27 Φεβ 2015

Μισός αιώνας από τις απελάσεις


Μια ξεχωριστή εκδήλωση μνήμης θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2015, στις 6 το απόγευμα, στη μεγάλη αίθουσα τελετών του Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός» (Πλατεία Αγίου Γεωργίου Καρύτση, στο κέντρο της Αθήνας) με ελεύθερη είσοδο.

Την εκδήλωση συνδιοργανώνουν η μηνιαία εφημερίδα των Κωνσταντινουπολιτών «Ο Πολίτης» που εκδίδεται ανελλιπώς από τον Ιούνιο του 1967 επί 48 συναπτά έτη και 13 πρωτοβάθμια Σωματεία και Σύλλογοι Κωνσταντινουπολιτών Αδελφότητα Μεγάλου Ρεύματος Βοσπόρου «Ο Ταξιάρχης», Εστία Κωνσταντινουπόλεως, Μορφωτικός Σύνδεσμος Χάλκης «Ο Άγιος Νικόλαος», Νέος Κύκλος Κωνσταντινουπολιτών, Πολιτιστικός, Μορφωτικός, Φιλανθρωπικός και Φιλαθλητικός Σύνδεσμος «Γαλατά» Κωνσταντινουπόλεως, Σύλλογος Ζαππίδων, Σύλλογος Κωνσταντινουπολιτών, Σύνδεσμος Ελλήνων Βετεράνων Αθλητών Στίβου Κωνσταντινουπόλεως (Σ.Ε.Β.Α.Σ.Κ.), Σύνδεσμος Ιωακειμειάδων, Σύνδεσμος Κεντρικιάδων, Σύνδεσμος Μεγαλοσχολιτών, Σύνδεσμος των εν Ελλάδι Ζωγραφειωτών και Σωματείο Ελλήνων Υπηκόων Απελαθέντων εκ Τουρκίας με στόχο να θυμηθούν οι παλαιότεροι και να μάθουν οι νεότεροι τα γεγονότα του βίαιου ξεριζωμού του Ελληνισμού της Κωνσταντινούπολης με τις απελάσεις του 1964.

Το πρόγραμμα της εκδήλωσης έχει ως εξής:
6.00 Καλωσόρισμα από την εκδότρια της εφημερίδας «Ο Πολίτης» Πηνελόπη Τσουκάτου.
6:05 Χαιρετισμοί εκ μέρους των συνδιοργανωτών. Συντονίζει η Δρ. Ελίζα Φερεκύδου.
6:10 «Ο αντίκτυπος των απελάσεων στην Ελληνορθόδοξη κοινότητα των Κωνσταντινουπολιτών» με ομιλητή τον Παντελή (Λάκη) Βίγκα, τ. εκπρόσωπο των μειονοτήτων στην τουρκική Γενική Διεύθυνση Βακουφίων.
6:25 Η ηθοποιός Μαίρη Ραζή διαβάζει απόσπασμα από το βιβλίο του Χαράλαμπου Βάιου «Μνήμη της άλλης όχθης»
6:35 Προβολή του ντοκιμαντέρ «50 χρόνια από τις απελάσεις».
Παραγωγή: Σωματείο Απελαθέντων Ελλήνων Υπηκόων εκ Τουρκίας,
Αφήγηση: Μάνια Ζούση,
Σενάριο: Λεωνίδας Κουμάκης,
Σκηνοθετική επιμέλεια: Γιώργος Κουρμούζας.
7:05 Τέλος εκδήλωσης μνήμης

Παρακολουθήστε τη συγκινητική αυτή εκδήλωση, με ελεύθερη είσοδο, για να θυμηθείτε ή να μάθετε με αυθεντικό τρόπο κρίσιμες και καθοριστικές σελίδες της πρόσφατης ιστορίας του πολίτικου Ελληνισμού.

Xειμερία Νάρκη




Του Νέστορα Πουλάκου

Εξ αρχής το άκουσμα ενός θεατρικού σκηνικού, με έντονους και πολλούς διαλόγους, με αμέτρητα close-up, τοποθετημένο στην ενδοχώρα της Τουρκίας, μες στη βαρυχειμωνιά, με αυτήν την έντονη ανατολίτικη προφορά και διάλεκτο, διάρκειας 3,5 ωρών, δεν ενθουσιάζει, δεν ελκύει. Να που όμως αυτή η πιο ολοκληρωμένη δημιουργία του κορυφαίου Τούρκου σκηνοθέτη Νουρί Μπιλγκέ Τσεϋλάν, του γείτονα «Αγγελόπουλου» με άλλα λόγια ώστε να καταλάβετε -που από την εποχή του εντελώς διαφορετικού Γιλμάζ Γκιουνέι (πολιτικοποιημένος αυτός, με έντονη ακτιβιστική «πένα») έχει να εμφανίσει μεγάλο auteur η Τουρκία- «σπάει» τα ταμεία στη χώρα μας και έχει φτάσει στο πρώτο 10ήμερο προβολών της στην Αθήνα να την έχουν δει περισσότεροι από 7 χιλιάδες φανατικοί σινεφίλ της πόλης. Ο Τσεϋλάν, περισσότερο γνωστός με τις ταινίες του «Τρεις πίθηκοι», «Κλίματα αγάπης» και «Κάποτε στην Ανατολία», υπηρετεί το σινεμά του δημιουργού και ως ακραιφνής διανοούμενος συνθέτει φιλμικά δοκίμια για τον άνθρωπο και την ψυχή του. Έτσι κι εδώ: έχοντας ως βάση τρία κείμενα του Τσέχοφ και με εντελώς ιψενικές προδιαγραφές, ο Τσεϋλάν επιλέγει για ήρωα του έναν διάττοντα αστέρα του τουρκικού θεάτρου, ο οποίος πλέον έχει αποσυρθεί στην πατρική του γη, στην Καππαδοκία, μαζί με την νεαρή και γοητευτική σύζυγό του και την χωρισμένη αδελφή του. Εκεί, διαχειρίζεται το ξενοδοχείο της περιοχής όπως και την περιουσία που έχει κληρονομήσει από τον πατέρα του, μαζεύοντας νοίκια και χρωστούμενα από το παρελθόν. Κάτι σαν «προύχοντας» της περιοχής, για να σπάσει την πλήξη του γράφει με αργούς ρυθμούς ένα βιβλίο που έχει κατά νου χρόνια τώρα, ενώ διατηρεί μια εβδομαδιαία στήλη στην τοπική εφημερίδα που συνήθως προκαλεί αντιδράσεις για την αφ’ υψηλού αντιμετώπιση των πραγμάτων του τόπου. Ο Τούρκος σκηνοθέτης κινείται σε δυο επίπεδα στην ιστορία του: από τη μια μεριά τονίζει την αντίθεση της πλήξης των πλούσιων ενοίκων του ξενοδοχείου και την αγωνία για βιοπορισμό των φτωχών κατοίκων της περιοχής, οι οποίοι επίσης τους χρωστάνε και χρήματα κι όχι μόνο. Από την άλλη μεριά «δουλεύει» τις αντιθέσεις των ενοίκων μεταξύ τους, αναδεικνύοντας τη σαθρότητα της ύπαρξης όταν το βιοποριστικό ζήτημα έχει λυθεί και τα ημίμετρα δεν ικανοποιούν τον άνθρωπο αυτόν. Αργά και σταδιακά, με ανατροπές και εξάρσεις, αλλά εντελώς θεατρικά, τα κομμάτια αυτού του ανθρώπινου παζλ στην απόκοσμη Ανατολία της Τουρκία κορυφώνεται με ταπεινώσεις, εγωισμούς αλλά και συνειδητοποιήσεις που διεγείρουν και απογειώνουν. Όταν βγήκα από το σινεμά του Άστυ, στις 12.30 το βράδυ της Κυριακής, μια ασφυκτικά γεμάτη αίθουσα -χωρίς καμία αποχώρηση στη διάρκεια της ταινίας- περπατούσε ήσυχη στην πλατεία Κοραή και σκεφτόταν όσα είχε δει. Αυτή είναι η δύναμη και το κέρδος του κινηματογράφου τέχνης. Τέλος, σημειώνω ότι η ταινία κέρδισε το Χρυσό Φοίνικα Καλύτερης Ταινίας και το Βραβείο της FIPRESCI (Διεθνής Ομοσπονδία Κριτικών Κινηματογράφου) στο περυσινό Φεστιβάλ Καννών.

*Η στήλη Στοπ Καρέ δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα ΤΟ ΧΩΝΙ (22-2-2015).

