14 Ιουλ 2010

Συνέντευξη του Ζόαν Σφαρ.. [ή Όλα είναι αλήθεια και όλα είναι ψέματα] {new version of interview}

Στον Νέστορα Πουλάκο

Στα 39 του, ο Ζόαν Σφαρ κατάφερε να εξελίξει την πλέον πετυχημένη καριέρα του ως δημιουργός κόμικς (με περισσότερα από 150 άλμπουμ και δεκάδες διακρίσεις) με το να μπει πίσω από την κινηματογραφική κάμερα και να σκηνοθετήσει τη ζωή του εφηβικού του ινδάλματος, του ανθρώπου που τον επηρέασε όσο κανείς άλλος παρόλο που δεν πρόλαβε να τον γνωρίσει, τον Λουσιέν (Σερζ) Γκενσμπούρ.

«Το “Gainsbourg” είναι μια μουσική κωμωδία παρά ένα κλασικό biopic μιας καλλιτεχνικής ιδιοφυίας όπως υπήρξε ο Σερζ στη Γαλλία και σε όλο τον κόσμο το β’ μισό του 20ου αιώνα», μου εξηγεί ο Ζόαν Σφαρ κατά τη συνάντηση μας στον κινηματογράφο Αττικόν, λίγες ώρες πριν την επίσημη πρεμιέρα της ταινίας του στη χώρα μας τον περασμένο Απρίλιο (με την ταυτόχρονη έναρξη του 11ου Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου). «Χρόνια τώρα ήθελα να κάνω μια ταινία με μπόλικα τραγούδια, ωραίες γυναίκες και με έντονο το σεξουαλικό στοιχείο, επομένως τι καλύτερο από το να περιγράψω τη ζωή του Σερζ Γκενσμπούρ», συνεχίζει ο σκηνοθέτης που ήταν ιδιαίτερα ευδιάθετος και περήφανος, έχω να πω, για την ταινία που έκανε (άλλωστε, περισσότεροι από 1,5 εκ. θεατές έχουν δει το «Gainsbourg» στη Γαλλία).


Πειράζοντας με συνεχώς για το αν μου άρεσε περισσότερο η ταινία ή η Μπριζίτ Μπαρντό (την υποδύεται η Λετίσια Κάστα), επέμεινα δις ρωτώντας τον για ποιο λόγο εξωράισε κάπως τη σχέση του Γκενσμπούρ με τις γυναίκες, ειδικώς το τέλος που είχε μαζί τους. «Ο Σερζ είχε μια σχέση παιδική με τις γυναίκες. Παρά τη δεδομένη άσχημη συμπεριφορά του προς αυτές, δεν άλλαξε ποτέ το γεγονός ότι τις λάτρευε, τις αγαπούσε με τον τρόπο του. Γι’ αυτό κιόλας οι ίδιες ποτέ δεν τον ξέχασαν. Ήταν μοναδικός», μου απαντά ο Σφαρ, τονίζοντας τη φράση «στην ταινία μου όλα είναι αλήθεια και όλα είναι ψέματα», η οποία επεξηγεί εν γένει την ουσία του σεναρίου του.


Πάντως ο Ζόαν Σφαρ μόνο με την προσωπικότητα του Γκενσμπούρ θα αποφάσιζε να ξεκινήσει την ασχολία του με το σινεμά (όπως κι έγινε). «Δεν βρίσκω κανένα ενδιαφέρον με το να ασχοληθώ με μουσικούς όπως ο Μπρελ ή ο Πρεβέ γιατί ήταν τόσο ταυτισμένοι με την κλασική γαλλική κουλτούρα. Ενώ ο Γκενσμπούρ συνδύασε αυτή την κουλτούρα με κάτι το επιθετικά μοντέρνο που τον έκάνε ενδιαφέροντα και ελκυστικό συνάμα». Βέβαια, όπως μου εξηγεί, δεν ήθελε να τον ηρωοποιήσει απόλυτα (ο υπότιτλος της ταινίας είναι ειρωνικός : «Ηρωική ζωή»), αλλά θέλησε και να τον «βρωμίσει» κάπως. «Για τον γαλλικό λαό ο Σερζ ήταν μια αυθεντία αυτοκαταστροφική, εκεί που τον θαύμαζαν εκεί τους προκαλούσε στο ακέραιο. Επομένως δεν θα του ταίριαζε η απόλυτη εικόνα του ήρωα».


Με το «Gainsbourg» να είναι μια ταινία που ολοκληρώθηκε έπειτα «από ενδελεχή έρευνα», μα «γεμάτη συμβολισμούς δοσμένη στο κοινό», ο Ζόαν Σφαρ δεν ξέχασε την τέχνη του, το κόμικς, γι’ αυτό άλλωστε και ενυπάρχει στην ιστορία ως η «άλλη», η βρώμικη, η αλήτικη, η δεύτερη προσωπικότητα του Γκενσμπούρ. Ένα έξυπνο, ευφάνταστο τρικ, συμπληρώνω. Παρολαυτά, για την ταινία δεν έλειψαν οι αντιδράσεις.

Όπως μου είχε εκμυστηρευτεί η Τζέιν Μπίρκιν κατά τη συνομιλία μας στο Λυκαβηττό και πάλι στη διάρκεια του 11ου Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου, διαφωνεί απόλυτα με την ταινία του Ζόαν Σφαρ, θεωρεί ότι οι σκηνές που έχει με εκείνην (αλλά και κάποιες άλλες χωρίς να μου διευκρινίσει περαιτέρω) κι οι χαρακτήρες όπως έχουν χτιστεί δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα. Αυτά, βέβαια, πάντα υπήρχαν και θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν σε κινηματογραφικές βιογραφίες.


Το «Gainsbourg», έπειτα από την πρεμιέρα του στο 11ο Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου, συνεχίζει να προβάλλεται στους θερινούς κινηματογράφους από την εταιρεία διανομής Filmopolis, έχοντας ήδη κόψει συνολικά 4.100 εισιτήρια. Αναμένεται κυκλοφορία σε dvd τον Σεπτέμβριο.


Για το τρέιλερ της ταινίας πατήστε http://www.youtube.com/watch?v=O0OzrJbZ8N4.

*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο τεύχος 8 του μηνιαίου fanzine "Move it" (Ιούλιος-Αύγουστος 2010), όπου και περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα για τον Σερζ Γκενσμπούρ.