέ ο πρώτος αρθρογράφος. Κι αυτό το παράδειγμα, σαφώς μικρότερο από αντιγραφές και λογοκλοπές ολόκληρων διδακτορικών και διατριβών που έχουν έρθει στη δημοσιότητα, αποδεικνύει την έλλειψη δημιουργικότητας και την τεμπελιά στην έρευνα από –κι αυτό είναι το παράλογο!- ανθρώπους που είναι στην έρευνα. Υ.Γ. Τα στοιχεία της λογοκλοπής βρίσκονται στη διάθεση μας.

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα ΤΟ ΧΩΝΙ (14-12-14).

12 Δεκ 2014

ΑΝΙΜΑ [ Vakxikon.gr 2014 ]


Γράφει η Αγγέλα Γαβρίλη

Ο χορός που γεννά τον Κόσμο 

Τη Μαρία Κατσοπούλου τη γνώρισα, πριν συναντηθούμε διά ζώσης, μέσα από την πρώτη της ποιητική συλλογή, «Τα ποιήματα της τρελής» (εκδόσεις Γαβριηλίδης, 2009). Ζήλεψα τον τίτλο, αγάπησα την ποίησή της κι έπειτα και την ίδια, καθώς η πρώτη μας συνάντηση γέννησε μία δυνατή φιλία αλλά και συνεργασίες. Έτσι ήμουν σε θέση να παρακολουθήσω περίπου εκ των έσω την ποιητική της πορεία και εξέλιξη, στο επόμενο βιβλίο της, «Ποιήματα για τσακισμένες καρδιές και σαλεμένα μυαλά» (εκδόσεις Γαβριηλίδης 2012), και μέχρι την πρόσφατη καινούρια ποιητική της συλλογή, «Anima», από τις εκδόσεις Βακχικόν: μία πορεία από το σκοτάδι που εγκυμονεί στο φως που γεννά κόσμους.

Επέλεξα για τον τίτλο αυτής της παρουσίασης τον τελικό στίχο του τελευταίου ποιήματος της συλλογής, θα έλεγα όχι το τέρμα του ποιητικού ταξιδιού στις σελίδες του βιβλίου αλλά την κορωνίδα του. Μέσα από τους στίχους της η Μαρία Κατσοπούλου αποτυπώνει με σύμβολα και αρχέτυπα, και με την καθοδήγηση των Αγγέλων και των Δασκάλων της όπως γράφει, μία μετάβαση από το υλικό πεδίο στο πνευματικό: μία αλχημική μετουσίωση των «κοινών μετάλλων» σε «χρυσό», με καταλύτη την ποίηση και αλχημιστή την ίδια την ποιήτρια, αφού η ποιητική της εξέλιξη ακολουθεί την πορεία της ψυχής της. Επομένως, δεν μιλάμε εδώ μόνο για καλή ποίηση, αλλά για κάτι πολύ βαθύτερο και σημαντικό: για τη μεταμόρφωση της χρυσαλλίδας σε πεταλούδα.

Η ποιήτρια γνωρίζει ότι κάθε τι που από ενέργεια γίνεται ύλη, δεν παύει να είναι ενέργεια με διαφορετική μορφή: γι' αυτό και χρησιμοποιεί συνειδητά κι έχοντας πλήρη επίγνωση, τη δύναμη των λέξεων να δημιουργούν αυτό που φέρουν στο νόημά τους, ενώ στους στίχους της συμπυκνώνεται γνώση αρχαία και μαζί διαχρονική, για όσους έχουν μάτια ώστε να δουν και ώτα για να ακούσουν. Αυτοί μπορούν στίχο τον στίχο, να ακολουθήσουν «το χορό που γεννά τον κόσμο»...

Θα επιλέξω εδώ, όπως κάνω πάντα όταν προτείνω ένα ποιητικό έργο, εκείνα τα ποιήματα που ξεχώρισα με ένα μικρό δείγμα γραφής: «Τη Καλλίστη», «καθώς οι μονόκεροι αποχωρούσαν από τα καλλιστεία παίρνοντας μαζί τους τις σκέψεις τους. Ηθικό δίδαγμα: Να έχεις πάντα πρόχειρο τον αναπτήρα σου!», «Mistress of the Robes», «Αφροδίτη διευλαύνουσα στα μάτια των θνητών Ωραία», «Konx Om Pax», «Ακτίνες άστρων φθάνουν στους οφθαλμικούς κόγχους των θνητών: Άκουε Όρα Σίγα». Όμως η ποιητική συλλογή «Anima» αποτελεί μία ενότητα, ένα όλον, που ξεκινά από τον υπέροχο πίνακα του εξωφύλλου «Η αφύπνιση της Ψυχής» (Guillaume Seignac, 1904) και καταλήγει στην «Ανάσα του Βράχμα», όπως είναι ο τίτλος του ποιήματος που κλείνει τη συλλογή, αλλά ανοίγει τον νέο κύκλο στη σπείρα του χρόνου...

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο πόρταλ για το βιβλίο diavasame.gr (3-12-14).