26 Φεβ 2015

Συνέντευξη της Μαρίας Κατσοπούλου


Στον Νέστορα Πουλάκο

Το «ΑΝΙΜΑ» είναι το τρίτο ποιητικό βιβλίο της Μαρίας Κατσοπούλου, το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Vakxikon.gr (2014). «Για μένα, η Anima είναι το κλείσιμο ενός κύκλου και η αρχή ενός άλλου, μέσα στην σπειροειδή τροχιά που ακολουθεί η Ψυχή στο αέναο ταξίδι της προς το Φως. Ευχαριστώ όλες τις ψυχές που συνέβαλαν με τον τρόπο τους στη δημιουργία αυτού του βιβλίου, τόσο σε πρακτικό, όσο και σε πνευματικό επίπεδο, κι εύχομαι υγεία, αφθονία, ειρήνη κι αγάπη σε όλους» αναφέρει η Μαρία Κατσοπούλου.
«Ύστερα από αρκετό καιρό ποιητικής και μη περιπλάνησης, έφτασε η στιγμή για την λογοτεχνική μου πένα να ανέβει ένα σκαλί πιο πάνω. Η παρούσα ποιητική συλλογή αποτελεί την μετάβασή μου, αν θέλετε, από την Ύλη στο Πνεύμα. Μελετώντας και βιώνοντας τις αλχημικές και μυητικές διαδικασίες της Ψυχής μου, πάντοτε με την βοήθεια και την καθοδήγηση των Αγγέλων και των Δασκάλων μου, πήρα την απόφαση να ακολουθήσω το μονοπάτι προς την Πέμπτη Διάσταση, και να μετουσιώσω την αντίληψη αυτή, μέσω της γραφής, στον υλικό κόσμο».

Μιλήστε μας για το τελευταίο σας βιβλίο... 
Η «ΑΝΙΜΑ» αποτελεί το κλείσιμο ενός κύκλου και την αρχή ενός άλλου. Είναι ένα πολύ ιδιαίτερο βιβλίο, καθώς ουσιαστικά δεν είναι ποίηση σύμφωνα με τα στερεοτυπικά λογοτεχνικά δεδομένα, μα αυτό που μάλλον θα έλεγε κανείς εσωτερισμός σε ποιητικό λόγο.

Πως αναζητάτε την έμπνευση μες στα χρόνια της κρίσης;
Η έμπνευση με βρίσκει γύρω μου και μέσα μου.

Ποια είναι η σχέση σας με τη λογοτεχνία; 
Δούναι και λαβείν.

Μπορεί ένα καλό βιβλίο να «σώσει» την ψυχή μας; 
Ασφαλώς και μπορεί, αρκεί να μπορεί κανείς να διαβάζει πίσω από τις λέξεις.

Τα επόμενα σχέδιά σας; 
Τα σχέδιά μου αναφορικά με τη συγγραφή βρίσκονται προς το παρόν υπό επεξεργασία. Ωστόσο, μπορώ να πω με σιγουριά πως θα αποτελεί ένα διαφορετικό είδος γραφής.

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο ενημερωτικό πόρταλ www.vakxikon.gr (24-2-2015).

25 Φεβ 2015

20 Φεβ 2015

Συνέντευξη του Γιώργου Μπλάνα


Συνέντευξη στον Νέστορα Πουλάκο

Ο βραβευμένoς ποιητής και μεταφραστής Γιώργος Μπλάνας έγραψε ένα επίκαιρο δοκίμιο για την τρομοκρατία διαμέσου των αιώνων, το οποίο κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Vakxikon.gr με τίτλο «Παγκόσμια Ιστορία της Τρομοκρατίας». Το μικρό αυτό βιβλίο δεν έχει καμία σχέση ούτε με την επιστήμη ούτε με την επιστημονική μελέτη της τρομοκρατίας.
 
Ο συγγραφέας ισχυρίζεται πως: Τρομοκρατία είναι αυτό που κάνουν οι άνθρωποι στους ανθρώπους επειδή είναι άνθρωποι. Δηλαδή, επιμένει να μην τρομοκρατείται από τη λογική της λογικής και συγκροτημένης ανάλυσης του ζητήματος, πιστεύοντας ακράδαντα πως μόνον έτσι μπορεί να έχει κάποια ελπίδα να ζήσει τη ζωή του (όσο τον αφήσουν οι τρομοκράτες αντιτρομοκράτες)  σαν δική του ζωή.
Διαβάζει, λοιπόν, ορισμένες σημαντικές σελίδες του Best Sheller που ονομάζουμε τρομοκρατία και αφηγείται τι δεν είδε ρητά διατυπωμένο. Δεν ξέρει τι άλλο μπορεί να κάνει ως συγγραφέας για επισημάνει στους συνανθρώπους του πως ο μόνος πραγματικός τρομοκράτης είναι ίσα-ίσα αυτός που τρέχει πάνω-κάτω φωνάζοντας πως  κινδυνεύει από τρομοκράτες. Το βέβαιο είναι πως διαβάζοντας τους τρόμους του ξεχνάει τους τρόμους του κανείς.

Μιλήστε μας για το τελευταίο σας βιβλίο...

Στην «Παγκόσμια Ιστορία της Τρομοκρατίας» προσπαθώ να ανιχνεύσω την παρουσία της τρομοκρατίας στην ανθρώπινη Ιστορία. Δεν ξεκίνησα ωστόσο με «ερευνητική» διάθεση. Το μεγαλύτερο μέρος του «γράφτηκε» καθώς παρακολουθούσα την επικαιρότητα. Πίσω από τους τρομοκράτες και τους κυνηγούς τους, έβλεπα να κινούνται πρόσωπα του παρελθόντος, πρόσωπα που σήμερα μοιάζουν εντελώς ακίνδυνα -λόγω της ιστορικής απόστασης- αλλά τόσο επικίνδυνα στην εποχή τους όσο οι σημερινοί τρομοκράτες για εμάς. Δεν θέλησα να «μελετήσω» την τρομοκρατία. Εκείνο που με ενδιέφερε ήταν να τραβήξω τον αναγνώστη έξω από την δίνη του πανικού, να του δείξω πως η Ιστορία επαναλαμβάνεται, πως τα κίνητρα της τρομοκρατίας βρίσκονται σε αντιλήψεις, μεθόδους, ιδεολογίες, απόψεις και πρακτικές, που θεωρούμε σήμερα εχθρούς της τρομοκρατίας. Γιατί τελικά, όπου υπάρχει οποιουδήποτε είδους ιερότητα, αναπτύσσεται μοιραία το ανίερο, το καταστροφικό. Από αυτό ίσως να μην μπορεί να ξεφύγει ο άνθρωπος, αν δεν αποφασίσει πως είναι ο ίδιος δημιουργός της Ιστορίας του, μόνος σ’ ένα τεράστιο σύμπαν, δίχως άλλο νόημα από αυτό που μπορεί να κατασκευάσει ο ίδιος.

Πως αναζητάτε την έμπνευση μες στα χρόνια της κρίσης;

Όπως την αναζητούσα πάντα, γιατί πάντα υπήρχε κρίση. Η σημερινή κατάσταση ένα μια έξαρση της κρίσης που μαστίζει μόνιμα τους πολιτισμούς, που αμφισβητούν συνεχώς  την κατάστασή τους και θέλουν να την αλλάξουν. Θα μπορούσα να πω πως η έμπνευση είναι μια μορφή κρίσης: τα πράγματα σταματούν να είναι ήσυχα, περιορισμένα στον εαυτό τους, φυσιολογικά, και εξεγείρονται, λένε άλλα πράγματα, ανατρέπουν την εικόνα τους και απαιτούν μιαν άλλη διάταξη του κόσμου.   Έχω, λοιπόν, τα μάτια και τ’ αυτιά μου ανοιχτά, για να μην μου ξεφύγει το επαναστατημένο –μόνιμα επαναστατημένο- βάθος των πραγμάτων. Η έμπνευση βρίσκεται πάντα εκεί και περιμένει όποιον είναι έτοιμος να την δει.

Ποια είναι η σχέση σας με τη λογοτεχνία;

Είναι ασφαλώς το μοναδικό περιβάλλον στο οποίο μπορώ να ζήσω. Κατά κάποιον τρόπο, δεν μπορώ να υπάρξω δίχως να επινοώ τρόπους για να μετατρέψω σε λόγο τα πάντα. Είναι σαν να τα έχω βάλει με την γλώσσα, φωνάζοντας: «Ούτε εγώ ούτε εσύ – κι οι δυο μαζί, νεκροί ή ζωντανοί!» Η εποχή μας δοκιμάζει τις λέξεις με πολύ σκληρό τρόπο. Όχι επειδή διαστρέφει τις σημασίες. Αυτό συνέβαινε πάντα: οι κοινωνικές ομάδες πάντα φτιάχνουν δικές τους γλώσσες και κλείνονται μέσα τους. Το ζήτημα σήμερα είναι πως οι μηχανισμοί κοινωνικού ελέγχου χρειάζονται μια μέθοδο μονοσήμαντης επικοινωνίας. Οι λέξεις δεν πρέπει να έχουν Ιστορία, βάθος και πλάτος. Πρέπει να λένε κάτι πολύ συγκεκριμένο. Ξέρουμε πως η λογοτεχνία ζητάει το αντίθετο. Και είναι τραγικό το γεγονός πως ένα μεγάλο μέρος της σύγχρονης λογοτεχνίας το έχει ξεχάσει.

