6 Φεβ 2007

"Φώτος Γιοφύλλης : Νεορομαντικός / Νεοσυμβολιστής μιας Εποχής" - Ν.Ι. Πουλάκος (06/02/07)






Βρήκα μες σε χαρτιά κιτρινισμένα
το σονέτο για κείνη την κυρία
που ήταν τότες κορίτσι, όλο ευτυχία
- τα 18 δεν τα 'χε δα κλεισμένα.

Κι είναι από τότες χρόνια 23
(λιγότερο μητ' ένα) περασμένα.
Θάχει πατήσει πια το 41.
Τάχα όμως νάχει νοιώσει δυστυχία;

Τώρα, δε θάναι πια μήτε δροσάτη
μήτε και πεταχτούλα, μήτε νια
θάναι δυσκολοκίνητη, γιομάτη
μ' ακόμα θα κραττεί κι όμορφο κάτι :
"Κλείνω", θα λέει με νάζι, "τα 29".
Μα οι αριθμοί δεν έχουνε σπλαχνιά.

(Οι Αριθμοί)

Γλυστρόντας, πετόντας, εγώ, τ' αεροπλάνο. Κύματα, πλήθος,
ανθρώποι, πόδια. Αντίκρυ τα τζάμια. Στο παρατηρητήριο του
υποβρύχιου, τα φώτα, τα φώτα. Ταφζ, φζ, φζου, φζφζου! Γυ-
ρίζοντας, τριγυρίζοντας, με λύσσα. 'Ασπρα μα μωβ, πεθαμένη
γυναίκα, ξεβαμμένα μάτια, κίτρινα και μωβ, πεθαμένο. Βζ.... Βζ....
Τα ηλεχτρικά. ΤΑ ΗΛΕΧΤΡΙΚΑ! Να! Μα εκείνο.... Το πράσι-
νο, το πράσινο. -ΦΩΣ. Δηλητήριο, πίπερμαν, του τραμ. Ντραν
ντραμ, αποπίσω, νταμ ντραν. Μικρότερο, μικρότερ...., μικρ....
μ.... Ολονένα. Αποδώ. Αποκέι. Και πίσω. Δεξιά_ _ 1, 2, 3,
4, 5, .... Το πόδι, το χέρι, μαζί. Τα ωτό, τα ωτό, ΤΑ ΩΤΟ!
''Αούα!'' _ Εγώ, εσείς, οι 10, οι 12. 1 τρεμούλιασμα ομαδικό.
Τίναγμα ποδιών. Μέσα. Γλυκός καναπές!
Τα μάτια μου _Ω! Φως πολύ. Γάλα, καταρράχτης,
βροχή, καπνός. ''Γκαρσόν, σαρτρέζ!''. Χείλια
βαμμένα, ξεβαμμένα. ''Γιατί χωρίς κόκκινο;'' Το κραγιόνι, η
τσαντίτσα, το χέρι της. ''Χωρίς μάγουλα;'' _''Μαύρα τα μάτια
σου. Κάτω από τα μάτια σου''. Πάντα το δηλητήριο. Πάντα.
''Μορφίνη απόψε. Πολλή μορφίνη!'' Ενέσεις, 50 φράγκα ενέ-
σεις. ''Ωτό! Ωτό!'' Χειροκροτήματα. ΓΕΛΙΑ!
Τρικυμίες. Τρικυμία γέλιου. Τρικυμία χαράς.
Τρικυμία ωτό. Τρικυμία των δυο καρδιών του αντρός. 1 χτυ-
ποκάρδι ανάμεσα σε δυο πετσιά. Χρώματα, πολλά χρώματα!
'Οξω. Τύλιγμα. Η γούνα, η γούνα σας. Βζ, Βζου....
''Αούα'' _ _ Αγκαλιασμένοι. Γλήγορα. Μεθυσμένοι. Χαρά.