11 Δεκ 2014

Η γιορτή των παιδιών από τον Πύργο στην Αλκυονίδα

 
Γράφει ο Νέστορας Πουλάκος

Έπρεπε να περάσουν τόσα χρόνια και να δοθούν δεκάδες υποσχέσεις ακόμη και από ντόπιους πολιτευτές σαν τον κ. Τζαβάρα που διετέλεσε υπουργός Πολιτισμού ένα φεγγάρι. Έπρεπε να αμφισβητηθεί αυτό το φεστιβάλ, όχι από την τοπική κοινωνία της Ηλείας -μιας περιοχής που η αλήθεια είναι ότι έχει «τσακωθεί» με τον πολιτισμό- όσο από τους τοπικούς άρχοντες οι οποίοι χρόνο με το χρόνο ολοένα και μείωναν την οικονομική τους στήριξη στη γιορτή των παιδιών που διοργανώνει ο σκηνοθέτης Δημήτρης Σπύρου από το 1997. Ώσπου φέτος η Άντζελα Γκερέκου, η πλέον δραστήρια υπουργός επί των κινηματογραφικών σε ελάχιστους μήνες θητείας -δεν μας έχουν συνηθίσει σε τέτοια υπερδραστηριότητα επί του σινεμά οι εκάστοτε υπουργοί Πολιτισμού- φρόντισε να εντάξει, κοινώς να θεσμοθετήσει, το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για Παιδιά και Νέους, ώστε να τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού. Όπως δηλαδή έγινε λίγες ημέρες πριν με την Ταινιοθήκη της Ελλάδας. 

Με άλλα λόγια πράγματα αυτονόητα για την παιδεία και την κουλτούρα ενός λαού, που όμως έφτασαν να γίνουν πιο «κατανοητά» στη δύση του 2014: οι δυο πυλώνες μιας εθνικής κινηματογραφικής πολιτικής, το αρχείο και η εκπαίδευση, «αγκαλιάστηκαν» επιτέλους από την πολιτεία.

Για να γίνω πιο σαφής, μιλάμε για το ένα και μοναδικό κινηματογραφικό φεστιβάλ για παιδιά και νέους της χώρας μας, το οποίο διοργανώνεται κάθε χρόνο στις αρχές Δεκεμβρίου στον Πύργο της Ηλείας και αποτελεί ένα από τα καλύτερα στο είδος τους φεστιβάλ παγκοσμίως.
Προσοχή: εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με παιδικό σινεμά τύπου Disney αλλά με σινεμά για παιδιά. Για ταινίες δηλαδή που έχουν ως επίκεντρο τους μικρούς μας φίλους, και συνήθως μόνο χαζοχαρούμενες και ευχάριστες δεν είναι. Ο κινηματογράφος για παιδιά δεν είναι τόσο διαδεδομένος στην Ελλάδα. Βρήκαμε όμως κι εμείς τον «δάσκαλο» μας. Αυτός είναι ο Δημήτρης Σπύρου, ένας σκηνοθέτης που διέγραψε τη δική του πορεία στη δεκαετία του 1980 και «σημαδεύτηκε» από τον Ψύλλο, την ταινία μεγάλου μήκους παραγωγής του 1990 -την καλύτερη ελληνική ταινία για παιδιά, μάλιστα τα τελευταία χρόνια κυκλοφορεί και σε βιβλίο από τις εκδόσεις Πατάκη- που έφτασε να προβάλλεται σε κάθε σχολείο της χώρας τη δεκαετία του 1990. Έκτοτε ο κ. Σπύρου μέσω της εταιρείας του Νεανικό Πλάνο έβαλε σκοπό να φέρει σε επαφή το κοινό με το σινεμά για παιδιά. Μια από τις βασικές δραστηριότητες της εταιρείας του είναι το ετήσιο κινηματογραφικό φεστιβάλ Ολυμπίας.
Θα σας προτρέψω να πάρετε τα παιδιά σας και να παρακολουθήσετε το πρόγραμμα του. Μια επιλογή ταινιών του φετινού προγράμματος (διεξήχθη από τις 29 Νοεμβρίου έως τις 6 Δεκεμβρίου) που υμνούν τη χαρά της ζωής και την παιδικότητα αλλά και άλλες που αποτελούν γροθιά στο στομάχι περιγράφοντας (λιγότερο ή περισσότερο υπαινικτικά) τις συνθήκες ζωής των παιδιών σε πολύπαθες περιοχές της υφηλίου, αλλά και τα δεινά του σύγχρονου κόσμου, θα προβληθεί στον κινηματογράφο Αλκυονίδα (Ιουλιανού 42 Αθήνα), από αυτή την Πέμπτη 11 Δεκεμβρίου και για μια εβδομάδα.

*To άρθρο δημοσιεύτηκε στο ενημερωτικό πόρταλ www.huffingtonpost.gr (9-12-2014).

10 Δεκ 2014

Συνέντευξη της Μαριάννας Γιαννουράκου


Στον Νέστορα Πουλάκο

Η Μαριάννα Γιαννουράκου γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Έμαθε να διαβάζει, να γράφει, να σκέφτεται, να μιλά και με τούτα τα όπλα πορεύεται στη ζωή της. Το βιβλίο Γιατί η ποίηση δεν είναι νανούρισμα, η ποίηση είναι σάλπισμα! είναι η πρώτη της ποιητική συλλογή. Η συλλογή αποτελείται από ποιήματα που γράφτηκαν, στην πλειοψηφία τους, στο Παρίσι, μέσα στα χρόνια της τελευταίας οικονομικής κρίσης που βιώνει και ο λαός στην Ελλάδα. Ένα σύνολο στεναγμών που γίνονται κραυγές. Ένας καθρέφτης που δε ραγίζει, μήτε παραμορφώνει. Μια γροθιά που υψώνεται, γιατί... η ποίηση δεν είναι νανούρισμα, η ποίηση είναι σάλπισμα!   