Μπορεί ένα καλό βιβλίο να «σώσει» την ψυχή μας;

Ασφαλώς – όπως οτιδήποτε άλλο καλό.

Τα επόμενα σχέδιά σας;

Να κάνω τα πάντα και όσο πιο σύντομα γίνεται, γιατί μετά έχω να κάνω τα πάντα.

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο ενημερωτικό portal www.tvxs.gr (18-2-15).

19 Φεβ 2015

«Τα ραδίκια ανάποδα», τώρα και σε βιβλίο!


Toυ Σωτήρη Κακίση
 
«Τα ραδίκια ανάποδα», διαβάζουμε στο id της παράστασης του θεάτρου Eliart, είναι ένα συμπίλημα από δεκατρείς μονολόγους, αυτονόητα κωμικούς, που δίνουν λόγο σε φαινομενικά άσχετους μεταξύ τους χαρακτήρες –έναν ράπερ, έναν στρατηγό, έναν δημόσιο υπάλληλο, έναν μάγειρα, έναν Ρωμαίο συγκλητικό, έναν ηγούμενο, έναν κλέφτη και κάμποσους άλλους. 

Η κοινή συνισταμένη όλων αυτών των τύπων είναι πως έχουν αποδημήσει εις Κύριον και πλέον βλέπουν τα πράγματα από απόσταση και τα ραδίκια, αυτονοήτως, ανάποδα. Ο ίδιος ο Γαλίτης (που έχει γράψει τους μονολόγους) υποδύεται όλους αυτούς τους μακαρίτες, ενώ τη σκηνοθεσία έχει αναλάβει ο Βλαδίμηρος Κυριακίδης». 

«Ο Νομπελίστας Βλάχος του κι ο Υποψήφιος στον Παντελή, ο υπερβατικός Κρητικός του κι ο ανελέητος Στρατηγός, ο Μάγειράς του ο χωρίς φαΐ και ο χρυσοκάνθαρος Αρχιμανδρίτης του, είναι ρόλοι διαυγείς σαν γάργαρο νερό, η κίνησή του, η φωνή του, ο διάχυτα φιλάνθρωπος ψυχισμός του είναι για το σχεδόν κατοχικό δικό μας ’13 άστρα κατάφωτα μες στη λάσπη επικίνδυνου σκοταδιού, που απλώνεται πια πάνω απ’ όλους κι όλα», έγραφε για τον Γαλίτη και τα ραδίκια του στο Andro, τον Οκτώβριο του 2013, ο φίλος του Σωτήρης Κακίσης. 

Ακολουθεί ένας από τους άπαικτους επικήδειους της παράστασης, που επίσης περιλαμβάνεται στο βιβλίο: διαβάστε εδώ.


*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο πολιτιστικό portal www.andro.gr (18-2-15).

18 Φεβ 2015

Pass2Day | 37ο River Party | #119



Pass2Day. O Διονύσης Κούτρας επιμελείται τη μουσική στήλη του vakxikon.blogspot.gr. Kάθε Τετάρτη στο blog γράφει για μουσική. Και το ίδιο βράδυ στο Vakxikon Radio, 10-12, παίζει μουσική και μιλάει γι' αυτήν. 
Eπιμέλεια: Διονύσης Κούτρας 
 
 

Το μεγαλύτερο, ιστορικότερο και μακροβιότερο μουσικό και κατασκηνωτικό φεστιβάλ της Ελλάδας γιορτάζει 37 χρόνια και για πρώτη φορά δίνει την ευκαιρία στους φίλους του να επιλέξουν τα πάντα γύρω από αυτό! Φέτος όλα αλλάζουν! Όλα μπορούν να αλλάξουν! Και αυτό είναι και το μυστικό που αυτήν την χρονιά δεν …θα το πάρει το ποτάμι αλλά θα είναι στο χέρι των δεκάδων χιλιάδων νέων που θα έρθουν από όλη την Ελλάδα στο Νεστόριο. Φέτος το River Party…γίνεται δικό σου! Διάλεξε ΕΣΥ το πρόγραμμα του φεστιβάλ για κάθε ημέρα ξεχωριστά! Επίλεξε ΕΣΥ το πόσες ημέρες θα διαρκέσει! Πρότεινε ΕΣΥ την τιμή του εισιτηρίου! Διάλεξε ΕΣΥ τον αριθμό των stages και τα ονόματα τους! Επίλεξε το είδος και την διάρκεια των live ΕΣΥ! Ονόμασε ΕΣΥ τις πέντε περιοχές κατασκήνωσης με τα ονόματα που σκέφτηκες! Σχεδίασε το δικό σου River Party! Mέχρι τις 28 Φεβρουαρίου, όλοι μπορούν να συμπληρώσουν την ειδική φόρμα ψηφοφορίας που υπάρχει στο riverparty.org/makeityourown με τις παραπάνω επιλογές που θα καθορίσουν και θα διαμορφώσουν το 37ο River Party. Ένας όμως από όλους θα γίνει ο μεγάλος τυχερός που θα πάρει και την παρέα του μαζί για να ζήσουν το μεγαλύτερο φεστιβάλ στην Ελλάδα με όλα τα έξοδα μεταφοράς, διαμονής και διατροφής πληρωμένα! Η μεγαλύτερη επανάσταση γίνεται φέτος στο River Party και δίνει τον έλεγχο πίσω σε ΕΣΕΝΑ!
INFO: River Party | Νεστόριο Καστοριάς. Video: https://www.youtube.com/watch?v=RdlcQbObd8o Φόρμα River Party: www.riverparty.org/makeityourown Διοργάνωση – Παραγωγή: People Entertaiment Group

 

16 Φεβ 2015

Τα ραδίκια ανάποδα


Του Νέστορα Πουλάκου

Ξεκαρδιστικό, έξυπνο, θανατηφόρα χιουμοριστικό, αυτό το θεατρικό του Γιώργου Γαλίτη μας πηγαίνει πίσω στις δεκαετίες φέρνοντάς μας στο νου τον Μπάστερ Κήτον και τον Τσάρλι Τσάπλιν. Θυμόμαστε όμως και τις ρίζες της stand-up κωμωδίας, από την Γερμανία έως τη Νέα Υόρκη, εκεί που δεν αρκούσε απλώς να πει ο κωμικός κάτι έξυπνο αλλά η θεατρικότητα του έπαιζε τουλάχιστον κατά το ήμισυ σημαντικό ρόλο. Είναι η τρίτη χρονιά φέτος, στο θέατρο Eliart και πάλι, που «Τα ραδίκια ανάποδα» του Γιώργου Γαλίτη ξεκαρδίζουν στα γέλια και ψυχαγωγούν μέχρι δακρύων την άλλη, την «ψαγμένη» Αθήνα, όχι γιατί οι 13 αυτοί «μαύροι» μονόλογοι του σπουδαίου αυτού κωμικού δεν είναι εμπορικοί, αλλά γιατί η σύγχρονη θεατρική πραγματικότητα αρέσκεται να προβάλλει μόνο τις ακριβές παραγωγές και τα μεγάλα θεατρικά σανίδια. Εδώ, όμως έχουμε μια ομάδα που «σκοτώνει»: ο Γιώργος Γαλίτης ως συγγραφέας και πρωταγωνιστής «αποτελειώνει» τον θεατή με την κινησιολογία και τους μορφασμούς του, με το «πονηρό» και πολυδιάστατο κείμενό του, με όλους αυτούς τους μονολόγους του, τους 13 και άλλους ακόμη που «άφησε» πίσω του στις περασμένες χρονιές. Ο κομπογιαννίτης χειρουργός, οι gay στρατηγός και μητροπολίτης, ο Κρητικός με τις βεντέτες, ο γέρος ράπερ, ο φυλακόβιος μικρολωποδύτης, ο δημόσιος υπάλληλος, ο σπαγκοραμμένος μάγειρας, ο εγωπαθής βουλευτής, ο διανοούμενος βλάχος και άλλοι. Ο Βλαδίμηρος Κυριακίδης, αυτός ο πλέον σημαντικός ηθοποιός των ημερών μας υπογράφει τη σκηνοθεσία, και «συνδιαλέγεται» ουσιαστικά με τον Γαλίτη πάνω στην κωμικότητα και την «αυθάδεια» του κειμένου, ώστε να βγει όσο πιο παραστατικά γίνεται επί σκηνής. Όπως και αυτή η υπέροχη έκδοση των κειμένων του Γαλίτη, που κυκλοφορεί και ίσια και ανάποδα: είναι «Τα ραδίκια ανάποδα / Τα (ανάποδα) ραδίκια ανάποδα», οι 13 μονόλογοι που παίζονται και οι ακόμη 13 που άλλοι παίχτηκαν και άλλοι έμειναν στο συρτάρι, μαζί με το «πόνους track» μονόλογο της Χλόης Μοιρολόη, το επίμετρο του ποιητή Σωτήρη Κακίση που γράφει τα καλύτερα για αυτή την παράσταση, και τέλος τα 13 σκίτσα –όσοι και οι πρώτοι χαρακτήρες- δια χειρός Γαλίτη. Διότι, όπως φαίνεται, έχεις πολλές αρετές ο πρωταγωνιστής μας. Να σπεύσετε λοιπόν, στο θέατρο Eliart, Κωνσταντινουπόλεως 127 Βοτανικός, κάθε Παρασκευή στις 21.15, Σάββατο 20.15 και Κυριακή 18.15. Εκεί διατίθεται και το βιβλίο. Άπαντα, εισιτήριο και έκδοση, σε χαμηλές, προσιτές τιμές.