(Τα Χαφτεία)

*Ο Φώτος Γιοφύλλης, ή κάτα κόσμον Σπύρος Μουσούρης, γεννήθηκε το 1887 στην Κέρκυρα(ο ίδιος πάντως θεωρούσε πατρίδα του την Ιθάκη) και πέθανε το 1981. Σπούδασε στη καλλιτεχνική σχολή της Κέρκυρας, ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο εξωτερικό, για να επιστρέψει στην Αθήνα και να σπουδάσει στη νομική και φιλοσοφική σχολή. Λυρικός ποιητής, εντάσσεται στη περίφημη μεσοπολεμική γενιά του '20 και '30, μαζί με προσωπικότητες όπως οι Γρυπάρης, Χατζόπουλος, Μαλακάσης, Παπαντωνίου, Πορφύρας, Λαπαθιώτης, Φιλύρας, Γκόλφης, Μελαχροινός, Ουράνης, Καρυωτάκης, Καρθαίος, Παράσχος, Άγρας, Σκαρίμπας, Πολυδούρη και άλλοι πολλοί.
Υπήρξε λογοτέχνης, φιλόλογος, κριτικός τέχνης, δημοσιογράφος αλλά και δοκιμιογράφος(συνεργάστηκε με πολλά λογοτεχνικά περιοδικά) ενώ αγαπούσε και τη ζωγραφική(είχε διοργανώσει αρκετές ατομικές εκθέσεις). Φάνηκε αυτό άλλωστε, αφού σε όποιες εκδοτικές προσπάθειες προέβει, χαρακτηριστικά τα βραχύβια λογοτεχνικά περιοδικά "Πολιτισμός"(1921-2), "Πρωτοπορία"(1929-31) και η εφημερίδα της Σύρου "Φιλελεύθερος"(1918-20), αποτελούσε αναπόσπαστο θέμα του, με αναλύσεις, κριτικές αλλά και έργα του. Επιπλέον το 1963 είχε εκδώσει το βιβλίο "Ιστορία της Νεοελληνικής Τέχνης(ζωγραφική, γλυπτική, χαρακτική, αρχιτεκτονική και διακοσμητική) 1921-1941".
Ο Φώτος Γιοφύλλης εξέδωσε ένα μεγάλο αριθμό ποιητικών συλλογών, συμμετείχε σε πολλές ανθολογίες τόσο σύγχρονες όσο και μεταγενέστερές του. Χαρακτηριστικότερα συγκεντρωμένη μεγάλο μέρος των ποιημάτων του, βρίσκεται στην έκδοση "Ποίηση Μισού Αιώνα 1906-1956" του 1964. Είχε εκδόσει επίσης διηγήματα, κριτικές, ταξιδιωτικά και ανθολογίες.
Έργα του :
Αρχοντικά, 1913.
Ο Άη Νικόλας και ο Φτωχός άρχοντας, 1914.
Φετίχ, 1915.
Συνθέματα, 1916.
Καινούριες Τερσίνες, 1917.
Το Τραγούδι της Κοντέσσας, 1920.
Τ' άμοιρο το Λολάκι, 1922.
Ανησυχίες, 1923.
Η φαρμακωμένη, 1925.
Μοντέρνες Αγάπες, 1926.
Ταξίδια σ' όλη την Ελλάδα, 1926.
Η Τελευταία ώρα του Σονέτου, 1928.
Διηγήματα, 1928.
Η μαύρη κληρονομιά, 1929.
Το τάραγμα του νερού, 1934.
Το Λιμάνι της Αγάπης, 1934.
Αγώνες και αγωνίες, 1946.
Το τραγούδι της Αθηνάς, 1947.
Διαδάλεια, 1950.
Τοπωνυμικόν της νήσου Ιθάκης, 1959.
Το άγιο παπούτσι, 1960.
Θιακά μοιρολόγια 1962.
Ιστορία της νεοελληνικής τέχνης, 1963.
Ποίηση Μισού Αιώνα(1906 - 1956), 1964.
"Εικόνες : (1) προτομή του Φώτου Γιοφύλλη, (2)/(3)/(4) από την ανθολογία του Τέλλου Άγρα "Οι Νέοιι, εκλογή από το έργο νέων ελλήνων ποιητών, 1910-20" εκδόσεων Ελευθερουδάκης του 1922"* Ν.Ι.Π.