Μιλήστε μας για το τελευταίο σας βιβλίο...

Το βιβλίο Γιατί η ποίηση δεν είναι νανούρισμα, η ποίηση είναι σάλπισμα! είναι μία συλλογή ποιημάτων που λειτουργούν (ή έστω το επιδιώκουν) ως καθρέφτες. Αντεστραμμένα είδωλα, δικά μας και όσων θέλουμε να δούμε ή όσων αποφεύγουμε. Έχει μια δύναμη, ένας καθρέφτης, να μένει αρραγής καθώς καθρεφτίζει το ανείπωτο, να μην παραμορφώνεται ο ίδιος, να μη δειλιάζει και πάντα να φανερώνει. Άφωνη αφήγηση. Ιδιαίτερα σήμερα, νομίζω χρειαζόμαστε καθρέφτες όσο ποτέ. Να δούμε ποιοι είμαστε, με ποιους πορευόμαστε και πώς. Βιώνουμε μια βαρβαρότητα και χρειάζεται να μη γίνουμε μέρος της, να μη τη θρέψουμε, να μη της δώσουμε άλλοθι, χώρο και χρόνο άλλο να υπάρξει. Γιατί μπορούμε να ζούμε αλλιώς και πρέπει. «Δε γεννηθήκαμε για να πεθαίνουμε την κάθε μέρα / μα για να ζήσουμε μια ζωή υπέροχη / να τα έχουμε όλα / γιατί όλα εμείς τα φτιάχνουμε!»

Πως αναζητάτε την έμπνευση μες στα χρόνια της κρίσης;

Για έμπνευση δεν μπορώ να μιλήσω. Πρόκειται μάλλον για μιαν ανάγκη. Η ποίηση είναι ένας τρόπος ομιλίας, συνομιλίας και σκέψης. Μέσα στα χρόνια μιας τόσο βάρβαρης, βαθιάς οικονομικής χρήσης, δε γίνεται να μην προβληματιζόμαστε, να μη συνομιλούμε, να μη σκεφτόμαστε. Αν μη τι άλλο, τώρα η ανάγκη είναι μεγαλύτερη. Δυστυχώς λοιπόν, μέσα στα χρόνια της βαρβαρότητας, δεν την αναζητώ την έμπνευση, εισβάλλει η ανάγκη στη ζωή μου, σαν φως.

Ποια είναι η σχέση σας με τη λογοτεχνία;

Έντονη! Μου αρέσουν πολύ διάφορα είδη της, ιδιαιτέρως η ποίηση και το θεατρικό κείμενο. Δεν έχω κλασσικές σπουδές, οπότε η σχέση μου με τη λογοτεχνία παραμένει πάντα έξω από νόρμες και επαγγελματικές προσεγγίσεις. Υπάρχουν έργα που κουβαλώ πάντα μέσα μου, που όσες φορές και να διαβάσω, πάντα είναι αλλιώς, σαν να κοιτάς τη θάλασσα.

Μπορεί ένα καλό βιβλίο να «σώσει» την ψυχή μας;

Δεν ξέρω αν μπορεί να το κάνει ένα καλό βιβλίο μα νομίζω ότι αυτό είναι το χρέος του. Το χρέος ενός βιβλίου, μιας θεατρικής παράστασης, ενός μουσικού κομματιού, ενός κινηματογραφικού έργου, ενός πίνακα, δεν μπορεί να είναι άλλο από το να μας βοηθήσει να «σωθούμε».

Τα επόμενα σχέδιά σας;

Τα μόνα σχέδιά που έχω τούτη τη στιγμή είναι να συνεχίσω να μιλώ, να συνομιλώ (με κάθε τρόπο και με ποιήματα), να σκέφτομαι και να πορεύομαι πλάι σε άλλους ανθρώπους, κινώντας για μέρη που δεν τα έχει αλώσει ο φόβος και η σιωπή.

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο ενημερωτικό portal www.tvxs.gr (25-11-14).