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο φύλλο 150 της εβδομαδιαίας εφημερίδας ΤΟ ΧΩΝΙ (15-2-2015).

13 Φεβ 2015

Αμήν / Αμάν


Του Παναγιώτη Χαμπεσή

Θα μπορούσε εύλογα κάποιος να χαρακτηρίσει, ως θεμελιώδεις και ειδοποιές αρχές στην εκπαιδευτική πολιτική ενός κράτους, την προθυμία, τη δυνατότητα και την ευκολία του, στο να συμπλέει με τα μονοπάτια της σύγχρονης διανόησης. Κάτι τέτοιο είναι εφικτό, ανασυγκροτώντας και εκσυγχρονίζοντας, τη μεθοδολογία παραγωγής γνώσης που εκέινο διαθέτει, αξιοποιώντας και προάγοντας τους καρπούς του ανθρώπινου πνεύματος εν γένει. Με τον τρόπο αυτό, μια πολιτεία δύναται να εξελίσσεται και να προοδεύει, οικοδομώντας μια υγειή βάση, αφού έτσι μεριμνά για τα νέα μέλη της, προπαρασκευάζοντάς τα με χρήσιμα εφόδια σκέψης και ικανοτήτων.

Θέτοντας τέτοιους στόχους λοιπόν, αυτονόητη θα θεωρούσε κανείς την καθολική κατανόηση και εφαρμογή από τον κρατικό μηχανισμό, της εδώ και αιώνες πια πολυειπωμένης ανεξιθρησκίας (και κατ' επέκταση αθρησκείας / αθεΐας, ως επιλογή αποχής από το δόγμα), σε βαθμό που τιμά και σέβεται τις ατομικές προτιμήσεις των νοήμονων και ελευθερόβουλων πολιτών του.      Εντούτοις, αντίθετα με αυτή τη λογική, το ελληνικό κράτος, εως και σήμερα, στρέφει προς μια καταναγκαστική υπόδειξη θρησκευτικής ταυτότητας τους πολίτες της από νεαρή κιόλας ηλικία, μιας και πέρα από τα θεσμικά και νομικά κολλήματα-δεσμέυσεις που ενδέχεται να αντιμετωπίσει κάποιος Έλληνας "μη Χ.Ο." , τα σχολέια φροντίζουν να υπαγορεύσουν στη συνείδηση των παιδιών ένα προαποφασισμένο δόγμα, για να τους διαμορφώσει ηθικοπλαστικά, αξιακά και πνευματικά.

Κάπου σε αυτό το σημείο, θα ήταν σημαντικό να επισημάνουμε, ότι το υποτιθέμενο μάθημα που τιτλοφορείται, ως "Θρησκευτικά", κάθε άλλο παρά πνευματικά ιδεώδη και αρετές θρησκειών διδάσκει, αφού η ύλη του περιορίζεται και αφορά αποκλειστικά την κατήχηση γύρω από την Χριστιανορθόδοξη πίστη.

Κατ' ουσίαν, το μοντέλο του εν λόγω μαθήματος, ωθεί δογματικά προς μια τυποποιημένη και παγιωμένη έκφραση πίστης, πατώντας πάνω στην έμφυτη εσωτερική ανάγκη αναζήτησης πνευματικότητας του ατόμου, την οποία αποστειρώνει και την προσανατολήσει στοχευμένα. Εν ολίγοις, καταλήγουμε στο να περιγράφουμε κάτι ισχυρότερο του προσηλυτισμού, αφού αυτό που μόλις περιγράψαμε να συμβαίνει δεξιοτεχνικά, δεν είναι τίποτε λιγότερο απο μια συστηματική και μεθοδευμένη πλύση εγκεφάλου. Κι αυτό ως επιχείρημα ενισχύεται, με το ότι στην πραγματικότητα δεν δίνεται στο "παιδί" περιθώριο να εγκρίνει γνωσιακά την πληροφορία που δέχεται, αξιολογώντας την, με τον όποιο έστω κριτικό μηχανισμό έχει προλάβει να αναπτύξει ανάλογα με την ηλικία του, και σε αντίθετη περίπτωση να την απορρίψει· αλλά του υπαγορεύεται το μήνυμα/πληροφορία ως κάτι δεδομένο (σχολική ύλη), που είναι υποχρεωμένο να δεχτεί και να μάθει μαζί με τις υπόλοιπες γνωσεις του σχολικού προγράμματος.

 Αντιλαμβανόμενος, γνωρίζοντας και κατανοώντας με κάθε λεπτομέρεια, το χρονικό συνεργασίας και συμπαρουσίας Εκκλησίας - Κράτους σε αρκετές περιόδους και περιστάσεις, θα θεωρούσα ως προτιμότερη και αντιπροσωπευτικότερη θέση, την διδασκαλία αυτής της παραδοσιακής σχέσης, μέσα από το μάθημα της Ιστορίας, όπου θα τιμόταν με ισχυρότερη ακρίβεια η όλη διαδρομή της. Παρόλα αυτά, λαμβάνοντας υπόψιν και το κομμάτι του νοήματος των θρησκειών, ως μονοπάτια που επιχειρούν να συμβλάλλουν στο να ανακουφίζουν τις ανησυχίες-αναζητήσεις του ανθρωπινου πνεύματος, δια των πεποιθήσεων που εκπροσωπούν (συσχετιζόμενες με νου, πνεύμα, ψυχή, ηθική)· θα θεωρούσα καταλληλότερη και πιο ταιριαστή τη διδασκαλία και την ενημέρωση σχετικά με αυτές, σε ένα ένθετο μέρος ενός εμπλουτισμένου μαθήματος Φιλοσοφίας, με ρόλο να εξηγεί/ερμηνεύει τα ποικίλα θρησκευτικά ρεύματα, μαζί με τα χαρακτηρίστικά τους. Μέσα από αυτούς τους δύο άξονες στην εκπαίδευση, το έργο και το τι πρεσβεύει ο Χριστιανισμός και η Ορθοδοξία (για τη χώρα μας και ευρύτερα), θα ήταν εφικτό να αναδειχθεί εντός ενός ασφαλούς, πιο ξεκάθαρου και πιο διαλλακτικού πλαισίου· κάτι που συνάδει άλλωστε με τον κύριο στόχο της παιδείας και του πολιτισμού.

 Κλείνοντας, θεωρώ πως ακόμα για περιπτώσεις, που ορισμένοι εκ των μαθητών, κάποια στιγμή, τείνουν προς την κατεύθυνση μιας θρησκείας, θα πρέπει ανεμπόδιστα να μπορούν να μυηθούν περαιτέρω στην όποια πίστη "εξωσχολικά", απευθυνόμενα στην εκκλησία της ενορίας τους (ή στο τζαμί, συναγωγή κτλπ). Στο κάτω κάτω, στόχος του σχολείου είναι να αποτελεί φυτώριο που συγκεράζει και εμφυσά πλούτο γνώσεων, διαθέτοντας μια πολυσυλλεκτική γκάμα ωφέλιμων - χρηστικών δεδομένων, και όχι στερεοτυπικές κατευθυντήριες γραμμές. Μ' έναν τέτοιο πλούτο συγκεκριμένα, θέτονται σκαριά που αποβλέπουν σε ικανές προσωπικότητες και πολίτες, που οι ίδιοι μεταγενέστερα θα ορίσουν την ταυτότητά τους, σε κάθε επίπεδο. Συνεπώς, ας μη συγχέουμε και τελικά μπλέκουμε, ορισμένα στοιχειώδη πράγματα, άξια προσοχής και σεβασμού, όπως ότι· για τους αμιγώς "πιστούς" υπάρχουν τα τοπικά ιερατεία, όχι τα σχολεία... τα σχολεία είναι για "μαθητές", οι οποίοι εν δυνάμει μπορούν σταδιακά και μακροπρόθεσμα, να γίνουν το οτιδήποτε, βάσει κλίσης, έργου και ασφαλώς απόφασης (δικής τους απόφασης). 