9 Δεκ 2014

8 Δεκ 2014

Εκ του ασφαλούς


Γράφει ο Νέστορας Πουλάκος

Ξεκινάμε με ορισμένα δεδομένα: πρώτον ότι η κινηματογραφική ταινία αποτελεί πολιτιστικό αγαθό – πνευματικό προϊόν και δευτερευόντως αντικείμενο εκμετάλλευσης προς κερδοφορία. Δεύτερον ότι η διαδικτυακή «πειρατεία» έχει «γονατίσει» την κινηματογραφική βιομηχανία και εφευρίσκονται χίλιοι δυο τρόποι μπας και ελεγχθεί -προς το παρόν χωρίς αξιόλογα αποτελέσματα. Τρίτον ότι οι κινηματογραφικοί κριτικοί, ο πλέον ισχυρός δημοσιογραφικός κλάδος από συστάσεως της κριτικής, δεν έχουν άλλο σκοπό από το να φέρουν σε επαφή το κοινό με την ταινία πριν αυτή βγει στις αίθουσες. Άρα, λοιπόν, πέρα από την ενδεδειγμένη απόσταση που θα πρέπει να έχουν οι κριτικοί με τις εταιρείες κινηματογραφικής διανομής, στη βάση των πραγμάτων οφείλουν να συνεργάζονται αρμονικά ακόμη κι αν έχουν εκ διαμέτρου αντίθετες απόψεις για την ταινία που βλέπουν οι μεν και έχουν στα χέρια τους οι δε. Ε, όλα αυτά που προανέφερα περίπου ξεχάστε τα. Με συγκεκριμένα «δείγματα» συμπεριφοράς από παλιότερα χρόνια που ακριβώς τόνιζαν την υποβάθμιση των κριτικών από τις εταιρείες, όπως για παράδειγμα την παράλογη σύμπτυξη δημοσιογραφικών προβολών και avant premieres, όπου οι κριτικοί έβλεπαν σε εντελώς ακατάλληλες συνθήκες πάρτι μία ταινία που θα έπρεπε να κρίνουν και να κοινωνήσουν στους αναγνώστες τους, τώρα έρχονται να προστεθούν στη μακρά λίστα των «υπόπτων κλοπής» επειδή «είναι οδηγία που έρχεται απευθείας από τα στούντιο του εξωτερικού». Για να σας βάλω στο κλίμα, στη δημοσιογραφική (!) προβολή του μπλοκμπάστερ «The Hunger Games: Επανάσταση Μέρος 1», η εταιρεία διανομής της ταινίας υποχρέωσε τους κριτικούς να βγουν από την αίθουσα, να υποστούν σωματικό έλεγχο, να παραδώσουν τα κινητά τους τηλέφωνα, να ξαναμπούν στην αίθουσα για να παρακολουθήσουν την ταινία υπό το άγρυπνο βλέμμα «ακροβολισμένων» security. Με άλλα λόγια, για το γεγονός ότι η ταινία ήδη κυκλοφορεί σε παράνομο torrent μάλλον φταίνε οι κινηματογραφικοί κριτικοί που μεγάλη σκορδοκαΐλα είχαν να την «πειρατέψουν» στο κοινό. Και με την εκ του ασφαλούς δικαιολογία ότι «έτσι λένε στο εξωτερικό» -ξέρετε εκεί που τα ρίχνει και η κυβέρνηση κάθε φορά που τη στριμώχνουν για ένα παράλογο, οριζόντιο μέτρο που φέρνει- οι κινηματογραφικές εταιρείες βρίσκουν την ευκαιρία να «τσουβαλιάσουν» τους κριτικούς, να τους υποτιμήσουν, και να τους φέρονται σαν χομπίστες θεατές. Μόνο που δεν είναι, κι αυτό πρέπει να το εμπεδώσουν καλά. Άραγε, αν τα «στούντιο του εξωτερικού» μελλοντικά δώσουν οδηγία ότι θα πρέπει να πετάει ένας γάιδαρος έξω από την αίθουσα, πριν την έναρξη της ταινίας, θα το κάνουν;

*Η στήλη ΣΤΟΠ ΚΑΡΕ δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα ΤΟ ΧΩΝΙ (7-12-14).

5 Δεκ 2014

Άγιος Μανουήλ ο Μάρτυρας / Η θεία Τούλα [ εκδόσεις Vakxikon.gr 2014 ]


Γράφει ο Τάσος Ψάρρης

Θα ξεκινήσω εκφράζοντας τις ευχαριστίες μου στις εκδόσεις Βακχικόν και το Νέστορα Πουλάκο για την ευκαιρία που μου έδωσαν να μεταφράσω τα βιβλία που περιλαμβάνονται στην παρούσα έκδοση. Μπορεί να ακούγεται ως μια τυπική έκφραση αβρότητας, αλλά δεν είναι. Γιατί κανένα έργο και καμία μετάφραση δεν μπορούν να εκπληρώσουν τον σκοπό τους αν δεν φτάσουν στα χέρια των δικαιωματικών τους κατόχων, που είναι οι αναγνώστες. Μέχρι τότε είναι ανενεργά, αδρανή, είναι έργα σε λήθαργο, και γι’ αυτό όλοι εμείς που μεταφράζουμε λογοτεχνία πρέπει να είμαστε ευγνώμονες προς τους ανθρώπους που αναλαμβάνουν να τους δώσουν την ώθηση που χρειάζονται, ειδικά σε αυτές τις δύσκολες εποχές.