12 Φεβ 2015

Ο Γιώργος Γαλίτης και η τέχνη της σάτιρας

 
«ΤΑ ΝΕΑ» συνάντησαν τον Γιώργο Γαλίτη στο θέατρο Eliart όπου ερμηνεύει τον μονόλογο «Τα ραδίκια ανάποδα». Η παράσταση συνεχίζει για τέταρτη χρονιά και περιλαμβάνει δεκατρείς κωμικούς επικήδειους, τους οποίους έχει γράψει ο ίδιος. O κωμικός ηθοποιός και συγγραφέας μιλάει για τους διαφορετικούς ρόλους που αντιστοιχούν σε κάθε επικήδειο (υποδύεται μεταξύ άλλων έναν πολιτικό, μια χήρα εφοπλιστή, έναν μάγειρα, ένα κλέφτη, έναν ράπερ κι έναν ηγούμενο), για τους κωμικούς που τον επηρέασαν αλλά και για τη χρησιμότητα της σάτιρας σε εποχές γενικευμένης κρίσης.

Πληροφορίες: «Τα ραδίκια ανάποδα». Κείμενο, ερμηνεία, σκηνογραφία: Γιώργος Γαλίτης. Σκηνοθεσία: Βλαδίμηρος Κυριακίδης. Διάρκεια 80 λεπτά. Θέατρο Eliart: Κωνσταντινουπόλεως 127, Βοτανικός, τηλ. 210-3477677. «Τα Ραδίκια Ανάποδα» κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Βακχικόν (vakxikon.gr) και σε διπλό βιβλίο.
 
Θοδωρής Σκριβάνος
 
Δείτε εδώ το βίντεο

11 Φεβ 2015

Pass2Day | Βραβεία Grammy 2015 | #118



Pass2Day. O Διονύσης Κούτρας επιμελείται τη μουσική στήλη του vakxikon.blogspot.gr. Kάθε Τετάρτη στο blog γράφει για μουσική. Και το ίδιο βράδυ στο Vakxikon Radio, 10-12, παίζει μουσική και μιλάει γι' αυτήν. 
Eπιμέλεια: Διονύσης Κούτρας


 
Άλλη μία βραδιά γεμάτη γκλίτερ ευτράπελα και πολύ μουσική, διοργανώθηκε την Κυριακή για την 57η απονομή βραβείων Grammy 2015.

Μεγάλος νικητής της βραδιάς ανακυρήχθηκε ο Βρετανός τραγουδιστής Sam Smith με τα βραβεία του καλύτερου ποπ άλμπουμ, καλύτερου πρωτοεμφανιζόμενου και καλύτερου τραγουδιού της χρονιάς με το Stay With Me. Ο καλύτερος δίσκος «πήγε» επίσης στον Sam Smith. Η δικαίωση όμως ήρθε για τον Beck και για την στήλη με την νίκη του για το καλύτερο άλμπουμ της χρονιάς με το Morning Phase. Επιτέλους ένα ροκ άλμπουμ αναδείχθηκε μέσα από τα βραβεία της ποπ και r 'n' b. O Beck πήρε το βραβείο και για το καλύτερο ροκ δίσκο για το ίδιο άλμπουμ. Βραβείο πήρε και ο Jack White για το Lazaretto.

Tην παράσταση έκλεψαν οι AC/DC οι οποίο έπαιξαν δύο τραγούδια με τον ντράμερ Chris Slade που ήταν μέλος τους από το 1989-1994 και επέστρεψε στην μπάντα ,ξεσηκώνοντας όλο το κοινό.


Aναλυτικά τα σημαντικότερα βραβεία:
 
Album of the Year: Beck, "Morning Phase"
Record of the Year: Sam Smith, "Stay With Me (Darkchild Version)"
Song of the Year: Sam Smith, "Stay With Me (Darkchild Version)"
Best Country Album: Miranda Lambert, Platinum
Best R&B Performance: Beyoncé feat. Jay Z, "Drunk In Love"
Best Rock Album: Beck, Morning Phase
Best Pop Vocal Album: Sam Smith, In the Lonely Hour
Best Pop Solo Performance: Pharrell Williams, "Happy (live)"
Best New Artist: Sam Smith
Best Rock Performance: Jack White, Lazaretto
Best Metal Performance: Tenacious D, The Last In Line
Best Rock Song: Paramore, "Ain't It Fun"
Best Alternative Music Album: St. Vincent, St. Vincent
Best Dance Recording: Clean Bandit feat. Jess Lynne, "Rather Be"
Best Dance/Electronic Album: Aphex Twin, Syro
Best Rap Album: Eminem, The Marshall Mathers LP 2
Best Rap Performance: Kendrick Lamar, "i"
Best Rap/Sung Collaboration: Eminem feat. Rihanna, "The Monster"
Best Rap Song: Kendrick Lamar, "i"
Best R&B Song: Beyoncé feat. Jay Z, "Drunk In Love"
Best R&B Album: Toni Braxton & Babyface, Love, Marriage & Divorce
Best Country Song: Glen Campbell, "I'm Not Gonna Miss You"
Best Regional Roots Music: Jo-El Sonnier, The Legacy
Best Reggae Album: Ziggy Marley, Fly Rasta
Best World Music Album: Angelique Kidjo, Eve
Best Compilation Soundtrack for Visual Media: Various Artists, Frozen
Best Score Soundtrack for Visual Media: Alexandre Desplat, composer, The Grand Budapest Hotel
Best Music Video: Pharrell Williams, "Happy" (winner)
Best Bluegrass Album: The Earls of Leicester, The Earls of Leicester 
Best Pop Duo/Group Performance: A Great Big World with Christina Aguilera, "Say Something"
Best Traditional Pop Vocal Album: Tony Bennett & Lady Gaga, Cheek To Cheek
Best Urban Contemporary Album: Pharrell Williams, G I R L
Best Contemporary Instrumental Album: Chris Thile & Edgar Meyer, Bass & Mandolin
Best Blues Album: Johnny Winter, Step Back
Best Americana Album: Roseanne Cash, The River & The Thread 

9 Φεβ 2015

Οι Απέναντι του Σωτήρη Κακίση


"Πρωτα-πρώτα, ανακαλύφθηκε επί ΠΑΣΟΚ η λέξη κλαδική. Είναι κάτι φοβερό. Σαν άτομο εγώ, ψηφίζω το Εσωτερικό. Εδαίτισσα ήμουνα από το '63 που πρωτοψήφισα. Αλλα όπως ειναι τωρα... Εγώ δεν επιτρέπω στον εαυτό μου, ως καλλιτέχνις, να βλέπω συναδέλφους μου που ψηφίζουνε Νέα Δημοκρατία, να μη βρίσκουνε δουλειά αν και ταλαντούχοι άνθρωποι. Δεν επιτρέπω να μη βρίσκονται μέσα στο επάγγελμα, δεν το δέχομαι." 
- λόγια του χθες για το αύριο, απ' τη Μάρθα Βούρτση στην εξαιρετική κ καρασυλλεκτική συλλογή συνεντεύξεων Οι Απέναντι, του Σωτήρη Κακίση (αποκλειστική διάθεση στο βιβλιοπωλείο του Βακχικόν στην Ασκληπιού 17 Αθήνα)

Ιωσήφ Πρωιμάκης

6 Φεβ 2015

Παγκόσμια ιστορίας της τρομοκρατίας», ένα δοκίμιο από το… κλάμα στους θεσμούς


Toυ Κώστα Μαρδά

Μια διαφορετική προσέγγιση στο μεγάλο ζήτημα της εξωθεσμικής βίας αποτελεί το βιβλίο «Παγκόσμια ιστορία της τρομοκρατίας» του Γιώργου Μπλάνα, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις vakxikon.gr. Ο συγγραφέας, με ξεχωριστή θητεία στην ποίηση και τη δοκιμιογραφία, κάνει μια επισκόπηση του τρόμου που ενυπάρχει από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. «Η πρώτη τρομοκρατική ενέργεια στην ζωή κάθε ανθρώπου είναι εκείνο το παρατεταμένο κλάμα, με το οποίο προσπαθεί να εξασφαλίσει την τροφή του». Η τέχνη, η φιλοσοφία, η επιστήμη –επισημαίνει- μπορεί να είναι προσπάθειες των ανθρώπων να εξωραΐσουν τα αιμοβόρα ένστικτά τους, όπως ισχυρίστηκε ο Φρόιντ, αλλά παράλληλα ρίχνονται συχνά με μανία στον αγώνα της εξόντωσης των ανθρώπων από ανθρώπους και αποτελούν στήριγμα των εξουσιών. «Οι άνθρωποι δεν είμαστε παρά προϊόντα των θεσμών μας. Ανάποδα θηρία, άγγελοι σαρκοβόροι. Ο μοναδικός τρόπος να υπάρχουμε είναι οι θεσμοί».
Αναζητώντας τον ορισμό της τρομοκρατίας καταγράφει αυτόν που προέρχεται από την αμερικανική κυβέρνηση: «Προμελετημένη βία με πολιτικά κίνητρα που διαπράττεται εναντίον μη εμπόλεμων στόχων από μη επίσημους εθνικά ή κρυφούς παράγοντες, προκειμένου να επηρεάσουν μια μερίδα πολιτών». Το δε λεξικό της Οξφόρδης προτιμά ένα γενικό ορισμό: «Πολιτική πρακτική που στοχεύει να σπείρει τον τρόμο στους αντιπάλους κάποιας πολιτικής άποψης, χρησιμοποιώντας μεθόδους εκφοβισμού».
Ξεκινώντας από την αρχαία μυθολογία αναφέρεται στον Θησέα ο οποίος έπρεπε να πατάξει την τρομοκρατία που ασκούσε στην Αθήνα η Κρήτη με τον Μινώταυρο, ο οποίος κατασπάραζε Αθηναίους νέους και νέες. Ο μυθικός ήρωας κατάφερε να απαλλάξει τους συμπολίτες του από αυτήν την μορφή τρομοκρατίας, χρησιμοποιώντας λογική ανάλυση, έστω και αν ο μίτος του δόθηκε από μια ερωτευμένη γυναίκα την Αριάδνη.
«Οι μυθικοί άθλοι του Θησέα- λέει ο συγγραφέας- μιλούν καθαρά. Τι λένε; Τρομοκρατία είναι η απρόκλητη βία. Τρομοκρατία είναι η αφαίρεση του δικαιώματος στην ταυτότητα. Τρομοκρατία είναι η ζωώδης καταστροφή της ζωής και της περιουσίας του άλλου. Τρομοκρατία είναι η καταναγκαστική εργασία. Τρομοκρατία είναι η εξαπάτηση. Τρομοκρατία είναι η αναίτια πρόκληση του άλλου. Τρομοκρατία είναι η αφαίρεση του δικαιώματος της διαφορετικότητας. Τρομοκρατία είναι η ομαδοποίηση με στόχο την επιβολή. Τρομοκρατία είναι η συνομωσία. Τρομοκρατία είναι η υποτέλεια. Τρομοκρατία είναι ο θρησκευτικός σκοταδισμός». 

Αφού αναφερθεί στην τρομοκράτηση των ανθρώπων από το Θεό με τον κατακλυσμό του Νώε, χαρακτηρίζει την Παλαιά Διαθήκη «εγχειρίδιο τρομοκρατίας». Τέτοιες αντιστοιχίες εντοπίζει και στην ελληνική μυθολογία με τον Δία να κατακλύζει τη γη με νερά, επειδή θύμωσε με τους ανθρώπους αλλά φρόντισε να σώσει τον Δευκαλίωνα. Ο Ήφαιστος, ο Ερμής, ο Άρης χαρακτηρίζονται κλασικοί εκτελεστές των τιμωριών που επιβάλλει ο Δίας για να παραδειγματιστούν οι θνητοί. Στην περίπτωση του Προμηθέα, ο Ήφαιστος συνοδεύεται από το Κράτος και τη Βία. 

Το δοκίμιο των 97 σελίδων περιλαμβάνει τα κεφάλαια: Ο Όμηρος, ο Καντ και ολίγα περί κοινωνικής ψυχολογίας, Ο Θησέας και τα αρχαία πρόσωπα της τρομοκρατίας, Η τρομοκρατία της αρένας, Η τρομοκρατία της ομάδας, Ο προφήτης τρομοκράτης. Ο Βλάχος πρίγκιπας, οι Έλληνες κομμουνιστές και ο Γουτεμβέργιος. Ο τρομοκρατημένος τρομοκράτης. Η τρομοκρατία των προγόνων. Ο βεζίρης, ο ποιητής και ο «χασικλής». Και το επίμετρο: Η «ασθένεια» του πολέμου. Κράτος και τρέλα.

*Η βιβλιοκριτική δημοσιεύτηκε στο ενημερωτικό portal ΑΠΕ (3-2-15).

5 Φεβ 2015

Παγκόσμια ιστορία της Τρομοκρατίας - Γιώργος Μπλάνας (Vakxikon.gr 2015)

 
"Τα ακόλουθα κείμενα απεύχονται την σύναψη οποιασδήποτε σχέσης με την επιστημονική μελέτη της τρομοκρατίας. Απλά, διαβάζουν ορισμένα ιστορικά περιστατικά, όπωςθα διάβαζαν τις σημαντικότερες σελίδες ενός μυθιστορήματος ή θα παρακολουθούσαν τις σημαντικότερες σκηνές μιας τραγωδίας. Εν τούτοις, ο συγγραφέας ισχυρίζεται πως γνωρίζει τον έναν και μοναδικό λόγο για τον οποίο οι άνθρωποι τρομοκρατούν με τόση επιμονή τους ανθρώπους: διότι είναι άνθρωποι. Φυσικά η παραπάνω θέση δεν είναι δυνατόν να μας προμηθεύσει έναν νομιμόφρονα ορισμό της τρομοκρατίας. Δεν είναι δυνατόν να πούμε: "Τρομοκρατία είναι αυτό που κάνουν οι άνθρωποι στους ανθρώπους επειδή είναι άνθρωποι". Ωστόσο - έστω και χωρίς ορισμό - ο εν λόγω συγγραφεύς θα σκέπτεται με τον δικό του τρόπο σε κάθε περίπτωση. Γνωρίζει πως ο μοναδικός τρόπος για ν'αγαπά κάποιος τους ανθρώπους είναι να τους αντιμετωπιζει σαν μικρά παιδιά. Κραυγάζουν οι άνθρωποι την μοναξιά, την θνητότητα, την απελπισία, την πλάνη τους, εξορισμένοι στην άκρη ενός παράλογου σύμπαντος. Μια στρογγυλή πέτρα όλο κι όλο το βιός μας. Και οι σκέψεις, οι ελπίδες μας, επιθυμίες μας;...Οι σκέψεις μας, οι ελπίδες μας, οι επιθυμίες μας είναι δική μας υπόθεση τελικά. Αν καταφέρουμε να μην τρομοκρατηθούμε, ίσως έχουμε κάποιες ελπίδες να ζήσουμε τη ζωή μας - όσο μας αφήσουν - σαν δική μας ζωή."