Η μετάφραση κλασικών έργων είναι μια διαδικασία που ξεπερνάει την απλή μεταφορά από τη μία γλώσσα στην άλλη και την απόδοση του περιεχομένου με τρόπο που να ανταποκρίνεται στο πρωτότυπο κείμενο και στις προθέσεις του συγγραφέα: αφορά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο στέκεται κανείς απέναντι στον χρόνο, τη στάση του απέναντι στο παρελθόν, τη ματιά με την οποία κοιτάζει τα ιστορικά γεγονότα. Γιατί ένα κλασικό έργο, ακόμα κι αν δεν είναι ιστορικό από άποψη περιεχομένου, είναι ένα ιστορικό ζήτημα, ιστορικό όχι με την έννοια της αφήγησης αλλά της χρονικής μεταβολής. Τι εννοούμε όμως όταν λέμε κλασικό έργο; Ασφαλώς δεν εννοούμε ένα έργο που έχει πουλήσει χιλιάδες αντίτυπα και το ξέρει όλος ο κόσμος, αλλά ένα έργο που συνδέεται με μια διαφορετική συγκυρία, που έρχεται καταπλακωμένο από το βάρος μιας άλλης εποχής,  από την ανάγκη του να επιβιώσει, να μείνει επίκαιρο, να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις ενός μελλοντικού αναγνωστικού κοινού. Τα κλασικά έργα είναι σαν τους πίνακες ζωγραφικής που είναι φτιαγμένοι κάτω από άλλους πίνακες, και που για να τους δει κανείς θα πρέπει να αφαιρέσει το επιφανειακό έργο, δηλαδή το κάλυμμα του χρόνου. Τέτοια έργα είναι και τα έργα του Μιγέλ ντε Ουναμούνο: είναι πίνακες ζωγραφισμένοι κάτω από άλλους πίνακες, που με τη σειρά τους είναι ζωγραφισμένοι κάτω από άλλους, και ούτω καθ’ εξής. Αυτή η διαδοχική αλληλοεπικάλυψη, αν το δούμε από την πλευρά του συγγραφέα, ή αυτή η διαδικασία διαρκούς αποκάλυψης, ανακάλυψης, αν το δούμε από την πλευρά του αναγνώστη, είναι απολύτως συμβατή με τη λογοτεχνία των αρχών του 20ου αιώνα, βασικός εκπρόσωπος της οποίας είναι ο μεγάλος Ισπανός. Το συγκεκριμένο στοιχείο διατρέχει όλο το έργο αλλά και τη ζωή του Ουναμούνο, στοιχείο που ο ίδιος θεωρούσε απαραίτητο συστατικό αλλαγής και δημιουργικότητας, και βασική προϋπόθεση για την αναζήτηση της αλήθειας. 

Δεν μπορώ παρά να νοιώθω ευτυχής λοιπόν που μπορέσαμε με τις εκδόσεις Βακχικόν να αναδείξουμε δύο από τα πιο χαρακτηριστικά έργα του Μιγέλ ντε Ουναμούνο: το Άγιος Μανουήλ ο μάρτυρας, και την Θεία Τούλα. Τα δύο έργα αποτελούν ορόσημα στη δημιουργική πορεία του συγγραφέα η οποία θα μπορούσε, ίσως κάπως αυθαίρετα, να χωριστεί σε τρεις περιόδους: στην πρώτη περίοδο, που εκτείνεται από το 1902 μέχρι το 1912 και περιλαμβάνει τα πρώιμα έργα του· στη δεύτερη, που ξεκινάει το 1913 με το φιλοσοφικό δοκίμιο Το τραγικό αίσθημα της ζωής και τελειώνει το 1924 με την εξορία στη Φουεντεβεντούρα· και στην τρίτη, από το 1925 μέχρι το τέλος. Η θεία Τούλα, που γράφτηκε το 1921, κι επομένως ανήκει στη δεύτερη περίοδο, πραγματεύεται τη ζωή μιας γυναίκας που αναζητά τη μητρότητα με ανορθόδοξο τρόπο. Είναι έργο βαθύ και απαιτητικό, σχεδόν προκλητικό, που συγκεντρώνει όλα τα χαρακτηριστικά της δεύτερης περιόδου, δηλαδή, βαθιά ψυχική ενδοσκόπηση, υπερβολή, συγκαλυμμένο σαρκασμό, αναψηλάφηση ή μάλλον αμφισβήτηση των ανθρωπίνων σχέσεων, εξύμνηση της ευλάβειας, θρησκευτικής και μη, τάση προς το νεωτερισμό. Τα πειράματα με τη φόρμα στα οποία επιδόθηκε συστηματικά ο Ουναμούνο αυτή την περίοδο οδήγησαν στην επινόηση της νιβόλα, του λογοτεχνικού είδους όπου συγκαταλέγεται η Θεία Τούλα και στο οποίο ο συγγραφέας ουδόλως έμεινε πιστός. Από την άλλη μεριά, το Άγιος Μανουήλ ο Μάρτυρας είναι το τελευταίο του έργο, ως μέρος μιας συλλογής από τέσσερις νουβέλες. Γράφτηκε το 1933 και πραγματεύεται τη ζωή του ιερέα ενός μικρού χωριού ο οποίος βασανίζεται από αμφιβολίες για την πίστη και τη μετά θάνατον ζωή. Ο Άγιος Μανουήλ χαρακτηρίζεται από μια φιλοσοφική αναδίπλωση, κατά την οποία ο Ουναμούνο επιστρέφει στον άνθρωπο ως μέσο εκπλήρωσης κι όχι αθανασίας, επιβεβαιώνει τη ρευστότητα της ζωής και προβάλλει την αξίας της θυσίας με πιο ρεαλιστικό τρόπο. Αυτές οι αλλαγές κρίνονται δικαιολογημένες αν αναλογιστεί κανείς ότι ο Ουναμούνο διένυε ήδη τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Επίσης το έργο αυτό σηματοδοτεί μια επιστροφή στην κλασική φόρμα που, σύμφωνα με τους ειδικούς, φαίνεται να ταιριάζει καλύτερα στον συγγραφέα. 