Αυτό είναι ένα μεγάλο μέρος από τον πρόλογο ενός δοκιμίου, με τον μεγαλεπήβολο τίτλο «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑΣ» (Εκδ. Βακχικόν, σελ. 97). Συνήθως από ένα βιβλίο που τιτλοφορείται έτσι,  ο αναγνώστης περιμένει να διαβάσει μια ιστορική καταγραφή των «τρομοκρατικών» ενεργειών μέσα στους αιώνες, μια ιστορική διαδρομή δηλαδή, που θα αναλύει και θα επεξηγεί ένα παγκόσμιο φαινόμενο που μπορεί να αλλάζει και να διαμορφώνεται μέσα στους αιώνες, αλλά δεν υποχωρεί ποτέ. Ο συγγραφέας, ποιητής και (ιδιαίτερα έμπειρος και ικανός) μεταφραστής Γιώργος Μπλάνας, όμως, μόνο αυτό δεν είχε στο μυαλό του. Κλείνοντας το μάτι στον Χόρχε Λουίς Μπόρχες και την «Παγκόσμια ιστορία της ατιμίας» του, στο θαυμάσιο δοκίμιό του παραθέτει ορισμένα περιστατικά της ιστορίας και της μυθολογίας για να τονίσει ότι η «τρομοκρατία» δεν είναι κάτι υπερφυσικό ή ανεξήγητο αλλά κάτι που οφείλεται στην ανθρώπινη φύση.
«Θα πρέπει κάποια στιγμή να αποδεχθούμε την αλήθεια: οι άνθρωποι – εμείς και οι άλλοι – δεν είμαστε παρά προϊόντα των θεσμών μας: ανάποδα θηρία, άγγελοι σαρκοβόροι δηλαδή. Ο μοναδικός τρόπος να υπάρχουμε είναι οι θεσμοί. Δεν γνωρίζουμε άλλον τρόπο να είμαστε άνθρωποι. Δεν είμαστε άνθρωποι έξω από τους θεσμούς, αλλά αφηρημένες έννοιες, ευχολόγια τρομαγμένων διανοουμένων. Παλεύουμε για να υπάρξουμε, για να ικανοποιήσουμε τις ανάγκες μας, ανάγκες που δεν γνωρίζουμε ποιες ακριβώς είναι αν δε δοκιμάσουμε τα πάντα, αν δεν δώσουμε στο τυχαίο, στο συμπτωματικό, την ευκαιρία να μας δείξει το μόνιμο, το σταθερό, αυτό που είμαστε προορισμένοι να είμαστε.»
Η τρομοκρατία κατά τον συγγραφέα είναι ένα πολύ συνηθισμένο φαινόμενο, το οποίο κάνειτην εμφάνιση του από την αρχή του ανθρωπίνου είδους, από την εμφάνιση του σκεπτόμενου ανθρώπου. Επισημαίνει ως αρχή της "τρομοκρατίας" στον γραπτό λόγο την Ιλιάδα του Ομήρου και επεκτείνεται σε επόμενο κεφάλαιο όπου αναφέρεται στην περίπτωση του Θησέα την άσκηση της τρομοκρατίας από την πλευρά της εξουσίας και την χρησιμοποίησή της για να εφαρμόσει τους νόμους που θεσπίζει.
Ο Μπλάνας κάνει μια αποσπασματική  ιστορική αναδρομή μέσα απο διάφορα επεισόδια/γεγονότα της ιστορίας για να στηρίξει τη θέση του. Μιλάει για την "τρομοκρατίας της αρένας" (του όχλου), την "τρομοκρατία της ομάδας" (θρησκευτικός φανατισμός), τον Ντράκουλα και τους Βλάχους πρίγκιπες, τον Γουτεμβέργιο και την διάδοση των ιδεών (άρα και της τρομοκρατίας της εξουσίας) μέσω του έντυπου λόγου, τον ξακουστό Λόπε δε Αγκίρε (την "Μάστιγα του Θεού" όπως έμεινε στην ιστορία), και από την Γαλλική Επανάσταση (όπου πρωτοχρησιμοποιήθηκε ο όρος "terrorism") στην τρομοκρατία των φανατικών, τους Ασσασίνους.
Στο δοκίμιο του Μπλάνα τονίζεται ότι η λέξη τρομοκρατία ουσιαστικά χρησιμοποιείται με πολύ γενικούς και σχετικούς όρους, και ότι όπου εμπλέκεται το ιδεολογικό στοιχείο, χάνεται η ουσία του όρου. Τονίζεται δε ότι δεν υπάρχει τρομοκρατία χωρίς να απορρέει από κάποια εξουσία η οποία θέλει να επιβληθεί ενσπείροντας φόβο=τρόμο στους ανθρώπους, προσπαθώντας να εκβιάσει τη βούληση του ατόμου υπό το κράτος του τρόμου. Η εξουσία που "πρέπει" να εξολοθρεύσει το "διαφορετικό", το "ανίερο" για να μπορέσει να επιβιώσει.
Στο βιβλίο περνάει με πολύ υπαινικτικό ύφος και συνοπτικά η ιστορία του ανθρώπου που ουσιαστικά είναι και η ιστορία της "τρομοκρατίας". Το κράτος συστηματοποιεί την βία έχοντας το μονοπώλιο της με σκοπό την προστασία των πολιτών και για να μπορέσει να λειτουργήσει "αρμονικά" η κοινότητα". Ο συγγραφέας αναφέρει, περιπτώσεις της ιστορίας όπου ο "τρομοκράτης" του χθες, μπαίνει στην υπηρεσία της εξουσίας, τονίζοντας την σχετικότητα του όρου και των πραγμάτων.
«Η αλήθεια δεν βρίσκεται ποτέ στο βάθος. Το βάθος βρίσκεται πάντα πάνω-πάνω. Το βάθος είναι ο τρόμος μας μπροστά στην ευκρίνεια της αλήθειας, που συχνά δεν συμφωνεί με τις επιθυμίες μας. Το κρυμμένο νόημα δεν είναι παρά μια προσπάθεια αποφυγής του νοήματος. Τα σύμβολα κενοτάφια ιδεών. Δεν έχουν τίποτα κάτω τους. Οι ιδέες ζουν αλλού και περιμένουν πότε θ’αποφασίσουμε να σταματήσουμε αυτό το παιδαριώδες παιχνίδι της ερμηνείας. Οι μυθικοί άθλοι του Θησέα μιλούν καθαρά. Τι λένε; Τρομοκρατία είναι η απρόκλητη βία. Τρομοκρατία είναι η αφαίρεση του δικαιώματος στην ταυτότητα. Τρομοκρατία είναι η ζωώδης καταστροφή της ζωής και της περιουσίας του άλλου. Τρομοκρατία είναι η καταναγκαστική εργασία. Τρομοκρατία είναι η εξαπάτηση. Τρομοκρατία είναι η αναίτια πρόκληση του άλλου. Τρομοκρατία είναι η αφαίρεση του δικαιώματος της διαφορετικότητας. Τρομοκρατία είναι η ομαδοποίηση με στόχο την επιβολή. Τρομοκρατία είναι η συνομωσία. Τρομοκρατία είναι η υποτέλεια. Τρομοκρατία είναι ο θρησκευτικός σκοταδισμός.»
Η "Παγκόσμια ιστορία της τρομοκρατίας", που κυκλοφόρησε πρώτα σε ψηφιακή μορφή πριν από μερικά χρόνια, μέσα από το site του περιοδικού "Βακχικόν", ενώ έχει μεταφραστεί και στα Αγγλικά,  είναι ένα έξοχο δοκίμιο, ιδιαίτερα σαγηνευτικό και ελκυστικό. Το λογοτεχνικό ύφος του Γ.Μπλάνα είναι ευδιάκριτο και γλαφυρό, κατανοητό και υπαινικτικό, με εξαιρετική οικονομία λόγου, συντελώντας κατ'αυτόν τον τρόπο, στην απόλαυση της ανάγνωσης, που θυμίζει μεγάλους δοκιμιογράφους της παγκόσμιας λογοτεχνίας, ενώ δίνει τροφή για (πολλή) σκέψη και διάλογο.
Ακούστε την συζήτηση που είχα με τον Γιώργο Μπλάνα, συγγραφέα της "Παγκόσμιας ιστορίας της Τρομοκρατίας", στα πλαίσια της εκπομπής Booktalks at Amagi radio. Η εκπομπή μεταδόθηκε στις 24/1/15 και η κουβέντα μας με τον συγγραφέα αρχίζει μετά την πρώτη ώρα. Καλή ακρόαση.
 
*Η βιβλιοκριτική δημοσιεύτηκε από τον blogger-βιβλιοκριτικό Librofilo στο προσωπικό του ιστολόγιο (4-2-15).