Σε αυτό το διάστημα των 12 ετών μεταξύ των δύο έργων, ο άνθρωπος Ουναμούνο βιώνει μια σειρά από υπαρξιακές μεταπτώσεις οι οποίες επηρεάζουν σημαντικά την ψυχοσύνθεσή του, και αναπόφευκτα και το έργο του. Είναι η εποχή της δικτατορίας του Ριβέρα, της βαθιάς αμφισβήτησης της ελευθερίας της οποίας ο Ουναμούνο στέκει ως βασικός προασπιστής και θεματοφύλακας, η εποχή της μεγάλης δημοτικότητας αλλά και της τελικής αποκαθήλωσης. Από τη Θεία Τούλα μέχρι τον Άγιο Μανουήλ ο Ουναμούνο αλλάζει, γιατί αλλάζει δραματικά και το περιβάλλον στο οποίο ζει και δημιουργεί, γιατί αλλάζουν τα δεδομένα γύρω του. Είναι λες και ο Μεγάλος Πόλεμος που έχει προηγηθεί να τον επηρέασε περισσότερο ως ανάμνηση, ως ιστορικό γεγονός, ως απόηχος ενός συμβάντος που οι επιπτώσεις του φαίνονται πολύ αργότερα. Γιατί ο Ουναμούνο ενδιαφερόταν ουσιαστικά, κι όχι στα λόγια, για τις συνέπειες των γεγονότων, για την καταχνιά, για να χρησιμοποιήσουμε τον τίτλο ενός βιβλίου του, που θα έριχναν τα γεγονότα πάνω στις επόμενες γενιές. Καταλάβαινε ότι δεν μπορεί να υπάρξει μέλλον χωρίς παρόν, κι ότι η εποχή στην οποία ζούσε, οι άνθρωποι που την ενσάρκωναν και οι αποφάσεις τους θα ήταν καθοριστικές για την εξέλιξη της ανθρωπότητας. Αυτό το βάρος το ένιωθε καθημερινά στους ώμους του, πάνω στο περίφημο μπλε σακάκι, και τον έκανε ακόμα πιο ευάλωτο, οδηγώντας τον σε αδιέξοδα από τα οποία ποτέ δεν κατάφερε να απεγκλωβιστεί.

Τα έργα που περιλαμβάνονται στην παρούσα έκδοση μπορεί να φαίνονται εκ πρώτης όψεως διαφορετικά, κυρίως από πλευρά θεματικής, ωστόσο έχουν αρκετές ομοιότητες. Αυτός είναι κι ένας από τους λόγος που επιλέχτηκαν να αποτελέσουν μια κοινή έκδοση. Η βασική τους ομοιότητα είναι ότι και τα δύο διακατέχονται από έντονο προβληματισμό για τη φύση του ανθρώπου και για τα καθημερινά της όρια. Οι ήρωες βασανίζονται από κάθε μορφής περιέργεια, πνευματική, θρησκευτική, συναισθηματική, ερωτική, κυρίως στην περίπτωση της Τούλας, αναρωτιούνται διαρκώς τι γίνεται μέσα τους, γύρω τους. Αυτή η περιέργεια καταλήγει σε μια αδιάκοπη τυραννία, αφόρητη σε μεγάλο βαθμό αλλά και ταυτόχρονα λυτρωτική, αφού στο τέλος οδηγεί στη μετάνοια. Διακαής πόθος του δον Μανουήλ και της Τούλας είναι να αλλάξουν, να γίνουν διαφορετικοί από αυτό που είναι, να ξυπνήσουν μια μέρα και να έχουν καινούργιο πρόσωπο. Ο Ουναμούνο ασχολήθηκε διεξοδικά στο έργο του με αυτή την λανθάνουσα τάση του ανθρώπου να  απομακρυνθεί από τον εαυτό του, να μεταμορφωθεί, ένα φαινόμενο που ο ίδιος ονόμασε el quierer ser, δηλαδή, η επιθυμία να γίνω.

Μια άλλη ομοιότητα αφορά την ανάδειξη των δευτερευόντων ηρώων της καθημερινότητας σε πρωταγωνιστές. Ο Ουναμούνο ήταν πάντα αντίθετος σε οτιδήποτε παγιωμένο, είτε αυτό αφορούσε έθιμα και συμβάσεις είτε τη δομή της κοινωνίας. Η Τούλα του Ουναμούνο δεν είναι το άβουλο μέσο αναπαραγωγής που ζει στην αφάνεια στη συντηρητική Ισπανία της εποχής αλλά μια γυναίκα χειραφετημένη, δυναμική, τρομακτικά δυναμική, σαφώς ανώτερη από τον άντρα, μια γυναίκα που κρατάει τη δύναμη στα χέρια της και μπορεί να καταστρέψει αν το θελήσει ό,τι θεωρεί εκείνη ότι πρέπει να καταστραφεί. Κάτι ανάλογο ισχύει και για τον δον Μανουήλ, έναν «μητριαρχικό άντρα», όπως τον χαρακτηρίζει o Ουναμούνο μέσω της Άνχελα Καρμπαγίνο, της αφηγήτριας, έναν φιλήσυχο ιερέα ο οποίος ορίζει με πρωτοφανή ισχύ τις τύχες ενός ολόκληρου χωριού, τόσο εν ζωή όσο και μετά θάνατον. Το μήνυμα του Ουναμούνο είναι σαφές: ο κάθε άνθρωπος έχει την αξία του, και μην υποτιμάτε ποτέ τη δύναμη της ψυχής του. Είναι ένα μήνυμα που εκείνη την εποχή σαφώς και δεν ήταν δυνατόν να εισακουστεί, αλλά που στις μέρες μας οφείλει να φτάσει στα αυτιά μας.