Vakxikon, βιβλιοπωλείο και όχι μόνο


Της Ιωάννας Γκομούζα

Οι εραστές της ανάγνωσης θα το ξέρουν ως λογοτεχνικό περιοδικό ενώ οι φίλοι της μουσικής μπορεί να το έχουν συναντήσει στους διαδικτυακούς ραδιοφωνικούς αιθέρες. Να όμως που το Vakxikon.gr, έπειτα από σχεδόν επτά χρόνια ψηφιακής «μετάδοσης», έκανε το πρώτο «αναλογικό» βήμα. Σε μια παραδοσιακή βιβλιοφιλική περαντζάδα στην καρδιά της Αθήνας, στη συμβολή της Ασκληπιού 17 με τη Σόλωνος, ο δημοσιογράφος Νέστορας Πουλάκος και ο φωτογράφος Στράτος Προύσαλης, λανσάρουν ένα παραδοσιακό εντευκτήριο σε ψηφιακή βάση στεγάζοντας σ’ ένα χώρο ανεπιτήδευτο τις εκδόσεις, το περιοδικό και το ραδιοφωνικό σταθμό τους. Αυτή η τριπλέτα θα συνοδεύσει κάθε πέρασμά σου από το στέκι τους. Εκεί λοιπόν που θα τσεκάρεις την εκδοτική σοδειά τους στις μαύρες και πράσινες βιβλιοθήκες, το web radio, το οποίο βρίσκεται εγκατεστημένο στο χώρο, θα σου στέλνει από τα ηχεία για συντροφιά λέξεις και νότες. Κι αν προτιμάς τα ψηφιακά διαβάσματα, στην καρδιά του βιβλιοπωλείου υπάρχει τοποθετημένο ένα tablet, για να μπορείς «ξεφυλλίσεις» όποιο e-book των εκδόσεων σου κάνει κλικ πριν να το αγοράσεις. Εν μέσω εργασιών για την κυκλοφορία του επόμενου τεύχους του 3μηναίου λογοτεχνικού περιοδικού «Βακχικόν» (τα πρώτα 27 τεύχη βρίσκονται στο www.vakxikon.gr ), οι εκδόσεις προσφέρονται σε τιμές εκπτώσεων και η λίστα, αν μη τι άλλο, αποδεικνύεται πολυσυλλεκτική περιλαμβάνοντας κλασικές νουβέλες του σπουδαίου Ισπανού μυθιστοριογράφου Μιγέλ ντε Ουναμούνο, το χιουμοριστικό βιογραφικό λεξικό του Ι.Λ. Γκόρντον «Ποιος ήταν ποιος», την ανθολογία ερωτικής ποίησης «Δύστηνος έγκειμαι πόθω», που έχει επιμεληθεί ο Γιώργος Μπλάνας, το παιδικό παραμύθι «Νηρίς-Νηρίς» της Πελαγίας Μπότση, το διπλό θεατρικό βιβλίο του δημοφιλούς κωμικού Γιώργου Γαλίτη «Τα ραδίκια ανάποδα/Τα (ανάποδα) ραδίκια ανάποδα», αλλά και το stoner μυθιστόρημα «Άλλη μια επιστροφή» του Λιάκου Μπουρνόβα.

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο πολιτιστικό portal www.athinorama.gr (4-2-15)

4 Φεβ 2015

Pass2Day | Τα καλύτερα άλμπουμ για το 2014 | #117

Pass2Day. O Διονύσης Κούτρας επιμελείται τη μουσική στήλη του vakxikon.blogspot.gr. Kάθε Τετάρτη στο blog γράφει για μουσική. Και το ίδιο βράδυ στο Vakxikon Radio, 10-12, παίζει μουσική και μιλάει γι' αυτήν. 

Eπιμέλεια: Διονύσης Κούτρας 
 

Έχοντας συμπληρώσει ένα μήνα του νέου έτους, η στήλη μας παραθέτει τα καλύτερα άλμπουμ για το 2014. Το 2014 χαραχτηρίζεται μουσικά ως ένα έτος γεμάτο με μουσική ενέργεια και άλμπουμ από συγκροτήματα που έχουν αφήσει εποχή. 

10.Morrissey - World Peace Is None Of Your Business 
09.St. Vincent - St. Vincent 
08.Blues pills - Blues Pills 
07.Wovenhand - Refractory Obdurate 
 06.Jack White - Lazaretto 
05.Anathema - Distant Satellites 
04.Leonard Kohen - Popular Problems 
 03.U2 - Songs Of Innocence 
02.Foo Fighters - Sonic Highways 
 01.Black Keys - Turn Blue

2 Φεβ 2015

Συνέντευξη του Λιάκου Μπουρνόβα



Στον Νέστορα Πουλάκο

Κανονικά θα αρκούσε να πούμε ότι «ο Λιάκος Μπουρνόβας είναι ένας από εμάς», αλλά χάρη στο εκδοτικό εθιμοτυπικό ας αναφέρουμε και ελάχιστες βιογραφικές λεπτομέρειες: 

Γεννήθηκε το 1977 στην Αθήνα, έχει επτανήσια καταγωγή και συνήθως καλή διάθεση. Βίωσε τα μαθητικά του χρόνια διαμέσου εποικοδομητικών καταλήψεων, τίμησε το ελληνικό στράτευμα υπηρετώντας το για 8 ατελείωτες ημέρες και κατόπιν τούτου αφοσιώθηκε με θέρμη στις ακαδημαϊκές του σπουδές, αποφοιτώντας από την «Ανωτάτη Σχολή Ποινικών Εφαρμοσμένων Τεχνών», με μεταπτυχιακή ειδίκευση στην «Αριστοκρατική Αλητεία» και τον «Σύγχρονο Υπαρξιακό Τεντιμποϊσμό».

Ταξιδεύει ανά τον κόσμο, συχνάζει σε ομιχλώδη καφενεία, καταγράφει τις παράνομες ιστορίες του κολασμένου Boy, προπονείται εντατικά στο Subbuteo, συλλέγει μανιωδώς Ηot Wheels αμαξάκια, εκτελεί χρέη πατέρα, πολυλογεί στο διαδικτυακό ραδιόφωνο και γενικότερα επιβιώνει στην υπόγεια πραγματικότητα που τον περιβάλλει, σαν γνήσιος χαμαιλέοντας της ζωής.

Μας το ξεκαθάρισε: Ανήκω στο αφάν γκατέ του Τίποτα, στους εκπροσώπους του Όλα!

Tελευταία κυκλοφόρησε το 1ο μέρος του μυθιστορήματός του «Άλλη μια επιστροφή – Ταξίδι στο Λουγκάνο» από τις εκδόσεις Vakxikon.gr. Το 2010 κυκλοφόρησε η νουβέλα «Κράτα το στόμα σου κλειστό» από τις εκδόσεις Φιλιππότη.

Μιλήστε μας για το τελευταίο σας βιβλίο...

Οι περιπέτειες του Boy, ξεκίνησαν να εκδίδονται το 2010. Το «Άλλη μια επιστροφή – Ταξίδι στο Λουγκάνο», είναι η συνέχεια του προηγούμενού μου μυθιστορήματος «Κράτα το στόμα σου κλειστό», μια τριλογία που θα ολοκληρωθεί προς τα τέλη του τρέχοντος έτους με την έκδοση του τρίτου και τελευταίου βιβλίου αυτής της σειράς. Κάθε παράνομη πράξη εμπεριέχει μορφές επαναστατικότητας. Ο Boy είναι ένας ταξιδευτής που έχει μάθει να στοχάζεται και να αυτοαναλύεται. Αναπνέει και επιβιώνει μέσα σε σκοτεινά και ποινικά κολάσιμα περιβάλλοντα, κάνοντας συμμέτοχο τον αναγνώστη στην αλήθεια του. Το περιεχόμενο των μυθιστορημάτων μου είναι ακραίο, αλλά η αμεσότητα του κειμένου, βοηθάει στην «εξοικείωση» του αναγνώστη με μια θεματολογία που μέχρι σήμερα αποτελεί ταμπού για τα Ελληνικά δεδομένα. Ο καθένας ας πάρει αυτή την «αλήθεια» και ας την προσαρμόσει στις δικές του ανάγκες.

Πως αναζητάτε την έμπνευση μες στα χρόνια της κρίσης;

Εμπνέομαι διαχρονικά από την underground πραγματικότητα και την αντικουλτούρα. Ο Boy, ήρωας των μυθιστορημάτων μου ανήκει στην Αριστοκρατική Αλητεία του υποκόσμου. Συχνάζει σε καταγώγια, όπου εκτυλίσσονται μονάχα κρίσιμες καταστάσεις. Η έμπνευση είναι παραπάνω από εγγυημένη.

Ποια είναι η σχέση σας με τη λογοτεχνία;

Είμαι κομμάτι της. Συγγράφω stoner μυθιστορήματα χρησιμοποιώντας τη δική μας αφιλτράριστη γλώσσα. Εκείνη με την οποία συνεννοούμαστε και όχι κάποια άλλη που ενδεχομένως θα διευκόλυνε τη «ραφινάτη» καλλιτεχνική έκφραση. Παράγουμε λογοτεχνία που δεν απευθύνεται σε αναγνώστες εν υπνώσει. Τα λογοτεχνικά δεσμά πρέπει να σπάσουν κι αυτό θα συμβεί μόνον όταν ο εκάστοτε συγγραφέας βρει το θάρρος να ριζοσπαστικοποιήσει τη γραφή του στο έπακρο.

Μπορεί ένα καλό βιβλίο να «σώσει» την ψυχή μας;

Η ψυχή δεν σώζεται με μιαν ανάγνωση. Οι «σωτηρίες» στις θρησκείες, η δική μου γραφή είναι κολασμένη.

Τα επόμενα σχέδιά σας;

Θα είναι κινούμενα...

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο ενημερωτικό portal www.tvxs.gr (28-1-15).