Ο αβέβαιος άνθρωπος, ο άνθρωπος που δεν ξέρει αλλά θέλει να μάθει, είναι ένα θέμα που διατρέχει από κοινού τα δύο έργα. Ο Ουναμούνο βίωσε την αβεβαιότητα σε όλο της το φάσμα, τόσο σε προσωπικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Η χώρα του, μέχρι πρότινος κραταιά δύναμη, αντιμετώπιζε μια πρωτόγνωρη παρακμή, ηθική, κοινωνική και πολιτική, η οποία αντικατοπτρίστηκε και στην πολιτιστική ζωή του τόπου, πυροδοτώντας τον σκεπτικισμό και την οπισθοδρόμηση. Η αβεβαιότητα του δον Μανουήλ και της θείας Τούλας είναι η αβεβαιότητα του Ουναμούνο σ’ έναν κόσμο που είναι τυφλός, βουβός, που δεν μπορεί να προβλέψει το αύριο ούτε να αποσχιστεί από το χθες. Όμως ο Ουναμούνο δεν χρησιμοποιεί την αβεβαιότητα ως πρόφαση και αίτιο αδυναμίας, αλλά τη μετατρέπει σε εφαλτήριο για αφύπνιση: ο δον Μανουήλ γνωρίζει τον εαυτό του και τον προσφέρει θυσία στον κόσμο, και η Τούλα δημιουργεί τις συνθήκες εκείνες που την κάνουν να αισθάνεται ολοκληρωμένη. Είναι ένα δείγμα της απαράμιλλης ικανότητας του συγγραφέα να προσεγγίζει εποικοδομητικά το τραγικό αίσθημα της ζωής, όσο τραγικό κι αν είναι. 

Από μεταφραστικής πλευράς, ο Ουναμούνο μεταφράζεται δύσκολα αλλά προσφέρει τη δυνατότητα στο μεταφραστή να ανακατέψει τα γλωσσικά του εργαλεία μετατρέποντας την όλη διαδικασία σε διασκέδαση. Βιβλικά χωρία από τη μία (Άγιος Μανουήλ), λογοπαίγνια και μεταφορές από την άλλη (Θεία Τούλα), καθιστούν τη μετάφραση μια ακροβασία που φαντάζει ατελείωτη και χωρίς όρια. Αυτό που μένει στο τέλος είναι μια ευχάριστη ανησυχία κι ένας προβληματισμός για το αν ο απαιτητικός συγγραφέας θα ήταν ικανοποιημένος με το αποτέλεσμα. 

Εν κατακλείδι, η λογοτεχνία του Ουναμούνο προσφέρει την ευκαιρία για καταβύθιση στα έγκατα του ανθρώπου μέσω της αναψηλάφησης μιας ολόκληρης εποχής. Μιας εποχής που από λογοτεχνικής πλευράς σηματοδοτεί το πέρασμα από το κλασικό στο μοντέρνο. Ο Ουναμούνο παραμένει διαχρονικός γιατί συνεχίζει να εκφράζει με ειλικρινή τρόπο την τραγωδία του καθημερινού ανθρώπου, του ανθρώπου που αναζητά την αλήθεια, θυσιάζεται και πολεμά. Ο ίδιος χρησιμοποιεί μια μεταφορά για να απεικονίσει αυτή την τραγωδία: τη βροχή που πέφτει στη λίμνη. Τη ματαιότητα απέναντι στην απεραντοσύνη, την απώλεια απέναντι στην επιβίωση. Αυτό που μας λέει τελικά ο Ουναμούνο είναι ότι το πώς θα ζήσουμε εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πυκνότητα της βροχής και την καθαρότητα της λίμνης. 

*Ο Τάσος Ψάρρης, μεταφραστής της έκδοσης, διάβασε το παραπάνω κείμενο στην παρουσίαση του βιβλίου στο Ινστιτούτο Θερβάντες (13-10-14).

4 Δεκ 2014

Συνέντευξη του Ντενί Εμορίν



Συνέντευξη στον Νέστορα Πουλάκο

Ο Ντενί Εμορίν γεννήθηκε το 1956, κοντά στο Παρίσι. Σπούδασε Γαλλική Φιλολογία στη Σορβόννη (Παρίσι IV). Έχει συναισθηματική σχέση με τα αγγλικά, καθώς η μητέρα του ήταν καθηγήτρια αγγλικών, και έχει μια μακρινή ρωσική καταγωγή από την πλευρά του πατέρα του. Η αναζήτηση της ταυτότητας, το ζήτημα του σωσία και το πέρασμα του χρόνου είναι τα αγαπημένα του θέματα, ενώ τον συναρπάζει η Ανατολική Ευρώπη.

Είναι ποιητής, δοκιμιογράφος, μυθιστοριογράφος και δραματουργός. Έργα του έχουν μεταφραστεί σε δώδεκα γλώσσες. Θεατρικά του έχουν ανέβει στη Γαλλία, τον Καναδά (Κεμπέκ) και τη Ρωσία. Κάποια απ’ τα βιβλία του μεταφράστηκαν και εκδόθηκαν στις Η.Π.Α. Είναι αρχισυντάκτης του ρουμάνικου περιοδικού Cronica (Iasi). Συνεργάζεται τακτικά με το λογοτεχνικό περιοδικό Les Cahiers du Sens. Διευθύνει δύο ποιητικές σειρές στις Editions du Cygne. Το 2004, τιμήθηκε με το Α’ Βραβείο Γαλλικής Ποίησης στον Διεθνή Διαγωνισμό Feile Filiochta. Η Ακαδημία Var του απένειμε το Βραβείο Ποίησης του 2009. 

Έχουν μεταφραστεί και δημοσιευθεί ποιήματα και θεατρικά του στα ελληνικά περιοδικά Εμβόλιμον, Ένεκεν και Σοδειά. Τον Απρίλιο του 2014 κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις Vakxikon.gr τα θεατρικά του έργα Στην αποβάθρα/Μετά τη μάχη.

Έχει εκδώσει δώδεκα ποιητικές συλλογές από το 1982, έξι συλλογές διηγημάτων από το 1993, τέσσερα μυθιστορήματα από το 1989, έξι θεατρικά έργα από το 2002, και έχει συμμετάσχει σε δεκάδες ανθολογίες και συγκεντρωτικές συλλογές.

Μιλήστε μας για το τελευταίο σας βιβλίο...

Το τελευταίο μου βιβλίο εκδόθηκε στη Ρουμανία από τις εκδόσεις Αrs Longa (http://www.arslonga.ro/index.html). Περιέχει τρεις μικρές ιστορίες που λαμβάνουν χώρα στη Βενετία, και τιτλοφορείται Η βενετσιάνικη τριλογία. Το βιβλίο είναι δίγλωσσο, στα γαλλικά και στα ρουμανικά. Περιγράφει τέσσερις χαρακτήρες που τρελαίνονται στη Βενετία. Δύσκολο να εξηγηθεί γιατί. Σίγουρα πρέπει να διαβάσετε το βιβλίο για να κατανοηθεί όλη η πλοκή. Για μένα είναι σημαντικό να κρατώ το μυστήριο ακόμα και κατά την ανάγνωση του βιβλίου.

Πως αναζητάτε την έμπνευση μες στα χρόνια της γενικευμένης ευρωπαϊκής κρίσης;

Δεν αναζητώ την έμπνευση μου στα χρόνια της κρίσης, καθόλου. Το γράψιμο για μένα είναι ένας τρόπος αξιοποίησης του χρόνου κατά την αδιάκοπτη «πτήση» του. Θέματα που επανεμφανίζονται στο γράψιμο μου είναι η χαμένη ή κλονισμένη ανθρώπινη ταυτότητα και η μυθική Βενετία - ένα μέρος που πραγματικά με γοητεύει- και τελευταία αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, οι παρανοήσεις μεταξύ ανθρώπων που χρησιμοποιούν τις ίδιες λέξεις, την ίδια γλώσσα. Επίσης έχω μεγάλο ενδιαφέρον για την Ανατολική Ευρώπη, διότι ο πατέρας μου έχει Ρώσικες καταβολές.

Ποια είναι η σχέση σας με τη λογοτεχνία;

Πρόκειται για μια αγαπημένη σχέση από τα νιάτα μου. Πάντα υπήρχαν πολλά βιβλία στο σπίτι κι οι γονείς μου, μου έδωσαν την ελευθερία να διαβάζω ό,τι ήθελα, χωρίς καμία λογοκρισία. Μάλλον έτσι εξηγείται το γεγονός ότι άρχισα να γράφω από πολύ νέος. Ήμουν 7 ετών όταν έγραψα το πρώτο μου κείμενο, Η νεράιδα του βιβλίου. Ήθελα πάνω απ’ όλα να γίνω συγγραφέας. Επίσης ήμουν φανατικός αναγνώστης και συνεχίζω να είμαι.

Μπορεί ένα καλό βιβλίο να «σώσει» την ψυχή μας;

Υποθέτω πως ναι. Το διάβασμα κι η αγάπη για ένα καλό βιβλίο είναι ένα είδος μυστικιστικής πράξης, ένα είδος πίστεως, κάτι σαν ένα καλό ναρκωτικό. Είναι δύσκολο να βρω λέξεις που προσδιορίζουν το συναίσθημα όταν είσαι κάτω από την συγκεκριμένη επίδραση. Νομίζω ξεφεύγει από την λογική σκέψη. Τίποτε περισσότερο, τίποτε λιγότερο.

Τα επόμενα σχέδιά σας;

Καταρχήν και πάνω απ’ όλα η συγγραφή αυτή καθ’ αυτή. Τίποτε άλλο. Συγκεκριμένα ετοιμάζω μια ποιητική συλλογή με τον τίτλο Οι ψαλμοί του ψευδούς, κι ίσως ένα ακόμη καινούριο έργο, ποιος ξέρει; Επίσης σχεδιάζω να πάω στην Έκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης, μαζί με τους Ρουμάνους εκδότες μου από την Ars Longa, Bradusa και Christian Tomas. Είμαι ενθουσιασμένος με αυτό το σχέδιο. Μετά ίσως ένα ταξίδι στο Val David, μια περιοχή για συγγραφείς στο Κεμπέκ του Καναδά το οποίο μου υπέδειξε η φίλη ποιήτρια Φλάβια Κοσμά.  Και  πολλά άλλα που δεν θυμάμαι αυτή την στιγμή. Η πόρτα είναι διάπλατα ανοιχτή και μόνο αυτήν σκέφτομαι για τα επόμενα χρόνια. Δεν είναι σπουδαίο να νιώθεις έτσι;

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο ενημερωτικό πόρταλ tvxs.gr (23-11-14).